DIH-155/2022

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 15 grudnia 2022 r. DIH - 3.707.138.2022 .IJ DECYZJA DIH - III/1 55 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 2 r., poz. 20 00, z późn. zm. ), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz . 178) w związku z art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706 ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania przedsiębiorcy Joanny Tomczyk prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą DT Joanna Tomczyk w Szczecinie od decyzji Zachodniopo morskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie z 7 września 2022 r., którą na ww. przedsiębiorcę nałożono, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178), ka rę pieniężną w wysokości 4.000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy , utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach 2 8 czerwca i 7 lipca 2022 r. inspektorzy reprezentujący Z achodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie zwanego dalej: „Zachodniopomorski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę u przedsiębiorcy ( … ) , dalej: „strona”, „strona postępowania”, „przedsię biorca ” . Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.), dalej: „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 3 czerwca 2022 r., ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, tj. 1) legalności prowadzenia działalności gospodarczej, 2) prawidłowości przekazywania konsumentom informacji o cenach oferowanyc h produktów, 3) prawidłowości i rzetelności informacji przekazywanych konsumentom. Strona nie odebrała tego zawiadomieni a . Przedmiotem działalności gospodarczej kontrolowanego przedsiębiorcy jest m.in. sprzedaż detaliczna artykułów żywnościowych i nieżywnoś ciowych w sklepie internetowym. W toku działań kontrolnych sprawdzono 17 partii towarów, stanowiących ofertę handlową przedsiębiorcy (na stronie internetowej) stwierdzając, że przy wszystkich tych towarach w opakowaniach jednostkowych i przeznaczonych do sprzedaży według masy lub objętości, 2 w miejscu sprzedaży detalicznej (na stronie internetowej) brak było uwidocznienia cen jednostkowych. Partie sprawdzone i zakwestionowane zost ały wymienione w załączniku Nr 1 do Proto kołu kontroli nr WK.8361.2 06 .2022 . P owyższe ustalenia naruszały art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178), dalej: „ustawa o cenach” oraz § 3 ust. 2 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawi e uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121) dalej: „rozporządzenie Ministra Rozwoju”. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ pierwsz ej instancji, zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie a dministracyjne w przedmiocie niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, tj. uwidaczniania cen i cen jednostkowych. Jednocześnie stronę pouczono o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadan ia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz możliwości złożenia wyjaśnienia. Żądaniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji zwrócił się d o strony o wskazanie wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok poprzedni. Decyzją POK Nr 111 /2022 z dn ia 7 września 2022 r. Zachodniopomorski WIIH wymierzył st ronie, karę pieniężną w wysokości 4 000 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detali cz nej obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 2 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju . W dniu 5 października 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie wpłynęło odwołanie strony . W treści odwołania st rona podniosła, że nałożona na nią kara administracyjna jest niezasadna i niewspółmierna wziąwszy pod uwagę okoliczność, że swoją działalność zawiesiła w miesiącu wrześniu. W odwołani u strona wn iosła także o obniżenie nałożonej kary. Pismem z dnia 2 6 paźdz iernika 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” poinformował stronę o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowo dów i materiałów . Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy a dministracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia i w zw iązku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocz nić cenę oraz cenę j ednostkową w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen . C eny i ceny 3 jednostkowe zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, czy też w p ostaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. C ena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości albo kilograma lub tony - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według mas y (§ 4 ww. rozporządzenia) . Czynności kontrolne wykazały, iż ww. przedsiębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z § 3 ust. 2 § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju. W toku kontroli stwierdzono, iż przy 1 7 partiach towaru brak było uwidocznione j ceny jednostkowej. W odwołaniu strona podniosła , że nałożona na nią kara administracyjna jest niezasadna i niewspółmierna wziąwszy pod uwagę okoliczność, że swoją działalność zawiesiła w miesiącu wrześniu, a także wniosła o obniżenie nałożonej kary. Odnosząc się do argumentów przytoczonych w odwołaniu wskazać należy, iż strona nie kwestionuje ustaleń kontroli , a jedynie wysokość nałożonej kary administracyjnej oraz jej niewspółmierność . P rzepisy ustawy o cenach są prawem po wszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonującego sprzedaży detalicznej towarów. Nieznajomość przepisów nie zwalnia z obowiązku prawidłowego uwidaczniania cen i cen jednostkowych. Wskazać bowiem należy, że przepi sy pomimo, iż pozostawiają pewien luz decyzyjny, co do technicznej formy uwidoczniania cen i cen jednostkowych jasno wskazują, że muszą być one uwidocznione w sposób jednoznaczny i umożliwiający ich porównanie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że cena jednos tkowa to cena ustalona za jedno stkę określonego towaru (usługi) , którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach . Cenę jednostkową umieszcza się w celu umożliwienia konsumentowi porównania towarów, które mogą być względem siebie substytu c y j ne, ale sprzedawane są w różnych gramaturach. W przedmiotowej sprawie strona nie podała cen jednostkowych przy 17 towarach . Niezrealizowanie tego obowiązku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w tra kcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu stanowi natomiast iż, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień narus zenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość obrotów i przychodu. Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o cenach jest ochrona konsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząca ceny je dnostkowej służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wskazać w tym miejscu należy, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara p ieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – 4 udowodnienie faktu braku wła ściwej informacji w zakresie m.in. ceny usługi lub towaru, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) d anego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku ko ntroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była o dstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania niepr awidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary i usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen . Wymierzając sankcję w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie posłużył się swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów oraz dopuszczalnych jej wysokości. Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględn ił kryteria określone w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach. Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK uznaje, i ż Zachodniopomorski WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Podnoszona przez stronę okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej we wrześniu 2022 r. nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ w dniu kontroli działalność była prowadzona i podc zas owej kontroli stwierdzono nieprawidłowości . Wysokość kary p ieniężnej ustalona na poziomie 4 000 zł jest, w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary ujętej w pomocniczo stosowa nej legislacji unijnej tj. art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) . Mając na uwadze powyższe, Pre zes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znalazł podstaw do obniżenia kary. Rozpatrując odwołanie Prezes UOKiK zbadał także kwestię odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Powyższy przepis wskazuje wprost jakie podstaw owe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W toku kontroli stwierdzono nar uszenie przepisów ustawy o cenach w stosunku do 17 towar ów (wszystkich sprawdzonych wyrywkowo towarów). Trudno zatem uznać, iż waga naruszenia jest znikoma. Strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości a zatem zaprzestała naruszania prawa. Aby mówić o spe łnieniu tej przesłanki muszą wystąpić jej obydwa elementy łącznie, tj. naruszenie jest znikome a strona zaprzestała jego naruszenia. 5 W tym przypadku wystąpiła tylko druga z nich. Zatem, mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK nie znajduje podstaw dla zastoso wania art. 189f pkt § 1 pkt 1Kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracy jną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracy jna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpien ia od nałożenia kary administracyjnej. W kwestii zmniejszenia wysokości kary Prezes UOKiK informuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 21 r. poz. 1540 z późn. zm. ) organ, który nałożył karę – organ p ierwszej instancji, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy ty m podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancj i. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej ins tancji oraz uznał, iż Zachodniopomorski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę , karę pieniężną w wysokości 4.000 zł (słow nie: cztery tysiące złot ych), z tytułu naruszenia określon ych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o cenach , obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych towarów. Tym samym, decyzja Zachodniopomorskiego WIIH z dnia 7 września 2022 r. POK Nr 1 11 /2022 o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozos tać w obrocie prawnym. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekc ji Handlowej w Szczecinie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. 6 Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania a dministracyjnego . Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkur encji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżon ym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zas karżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warsza wie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkow a (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Podstawa prawna pouczenia: a rt. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 3 29 z późn. zm. ); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. poz. 2019 poz. 178). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentó w Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ 1.