DIH-161/2020

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 8 października 2020 r. DIH - 2.709.63.2020 .PŁ DECYZJA DIH - 2 Nr 161 /2020 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 , z późn. zm , zwanej dalej: kpa ) w zw iązku z art. 189k § 1 pkt 2 - 4, § 1 i § 3 pkt 1 i w zw iązku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Ha ndlowej (j. t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1668 , z późn. zm. , zwanej dalej: ustawą o Inspekcji Handlowej ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania z dnia 31 sierpnia 2020 r., złożonego przez Węglobud S.A. z siedzibą w Szczecinie, adres ul. Monte Cassino 18a, 70 - 467 Szczecin (zwanego dalej: Stroną lub Prze dsiębiorcą), od decyzji nr WPN.8361.159.2019 z dnia 17 sierpnia 2020 r. wydanej przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, w której odm ówił umorzenia administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją nr WPN.8361.142, 159.20 19 z dnia 2 0 grudnia 2019 r. , p o s t a n a w i a uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekaz ać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. UZASADNIENIE Przy piśmie z dnia 8 września 2020 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Ha ndlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie złożone przez Przedsiębiorcę wraz z aktami sprawy. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia 2 0 grudnia 2019 r. nr WPN.8361.142, 159.2019 na podstawie a rt. 35a pkt 9 lit. b w zw. z art. 35c ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2019 r. poz. 660 , z późn. zm. , zwanej dalej: ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ) , wymierzył Przedsiębiorcy administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 .00 0 zł, za to że w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego wystawił świadectwo jakości p otwierdzające spełnienie przez to paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przep isach wydanych na podstawie art. 3 a ust. 2 ww. ustawy , w którym wartości parametrów jakościowych były niezgodne ze stanem faktycznym . Pismem z dni a 5 stycznia 20 20 r. Stron a z zachowaniem ustawowego terminu złożył a odwołanie od powyższej decyzji. 2 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 2 3 kwietnia 20 20 r. wydał decyzję DIH - 2 Nr 3 9/20 20 , w której utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 2 0 grudnia 2019 r. nr WPN.836 1.142, 159.2019 Decyzja organu odwoławczego została doręczona Przedsiębiorcy w dniu 4 maja 2019 r. Strona wniosła skarg ę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 29 września 2020 r. po przeprowadzeniu rozprawy w sprawie o sygn. akt VI S A/Wa 701/20 Sąd oddalił skargę w całości. W dniu 8 czerwca 2020 r. upłynął termin zapłaty wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej. Stron a w dniu 17 czerwca 20 20 r. złożył a wniosek o umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości . Wniosek został uzasadniony trudną sytuacją finansową Przedsiębiorcy wynikłą ze stanu epidemii . Zdaniem Stron y działania mające na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się koronawirusa poprzez ograniczenie ruchu lotniczego, transportu kołowego , czy objęcie niektórych miej sc i osób kwarantanną spowodowały liczne i istotne zakłócenia realizacji produkcji i dostaw. W konsekwencji spowodowało to znaczne ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez Węglobud S.A., które skutkują znacznymi utrudnieniami w realizacji zobowiązań. Przedsiębiorca wskazuje, że zaistniała sytuacja ma charakter wyjątkowy i niezależny od uczestników obrotu gospodarczego, a przy tym dotyka wszystkie podmioty. Spółka informuje, i ż w związku z powyższą sytuacją była zmuszona obniżyć wielu kontr ahentom zobowiązania. Ponadto wskazuje na znaczny spadek obrotów, marż oraz brak wpływów z dzierżaw i w konsekwencji na generowane przez spółkę straty. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów. Pismem z dnia 2 2 czerwca 2020 r. Zachodniopomorski Wojewódz ki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił o wszczęciu na wniosek Stron y postępowania w przedmiocie umorzenia w całości administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W piśmie tym organ I instancji na podstawie art. 50 § 1 kpa i w zw iązku z art. 189k § 1 pkt 3 wezwał Stronę do udokumentowania okoliczności wskazujących na wystąpienie ciężkiej sytuacji oraz uprawdopodobniających skutki ekonomiczne, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania tj. zapłaty nałożonej kary pieniężnej w wysokości 10.0 00 zł. Organ I instancji wskazał dokumenty, które Strona winna przedłożyć oraz pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa. Pismo zostało doręczone w dniu 25 czerwca 2020 r. Za pismem z 1 lipca 2020 r. Przedsiębiorca dostarczył do organu I insta ncji dokumenty, które jego zdaniem w pełni i jednocześnie przekrojowo obrazują sytuację finansowo - ekonomiczną spółki. Do pisma dołączono dokumenty dotyczące roku 2019 w postaci: deklaracji CIT - 8/O, sprawozdanie finansowe, bilans, rachunek zysków i strat, r achunek przepływów pieniężnych, zestawienie zmian w kapitale własnym. Ponadto bilans na dzień 31 maja 2020 r. oraz zestawienie zobowiązań na dzień 28 czerwca 2020 r. Strona w treści pisma wskazała, że prognozy dalszej sprzedaży opału nie przedstawiają się optymistycznie, a tym samym nie wskazują na wypracowanie zysku ani utrzymanie rentowności. Zdaniem Przedsiębiorcy szereg wprowadzanych ograniczeń, jak program „czyste powietrze”, zakaz sprzedaży miałów węglowych, wysokie ceny opału powodują, że klienci od chodzą systematycznie od tradycyjnego węgla na rzecz paliw ekologicznych. Utrzymanie ciągłej działalności składów opałowych i sprzedaży detalicznej jest bardziej uzasadnione czynnikiem społecznym niż działalnością komercyjną. Zachodniopomorski Wojewódzki I nspektor Inspekcji Handlowej w dniu 17 sierpnia 2 0 20 r. wydał decyzję nr WPN.8361.159.2019 , która została doręczona w dniu 1 8 sierpnia 2020 r. Stron a pismem z dnia 31 sierpnia 2020 r. odwołał a się od ww. decyzji i na podstawie art. 136 kpa wniosła o przepr owadzenie dodatkowego postępowania, ewentualnie o zastosowanie innej ulgi wskazanej w art. 189k kpa. W uzasadnieniu Przedsiębiorca wskazał, że nie zgadza 3 się z wydanym rozstrzygnięciem, ponieważ w piśmie z dnia 17 czerwca 2020 r. podała fakty, które jednoz nacznie wskazują na jej trudną sytuację finansową skutkującą niemożnością uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej . Zdaniem Strony twierdzenie organu I instancji, że obecny stan epidemiczny spowodowany COVID - 19 nie może stanowić podstawowego argumentu d o zastosowania ulgi oraz wskazanie, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza może funkcjonować „w miarę normalnie” jest całkowicie bezzasadne. Zdaniem Przedsiębiorcy to właśnie pandemia koronawirusa i negatywne skutki jakie wywołuje dla całej gospod arki , w tym także dla sprzedaży opału stanowi podstawowy problem, który powoduje straty finansowe skutkujące niemożnością spłaty nałożonej kary. Strona wskazuje, że jej obecna sytuacja finansowa nie wynika z jej działań tylko jest pogorszona przez pandemię COVID - 19. Ponadto Przedsiębiorca poinformował, że ściągniecie nałożonej kary w drodze egzekucji administracyjnej może spowodować konieczność przeprowadzenia zwolnień wśród pracowników, a w ostateczności o głoszenie jej upadłości, co nie wątpliwie jest sprz eczne z interesem publicznym. Zdaniem Strony w obecnej sytuacji logiczne wydaje się utrzymywanie zatrudnienia, co bezsprzecznie jest dobre dla ogółu społeczeństwa, a tym samym stanowi ważny interes publiczny. Pismem z dnia 2 1 września 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił Stron ę o wynikającym z art. 10 § 1 kpa prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ odwoławczy zakreślił termin 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. Pismo zostało doręczone w dniu 14 lipca 2020 r. i pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest pon owne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasa dnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Zgodnie z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 , z późn. z m), dalej zwanej Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na w zględzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w powyższym przepisie zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy administracji publicznej do ustalenia stanu faktycznego tak aby odpowiadał on rzeczywistości. Dopiero ustalony zgodnie z zas adą prawdy obiektywnej stan faktyczny może stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w myśl art. 77 § 1 Kpa, który zobowiązuje organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 189k Kpa organ admini stracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: 1) odroczenie termi nu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 4 2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części; 4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części. § 2. W przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna. § 3. Właściwy or gan, na wniosek strony prowadzącej działalność gospodarczą, może udzielać określonych w § 1 ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstw ie – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub inny mi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenie inne niż wymienione w lit. a i b. § 4. W przypadku pomocy publicznej określonej w § 3 pkt 3 lit. a i b ulgi, o których mowa w § 3 pkt 2, mogą być udzielane, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe warunki udzielania tej pomocy, zapewnia jące jej zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. § 4a. Do pomocy publicznej, o której mowa w § 3 pkt 3 lit. c, przeznaczonej na restrukturyzację, stosuje się: 1) w zakresie warunków udzielania tej pomocy: a) w przypadku przedsiębiorcy, wobec kt órego jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne - przepisy ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243, z późn. zm. ), b) w przypadku przedsiębiorcy, wobec którego nie jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne - przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 139a ust. 4 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne; 2) w zakresie trybu udzielania tej pomocy - przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 139a ust. 4 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo re strukturyzacyjne. Z treści powyższego przepisu wynika, że w przypadku złożenia wniosku o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez stronę prowadzącą działalność gospodarczą, organ jest zobowiązany ustalić, czy ulga, o którą wniosk uje stanowi pomoc publiczną. W przypadku , gdy wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej organ może rozpatrzyć wniosek strony w oparciu o przesłanki art. 189k § 1 Kpa. Natomiast w przypadku gdy wnioskowana ulga stanowi pomoc publiczną organ zobowiązan y jest ustalić o jaki rodzaj pomocy publicznej wymieniony w art. 1489k § 3 pkt 2 i 3 Kpa strona się ubiega i ustalić czy wnioskowana pomoc jest dopuszczalna. W rozpatrywanej sprawie Strona we wniosku z dnia 17 czerwca 2020 r. zwróciła się o umorzenie kary administracyjnej w całości . Przedsiębiorca uzasadnił wniosek złym stanem finansowo - ekonomicznym spółki wywołaną pandemią koronawirusa COVID - 19. Należy wskazać, że do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów potwierdzających kondycję finansową Strony. 5 Zach odniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z dnia 2 2 czerwca 2020 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania oraz wezwał do udokumentowania okoliczności wskazujących na wystąpienie ciężkiej sytuacji oraz uprawdopodobniających skutki e konomiczne, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania tj. zapłaty nałożonej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Jednakże organ I instancji nie wezwał Strony d o wskazani a o jaki rodzaj pomocy wskazany w art. 189k § 3 k pa się ubiega. Powyższe skutko wało pominięciem tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej nie ustalił okoliczności, o której mowa w art. 189k § 2 kpa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje, ż e z godnie z art. 61 § 1 k pa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. […] W razie wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj spraw y będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego złożony został wniose k o wszczęcie postępowania ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Organ orzekający nie ma prawa domniemywać woli wnioskodawcy co do tego w jakim trybie ma być prowadzone postępowanie. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w określonym trybie obliguje organ do przeprowadzenia postępowania w powyższym trybie, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej o rganu administracji (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 2419/10). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że organ I instancji nie sprostał wymaganiom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa ponieważ w tej sprawie nie ustalił stanu faktycznego i w konsekwencji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania , a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie . Jak wynika z akt sprawy Strona jest przedsiębiorcą , zatem we wniosku o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej winna określić , czy wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej czy stanowi pomoc publiczną i określić jej rodzaj. Przedsiębiorca we wniosku z dnia 17 czerwca 2020 r. nie wskazał powyższej informacji. Ponieważ postępowanie w tej sprawie toczy się na wniosek strony Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej był zobowiązany do wyjaśnienia i ustalenia żądania Przedsiębiorcy w tym zakresie. Organ I instancji nie poczynił ustaleń co do kwestii czy wni oskowana ulga w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej nie stanowi pomocy publicznej czy też stanowi pomoc publiczną ze wskazaniem rodzaju pomocy publicznej. Zatem materiał dowodowy został zebrany w sposób niewyczerpujący, co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do kwestii czy Strona zasługiwała na udzielenie ulgi. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnia, że z uwagi na brak ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób odpowiadający wymogom zawartym w art. 7 i 77 § 1 k pa nie dokonał merytorycznej ocen y odwołani a . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że organ I instancji nie sprostał wymaganiom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k pa ponieważ w tej sprawie nie ustalił stanu faktycznego i w konsekwencji wydał decyzję z naruszeniem w w. przepisów postępowania. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji. Jeżeli wnioskowana ulga będzie stanowiła pomoc publiczną, należy ustalić o jaki rodzaj pomocy chodzi i czy jest ona dopuszczalna. Przeprowadzenie postępowania 6 w powyższym zakresie przez organ odwoławczy stanowiłby złamanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 Kpa. W ykazane w ustaleniach faktycznych braki uniemożliwiają merytoryczną ocenę decyzji organu I instancji. Przeprowadzając ponownie postępowanie organ I instancji ustali treść żądania Strony w zakresie wnioskowanej ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Następnie przeprowadzi postępowanie z zastosowaniem przepisów prawa właściwych ze wzg lędu na treść wniosku Strony. Zważywszy na przedstawione okoliczności należało postanowić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. Jednakże w terminie 1 4 dni od jej doręczenia stronie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprzeciw należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Plac Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszaw a. 2. Od sprzeciwu od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stały, w wysokości 200 zł. 3. W przypadku wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podstawa prawna pouczenia: Art. 3 § 2a, art. 64c § 1 i 2, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami admi nistracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 , z późn. zm.); § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpis u w postępowaniu przed sądami a dministracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 , z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ Otrzymu ją: 1) Przedsiębiorstwo Handlowe Węglobud Spółka Akcyjna, ul. Monte Cassino 18, 70 - 467 Szczecin. 2) Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej. 3) aa.