DIH-3/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DIH-023- 25(4)15/AB Warszawa, dnia 5 lutego 2016 r. DECYZJA DIH - IV/3/2016 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Nr KD.8361.232.2015/1DEC/15 Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach z dnia 24 listopada 2015 r., na mocy której zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 12 lit. a), b) i c), art. 57 pkt 1, art. 58 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 888 z późn. zm.) przedsiębiorcy LUKOIL POLSKA Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, wykonującej działalność gospodarczą na stacji paliw LUKOIL 063 w Zabrzu, przy ul. Karola Miarki 6, wymierzono administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), wobec niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 42 ww. ustawy , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia . Uzasadnienie W dniu 1 października 2015 r. inspektorzy re prezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach (zwanego dalej: „Śląskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”) przeprowadzili kontrolę u przedsiębiorcy LUKOIL POLSKA Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (zwanym dalej: „stroną” ) , w należącej do spółki stacji paliw LUKOIL 063 w Zabrzu, przy ul. Karola Miarki 6. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.) , (zwanej dalej: „ustawą o sd g” ), kontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli , które zostało doręczone przedsiębiorcy w dniu 21 września 201 5 r. W związku z brakiem osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, czynności kontrolne przeprowadzono w obecności pracownika, zgodnie z art. 80 ust. 5 ustawy o sdg. 2 W dniu 1 października 2015 r. inspektorzy reprezentujący Śląskiego WII H pozorując klientów dokonali zbycia kontrolnego dwóch butelek po piwie zakupionym , zgodnie z załączonym do akt paragonem , w dniu 29 września 2015 r. Jednocześnie w ramach podjętych działań kontrolnych , zgodnie z informacją zawartą w protokole kontroli (karta nr 3, nr akt kontroli KD.8361.232.2015) sprawdzano m.in. przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 888 z późn. zm.), ( zwanej dalej: „ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi ” ). Protokół kontroli zawiera ustalenia, jakie poczynili inspekto rzy przeprowadzający kontrolę na stacji paliw LUKOIL 063 w Zabrzu , z których wynika, że w placówce brakowało informacji dla klientów o:  dostępnych systemach systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych;  właściwego postępo wania z odpadami opakowaniowymi;  znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach produktów . P owyższe naruszało art. 42 ust. 1, 2, 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Pismem z dnia 23 października 2015 r. przedsiębiorca LUKOIL POLSKA Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie został poinformowany przez Śląskiego WIIH o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Ponadto w ww. piśmie organ poinformował stronę, o przysługującym jej zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ( zwanego dalej: „Kpa” ), uprawnieniu do czynnego udziału w każdym stadium po dstępowania, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w opisanej sprawie. W odpowiedzi na powyższe pismo strona skierowała do Śląskiego WIIH wniosek o odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (pismo z 2 listopada 201 5 r.). W dniu 24 listopada 2015 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspe kcji Handlowej w Katowicach wydał na podstawie art. 56 ust. 1 pkt. 12 lit. a), b), c), art. 58 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 104 Kpa, decyzję nr KD.8361.232.2015/1DEC/15, którą przed siębiorcy LUKOIL POLSKA Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, wykonującej działalność gospodarczą na stacji paliw LUKOIL 063 w Zabrzu, przy ul. K arola Miarki 6, wymierzono administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych ) wobec nie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 42 pkt 1, 2, 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W dniu 23 grudnia 2015 r . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów otrzymał za pośrednictwem Śląskiego WIIH odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona 3 postępowania zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 42 pkt 1-3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi , poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorca narusza normy zawarte w tym przepisie , jeżeli nie wywiesza informacji w zakresie pkt 1-3 art. 42 ww. ustawy w sytuacji, gdy uwidocznienie takiej informacji w mi ejscu sprzedaży jest jedynym , ale nie wyłącznym sposobem wywiązywania się przedsiębiorcy z nałożonego art. 42 obowiązku . Powyższe , w opinii strony, skutkowało naruszeniem: 1. art. 7 Kpa, poprzez nieuwzględnianie przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ; 2. art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa, polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia i w związku z tym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadze nia niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 54 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, do zadań Inspekcji Handlowej należy nadzór nad przestrzeganiem przez przedsiębiorców przepisów art. 41 i art. 42 ww. ustawy. Art. 41 zawiera zakaz dystrybucji produktów w opakowaniach wprowadzonych do obrotu przez wprowadzającego produkty w opakowaniach, który nie jest wpisany do rejestru. Natomiast art. 42 dotyczy uwidaczniania informacji przez podmiot prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, który sprzedaje produkty w opakowaniach i nie przekazuje użytkownikom tych produktów informacji o opakowaniach i odpadach opakowaniowych w zakresie: 4  dostępnych systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych;  właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi;  znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach produktów , co najmniej przez wywieszenie informacji w miejscu sprzedaży. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi k to naruszył ww. obowiązek określony w art. 42 podlega karze pieniężnej, której wysokość, s tosownie do art. 57 pkt 1 ww. ustawy, wynosi od 5 000 zł do 500 000 zł. Przepis art. 58 ust. 3 ww. ustawy stanowi, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia przepisów ustawy oraz dotychczasową działalność gospodarczą przedsiębiorcy. W związku z odwołaniem strony Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził analizę akt, zawierających ustalenia kontroli przeprowadzonej na stacji paliw LUKOIL 063 w Zabrzu . Z protokołu kontroli wynika, że inspektorzy reprezentujący Śląskiego WIIH sprawdzali m.in. przestrzeganie przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W treści protokołu wskazano, że w kontrolowanej placówce brakuje informacji dla klientów o:  dostępnych systemach systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych;  właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi;  znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach produktów , co narusza ło postanowienia zawarte w art. 42 ust. 1, 2, 3 ww. ustawy. Podstawą do nałożenia kary pieniężnej był w sprawie art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi , zgodnie z którym naruszenie obowiązku określonego w art. 42 podlega karze pieniężnej. Zgodnie z art. 42 podmiot prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, który sprzedaje produkty w opakowaniach, jest obowiązany przekazywać użytkownikom tych produktów informacj e, o których mowa powyżej. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje, że przesłanką do nałożenia kary pieniężnej , jest jednoczesne stwierdzenie przez inspektorów prowadzących kontrolę , faktu oferowania konsumentom produktów w opakowaniach oraz brak informacji, o któ rych mowa w art. 42 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Po dokonaniu analizy przekazanych akt kontroli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iż zebrane ustalenia kontroli zawarte w aktach nie pozwalają w sposób jednoznaczny na stwierdzenie, że w dniu kontroli przedsiębiorca prowadził sprzedaż produktów w opakowaniach. 5 Zgodnie z protokołem kontroli inspektorzy w dniu 1 października 2015 rok u dokonali zbycia 2 butelek po piwi e, zakupionym wcześniej. Zgodnie z załączonym paragonem piwo , o którym mowa powyżej zostało zakupione 29 września 2015 r., tak więc nie w dniu prowadzenia kontroli. Jednocześnie w protokole kontroli nie zostało odnotowane , że przedsiębiorca w dniu kiedy stwierdzono brak informacji, o których mowa w art. 42 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi , prowadził sprzedaż produktów w opakowaniach. Przyjęcie zwrotu butelek po piwie zakupionym dzień wcześniej, ni e jest w ocenie Prezesa UOKiK, równoznaczne z prowadzeniem sprzedaży tych wyrobów w dniu prowadzenia kontroli. Również w skarżonej decyzji organ pierwszej instancji w żadnym momencie nie wskazuje na oferowanie przez kontrolowanego produktów w opakowaniach, a odnosi się jedynie do przepisów art. 42 ww. ustawy, nakładającego obowiązek umieszczenia informacji dla klientów o:  dostępnych systemach systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych;  właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi;  znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach produktów, oraz samego stwierdzenia braku tej informacji. Prezes UOKiK jednocześnie wskazuje, że aby wymierzyć karę pieniężną na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12, inspektorzy muszą w toku podjętych działań kontrolnych równocześnie stwierdzić dwie okoliczności, to jest: sprzedaż produktów w opakowaniach w kontrolowanej placówce oraz brak informacji o której mowa w art. 42 ww. ustawy. Powyższe ustalenia kontroli powinny mieć odzwierciedlenie w pr otokole kontroli w sposób niebudzący wątpliwości, a następnie zostać ujęte w treści decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe , w opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarzut strony , odnośnie naruszenia art. 77 § 1 Kpa, w zw. z art. 80 Kpa znajduje swoje uzas adnienie, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa ) wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77, zgodnie z którym organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej (wyrok W ojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1056/13, LEX nr 1486656). 6 W niniejszym postępowaniu organ pierwszej instancji w odniesieniu do stwierdzenia, że przedsiębiorca prowadzi sprzedaż produktów w op akowaniach, rozstrzygnięci e oparł na domniemaniach faktycznych, a nie na dowodach w rozumieniu Kpa Ustalenia faktyczne opisane w protokole kontroli nie wskazują w sposób bezpośredni na sprzedaż takich wyrobów, a jedynie można domniemywać, że skoro dzień wcześniej zostało zakupione piwo w butelkach , a w dniu kontroli udało się inspektorom butelki zwrócić do sklepu, to przedsiębiorca prawdopodobnie w dalszym ciągu prowadzi sprzedaż tych wyrobów. Jak zauważa w komentarzu A ndrzej Wrób el (Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego , LEX nr 481614) „p rzepis art. 80 wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowo dowego” wskazując jednocześnie na słowa E. Iserzona , że „wniosek dotyczący ok oliczności faktycznych powinien być oparty na d owodach zdobytych przez organ i s prawdzonych przezeń. Istotnym naruszeniem tej zasady byłoby orzekanie na podstawie danych znanych osobiście organowi, ale nie mających oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy”. Prezes UOKiK nie ma przy tym wątpliwości, co do faktycznego naruszenia przez stronę art. 42 ww. ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że wymagane informacje nie zostały przekazane użytkownikom. Wypada się zgodzić z argumentem, jaki strona zaprezentowała w odwołaniu, iż ustawodawca pozostawił margines swobody przedsiębiorc om , w sposobie realizacji ich obowiązków, ale przy założeniu, że te obowiązki przedsiębiorca (tu: strona) spełnił . Z argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu nie wynika jaki to „inny sposób” przedsięwzięła strona, aby uczynić zadość przepisom prawa. Co więcej, z protokołu kontroli wynika dowodnie , że inspektorzy stwierdzili, iż w placówce brakuje informacji wymaganych na gruncie art. 42 ww. ustawy. Nadto, w protokole kontroli wskazano, że nieprawidłowości zostały usunięte w toku kontroli, a zatem przedsiębiorca dostosował się do zaleceń inspektorów, o czym również poinformował Śląskiego WIIH pismem z dnia 2 listopada 2 015 r. nie zaprzeczając tym samym , że ww. informacje w dniu kontroli nie były uwidocznione. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych roz strzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Brak udokumentowania całokształtu stanu faktycznego , istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia danej sprawy, uniemożliwia przeprowadzenie oceny przez organ drugiej instancji odnośnie zasadności odwołania wniesionego przez stronę. 7 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że zważywszy na naruszenie przepisów postępowania dotyczących prawidłowego udokumentowania ustaleń faktycznych, a koniecz ny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie , niezbędne stało się uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Śląskiemu WIIH. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji powinien kontynuować czynności dowodowe w przedmiocie stwierdzenia czy w dniu kontroli, to jest 1 października 2015 r., w ww. placówce należącej do stron y sprzedawano produkty w opakowaniach, co miało z kolei istotny w pływ na ocenę stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. W rezultacie przeprowadzonych ustaleń w ww. zakresie powinno być stwierdzenie czy doszło do spełnienia przesłanek warunkujących z astosowanie art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi i istnieją podstawy do ewentualnego wymierzenia kary pieniężnej . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w senten cji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 § 1, 53 § 1 oraz 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) od ninie jszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. P R E Z E S A Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski