DIH-43/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Strona 1 z 7 DIH - 709 - 65 ( 3 ) / 1 7 / AnŁ Warszawa, 09 czerwca 201 7 r. DECYZJA DIH - 1/ 43 /20 1 7 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania a dministracyjnego ( Dz. U. z 201 6 r. poz. 23 z późn. zm. ), art. 1 ust. 3 , art. 5 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz . U. z 201 6 r. poz. 1059 z późn. zm.) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Ryszarda Buryty prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Stargardzie od decyzji WKŻ.8361.123,148.2016 Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2017 r. w przedmiocie zobowiązania ww. przedsiębiorc y do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki produktu, tj. n aturalnej wody mineralnej niegazowanej „ Dolina Baryczy” á 1,5 l, wyprodukowanej przez Wytwórnię Wód Gazowanych „Jerzy” Jerzy Nowak sp. j. w Ostrowie Wielkopolskim, w wysokości 752 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt dwa złote) , utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 4 – 7 lipca 201 6 r. przez inspektorów reprezentujących Zachodniopomorski ego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie – zwanego dalej „ Zachodniopomorski m WIIH ” – zgodnie z upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli nr WKŻ/U - 140 /2016 , w Hurtowni Ryszard Buryta przy ul. Rzeźniczej 11 w Stargardzie , należącej do przedsiębiorcy Ryszarda Buryty prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Stargardzie – zwane go dalej również „stroną” – pobrano do badań laboratoryjnych próbk ę produktu o nazwie naturalna woda mineral na niegazowana „ Dolina Baryczy ” , oznaczonego datą minimalnej trwałości stanowiącą jednocześnie numer partii: 18.06.17, wyprodukowanego przez Wytwórnię Wód Gazowanych „Jerzy” Jerzy Nowak sp. j. z siedzibą w Ostrowie Wlkp., zakład produkcyjny w Wierzbnie, oznaczonego informacją : „Woda poddana procesowi napowietrzania i filtracji”, w ilości 2 op. á 1,5 l z partii liczącej 180 op. o łącznej wartości 189 zł – zwanej dalej: „ naturalną wodą mineralną ” . Jednocześnie z tej samej partii, w ilości 2 op. á 1,5 l pobr ano i zabezpieczono próbkę kontrolną , którą pozostawiono w kontrolowanej placówce pod nadzorem kontrolowanego przedsiębiorcy . Próbka i próbka Strona 2 z 7 kontrolna zostały pobrane w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań i reprezentujących ww. partię produktu , zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 201 6 r. poz. 1059 z późn. zm. ), zwanej dalej „ ustawą o Inspekcji Handlowej ” oraz oświadczeniem kontrolowanego przedsiębiorcy z 4 lipca 2016 r. stanowiąceg o załącznik nr 4 do nw. protokołu kontroli. Powyższe czynności udokumentowano w p rotokole kontroli z 7 lipca 201 6 r. (nr akt kontroli : WKŻ.8361.123.2016 ) m.in. wraz z jego załącznikiem nr 3 zawierającym fotografi e opakowania naturalnej wody mineralnej, oraz w p rotoko łach p obrania próbki z 4 lipca 2016 r. nr 002406 i 002407 . Przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium Kontrolno - Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Warszawie (akredytacja Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 592 ), zwane dalej „ Laboratorium UOKiK w Warszawie” , badania laboratoryjne wykazały niższą zawartość kationu magnezowego w porównaniu do wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu na opakowaniu oraz wymagań określonych w § 20 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U. Nr 85, poz. 466), zwanego dalej „ rozporządzeniem w sprawie naturalnych wód mineralnych ”, tj. stwierdzono niższą zawartość kationu magnezowego , po uwzględnieniu 20% dopuszczalnego odchylenia (wynik 11,66 mg/l z niepewnoś cią 0,09, podczas gdy w oznakowaniu zadeklarowano 17 ,00 mg/l) . Powyższe udokumentowano w Sprawozdaniu z badań nr 297/2016 z dnia 2 sierpnia 2016 r. W dniu 9 s ierpnia 2016 r. przeprowadzono ponowną kontrolę w ww. hurtowni należącej do strony dostarczając osobie upoważnionej do reprezentowania kontrolowane go przedsiębiorcy jeden egzem plarz ww. sprawozdania z badań oraz pouczając o prawie przysługującym kontrolowanemu do złożenia wniosku o zbadanie zabezpieczonej próbki kontrolnej w terminie 7 dni od daty otrzymania ww. sprawozdania. Kontrolowany z przysługującego mu prawa nie skorzystał. Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z d nia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 496) , zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie trybu pobierania i badania próbek produktów”, dyrektor Labora torium UOKiK w Warszawie w piśmie zatytułowanym „Koszty przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 61/2016 z 18 sierpnia 2016 r. ustalił koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki ww. produktu na łączną kwotę 751,72 zł, na którą złożyły się następ ujące pozycje: przygotowanie próbki do badań – 28,34 zł, ocena organoleptyczna – 28,34 zł, objętość netto – 28,34 zł, zawartość kationów – 178,34 zł, zawartość anionu chlorkowego – 58,67 zł, zawartość anionu wodorowęglanowego – 57,67 zł, zawartość substanc ji konserwujących – 258,68 zł, ocena wyników – 56,67 zł, sporządzenie sprawozdania z badań – 56,67 zł. Pismem z 6 września 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wystąpienie pokontrolne, producent naturalnej wody mineralnej Wytwórnia Wód Gazowanych „Jerzy” Jerz y Nowak sp. j. z siedzibą w Ostrowie Wlkp. wyjaśnił, że skład mineralny ww. wody deklarowany był w oparciu o najbardziej aktualne wyniki analizy fizykochemicznej z dnia 12 czerwca 2014 r. , znak HU - 47/2014 , przeprowadzonej przez Narodowy Instytut Zdrowia Pu blicznego – Państwowy Strona 3 z 7 Zakład Higieny – zwany dalej „ NIZP – PZH ”, ponadto badanie kontrolne wykonane na zlecenie producenta w Laboratorium JARS Sp. z o.o. z siedzibą w Łajskach i udokumentowane w sprawozdaniu z badań nr 159/03/2016/F/1 z dnia 29 marca 2016 r. potwierdziły zgodność ww. produktu z deklaracją podaną na opakowaniu. Do pisma producent załącz ył oba ww. wyniki analiz , a z ich treści wynikało, że sprawozdanie NIZP – PZH dotyczyło wody surowej pobranej z ujęcia, zaś sprawozdanie JARS Sp. z o.o. dotyc zyło partii o numerze 06.12.16 10:01 w opakowaniu á 5 l (tj. innej niż partia oceniona przez Zachodniopomorskiego WIIH) . Pocztą elektroniczną z 17 października 2016 r., strona poinformowała, że zgadza się z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Zachodniopomorskiego WIIH i nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Pismem z 21 marca 201 7 r . Zachodniopomorski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania jej, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych naturalnej wody mineralnej . Stronę postępowania pouczono m. in. o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów, wglądu w akta sprawy oraz żądania przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy . Strona nie skorzystała z ww. uprawnień . Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją WKŻ.8361.123,148. 2016 z dnia 14 kwietnia 201 7 r. , wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej , Zachodniopomorski WIIH zobowiązał przedsiębiorcę Ryszarda Burytę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Stargardzie do uiszczenia kw oty 752 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt dwa złote ), stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laborato ryjnych próbki naturalnej wody mineralnej , po zaokrągleniu do pełnych złotych . P ismem z 25 kwietnia 201 7 r. strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej również „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji uzasadniając je w ten sam sposób jak producent naturalnej wody mineralnej w ww. odpowiedzi z 6 września 2016 r. na wystąpienie p okontrolne , tj. wskazując na zgodność zawartości magnezu deklarowanej na opakowaniu naturalnej wody mineralnej z wynikami analiz przeprowadzonych na zlecenie producenta . Strona wyjaśniła ponadto , że obecnie naturalna woda mineralna znakowan a jest zgodnie z najnowszymi wynikami analizy fizykochemicznej z dnia 3 października 2016 r. znak HU - 89/2016, według której zawartość kationu magnezowego wynosi 17,62 mg/l. Strona przekazała wraz z odwołaniem trzy wynik i analizy fizykochemicznej wody, w tym:  wynik NIZP – PZH z dnia 12 czerwca 2014 r. znak HU - 47/2014,  wynik JARS Sp. z o.o. z dnia 7 marca 2016 r. sprawozdanie nr 159/03/2016/F/1,  wynik NIZP – PZH z dnia 3 października 2016 r. znak HU - 89/2016. Pismem z 9 ma j a 201 7 r. Prezes UOKiK poinformował stronę , iż przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami Strona 4 z 7 sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonyc h żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez produce nta. Rozporządzenie w sprawie naturalnych wód mineralnych określa m.in. szczególne wymagania dotyczące oznakowania naturalnych wód mineralnych i ich rozlewu do opakowań. Jak stanowi przepis § 20 pkt 2 tego rozporządzenia, dopuszczalne odchylenia zawartości charakterystycznych składników w ww. wodach mogą wynosić nie więcej niż ± 20%. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 u staw y o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą nas tępnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala dyrektor laboratorium kontrolno - analitycznego Inspekcji Handlowej (ust. 1), z uwzględnieniem: rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprow adzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin oraz uzasadnionego kos ztu pracy laboratorium (ust. 2) . W niniejszej sprawie, badania prób ki naturalnej wody mineralnej pobrane j przez Zachodniopomorski ego WIIH w placówce należącej do strony wykazały , że przedmiotowa próbka nie spełniała wymagań zadeklarowanych w oznakowaniu na opakowaniu jednostkowym oraz w § 20 ust. 2 rozporządzenia w sprawie naturalnych wód mineralnych, poniew aż stwierdzono zawartość kationu magnezowego w ilości 11,66 mg/l, a w powinno być 17,00 mg/l z dopuszczalnym odchyleniem nie więcej niż ± 20%, tj. minimum 13,6 mg/l . Analizy te zostały wykonane w akredytowanym Laboratorium UOKiK w Warszawie oraz udokumentowane w sprawozdani u z badań nr 297 /2016 z 2 sierpnia 2016 r. Strona nie kwestionowała wyników badań zawartych w ww. sprawozdaniu z badań ani nie wniosła o zbadanie prób ki kontroln ej . Z tytułu przeprowadzonych badań laboratoryjnych, Zachodni opomorski WIIH ustalił wysokość należności pieniężnej na kwotę 752 zł , na podstawie kosztorysu wystawionego przez Strona 5 z 7 Laboratorium UOKiK w Warszawie (pismo zatytułowane „Koszt y przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 61 /2016 z 18 sierpnia 2016 r.). D ecyzją wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, Zachodniopomorski WIIH zobowiązał kontrolowanego przedsiębiorcę Ryszarda Burytę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Starga rdzie do uiszczenia powyższej kwoty, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych zakwestionowanego produktu . Odwołując się od decyzji, strona nie kwestion owała wyników przeprowadzonych badań , ale przedstawiła trzy wyniki an aliz naturalnej wody mineralnej w celu dowiedzenia prawidłowości deklaracji zawartości kationu magnezowego w oznakowaniu na opakowaniu. Odnosząc się do powyższego należy też podkreślić, że procedura kwestionowania wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań pobranych próbek sprowadza się do poddania badaniu próbki kontrolnej. S trona nie skorzystała z prawa do przebadania prób ki kontroln ej naturalnej wody mineralnej w momencie, kiedy miała ku temu możliwość, stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o Insp ekcji Handlowej. W wyroku z dnia 4 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 916/11), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, która jest pobierana równocześnie z próbką produk tu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady, stanowi jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu. Tym samym, w niniejszej sprawie istnieje jeden d owód świadczący o niezgodności przedmiotowej wody z przepisami rozporządzenia w sprawie naturalnych wód mineralnych oraz deklaracj ą na opakowaniu, ale wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK , po zapoznaniu się z ww. trzema wynikami analiz dołączonymi do odwołania stwierdził, że żaden z nich nie dotyczył tej partii naturalnej wody mineralnej, z której pobrano próbkę w niniejszej sprawie, tj. partii „18.06.2017” opakowanej w butelki 1,5 l , ponieważ:  wynik analizy przeprowadzonej przez JARS Sp. z o.o. z dnia 7 marca 2016 r. udokumentowanej w sprawozdaniu nr 159/03/2016/F/1, dotyczy ł partii „06.12.16 10:01” w opakowaniu á 5 l (str. 1 tego dokumentu);  wynik i analiz przeprowadzon ych przez NIZP – PZH , udokumentowanych w sprawozdani ach z dnia 12 czerwca 2014 r. znak HU - 47/2014, oraz z dnia 3 października 2016 r. znak HU - 89/2016, dotycz yły wody surowej pobranej z ujęcia (str. 1 tych dokument ów, odpowiednio : „Miejsce poboru wody: ujęcie – woda suro wa” , „Miejsce poboru wody: studnia – kran wody surowej” ) , tj. przed poddaniem wody procesowi napowietrzania i filtracji (procesom wskazanym w oznakowaniu opakowania jednostkowego). Należy dodać, że ww. procesy wpływają na skład mineralny wody i mogą spowod ować zmniejszenie zawartości magnezu , toteż wynik analizy wody surowej nie stanowi wystarczającej podstawy dla oznakowania produktu końcowego . Strona 6 z 7 Prezes UOKiK uznał zatem, że dowody przedstawione przez stronę nie stanowią kontrdowodu dla ww. sprawozdania z ba dań nr 297/2016, które świadczy o niezgodności naturalnej wody mineralnej z przepisami oraz deklaracją. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że nawet gdyby strona przedstawiła wyniki badań próbki pobranej z tej samej partii, z której pochodziła prób ka w niniejszej sprawie , to Zachodniopomorski WIIH nie mógłby odstąpić od obciążenia strony kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, na którym oparta została przedmiotowa decyzja, ma charakter pr zepisu bezwzględnie obowiązującego , a ustawodawca nie przewidział żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań produktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 916/11). Ob owiązek uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych w przypadku ujawnienia niezgodności ciąży zawsze na kontrolowanym w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej (kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolo wana). Organ drugiej instancji stwierdził , że obciążenie kontrolowanego , którym w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej był Ryszard Buryta prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Stargardzie, kosztami badań laboratoryjnych, było zgodne z obowiązującym prawem, a tym samym zasadne. N ależy zauważyć, że zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów, wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala dyrektor laboratorium kontrolno - anality cznego Inspekcji Handlowej (ust. 1), z uwzględnieniem: rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni l ub godzin oraz uzasadnionego kosztu pracy laboratorium (ust. 2). Koszty te szczegółowo wylicza się w oparciu o załącznik wydany na mocy Zarządzenia Prezesa UOKiK z dnia 22 września 2009 r. w sprawie sposobu naliczania kosztów badań przeprowadzonych przez l aboratoria. Przedstawiona wyżej argumentacja, zdaniem Prezesa UOKiK, wpływa na uznanie, że przedmiotowa decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, a podniesione przez stronę w odwołaniu argumenty nie zasł ugują na uwzględnienie. Prezes UOKiK, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ust awy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK o rzekł, jak w sentencji. W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów, kwotę, o której mowa w sentencji decyzji należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja określająca wysokość należności pieniężnej stanie się ostateczna. Strona 7 z 7 Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski Otrzymują: 1. Ryszard Buryta prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Ryszard Buryta Fir. Handl. Prod. Usługowa Buryta w Stargardzie ul. Rzeźnicza 11 73 - 110 Stargard 2. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor I nspekcji Handlowej w Szczecinie 3. a/a