DIH-48/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-51( 3 )/13/JS Warszawa, 19 sierpnia 2013 r. DECYZJA DIH-1/48/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania złoŜonego przez przedsiębiorcę BoŜenę Leśniewską, prowadzącą działalność gospodarczą we Włocławku, od decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2013 r. nr DW - 72/2012 (nr akt sprawy: DW.8361.197.2012), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono kary pienięŜne w wysokości: − 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii zafałszowanych filetów rybnych oferowanych bez opakowań, − 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej siedemnastu partii ryb i przetworów rybnych oferowanych bez opakowań, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 23-30 listopada 2012 r. przez inspektorów reprezentujących Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy, zwanego dalej „Kujawsko-Pomorskiego WIIH” lub „Wojewódzkim Inspektorem”, w sklepie rybnym zlokalizowanym we Włocławku przy ul. 3 Maja 33, naleŜącym do przedsiębiorcy BoŜeny Leśniewskiej, prowadzącej działalność gospodarczą we Włocławku, zwanej dalej „stroną”, zakwestionowano ogółem sposób oznakowania dwudziestu jeden partii, ryb i przetworów rybnych oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 2.546 zł, z uwagi na: − podanie w miejscu sprzedaŜy środka spoŜywczego nazwy wprowadzającej w błąd w przypadku czterech partii: 2 − partii filetów plamiaka (łupacza) podano - „filet z dorsza”, − partii filetów z płastugi podano - „filet z flądry”, − partii filetów limandy Ŝółtopłetwej podano - „filet z soli”, − partii kostki z fileta limandy Ŝółtopłetwej podano - „kostka z soli”, co stanowiło naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), zwanej dalej ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Ponadto w przypadku trzech partii (oprócz plamiaka) stwierdzono niepodanie informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby, co naruszało przepisy § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie znakowania (obecnie po nowelizacji tego rozporządzenia jest to § 17 ust. 1 pkt 4 – według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 414)). − brak pełnej nazwy produktu oraz informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby, w przypadku: − mintaja, filetów IQF, mroŜonych indywidualnie, bez ości, bez skóry, − porcji z łososia, produktu głęboko mroŜonego, − steków z łososia, glazurowanych pojedynczo, głęboko mroŜonych, − pangi sum filetów IQF (filetów indywidualnie mroŜonych), produktu głęboko mroŜonego, − kostki ciętej z filetów mintaja pojedynczo mroŜonej, produktu głęboko mroŜonego, − kostki z fileta dorsza pbo, produktu głęboko mroŜonego, − steków z halibuta, produktu głęboko mroŜonego, − fileta z sandacza z/sk, − tilapii, filetów IQF, mroŜonych indywidualnie, bez skóry, produktu głęboko mroŜonego, co stanowiło naruszenie art. 47 ust. 1 i 4 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia oraz § 17 ust.1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania ( obecnie § 17 ust. 1 pkt 4). − brak pełnej nazwy produktu w przypadku: − fileta z morszczuka argentyńskiego b/sk, produktu głęboko mroŜonego, − figurek rybnych, produktu głęboko mroŜonego, − kotletów rybnych, produktu głęboko mroŜonego, − burgerów rybnych z dodatkiem warzyw, produktu głęboko mroŜonego, − paluszków rybnych z fileta z mintaja, produktu głęboko mroŜonego, − kostki z mintaja panierowanej, produktu głęboko mroŜonego, − panierowanych porcji z łososia, produktu głęboko mroŜonego, − nototenii tuszy IQF, produktu głęboko mroŜonego, co stanowiło naruszenie art. 47 ust. 1 i 4 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. 3 Biorąc pod uwagę ww. nieprawidłowości Wojewódzki Inspektor wydał na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej decyzję nr DW-66/2012 z dnia 23 listopada 2012 r. obligującą stronę do niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości w zakresie oznakowania ww. artykułów rolno-spoŜywczych. Nadmienić naleŜy, Ŝe pełne nazwy oferowanych przez przedsiębiorcę ryb znajdowały się na opakowaniach zbiorczych powyŜszych produktów, natomiast wątpliwości budziły nazwy znajdujące się w dowodach dostaw. W dniu 29 listopada 2012 r. wpłynęło do Inspektoratu oświadczenie od dostawcy zakwestionowanych ze względu na zafałszowanie ryb tj. PPHU ZEFIR BIS Kazimierz Nawrocki Szpetal Górny przy ul. Wiślana 76, 87-811 Fabianki, poinformował on, Ŝe obecnie wszystkie nazwy sprzedawanych przez niego ryb są poprawne. Przebieg i ustalenia poczynione w toku kontroli zostały opisane w protokole kontroli z dnia 30 listopada 2012 r. (nr akt kontroli: DW.8361.197.2012) podpisanym przez kontrolowanego bez zastrzeŜeń. W związku z powyŜszymi nieprawidłowościami, pismem z dnia 7 grudnia 2012 r., Kujawsko-Pomorski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kar pienięŜnych, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.), zwanej dalej ustawą o jakości handlowej, z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii produktów rybnych zafałszowanych oraz siedemnastu partii z tytułu niewłaściwej jakości handlowej . Jednocześnie poinformował, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) stronie biorącej udział w postępowaniu przysługuje prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. W dniu 11 grudnia 2012 r. wpłynęło do Inspektoratu pismo strony z dnia 10 grudnia 2012 r., w którym poinformowała, Ŝe usunęła wszystkie nieprawidłowości wskazane w decyzji nr DW-66/2012. W dniu 14 lutego 2013 r. wpłynęło do Inspektoratu pismo strony z dnia 12 lutego 2013 r., w którym stwierdziła, Ŝe wymieniony w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego towar nie był badany pod względem jakości organoleptycznie lub laboratoryjne oraz, Ŝe znajdował się on w opakowaniach producentów lub innych dostawców. Ponadto strona poinformowała, Ŝe zakwestionowany asortyment był prawidłowo „wg nazw polskich oznakowany, czyli posiadał właściwą nazwę towaru zrozumiałą dla polskiego nabywcy, co potwierdzają świadkowie – kupujący”. Zdaniem strony „nazwy towarów zalecone przez kontrolę Inspekcji Handlowej dezinformują klientów, co potwierdzają oni w toku transakcji kupna”, a nazwy takie jak „plamiak” czy „nototenia” – zalecone przez kontrolę – nie są obecne w polskim słownictwie. Jednocześnie strona zawnioskowała o przesłuchanie niektórych klientów sklepu rybnego na okoliczność dezinformujących nazw. Ponadto w odniesieniu do artykułów rolno-spoŜywczych 4 zafałszowanych zaznaczyła, Ŝe stosowała nazwy towarów zgodne z nazwami towarów na fakturze, a inne postępowanie mogłoby narazić ją na sankcję od organu skarbowego i wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. oraz sprostowaniem z dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Inspektor odmówił umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na brak koniecznej do umorzenia tego postępowania przesłanki. Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Inspektor odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących przeprowadzenia dowodów ze świadków wskazanych w powyŜszym piśmie przez stronę z uwagi na to, Ŝe jej Ŝądanie dotyczyło okoliczności juŜ stwierdzonych ustaleniami kontroli. Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, Ŝe między innymi bezpodstawne jest identyfikowanie „soli” z „limandą”, „okonia morskiego” z „nototenią”, „dorsza” z „plamiakiem” czy „płastugi” z „flądrą”. Ryby te nie są uznawane za toŜsame w wykazie oznaczeń handlowych gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski [prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego (Dz. U. 2011 Nr 34, poz. 168 ze zm.), o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r . w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz. Urz. UE.L 2000 Nr 17, str. 22)]. Ponadto wskazał, Ŝe obowiązkiem przedsiębiorcy oferującego towar konsumentom jest wyjaśnienie z dostawcą rozbieŜności, która wynikła z innej nazwy i gatunku ryby podanej na opakowaniu zbiorczym i innej otrzymanej na fakturze. Pismem z dnia 14 maja 2013 r., które wpłynęło do Inspektoratu, strona ponownie wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego, wskazując, iŜ postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na nieistnienie elementów naruszenia interesów konsumentów oraz, Ŝe nie zaistniała Ŝadna szkodliwość społeczna. Jednocześnie podtrzymała stanowisko zawarte w poprzednim piśmie z dnia 12 lutego 2013 r. i wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych w tym piśmie. Ponadto poinformowała, Ŝe w naleŜącym do niej sklepie nie sprzedawano towarów bez opakowań, o czym świadczą zdjęcia fotograficzne wykonane przez kontrolujących, a cały towar znajdujący się w placówce był składowany w opakowaniach producentów lub innych dostawców. Jednocześnie strona podkreśliła, Ŝe towar był prawidłowo oznakowany zgodnie z fakturami, a Ŝadna z nich nie została podwaŜona pod względem formalnym ani teŜ materialnym, a zatem kwestionowane nazwy są w jej opinii prawidłowe, bo zgodne z tymi podanymi na fakturach. Strona podniosła, Ŝe nakazywanie stosowania w obrocie nazw towarów niezgodnych z prawidłowo wystawioną fakturą pod względem formalnym i materialnym prowadzi do przestępstwa skarbowego. Postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Wojewódzki Inspektor odmówił umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na brak koniecznej do umorzenia tego postępowania przesłanki. 5 Postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Wojewódzki Inspektor odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących przeprowadzenia dowodów ze świadków wskazanych w powyŜszym piśmie przez przedsiębiorcę z uwagi na to, Ŝe Ŝądanie strony dotyczy okoliczności juŜ stwierdzonych ustaleniami kontroli. Jednocześnie tym samym pismem strona przekazała informację o wielkości swoich obrotów osiągniętych w poprzednim roku rozliczeniowym. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. nr DW – 72/2012, Kujawsko-Pomorski WIIH wymierzył przedsiębiorcy BoŜenie Leśniewskiej, prowadzącej działalność gospodarczą we Włocławku, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne w wysokości: 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii zafałszowanych filetów rybnych oferowanych bez opakowań oraz 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej siedemnastu partii ryb i przetworów rybnych oferowanych bez opakowań. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 27 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 4 lipca 2013 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 8 lipca 2013 r.), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie postanowienia o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej wymierzonej kary pienięŜnej do czasu zakończenia postępowania w sprawie. Zdaniem strony, zaskarŜona decyzja została wydana z raŜącym naruszeniem przepisów: − art. 40a ust.1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, − § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania (obecnie § 17 ust. 1 pkt 4) w związku z art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1ustawy o jakości handlowej, − takŜe w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz art. 47 ust. 1 i 2 i art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Ponadto zaskarŜonej decyzji strona zarzuciła naruszenia przepisów postępowania tj. naruszenie przepisów art. 6, 7, 9, 10 § 1, 127 § 1 przez podawanie nieprawdy, nakłanianie do działania niezgodnego ze stanem prawnym oraz fałszowanie stanu faktycznego w sprawie. Pismem z dnia 18 lipca 2013 r., Prezes UOKiK poinformował ww. przedsiębiorcę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. 6 Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, to cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł, natomiast w art. 40a ust. 1 pkt 4, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1 000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, w myśl art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z definicji jakości handlowej zawartej w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jest jednym z jej elementów. Do znakowania artykułów rolno-spoŜywczych, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. W myśl art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, oznakowanie środka spoŜywczego obejmuje wszelkie 7 informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spoŜywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spoŜywczego lub odnoszą się do niego. Jak stanowi art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. W przypadku artykułu rolno-spoŜywczego będącego środkiem spoŜywczym, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, to jest nazwa powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spoŜywczych w przepisach prawa Ŝywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową lub składać się z opisu tego środka spoŜywczego lub sposobu jego uŜycia, tak aby umoŜliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spoŜywczego oraz odróŜnienie go od innych produktów (ust. 1), powinny jej towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spoŜywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek spoŜywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mroŜony, zagęszczony, wędzony – w przypadku gdy brak tej informacji moŜe wprowadzać nabywcę w błąd (ust. 4). Wymagania jakości handlowej dotyczące oznakowania ryb mroŜonych glazurowanych oferowanych bez opakowań w miejscu ich sprzedaŜy zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania. Przepis § 17 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia (przed nowelizacją) stanowił, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego podaje się w przypadku mroŜonych glazurowanych produktów rybołówstwa, dodatkowo informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby w tych produktach. Obecnie po nowelizacji – według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 414) wymagania w tym zakresie zostały określone w § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie znakowania, który stanowi, Ŝe w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się w przypadku mroŜonych glazurowanych produktów rybołówstwa, dodatkowo informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby w tych produktach. Nowe brzmienie tego przepisu nie zmienia obowiązku przedsiębiorcy w zakresie podawania informacji o nazwie produktu i ilości glazury oraz nie wpływa na niniejsze rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie, wyniki kontroli przeprowadzonej w sklepie rybnym, naleŜącym do przedsiębiorcy BoŜeny Leśniewskiej, prowadzącej działalność gospodarczą we Włocławku, dały podstawę do stwierdzenia, Ŝe wprowadzone do obrotu: − cztery partie filetów rybnych oferowanych bez opakowań były zafałszowane ze względu na nazwę wprowadzającą w błąd co stanowiło naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 8 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), zwanej dalej ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia i art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej , a ponadto w przypadku trzech partii stwierdzono naruszenie przepisów § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania (obecnie § 17 ust. 1 pkt 4), ze względu na niepodanie w miejscu sprzedaŜy ilości glazury lub ryby w tych produktach, − siedemnaście partii ryb i przetworów rybnych nie posiadało pełnej nazwy produktu w tym informacji, Ŝe oferowane produkty są głęboko mroŜone i glazurowane co stanowiło naruszenie art. 47 ust. 1 i 4 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, a ponadto w przypadku dziewięciu z tych partii naruszono § 17 ust.1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania (obecnie § 17 ust. 1 pkt 4), ze względu na niepodanie w miejscu sprzedaŜy ilości glazury lub ryby w tych produktach. Biorąc powyŜsze pod uwagę, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzone do obrotu cztery ww. partie filetów rybnych (plamiaka (łupacza) , filetów z płastugi , filetów z limandy Ŝółtopłetwej oraz kostki z fileta limandy Ŝółtopłetwej), z uwagi na podanie w miejscu sprzedaŜy nazwy produktu niezgodnej z prawdą były artykułami rolno-spoŜywczymi zafałszowanymi, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej (w przypadku trzech produktów stwierdzono takŜe brak w miejscu sprzedaŜy informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby bez glazury). Wprowadzenie do obrotu zafałszowanych produktów nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 1 000 zł. Natomiast wprowadzenie do obrotu siedemnastu partii ryb i przetworów rybnych, nieodpowiadających jakości handlowej – wyczerpało znamiona czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 500 zł. Jakość handlowa została zdefiniowana w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej i obejmuje ona równieŜ oznakowanie. Środkiem o niewłaściwej jakości handlowej w szczególności jest taki, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach lub deklaracji w tym oznakowania, zaś zafałszowanym jest środek spoŜywczy, któremu między innymi nadano niezgodną z prawdą nazwę (art. 3 pkt 10 lit. b). Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Tym samym, Kujawsko-Pomorski WIIH wymierzył w drodze decyzji z dnia 25 czerwca 2013 r. powyŜsze kary pienięŜne BoŜenie Leśniewskiej, prowadzącej działalność gospodarczą we Włocławku, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu cztery zafałszowane produkty oraz siedemnaście partii zakwestionowanych pod względem oznakowania. Odwołując się od wydanej decyzji, strona zarzuciła zaskarŜonej decyzji, Ŝe została ona wydana z raŜącym naruszeniem przepisów: − art. 40a ust.1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, 9 − § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania (obecnie § 17 ust. 1 pkt 4) w związku z art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1ustawy o jakości handlowej, − takŜe w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz art. 47 ust. 1 i 2 i art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Odnosząc się do powyŜszych zarzutów, w ocenie Prezesa UOKiK są one bezpodstawne. Obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno-spoŜywczego o niewłaściwej jakości i artykułu zafałszowanego. Za niewłaściwą jakość uznaje się równieŜ niezgodne z przepisami oznakowanie. Zafałszowanie zaś moŜe polegać na podaniu nazwy produktu, niezgodnej z prawdą – w niniejszej sprawie podano w miejscu sprzedaŜy nazwy produktów niezgodne z rzeczywistymi, umieszczonymi na etykietach opakowań zbiorczych. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 168 z późn. zm.), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi wykaz oznaczeń handlowych produktów rybołówstwa przyjętych na terytorium Polski, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz. U. L 17 z 21.1.2000 s. 22 z późn. zm.). W wykazie tym, plamiak (łupacz) i dorsz, płastuga i flądra, sola i limanda Ŝółtopłetwa zostały wymienione jako róŜne gatunki ryb i w taki teŜ sposób powinny być rozróŜniane na rynku polskim. Oznakowanie środka spoŜywczego (w tym nazwa produktu), jak stanowi art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, metod wytwarzania lub produkcji, a nazwa produktu, w świetle art. 47 ust. 1 tej ustawy, powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju produktów w przepisach prawa Ŝywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową lub składać się z opisu tego produktu lub sposobu jego uŜycia, tak aby umoŜliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości produktu oraz odróŜnienie go od innych produktów. Ponadto nazwie powinna towarzyszyć informacja dotycząca postaci lub procesów technologicznych (w niniejszej sprawie oprócz nazwy, informacja, Ŝe były to produkty głęboko mroŜone glazurowane). Zatem, wbrew zarzutom strony, co jeszcze raz naleŜy podkreślić, nazwy ryb i przetworów rybnych były niezgodne z ustalonymi w obowiązujących przepisach oraz w czterech przypadkach inne niŜ rzeczywiste podane na etykietach opakowań zbiorczych. Tym samym bez wątpliwości zostały przez stronę naruszone przepisy ustawy o jakości handlowej w części dotyczącej znakowania i odpowiadające im przepisy ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności. Dodatkowo w przypadku czterech partii ryb ich nazwy były zafałszowane w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej. Wprowadzenie do obrotu przez stronę filetów ryb o nazwie „dorsz”, „flądra” i „sola”, które w rzeczywistości – zgodnie z deklaracjami na etykietach opakowań zbiorczych, były odpowiednio: plamiakiem (łupaczem), plastugą i limandą Ŝółtopłetwą, stanowiło ewidentnie o ich zafałszowaniu. 10 Bez znaczenia pozostaje argument, Ŝe strona podawała nazwy zgodne z uwidocznionymi w fakturach dostawców. Obowiązkiem przedsiębiorcy było skonfrontowanie nazw w fakturach z oznakowaniem etykiet z opakowań zbiorczych zakupionych produktów rybnych i wyjaśnienie niezgodności z dostawcą, co uczynili inspektorzy reprezentujący Kujawsko-Pomorskiego WIIH. NaleŜy uznać za niedopuszczalne stosowania dowolnych nazw ryb w przypadku istnienia obowiązujących przepisów w tym zakresie. Tym samym, wbrew twierdzeniu strony, ryby i przetwory rybne oferowane w jej sklepie nie były oznakowane zgodnie z przepisami prawa. Prezes UOKiK dodatkowo wyjaśnia, iŜ uŜywanie w fakturach/dowodach dostaw nazw środków spoŜywczych niezgodnych z obowiązującymi przepisami jest równieŜ naruszeniem przepisów prawa Ŝywnościowego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2011 r. VI SA/Wa 1926/11). W związku z powyŜszym, naleŜy stwierdzić, Ŝe zarzut strony o naruszeniu przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia i ustawy o jakości handlowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z wymogami § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania (obecnie § 17 ust. 1 pkt 4), w przypadku ryb mroŜonych glazurowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy tej ryby podaje się informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury. PowyŜsza regulacja została wprowadzona, aby nabywca bez cienia wątpliwości mógł odróŜnić rybę mroŜoną od ryby mroŜonej w glazurze. W sklepie strony, aŜ 12 partii oferowanych ryb to były ryby w glazurze, a informacja o tym nie została podana do wiadomości konsumentów. W uwidocznionym cenniku podano jedynie nazwę i cenę za kilogram bez zaznaczenia, który produkt zawiera wodę w postaci glazury. W toku kontroli stwierdzono takŜe, Ŝe Ŝaden z oferowanych produktów, których oznakowanie zakwestionowano, nie był opatrzony wywieszką, a etykiety z opakowań zbiorczych znajdowały się w dyspozycji przedsiębiorcy lecz nie były widoczne dla konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK, zarzut strony o naruszeniu przez organ pierwszej instancji przepisów rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych jest bezzasadny i wbrew twierdzeniom strony wymogi tego rozporządzenia dotyczą właśnie sprzedaŜy ryb mroŜonych glazurowanych oferowanych bez opakowań (luzem). Ponadto zaskarŜonej decyzji strona zarzuciła naruszenia przepisów postępowania tj. naruszenie przepisów art. 6, 7, 9, 10 § 1, 127 § 1 Kpa przez podawanie nieprawdy, nakłanianie do działania niezgodnego ze stanem prawnym oraz fałszowanie stanu faktycznego w sprawie. Odnosząc się do powyŜszych zarzutów Prezes UOKiK uwaŜa je równieŜ za bezzasadne. Decyzja została wydana w oparciu o ustalenia kontroli opisane w protokole kontroli z dnia 23 listopada 2012 r. Strona pouczona o moŜliwości wniesienia uwag do treści protokołu podpisała go bez zastrzeŜeń. Zatem kwestionowanie stanu faktycznego na etapie postępowania administracyjnego o wymierzeniu kar, zdaniem Prezesa UOKiK jest bezprzedmiotowe. 11 Strona podniosła równieŜ, Ŝe organ pierwszej instancji, w związku z pominięciem wniosków co do przesłuchania klientów sklepu na okoliczność nazw sprzedawanych ryb, naruszył przepisy Kpa dotyczące zasad postępowania administracyjnego. W ocenie Prezesa UOKiK, powyŜszy zarzut jest bezzasadny. Z całości zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, Ŝe organ pierwszej instancji prawidłowo i wyczerpująco udokumentował stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości. Ponadto w obszernej korespondencji szczegółowo wyjaśniał zgłaszane przez stronę wątpliwości dotyczące nazewnictwa ryb i obowiązujących w tym zakresie przepisów. Dwukrotnie takŜe wydawał postanowienia (z dnia: 7 marca 2013 r. i 20 maja 2013 r.) odmawiające przeprowadzenia dowodu z zeznań powoływanych przez stronę świadków, kaŜdorazowo wyjaśniając powód takiej odmowy. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe strona jako profesjonalista w branŜy rybnej powinna znać przepisy związane z wykonywaną przez nią działalnością. W świetle obowiązujących przepisów nazewnictwo ryb sprzedawanych w Polsce zostało uregulowane i przyjmowanie przez sprzedawców dowolnych nazw, nawet jeśli ich zdaniem są bardziej zrozumiałe dla konsumentów, stanowi naruszenie tych przepisów. Zatem polemizowanie strony w tym zakresie, w tym dostarczanie dowodów z przesłuchań klientów sklepu jest bezprzedmiotowe. NaleŜy wskazać, Ŝe art. 40a ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy w stosunku, do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiedniej jakości podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Przy określaniu wysokości kary bierze się pod uwagę pięć przesłanek wynikających z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (stopień szkodliwości, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność przedsiębiorcy i wielkość obrotu), które są ustalane w toku prowadzonego postępowania. Ustawodawca zakłada, więc istnienie zawinienia w kaŜdej sytuacji wymierzania kary pienięŜnej z tytułu naruszenia przepisów prawa Ŝywnościowego. Podsumowując powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe sposób ustalenia wysokości kary przez organ pierwszej instancji był zgodny z kryteriami wymienionymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W ocenie Prezesa UOKiK wymierzona kara jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaŜy dostępne były tylko artykuły rolno-spoŜywcze odpowiadające jakości handlowej, w tym bez znamion zafałszowania, a takŜe będzie najmniej uciąŜliwa z moŜliwych dostępnych środków. Jednocześnie wymierzona kara spełnia funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając kontrolowanego do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, zwłaszcza z uwagi na wykazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności co do zapewnienia rzetelnej informacji o nazwie produktu. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w sentencji niniejszej decyzji, stanowiące dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na 12 rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kar pienięŜnych stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Tym samym, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. BoŜena Leśniewska Sklep rybny ul. 3 Maja 33, 87-800 Włocławek 2. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy 3. a/a