Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DIH-4/2016

Decyzja UOKiK DIH-4/2016

Data decyzji
26 lutego 2016

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D IH - 023 - 26 ( 4 ) /1 5 / JG Warszawa, dnia 26 lutego 2016 r. DECYZJA DIH IV /4/2016 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 148 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Dolnośląski ego Wojewódzkie go I nspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2015 r. (nr akt KBP-NU.8361.264.2015) , na mocy której na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014, poz. 915) nałożono na p rzedsiębiorcę BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą: ul. Jasnogórska 1, 31 - 358 Kraków karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych 00/100) w związku z niewykonaniem obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług tj. nieuwidocznieniem cen paliw w miejscu sprzedaży detalicznej - na Stacji Paliw BP Eldorado Nr 223 we Wrocławiu przy ul. Karkonoskiej 63 , utrzymuje ww. decyzję w mocy . Uzasadnienie W dniach 14 – 23 września 2015 r . inspektor zy reprezentujący Dolnośląski ego Wojewódzkiego Inspektor a Inspekcji Handlowej we Wrocławiu przeprowadzi li czynności kontrolne na Stacji Paliw BP Eldorado Nr 223, ul. Karkonoska 63, 53 - 015 Wrocław, należącej do przedsiębiorcy BP Europa SE S półka Europej ska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie . Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r . o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 201 5 r., poz. 584 z późn. zm.) k ontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli, które zos tało doręczone przedsiębiorcy w dniu 1 września 201 5 r. W toku kontroli sprawdzano m.in. przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r . o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r. poz. 915) (zwanej dalej: „ u stawą o informowaniu o cenach ” ). 2 Sprawdzeniem objęto uwidocznienie cen wszystkich rodzajów paliw oferowanych na stacji oraz wyrywkowo wybranych towarów eksponowanych na regałach w systemie samoobsługowym i tradycyjnym. W wyniku powyższeg o inspektorzy stwierdzili, że w odniesieniu do paliw, konsument uzyskiwał informację o wysokości ceny dopiero w momencie podniesienia pistoletu wlewowego z odmierzacza paliw. Na kontrolowanej stacji paliw w żaden inny sposób nie uwidoczniono obowiązujących cen oferowanych do sprzedaży paliw. Powyższe uniemożliwiało kierowcom pojazdów poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji benzynowej zapoznania się z wysokością ceny bez konieczności opuszczania pojazdu i naruszało przepisy określone w art. 4 ust. 1 ustaw y o informowaniu o cenach w związku z § 12 ust. 1 obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz. U. z 2015, poz. 568) (zwanego dalej: „rozporządzeniem Ministra Finansów ” ). Pismem z dnia 18 września 2015 r. kierownik kontrolowanej stacji – upoważniony do reprezentacji przedsiębiorcy podczas trwania kontroli – przekazał pisemne wyjaśn ienia (stanowiące załącznik nr 2 do protokołu kontroli). Wynika z nich, iż wolnostojąca tablica reklamowa znajdująca się w pasie drogowym ulicy Karkonoskiej we Wrocławiu została usunięta w związku z wezwaniem do jej usunięcia, które BP Polska Sp. z o.o. (k tórej następcą prawnym jest strona) otrzymała od Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu w piśmie z dnia 22 lutego 2008 r. znak IOZA.4301-5-3/5740/08. Ponadto przedłożono kopie pisma, z którego wynikało, iż w dniu 15 kwietnia 2008 r. spółka BP Polska Sp. z o.o . złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod tablicę informującą o cenach detalicznych na stacji paliw BP położonej we Wrocławiu przy ul. Karkonoskiej 63, argumentując jej umiejscowienie spełnieniem przez s półkę obowiązku uwidocznienia cen paliw wynikającego z obowiązującej wówczas ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. z 2013 r. poz. 385 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Finansów . Wobec odmownej odpowiedzi Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu, wyrażonej w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r., spółka BP Polska Sp. z o.o. usunęła wolnostojącą tablicę – cennik paliw z pasa drogowego ul. Karkonoskiej. W złożonym w toku kontroli wyjaśnieniu, strona wskazała, że wstrzymała się od znalezienia alternatywnej lokalizacji dla nośnika reklamowego uwidaczniającego ceny, ponieważ wiązałoby się to z umieszczeniem go w większej odległości od drogi, co z kolei negatywnie wpłynęłoby na bezpieczeństwo ruchu drogowego, albowiem kierowcy mieliby mniej czasu na podjęcie de cyzji o ewentualnym zjeździe na stację. Niemniej jednak spółka BP Europa SE Oddział w Polsce zobowiązała się do podjęcia działań zmierzających do znalezienia alternatywnego rozwiązania w terminie 3 miesięcy , licząc od dnia 18 września 2015 r., natomiast do tego czasu zastosuje tymczasowe rozwiązania czyniące zadość obowiązkowi uwidocznienia cen wynikającemu z ustawy o informowaniu o cenach i rozporządzeniu Ministra Finansów . 3 W dniu 27 października 201 5 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowe j w e Wrocławiu (zwany dalej także: „ Dolnośląskim WIIH ”) na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23) (zwan ej dalej : „ Kpa ” ) , zawiadom ił przedsiębiorcę B P Europa SE Spółka Europej s ka Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie ( zwanego dalej: „s tron ą postępowania” ) , o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, z tytułu niewypełnienia ob owiązków wskazanych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy w związku z § 12 ust. 1 rozporządzeni a Ministra Finansów . Jednocześnie w ww. zawiadomieniu stronę postępowania poinformowano o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz z głoszenia żądań zgodnie z wymaganiami art. 10 Kpa . Strona postępowania skorzystała ze swojego uprawnienia i w dniu 5 listopada 2015 r. wystosowała pismo , w którym podtrzymała wszystkie dotychczasowe wyjaśnienia w zakresie przyczyn usunięcia tablicy reklam owej. Ponadt o strona postępowania wniosła o uwzględnienie całokształtu okoliczności przedstawionych w sprawie, a także podniosła, iż w przypadku obciążenia jej karą finansową wystąpi z roszczeniami do Skarbu Państwa. W dniu 27 listopada 2015 r. Dolnośląsk i Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu wydał na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.) (zwanej d alej: „ustawą o Inspekcji Handlowej ” ), oraz art. 104 Kpa decyzję (nr akt kontroli: KBP-NU.8361.264.2015 ), na mocy której nałożył na przedsiębiorcę BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie, karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy zł otych ), z tytułu naruszenia przez tego przedsiębiorcę obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , tj. nieuwidocznieniem cen paliw w miejscu sprzedaży detalicznej - na Stacji Paliw BP Eldorado Nr 223 we Wrocławiu przy ul. Karkonoskiej 63. Decyzja została doręczona stronie w dniu 2 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 8 grudnia 2015 r. strona postępowania wnio sł a odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania , ewentualnie o uchylenie decyzji i odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej lub jej obniżenie. Pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych 4 rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób je dnoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. W związku z brakiem , w momencie wydawania decyzji organu pierwszej instancji, nowych przepisów wykona wczych wydanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach , obowiązują cym aktem prawnym pozosta wał o, zgodnie z art. 25 ww. ustawy, rozporządzenie Ministra Finansów . Zgodnie z § 12 ust. 1 tego aktu, na stacjach benzynowych ceny paliw oznacza się i podaje w taki sposób, aby były one wyraźne i czytelne dla kierowców pojazdów poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji benzynowej. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania niniejszego rozstrzygnięcia zagadnienie uwidaczniania cen paliw na stacjach benzynowych jest normowane na gruncie § 12 us t.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121) (zwanego dalej: „rozporządzeniem Ministra Rozwoju ”). Wskazany akt prawny, co od zasady, powiela treść § 12 ust. 1 rozporzą dzenia Ministra Finansów obowiązującego d o dnia 31 grudnia 2015 r. Działania kontrolne przeprowadzone na Stacji Paliw BP Eldorado Nr 223 we Wrocławiu przy ul. Karkonoskiej 63 należące j do przedsiębiorc y BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie bezsprzecznie wykazały, iż w odniesieniu do paliw, konsument uzyskiwał informację o wysokości ceny dopiero w momencie podniesienia pistoletu wlewowego z odmierzacza paliw. Jak wynika z materiału dowodowego na ww. stacji paliw w żaden inny sposób nie uwidoczniono obowiązujących cen, oferowanych do sprzedaży paliw. Powyższe uniemożliwiało kierowcom pojazdów poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji benzynowej zapoznania się z wysokością ceny bez konieczności opus zczania pojazdu, jednocześnie naruszając przepisy określone w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów (według stanu prawnego na dzień wydania decyzji organu drugiej instancji jest to § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju ). Jedynie podanie cen paliw w sposób wskazany w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , tj. wymóg zapewnienia jednoznaczności, braku wątpliwości oraz umożliwienia porównania cen. Niezrealizowanie obowiązku polegającego na umieszczaniu w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług ceny oraz ceny jednostkowej towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, powoduje – zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy – obowiązek nałożenia kary pieniężnej w wysokości do 20.000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje 5 wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmioto wi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Je dnocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. Działania kontrolne przeprowadzone n a stacji pal iw należącej do przedsiębiorcy BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie i zebrany w ich toku materiał dowodowy, jednoznacznie wykazały, że doszło do naruszenia ww. przepisów dotycz ących uwidocznienia cen towarów , co zasadnie skutkowało nałożeniem na stronę postępowania kary pieniężnej. W odwołaniu strona postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji i odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej lub jej obniżenie zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego: a. p oprzez zastosowanie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sytuacji gdy strona postępowania z przyczyn obiektywnych i niezależnych od siebie nie mogła spełnić tego obowią zku z uwagi na działanie organu: Zarząd u Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu, które uniemożliwiły jej spełnienie obowiązku nałożonego ww. rozporządzeni em; b. poprzez niezastosowanie art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach przy wymierzaniu kary; 2. przepis ów postępowania: a. poprzez niewystarczające, ogólne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji ; b. poprzez naruszenie art. 8 Kpa przy wydawaniu decyzji, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; c. poprzez naruszenie art. 9 Kpa przy wydawaniu decyzji, tj. zasadę informowania stron; d. poprzez naruszenie art. 11 Kpa przy wydawaniu decyzji , tj. zasadę przekonywania, w sytuacji gdy organ ukarał stronę postępowani a, gdy nie było potrzeby zastosowania środków przymusu, z uwagi na niezwłoczne zastos owanie się do wytycznych organu; e. poprzez naruszenie art. 77 Kpa i dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego – polegająca na błędnym ustaleniu przez organ, że strona postępowania miała możliwość oznaczyć cenę paliw i podać ją w taki sposób, aby była ona wyraźna i czytelna dla kierowców pojazdów poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji 6 benzynowej, w sytuacji gdy stacja od strony drogi publicznej zasłonięta jest drzewami i nie może być widoczna; f. poprzez naruszenie art. 107 § 3 Kpa przy wydawaniu decyzji – polegająca na zaniechaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji przy wymierzaniu kary co do przesłanek występujących w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach. Odnosząc się do powyższych argumentów strony postępowania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zauważa co następuję. Podnoszone przez stronę postępowania w punkcie 1a naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sytuacji, gdy strona postępowania z przyczyn obiektywnych i niezależnych od siebie nie mogła spełnić tego obowiązku jest niezasadne. Przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi wprost, iż n a stacjach benzynowych ceny paliw oznacza się i podaje w taki sposób, aby były one wyraźne i czytelne dla kierowców pojazdów poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji benzynowej. W przepisie tym nie wskazuje się w jaki sposób obowiązek niniejszy ma być wykonany, w szcze gólności jak wyglądać ma nośnik informacyjny (słup, tablica, afisz itp.) zawierający dane o cenach, z czego ma być on wykonany itp. Nie podaje się ta k że alternatywnych rozwiązań w przypadku, gdy przedsiębiorca nie może umieścić takich informacji z uwagi na działanie osób trzecich. Ustawodawca nałożył tym przepisem obowiąz ek na sprzedawców paliw , w związku z czym musi być on wykonany, przy czym kwestia zawinienia albo jego braku pozos taje poza zakresem niniejszego obowiązku . W wyroku Wojewódzkiego Sądu Admin istracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. VI SA/Wa 1133/06 (LEX nr 332453 ) sąd stwierdził, iż zarówno z przepisów ww. rozporządzenia jak i ustawy o cenach nie wynika obowiązek umieszczania przez stacje benzynowe informacji o cenach paliw w pasie drogowym drogi publicznej, a jedynie obowiązek oznaczenia cen paliw w sposób wyraźny i czytelny dla kierowców poruszających się po drogach publicznych i zbliżających się do stacji benzynowej. Przepisy dotyczące oznaczania cen ą są przepisami niezależnymi od przepisów o ruchu drogowym , a także relacji strony postępowania z Zarząd em Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu . Przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą na terenie Rzeczpospolitej Polskiej powinien zatem zadbać, aby była ona prowadzana w taki sposób, by czyniła zadość wszystkim przepisom zarówno normującym zasady ruchu drogowego, jak i dotyczącym uwidaczniana cen. Podkreślić należy ponadto, iż dyspozycja § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia został a przeniesiona do rozporządzenia Ministra Rozwoju. Z pu nktu widzenia konsumentów jest to przepis bardzo istotny, ponieważ celem ustawy o informowaniu o cenach jest ochrona konsumenta oraz zdrowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząca ceny służy zatem właściwemu poinformowaniu nabywcy, a takż e stwarza identyczne warunki dla wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Naruszenie tych reguł podlega sankcji, przy czym w toku postępowania w sprawach dotyczących nałożenia kary pieniężnej, uwzględniane są trzy wskazane w ustawie kryteria, a mianowicie: stopień 7 naruszenia obowiązków, dotychczasowa działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Prezes Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów , ww. argument strony nie zasługuje na uwzględnienie. Dalej w punkcie 1b odwołania strona postępowania zarzuca decyzji organu pierwszej instancji niezastosowanie art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach przy wymierzaniu sankcji. Przepis ten stanowi, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. W ocenie organu drugiej instancji, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, Dolnośląski WIIH prawidłowo wziął pod uwagę, zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 ww. ustawy, wszystkie przewidziane w nim kryteria wymiaru kary. Uwzględnił dodatkowo przesłanki określone w art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz.U.UE.L.1998.80.27, Dz.U.UE-sp.15-4-32) (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 18 23/11), w myśl którego nałożone kary pieniężne powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Jest to zasadnicza reguła mówiąca o cechach jakie powinna mieć nałożona przez organ kara administracyjna w sytuacji naruszenia przez przedsiębiorcę przepi sów dotyczących uwidaczniania cen . Podkreślić należy, iż o rgan pierwszej instancji stosował przepis dyrektywy wyłącznie pomocniczo. Obowiązek nałożenia kary pieniężnej, jej wysokość i kryteria wynikają bowiem przede wszystkim z przepisów ustawy o informowaniu o cenach , i to na nich oparł się Dolnośląski WIIH, uwzględniając stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu , ujmując regułę prawa unijnego nie w zasadniczej części uzasadnienia (na str. 4 – 6 skarżonej decyzji ), ale dopiero w konkluzjach swojego rozstrzygnięcia opierając swoje stanowisko także na zasadach wynikających z dyrektywy. Oceniając pierwsze kryterium tj. stopień naruszenia przepisów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podziela stanowisko organu pierwszej instancji, iż był on bardzo poważny. Strona postępowan ia w znacznym zakresie naruszyła przepisy dotyczące uwidaczniania cen, istotne z punktu widzenia ich znaczenia dla ochrony praw i interesów konsumentów. Oceniając drugie kryterium wskazane w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, to jest dotychczasową działalność przedsiębi orcy organ pierwszej instancji zasadnie uwzględnił okoliczność, że nie odnotowano naruszeń w zakresie informacji o cenach na kontrolowanej stacji, z drugiej jednakże strony organ pierwszej instancji słusznie wziął pod uwagę, iż nieprawidłowości te istnieją od 2008 r. Należy tu zauważyć, że strona postępowania miała wię c pełną wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów i zdawała sobie sprawę, że brak informacji wymaganej na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów stanowi nieprawidłowość. Istotne jest również, jak wskazał organ pierwszej instancji, że od 2008 r. strona nie podjęła innych działań (oprócz próby rozmów z Zarządem Dróg i Utrzymania 8 Miasta we Wrocławiu) w celu poinformowania konsumentów o cenach oferowanych paliw. Dopiero w związku z kontrolą strona postępowania przedstawiła alternatywne możliwości. Biorąc pod uwagę trzeci e kryterium wynikając e z art. 6 ust. 3 ww. ustawy i wpływając e na wymiar kary pieniężnej, tj. wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy, Dolnoślą ski WIIH na podstawie informacji uzyskanej od strony, prawidłowo wzi ął pod uwagę obroty i przychody wskazane przez stronę postępowania. Tym samym argument strony w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Dalej strona postępowania w punkcie 2 a, b, e i f odwołania , zarzuca decyzji organu pierwszej instancji niewystarczające, ogólne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji zar zucając Dolnośląskiemu WIIH naruszenie szeregu przepisów Kpa . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zauważa, iż obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji wynika m.in. z samych zasad postepowania administracyjnego – art. 7 Kpa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ponadto wskazują, że organ jest obowiązany przed wydaniem decyzji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zaś sprawa oceniana jest na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Z przepisów tych wynika m.in. tzw. zasada prawdy obiektywnej , która polega na zobowiązaniu organu do podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. Prezes UOKiK wskazuje, że o rgan pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził kontrolę, w czasie której jednoznacznie stwierdzon o, że konsument był informowany o cenie paliwa dopiero w momencie podniesienia pistoletu wlewowego z odmierzacza paliw , co stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ jest także obowiązany przestrzegać wszystkich wskazanych w Kpa zasad. Z obowiązany jest więc m.in. zebrać w sposób wyczerpujący i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 Kpa ). Zarzut dowolności zostaje wykluczony ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 Kpa ), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Powyższe ustalenia organu winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Prezesa UOKiK wszystkie te wymagania zostały zrealizowane przez organ pierwszej instancji. Dolno śląski WIIH oparł się na przeprowadzonym prawidłowo 9 postępowaniu kontrolnym , podczas którego jednoznacznie stwierdzono brak p oprawnie umieszczonej informacji cenowej, ponadto w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego – stosownie do dyspozycji Kpa – wydał decyzję. Sama strona postępowania nie zaprzecza temu faktowi, a jedynie usprawiedliwia brak informacji działaniami innych organów. Jak zauważa, w komentarzu do Kodeksu postępowania administ racyjnego Andrzej Wróbel (Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania a dministracyjnego LEX/el., 2015) zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządnośc i. Z zasady wyrażonej w art. 8 Kpa wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Dalej można przytoczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku podkreśla, że w celu realizacji pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa konieczne jest „przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretneg o ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa” ( wyrok z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). W ocenie Prezesa UOKiK w przedmiotowej sprawie tak właśnie postępował Dolnośląski WIIH opierając się na bezsprzecznych ustaleniach postępowania kontrolnego przeprowadzonego ściśle zgodnie z wymogami Kpa . Dalej w punkcie 2 c strona postępowania zarzuca naruszenie art. 9 Kpa. Określona w powyższym przepisie zasada informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej kształtuje obowiązki z niej wynikające w sposób zróżnicowany, tzn. w zależności od podmiotu, wobec którego mają być wykonywane. Organ administracji publicznej jest więc obowiązany do udzielania stronom postępowania pełnej informacji o okolicznościach faktycznych i okolicznościach prawnych. Obowiązek ten spoczyw a na organie administracji w granicach określonych w art. 9 Kpa zdanie pierwsze, tzn. wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Granice t ego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji. Zasada ta jednakże, nie stawia organu administracji w pozycji pełnomocnika strony, ponieważ uregulowany w tym przepisie obowiązek jest mimo wszystko ograniczony, a jego celem nie jest doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść obywatela, lecz jedynie „wyrównanie szans” (zob. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 1997 r., III SA 66/96, LEX nr 30854) , w którym trafnie przyjęto, że u żyty w art. 9 10 Kpa zwrot „należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych” nie przedstawia wątpliwości co do tego, iż obowiązek ów ma być realizowany w stosunku do osób dysponujących interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa – stron postępowania administracyjnego. Nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania . W ocenie organu drugiej instancji strona post ępowania była na każdym etapie prawidłowo informowana o swoich uprawnieniach – przed rozpoczęciem kontroli w dniu 1 września 2015 r. doręczono jej zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z zakresem przedmiotowym; w dniu 14 września 2015 r ., kiedy rozpo częto kontrolę została pouczona o prawach i obowiązk ach kontrolowanego; a przy wszczęciu postepowania w dniu 3 listopada 2015 r. została poinformowana o uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa. Ponadto strona postępowania miała możliwość czynnego uczestnictwa na każdym etapie kontroli, a później toczącego się postępowania administracyjnego. Tym samym Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie widzi podstaw do uznania argumentu strony za zasadny. Dalej w punkcie 2 d strona postępowania zarzuca nar uszenie zasady wyrażonej w art. 11 Kpa zwanej również zasadą przekonywania . Podstawowym celem tej zasady, jest wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Łączy się ona ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o której wspomniano już wyżej. W przypadku przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż żadne z twierdzeń strony nie zostało zignorowane przez organ pierwszej instancji. Dolnośląski WIIH odniósł się szczegółowo wobec stanowiska przedsiębi orcy . Nie oznacza to jednakże, że organ musi uznać każde stwierdzenie strony za udowodnione. Organ pierwszej instancji przyjął wyjaśnienia strony co do przyczyn braku informacji o cenach, ale nie uznał, że zwalniają one stronę z jej stosowania. Zasada z art. 11 Kpa ma za zadanie doprowadzenie do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, co jednak nie mieści się w ramach procedury administracyjnej, lecz należy do funkcji postępowania egzekucyjnego administracji. Tym samym argu ment strony nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odnosząc się do powyższych argument ów zwraca uwagę , że niezrealizowanie obowiązków wskazanych w ustawie o informowaniu o cenach zgodnie z jej art. 6 ust. 1, powod uje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20.000 zł. Przepis ten nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. 11 Cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką jest właśnie kara pieniężna nakładana na po dstawie ustawy o informowaniu o cenach , jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zatem stwierdzenie – udowodnienie braku informacji w zakresie ceny, jak też sprzecznego z ustawą sposobu ich uwidocznienia tak, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Powyższa u stawa nie przewiduje przy tym możliwości badania przez organy Inspekcji istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyn iku kontroli, że podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną . Nadto k ara pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawani e cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) mówi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (por ównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca , jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości . Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu , jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen i cen jednostkowych, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliw a. Wskazać przy tym należy, że dostosowanie się do ustawowych obowiązków w toku kontroli – na co zwraca uwagę strona niniejszego postępowania w odniesieniu do przedmiotowej sprawy – nie wpływa na fakt tej odpowiedzialności, ani na j ej zakres, jak również na wysokość nakładanej kary pieniężnej. Jak już wspomniano przepisy dyrektywy stosowane są przez organy Inspekcji Handlowej pomocniczo. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes UOKiK uznaje , iż przedstawione przez stronę postępowania argumenty są bezzasadne i stwierdza, iż Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w e Wrocławiu wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 4 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji .. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwo ławczy wydaje decyzję, w które j utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa . 12 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, mając na uwadze powyższe stwierdza, iż Dolnośląski WIIH wydając decyzję wziął pod uwagę wszystkie okoliczności i wymierzył karę po prawidłowym uwzględnieniu stopnia naruszenia obowiązków, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, a także wielkości jego obrotów i przychodu. Organ drugiej instancji przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał, iż Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w e Wrocławiu zasadnie nałożył na przedsiębiorcę BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie , karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych ), z tytułu naruszenia obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach . Tym samym, decyzja Dolnośląski ego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2015 r. nr nr akt kontroli NU.8361.264.2015, powinna pozostać w obrocie prawnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, 53 § 1 oraz 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DIH-023- 26 ( 4 )/15/JG
Rodzaj praktyki
Pozostałe
Kara finansowa
nie
Branża
47.30 SPRZEDAŻ DETALICZNA PALIW DO POJAZDÓW SILNIKOWYCH NA STACJACH PALIW
Region
Małopolskie
Strony
BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie,
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów