DIH-54/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 6 DIH-023-56( 3 )/13/JS Warszawa, 5 września 2013 r. DECYZJA DIH-1/54/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Stanisława Stachowiaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą AGAT Hurtownia Lodów i MroŜonek Stanisław Stachowiak w Jarocinie, od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu z dnia 8 lipca 2013 r. (nr akt: D/KA.śG.8361.46.2013), na mocy której ww. przedsiębiorcy wymierzono kary pienięŜne w wysokości: − 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu partii 333,20 kg o wartości 5.984,27 zł artykułu rolno-spoŜywczego o nazwie „Pollachius Virens” (wg faktury zakupu „Czarniak filet b/sk”), nieodpowiadającego w zakresie oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej z uwagi na całkowity brak oznakowania ww. produktu w języku polskim oraz, − 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu partii 650 kg o wartości 5.752,50 zł zafałszowanego artykułu rolno-spoŜywczego o nazwie „Panga sum filety IQF – filety indywidualnie mroŜone – glazura 20%” z uwagi na zawyŜoną zawartość glazury, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 8-14 marca 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu – zwanego dalej równieŜ „Wielkopolskim WIIH” – w hurtowni "AGAT" Hurtownia Lodów i MroŜonek naleŜącej do przedsiębiorcy Stanisława Stachowiaka, ul. Wrocławska 173, 63-200 Jarocin – zwanego dalej równieŜ „ hurtownią AGAT w Jarocinie” lub „stroną” – zakwestionowano oznakowanie artykułu rolno-spoŜywczego wprowadzonego do obrotu handlowego pod nazwą: Pollachius Virens 3*15Ibs (3*6.804 kg (wg faktury zakupu "Czarniak filet b/sk SHP 8-16 oz, a 20,412 kg" ) w ilości 333,20 kg a'17,96 zł/kg o wartości 5.984,27 zł, data minimalnej trwałości 19.12.2014, dostawca: CASTELMAR sp. z o.o., ul. Budowlanych 46A, 80-298 Gdańsk, faktura Vat 577/2013 z dnia 05.03.2013r. z uwagi na Strona 2 z 6 całkowity brak oznakowania w języku polskim, co naruszało art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spoŜywczych (Dz. U. z 2005r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” . W toku kontroli do badań laboratoryjnych pobrano równieŜ próbkę produktu wprowadzonego do obrotu pod nazwą: Panga sum filety IQF (filety indywidualnie mroŜone) glazura 20% (5 kg op.) z partii 650 kg a' 8,85 zł/kg o wartości 5.752,50 zł, data minimalnej trwałości 07.10.2014, Importer/Dystrybutor: CASTELMAR Sp. z o.o., ul. Budowlanych 46A, 80-298 Gdańsk (protokół pobrania próbki nr 082065 z dnia 11 marca 2013 r.). Równocześnie z pobraniem próbki produktu pobrano próbkę kontrolną w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (protokół pobrania próbki kontrolnej nr 082066 z dnia 11 marca 2013 r.). Na podstawie sprawozdania z badań nr 76/2013 z Laboratorium Kontrolno – Analitycznego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Poznaniu stwierdzono, Ŝe badana próbka w/w produktu jest niezgodna z uwagi na zawyŜoną zawartość glazury, (stwierdzono 28,7% glazury przy niepewności wyniku pomiaru 7,2% podczas gdy na opakowaniu deklarowano max 20%). Pismem z dnia 21 marca 2013r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował kontrolowanego przedsiębiorcę o wynikach badań próbki podstawowej produktu: Panga sum filety IQF (filety indywidualnie mroŜone) i przysługującym uprawnieniu do złoŜenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej kwestionowanego produktu. Przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, Wielkopolski WIIH, pismem z dnia 29 maja 2013 r. zawiadomił hurtownię AGAT w Jarocinie, o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej za wprowadzenie do obrotu jednej partii ww. artykułu rolno – spoŜywczego zafałszowanego i jednej ww. partii artykułu rolno-spoŜywczego nieodpowiadającego jakości handlowej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 8 lipca 2013 r. (nr akt: D/KA.śG.8361.46.2013) Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, wymierzył przedsiębiorcy Stanisławowi Stachowiakowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą AGAT Hurtownia Lodów i MroŜonek w Jarocinie, kary pienięŜne w wysokości: 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) za wprowadzenie do obrotu jednej partii ryb mroŜonych nieodpowiadających jakości handlowej oraz 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) za wprowadzenie do obrotu jednej partii zafałszowanych filetów pangi sum . Pismem z dnia 15 lipca 2012 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji wnosząc o anulowanie wymierzonych kar. Strona podniosła, Ŝe jest tylko pośrednikiem, który nie ingeruje w produkt (nie otwiera opakowań), a towary odsprzedaje klientom dokładnie w takiej samej formie, w jakiej zakupił od producenta. W związku z tym, zdaniem strony, to nie ona wprowadziła do obrotu zakwestionowane towary, lecz firma Strona 3 z 6 CASTELMAR sp. z o.o. z Gdańska, która wystawiła handlowe dokumenty identyfikacyjne i bierze pełną odpowiedzialność za zafałszowanie i nieodpowiednią jakość handlową. Pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i telefonicznie potwierdziła, Ŝe podtrzymuje swoje stanowisko zaprezentowane w złoŜonym odwołaniu. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Z definicji jakości handlowej (art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej) wynika, Ŝe oznakowanie środków spoŜywczych, jest jednym z jej elementów. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania środków spoŜywczych stosuje się odpowiednie przepisy rozdziału 11 działu II ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia środki spoŜywcze wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej muszą być oznakowane w języku polskim. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. W przedmiotowej sprawie strona wprowadziła do obrotu dwie partie artykułów rolno – spoŜywczych, w tym jedną partię zafałszowaną, tj. filety pangi sum z uwagi na przekroczoną zawartość glazury w stosunku do deklaracji na opakowaniu zbiorczym oraz partię filetów z czarniaka niewłaściwej jakości handlowej z uwagi na brak oznakowania w języku polskim. Strona 4 z 6 Mając na uwadze powyŜsze, Wielkopolski WIIH prawidłowo uznał, iŜ naleŜało wymierzyć kary pienięŜne w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej. NaleŜy wskazać, Ŝe art. 40a ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiedniej jakości handlowej podlega karze określonej w tym przepisie. Przy określaniu wysokości kary bierze się pod uwagę pięć przesłanek wynikających z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (stopień szkodliwości, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność przedsiębiorcy i wielkość obrotu), które są ustalane w toku prowadzonego postępowania. Ustawodawca zakłada istnienie odpowiedzialności w kaŜdej sytuacji wymierzania kary pienięŜnej z tytułu naruszenia przepisów prawa Ŝywnościowego, a niewiedza, czy niedopatrzenie przy wypełnianiu swoich obowiązków z zakresu oznakowania produktów rybołówstwa nie usprawiedliwia wprowadzania do obrotu produktów nieodpowiadających jakości handlowej. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W odwołaniu od decyzji Wielkopolskiego WIIH strona wyraziła przekonanie, Ŝe wprowadzającym towar do obrotu, moŜe być tylko producent, tj. podmiot, który przekazał dany towar do obrotu po raz pierwszy, a nie ona, która jedynie oferowała go do dalszej sprzedaŜy bez naruszania opakowań. Odnosząc się do powyŜszego naleŜy zauwaŜyć, Ŝe ustawa o jakości handlowej w art. 3 pkt 4, definiując obrót, odsyła do art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, zgodnie z którym wprowadzenie na rynek to posiadanie Ŝywności lub pasz w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. Przytoczona definicja wyraźnie zakreśla krąg podmiotów odpowiedzialnych za jakość handlową artykułów rolno-spoŜywczych, wliczając do nich obok producentów tych artykułów, kaŜde następne ogniwo handlu. W świetle tej definicji, strona, choć nie jest producentem zakwestionowanych ww. partii filetów rybnych, mieści się w jej katalogu i za jej jakość odpowiada. Taką interpretację przepisów naleŜało przyjąć takŜe w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2003 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30.12.2006 s. 14), wydanym w trybie prejudycjalnym, z którego wynika, Ŝe wprowadzający do obrotu moŜe być odpowiedzialny za jakość, nawet w sytuacji, gdy ogranicza się on, jako zwykły dystrybutor do wprowadzania do obrotu produktu w postaci, w jakiej został mu dostarczony przez producenta. Określając ramy prawne tego wyroku, Trybunał Sprawiedliwości przywołał m.in. art. 3 pkt 3 oraz art. 17 rozporządzenia nr (WE) 178/2002, które definiują podmiot Strona 5 z 6 działający na rynku spoŜywczym oraz stanowią obowiązki tych podmiotów, a takŜe państw członkowskich w zakresie przestrzegania wymogów prawa Ŝywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe właśnie tego typu przypadek zachodzi w art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, a więc pojęcia wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nie moŜna identyfikować wyłącznie z producentem, który jako pierwszy podejmuje czynności związane z dystrybuowaniem tych artykułów. Mając na względzie powyŜsze, naleŜy stwierdzić, Ŝe w prawie Ŝywnościowym pojęcie wprowadzania do obrotu dotyczy kaŜdego etapu obrotu i nie jest zawęŜone wyłącznie do pierwszego wprowadzenia na rynek. Obowiązki podmiotów działających na rynku spoŜywczym – a takim jest strona – określone zostały w art. 17 ust.1 rozporządzenia nr 178/2002, przywołanym równieŜ w uzasadnieniu do zaskarŜonej decyzji, który stanowi, Ŝe zapewniają one na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. NaleŜy podkreślić, Ŝe przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone, iŜ wprowadził do obrotu nieodpowiadające jakości handlowej (pkt 3) lub zafałszowane (pkt 4) artykuły rolno-spoŜywcze, podlega karze przewidzianej w kaŜdym z tych przepisów. Oznacza to, Ŝe samo stwierdzenie – udowodnienie faktu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej lub zafałszowanych produktów, powoduje konieczność nałoŜenia stosownej kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 894/10). Odpowiedzialność określona w tych przepisach ma charakter obiektywny, natomiast przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 126/10). Odnosząc się do wspomnianych w odwołaniu handlowych dokumentów identyfikacyjnych naleŜy podkreślić, Ŝe mają one na celu przede wszystkim zapewnienie monitorowania produktów pochodzenia zwierzęcego w handlu, aby w przypadku wystąpienia problemów dotyczących bezpieczeństwa Ŝywności moŜna było szybko i skutecznie wskazać miejsce pochodzenie produktów i w razie konieczności wycofać takie produkty z rynku. Obowiązek taki wynika z art. 18 rozporządzenia nr 178/2002. Tym samym handlowe dokumenty identyfikacyjne, o których strona pisze w odwołaniu, są dokumentami umoŜliwiającymi identyfikację i śledzenie partii produktu, a nie dokumentami gwarantującymi jakość handlową danego wyrobu. W tym miejscu jeszcze raz naleŜy podkreślić, Ŝe wprowadzane do obrotu środki spoŜywcze muszą być oznakowane w języku polskim, co wprost wynika z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 48 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Informacje takie powinny towarzyszyć danemu środkowi spoŜywczemu na kaŜdym etapie jego obrotu w celu zagwarantowania (poprzez oznakowanie) przekazania konsumentom właściwych informacji na etapie handlu detalicznego. Strona 6 z 6 Biorąc powyŜsze pod uwagę, naleŜy stwierdzić, Ŝe argumenty strony w odwołaniu są nietrafne i nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Prezesa Urzędu, Wielkopolski WIIH, słusznie wymierzył stronie karę pienięŜną. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, Ŝe strona dopuściła się naruszenia przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, wobec tego naleŜało wymierzyć karę administracyjną, mając na uwadze oba te przepisy. Organ pierwszej instancji wymierzając karę pienięŜną prawidłowo uwzględnił wskazane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej przesłanki - stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia, odniósł się takŜe do pozostałych kryteriów, tj. stopnia zawinienia dotychczasowej działalności strony na rynku artykułów rolno-spoŜywczych oraz wielkości jej obrotu. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Tym samym, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Pan Stanisław Stachowiak "AGAT" Hurtownia Lodów i MroŜonek Stanisław Stachowiak ul. Wrocławska 173 63-200 Jarocin 2. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Poznaniu 3. a/a