Numer decyzji
DIH-125/2022
Decyzja UOKiK DIH-125/2022
- Data decyzji
- 2 grudnia 2022
Treść rozstrzygnięcia
1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 28 października 2022 r. DIH - 3.707.115.2022.MB DECYZJA DIH - III/125/2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) oraz art. 56 ust. 1 pkt 10c w związku z art. 58 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1114, z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzj i Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 27 lipca 2022 r. (nr akt sprawy: UH.8361.76.2022), na podstawie któr ej, przedsiębiorcy LIDL spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Jankowicach wymierzono karę pieniężną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), z tytułu niepobrania opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na za kupy z tworzywa sztucznego, stosownie do obowiązku określonego w art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1114 z późn. zm.), jako przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę hand lu detalicznego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce (miejsce sprzedaży detalicznej – sklep LIDL … ), utrzymuje w mocy zaskarżoną de cyzję. Uzasadnienie W dniach 11 - 18 marca 2022 r. inspektorzy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanym dalej: „Wielkopolskim WIIH” albo „organem pierwszej instancji”) przeprowadzili czynności kontrolne w sklepie … , należącym do przedsiębiorcy … , zwanego dalej: „przedsiębiorcą”, „stroną postępowania” albo „stroną”. Zgodnie z art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.) (zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”), nie dokonano zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, ponieważ kontrolę przeprowadzono 2 na podstawie bezpośred nio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej, jak również na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, zgodnie z którego treścią zawiadomienia nie stosuje się w zakresie obejmującym zakup produktów lub usług sprawdzających rzetelność usługi. W toku k ontroli inspektorzy sprawdzili obowiązek pobierania opłaty recyklingowej przez kontrolowaną spółkę w oparciu o przepis art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami, który stanowi, że przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w któ rej są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Powyższe zweryfikowano dokonując zakup u kontrolnego. W tym celu inspektorzy zapakowali do oferowanej torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów (typu „zrywka”) towar posiadający już własne opakowanie (4 opakowania Baton Pawełek Toffi Wedel oraz 5 opakowa ń Baton Kinder Maxi Ferrero Polska), tym samym użyto jej niezgodnie z ustawową definicją bardzo lekkiej torby na zakupy z tworzywa sztucznego, przez co nie podlegała ona zwolnieniu z opłaty recyklingowej. Podczas weryfikacji paragonu fiskalnego za dokonany ww. zakup kontrolny ustalono, że nie została naliczona opłata recyklingowa. Powyższe dało podstawę do stwierdzenia, że kontrolowany przedsiębiorca oferował konsumentom torby z tworzywa sztucznego nie pobierając opłaty recyklingowej wymaganej art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami. Ustalenia kontroli zostały opisane w protokole kontroli z 18 marca 2022 r. (nr akt kontroli: UH.8361.76.2022). Pismem z 10 czerwca 2022 r. przedsiębiorca poinformował o zmianie procedur w zakresie naliczania opłat za torby na zakupy z tworzywa sztucznego tzw. „zrywki” w sytuacji jeżeli klient zapakuje do niej produkty inne niż luzem ( owoce, warzywa, pieczywo, itp.). Pismem z 28 czerwca 2022 r. Wielkopolski WIIH zawiadomił przedsiębiorcę … o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 56 ust. 1 pkt 10c ustawy o gospodarce opakowaniami, z uwagi na to, że w miejscu sprzedaży detaliczne j, w sklepie … , nie pobrano opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego stosownie do obowiązku określonego w art. 40a ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie poinformowano przedsiębiorcę, że zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej jako „kpa”, strona może brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadać się, co do zebranych dowo dów i zapoznać się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, a także przedstawić stanowisko w sprawie oraz składać wnioski dowodowe. Przedsiębiorca w odpowiedzi skierował do Wielkopolskiego WIIH pismo, w którym w oparciu o art. 105 § 1 kap wniósł o umorz enie postępowania w sprawie nałożenia na … administracyjnej kary pieniężnej za nie pobieranie opłaty recyklingowej od nabywającego 3 torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Z najdalej idącej ostrożności procesowej, w oparciu o 189f § 1 kpa przedsiębiorca w niósł o odstąpienie od nałożenia na … administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu z uwagi na fakt, że naruszenie prawa jest znikome, a strona zaprzestała naruszenia. Na wypadek zaś gdyby organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymie rzenia administracyjnej kary pieniężnej wniósł o wymierzenie kary administracyjnej w minimalnej wysokości. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wielkopolski WIIH, decyzją z 27 lipca 2022 r. (sygn. akt UH.8361.76.2022) wymierzył na podstawie ar t. 104 § 1 kpa ora art. 56 ust. 1 pkt. 10c w związku z art. 58 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami przedsiębiorcy … , karę pieniężną w wysokości 2 000 zł (słownie: dw a tysiące złotych), z tytułu niepobrania opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego, stosownie do obowiązku określonego w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami, jako przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu de talicznego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce (miejsce sprzedaży detalicznej – … ). Decyzję doręczono stronie 29 lipca 2022 r. W dniu 29 sierpnia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „organem drugiej instancji” otrzymał, za pośrednictwem Wielkopolskiego WIIH, odwołanie przedsiębiorcy … , od ww. decyzji. W odwołaniu strona postępowania wniosła w oparciu o art. 138 § 1 kap o uchylenie decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania. Z najdalej idącej ostrożności procesowej, w oparciu o 189f § 1 kpa przedsiębio rca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia na … administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu z uwagi na fakt, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zaskarżonej decyzji st rona zarzuciła: − naruszenie art. 40a ust. 1 w związku z art. 8 pkt 15 a lit. b ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez błędne zakwalifikowanie oferowanej przez … torby jako niespełniającej cechy torby zwolnionej spod opłaty recyklingowej; − naruszenie art . 189f § 1 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa i art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu pomimo zaistnieniu ku temu podstaw, co jest jednocześnie naruszeniem zasady proporcjonalności; − naruszenie art. 7 i 77 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, ze … w postępowaniu przyznał, że doszło do naruszenia prawa poprzez użycie sformułowania wskazującego, że spółka „z aprzestała dokonywania naruszeń”, podczas gdy z treści całokształtu stanowiska … wynika jednoznacznie, że … polemizuje z oceną organu, że doszło do naruszenia prawa a cytowany fragment dotyczył w istocie zaprzestania dokonywania ewentualnych naruszeń ; zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania 4 obywateli organ nie powinien wyjmować twierdzeń strony z kontekstu, w jakim zostały użyte; − naruszenie art. 7a § 1 kpa poprzez niedostrzeżenie, że w niniejszej sprawie występują wątpliwości interpretacyjne, a zgodnie z powołanym przepisem, w takim przypadku organ powinien uwzględnić je na korzyść strony. Pismem z 30 sierpnia 2022 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę … o przysł ugującym mu prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowan ia odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odw ołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki in spektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Do zadań Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 54 ustawy o gospodarce opakowani ami, należy m.in. nadzór nad przestrzeganiem przez przedsiębiorców przepisów art. 40a ww. ustawy. Zgodnie z art. 40a, p rzedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przezna czone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Opłaty recyklingowej nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztuczn ego. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 10c ustawy o gospodarce opakowaniami, kto naruszył ww. obowiązek podlega administracyjnej karze pieniężnej, której wysokość, s tosownie do art. 57 pkt 4 ww. ustawy wynosi od 500 zł do 20 000 zł. Ustawa o gospodarce opakowa niami nie wskazuje przesłanek do ustalenia wysokości kary pieniężnej, w związku z czym zastosowanie znajdują tu przepisy art. 189d zawarte w dziale IVA kpa dotyczącym administracyjnych kar pieniężnych, wskazujące przesłanki do ustalenia wysokości kary. Kon trola przeprowadzona w dniach 11 - 18 marca 2022 r. w sklepie … , należącym do … , dała podstawę do stwierdzenia, że ww. przedsiębiorca nie wykonał ciążących na nim obowiązków wskazanych w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami, zgodnie z którym przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której 5 są oferowane torby na zakupy z two rzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego, o której mowa w art. 8 pkt 15a lit. a i c. W złożonym odwołaniu przedsiębio rca … zarzucił Wielkopolskiemu WIIH naruszenie art. 40a ust. 1 w związku z art. 8 pkt 15 a lit. b ustawy o gospodarce opakowaniami poprzez błędne zakwalifikowanie oferow anej przez … torby jako niespełniającej cechy torby zwolnionej spod opłaty recyklingowej. Odnosząc się do powyższego zarzutu w pierwszej kolejności Prezes UOKiK wskazuje, że jest on niezasadny i informuje, że zgodnie z art. 8 pkt 15a) ustawy o gospodarc e opakowaniami przez torby na zakupy z tworzywa sztucznego - rozumie się torby na zakupy, z uchwytami lub bez uchwytów, wykonane z tworzywa sztucznego, które są oferowane w jednostkach handlu detalicznego lub hurtowego, do których zalicza się: a) lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 50 mikrometrów, b) bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako podstawowe opakowa nie żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności; c) pozostałe torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału równej 50 mikrometrów i większej. Ponadto przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w k tórej są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, zgodnie z art. 40a ww. ustawy, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego, o któ rej mowa w art. 8 pkt 15a lit. a i c (ust. 1). Jednocześnie opłaty recyklingowej nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego o której mowa w art. 8 pkt 15a lit. b (ust. 2). W toku prowadzonej kontroli inspektorzy repr ezentujący Wielkopolskiego WIIH stwierdzili, iż kontrolowany przedsiębiorca oferował konsumentom torby z tworzywa sztucznego nie pobierając opłaty recyklingowej. Powyższe ustalenia zostały dokonane w oparciu o zakup kontrolny, który w sposób niedający wątp liwości wykazał, że ww. przedsiębiorca nie wykonał ciążących na nim obowiązków wskazanych w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i nie pobrał opłaty recyklingowej za torbę, która nie spełniała ww. definicji bardzo lekkiej torby. Strona nie pobr ała opłaty recyklingowej za torbę typu „zrywka” w którą inspektorzy zapakowali towar posiadający już własne opakowanie, tj.: 4 opakowania Baton Pawełek Toffi Wedel oraz 5 opakowań Baton Kinder Maxi Ferrero Polska. Prezes UOKiK jednocześnie wyjaśnia, że aby bardzo lekka torba na zakupy z tworzywa sztucznego nie podlegała opłacie recyklingowej, poza spełnieniem warunku grubości 6 materiału, z którego została wykonana (poniżej 15 mikrometrów, a więc do 14 mikrometrów włącznie), równocześnie muszą zostać spełnion e także przesłanki określające cel jej zastosowania tj.: wymagalność ze względów higienicznych, zastosowanie jako podstawowe opakowanie żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowania żywności (art. 8 pkt. 15a lit b ustawy o gospodarce opakowaniami ). Oba te kryteria należy uwzględniać łącznie jako: opakowanie żywności sprzedawanej luzem, stosowane, poza względem praktycznym, także ze względów higienicznych. Jest to więc podstawowe opakowanie żywności, dokonane w sklepie. Opakowanie podstawowe należy rozumieć jako pozostające w styczności z żywnością i nie stanowiące kolejnego opakowania. Zapakowanie przez konsumenta dokonującego zakupu w jednostce handlu detalicznego lub hurtowego w bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego, towarów posiadaj ących już własne opakowania (np. jak w przypadku dokonanego zakupu kontrolnego batony), powoduje konieczność pobrania od konsumenta przez przedsiębiorcę opłaty recyklingowej. Z uwagi na to, że reklamówki typu „zrywki”, jak każda inna torba służy do opakowa nia towarów, samo umieszczenie ww. toreb obok stoisk z żywnością oferowaną luzem, nie uświadomi klientów, że w sytuacji gdy zostanie ona użyta dla innych celów niż wskazane w definicji zawartej w ustawie, przedsiębiorca będzie miał obowiązek pobrać od nich opłatę recyklingową. Organ drugiej instancji nie zgadza się z twierdzeniem strony, że ustawodawca nie wymaga, aby „zrywki” pełniły funkcję podstawowego opakowania żywności sprzedawanej luzem, a właśnie aby były oferowane w takim charakterze. Istotą opłaty recyklingowej jest m.in. takie oddziaływanie na decyzje konsumenta, aby stosował on bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, jedynie ze względów higienicznych lub podstawowe opakowanie żywności luzem , gdy pomaga to w zapobieganiu marnowania żywności. To jednak na przedsiębiorcy spoczywa ciężar weryfikacji w jaki sposób konsument używa te torby i egzekwowania tym samym należnej od klienta opłaty recyklingowej, w związku z użyciem torby w innym celu niż wskazany powyżej. Przedsiębiorca powinien w taki sposób zorganizować sposób prowadzenia działalności (np. poprzez wywieszenie odpowiednich informacji o przeznaczeniu tych toreb i konieczności wniesienia opłaty recyklingowej w przypadku użycia ich niezgodn ie z przeznaczeniem oraz zobowiązanie pracowników pracujących na kasach do naliczenia opłaty recyklingowej), żeby mógł wywiązywać się ze wszystkich obowiązków nałożonych na niego obowiązującymi przepisami. Należy w tym miejscu podkreślić, że strona pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. poinformowała Wielkopolskiego WIIH o zmianie procedur i przeszkoleniu pracowników w zakresie naliczania opłat za torby na zakupy z tworzywa sztucznego tzw. „zrywki” w sytuacji, gdy klient zapakuje do niej produkty inne niż luzem ( owoce, warzywa, pieczywo, itp.) oraz przedstawiła odpowiednie w tym zakresie komunikaty, jakie zostały umieszczone w sklepie. Mając na uwadze powyższe organ drugiej instancji wskazuje, że pobrana przez kontrolujących torba z tworzywa sztucznego typu „zrywk a” w celu zapakowania 4 opakowań Baton Pawełek Toffi Wedel oraz 5 opakowań Baton Kinder Maxi Ferrero Polska, nie spełniała definicji bardzo lekkiej torby z zawartej w art. 8 pkt 15a lit. b) ustawy o gospodarce opakowaniami, gdyż zostało spełnione tylko jed no z dwóch kryteriów, 7 tj. dotyczące grubości, w związku z czym nie podlegała zwolnieniu z pobierania opłaty recyklingowej od nabywającego torbę z tworzywa sztucznego. Mając na uwadze powyższe, naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów art. 40a ustawy o gos podarce opakowaniami jest w ocenie Prezesa UOKiK bezsporne i wyczerpujące przesłanki do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 56 ust. 1 pkt 10c ww. ustawy, z uwagi na niepobieranie opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Prezes UOKiK wskazuje , że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie przepisów. Sankcja administrac yjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną, ale też dyscyplinująco - represyjną, co skutkuje tym, iż adresat decyzji administracyjnej, którą nałożono na niego sankcję administracyjną z tytułu naruszenia przepisu ustawowego ponosi odpowiedzialność obiektywn ą. Stwierdzenie w wyniku kontroli, że jakiś podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Nie ma tutaj zastosowania zasada winy (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 9 sierpnia 2019 r., VI SA/Wa 805/19: „Organ nie jest władny do badania przesłanek, takich jak wina, szkoda czy działanie osób trzecich, ponieważ w świetle powołanego przepisu, nie mają one żadnego wpływu na powstanie tejże odpowiedzialności.”). Jednocześn ie należy zauważyć, że kara wymierzona stronie w związku z naruszeniem obowiązku określonego w art. 40a ustawy o gospodarce odpadami znajduje się w dolnych granicach kar możliwych w świetle art. 56 ust. 1 pkt 10c pkt 4 ww. ustawy, zgodnie z którym kto naru szył ww. obowiązek podlega administracyjnej karze pieniężnej od 500 zł do 20 000 zł. Biorąc powyższe pod uwagę zarzut naruszenia art. 40a ust. 1 w związku z art. 8 pkt 15 a lit. b ustawy o gospodarce opakowaniami należy uznać za bezpodstawny. W odwołaniu s trona zarzuca ponadto Wielkopolskiemu WIIH naruszenie art. 189f § 1 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa i art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i popr zestaniu na pouczeniu pomimo zaistnieniu ku temu podstaw, co jest jednocześnie naruszeniem zasady proporcjonalności. Zdaniem przedsiębiorcy … organ pierwsze instancji ni e dokonał oceny wagi naruszenia prawa, a uznał, że sam fakt (rzekomego) naruszenia prawa uniemożliwia skorzystanie z art. 189f § 1 kpa tak, jakby niemożliwa była gradacja przypadków takich naruszeń każde z nich było automatycznie i zawsze naruszeniem znacz nej wagi. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK zwraca uwagę, że w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego Andrzej Wróbel wskazuje, że (Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. , 2015) zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w 8 art. 8 Kpa, podobnie jak w art. 12 Prawa przedsiębiorców, wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wynik u postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Dalej można przytoczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku podkreśla, że w ce lu realizacji pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa konieczne jest „przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uw zględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa” (wyrok z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). W ocenie Prezesa UOKiK w przedmio towej sprawie tak właśnie postępował Wielkopolski WIIH w postępowaniu przeprowadzonym ściśle zgodnie z wymogami Kpa, opierając się na bezsprzecznych ustaleniach postępowania kontrolnego. Prezes UOKiK podkreśla, że istotne dla sprawy są ustalenia poczynione w toku kontroli i udokumentowane w protokole kontroli z 18 marca 2022 r. (nr akt kontroli: UH.8361.76.2022), do którego strona nie wniosła uwag, że kontrolowany przedsiębiorca oferował konsumentom torby z tworzywa sztucznego nie pobierając opłaty recyklin gowej wymaganej art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami. Po przeanalizowaniu niniejszej sprawy organ drugiej instancji informuje, iż Wielkopolski WIIH rozważył możliwość zastosowania art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa czemu dał wyraz w treści decyzji. Prez es UOKIK również nie widzi też podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Przepis ren wskazuje wprost jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej k ary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu. Występują wtedy, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa . W przedmiotowej sprawie strona nie naliczyła opłaty recyklingowej, o której mowa w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarc e opakowaniami. Opłata recyklingowa stanowi element ogólnoeuropejskiej formy dbania o środowisko i w rezultacie również o zdrowie i życie ludzkie. Stanowi tez istotny element edukacyjny dla konsumentów w zakresie ochrony środowiska. Ignorowanie obowiązku p obierania opłaty lub lekceważące podejście do jej pobrania narusza w efekcie również konstytucyjnie chronione dobra. Skutki fiskalne tej opłaty są jedynie elementem motywującym do rezygnacji z pobrania „zrywki”. Podobnie, jak Wielkopolski WIIH, organ drugi ej instancji wskazuje, że jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków zawartych w ustawie, jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony środowiska oraz ograniczenie ilości powstających odpadów i przeciwdziałanie szkodliwemu ich oddziaływani u na środowisko. Pobieranie opłaty recyklingowej od klientów, służy ochronie środowiska i powinno przyczynić się do 9 racjonalnego używania toreb z tworzywa sztucznego, zachęcać do używania toreb wielokrotnego użytku, co w efekcie końcowym będzie miało wpływ na środowisko. Niepobranie opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego stanowi niedopełnienie ustawowych obowiązków wymaganych przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami , a tym samym wykazuje znaczny stopień ich naruszenia. Przepisy te zostały ustanowione w celu ochrony środowiska, będącego dobrem ogółu społeczeństwa, dlatego tak ważne jest przestrzeganie przepisów, które zostały nałożone przez ustawodawcę na przedsiębiorców. Podkreślić należy przy tym, że powinnością przeds iębiorcy – jako profesjonalnego uczestnika obrotu jest przestrzeganie przepisów dotyczących jego działalności . Przedsiębior ca prowadząc działalność gospodarczą musi dołożyć wszelkich starań, aby działać zgodnie z obowiązującymi przepisami, czego przedsiębi orca w tym wypadku nie uczynił, a konsekwencją czego są stwierdzone nieprawidłowości. Tym samym należy uznać, że przesłanka pierwsza nie została spełniona, zatem Prezes UOKiK, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie znajduje podstaw dla zastosowania ar t. 189f § 1 pkt 1 kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pi eniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pi eniężna. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami . Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia ka ry administracyjnej i uznał zarzut naruszenia art. 189f § 1 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa i art. 12 Prawa przedsiębiorców za bezpodstawny. Przedsiębiorca … , w odwołaniu wskazuje ponadto na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7 i 77 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, ze … w postępowaniu przyznał, że doszło do naruszenia prawa poprzez użycie sformułowania wskazującego, że spółka „zaprzestała dokonywania naruszeń”, podczas gdy z treści całokształtu stanowiska … wynika jednoznacznie, że … polemizuje z oceną organu, że doszło do naruszenia prawa , a cytowany fragment dotyczył w istocie zaprzestania dokonywania ewentualnych naru szeń; zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli organ nie powinien wyjmować twierdzeń strony z kontekstu, w jakim zostały użyte. Odnosząc się do powyższego, Prezes UOKiK zauważa, że artykuły te określają zasady postępowania administracyjnego. Stanowi ą, one m.in., iż w toku postępowania organy 10 administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ponadto wskazują, że przed wydaniem decyzji organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zaś sprawa oceniana jest na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Z przepisów tych wynika m.in. tzw. zasada prawdy obiektywnej polegająca na zob owiązaniu organu do podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej w szelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77 Kpa, zgodnie z którym organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Prz epis ten nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie pełnej analizy całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji ad ministracyjnej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2014 r. VIII SA/Wa 1056/13, LEX nr 1486656). W ocenie Prezesa UOKiK, w przedmiotowej sprawie Wielkopolski WIIH, postępował w zgodzie ze wskazanymi wyżej regułami postępowania administracyjnego, opi erając się na bezsprzecznych ustaleniach postępowania kontrolnego, przeprowadzonego ściśle według wymagań Kpa. Analiza akt sprawy wykazała, że Wielkopolski WIIH wydając zaskarżoną decyzję oparł się na spójnym i jednoznacznym materiale dowodowym, a przede w szystkim na protokole kontroli UH.8361.76.2022. Organ pierwszej instancji wziął również pod uwagę pismo strony z dnia 20 lipca 2022 r. zawierające wniosek o umorzenie postępowania, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu oraz o ewentualne wymierzenie kary pieniężnej w minimalnej wysokości. Z protokołu bezwzględnie wynikało, że przedsiębiorca … nie pobrał opłaty recyklingowej z a torbę typu „zrywka” w którą inspektorzy zapakowali inne opakowane towary. Natomiast uznanie przez organ pierwszej instancji, czy też nie, że spółka „zaprzestała dokonywania naruszeń”, podczas gdy z treści stanowiska … wynika, że … polemizuje z ocen ą organu, nie ma znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie bez najmniejszej wątpliwości stwierdzono, że strona nie dopełniła swojego obowiązku naruszając przepis art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i dając tym samym podstawę do wszczęcia postępowania na podstawie art. 56 ust. 1 pkt. 10c ww. ustawy. Tym samym Prezes UOKiK uznał zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa za bezprzedmiotowy. Z kolei odnosząc się do podniesionego przez stronę zarzutu naru szenia art. 7a § 1 kpa poprzez niedostrzeżenie, że w niniejszej sprawie występują wątpliwości interpretacyjne, Prezes UOKiK ponownie wskazuje, że naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami jest w ocenie Prezesa UOKi K bezsporne i wyczerpujące przesłanki do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 56 11 ust. 1 pkt 10c ww. ustawy, z uwagi na niepobieranie opłaty recyklingowej od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Zgodnie z art . 7a § 1 kpa jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść s trony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Prezes UOKiK wskazuje, że strona stoi na stanowisku, że wykładnię art. 40a ust. 1 w związku z art. 8 pkt 15 lit. b) W ielkopolskiego WIIH należy uznać za nieoczywistą (a zdaniem … za nietrafną), natomiast prawidłowa jest wykładnia tego artykułu proponowana przez stronę. Prezes UOKiK zwraca więc uwagę, że przedsiębiorca wobec powyższego powinien się zdecydować, czy w sp rawie występują czy nie wątpliwości interpretacyjne. Jedynie bowiem w drugim ze wskazanych przypadków możliwe jest w ogóle rozważanie zastosowania art. 7a § 1 kpa. W ww. artykule nie chodzi o pojawienie się w ogóle wątpliwości interpretacyjnych, a o przypa dki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (tzw. pat interpretacyjny) (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r. IV SA/Wa 2965/19), czego strona nie wykaza ła. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że de cyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uzn ał, iż Wielkopolski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę … karę pieniężną wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) za niepobranie opłaty recyklingowej, zgod nie z obowiązkiem zawartym w art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami. Tym samym, decyzja Wielkopolskiego WIIH z dnia 2 7 lipca 2022 r. (nr akt kontroli: UH.8361.76.2022) o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozostać w obrocie prawnym. Stosownie do art. 58 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce opakowaniami, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w terminie 14 dni od dni a, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzj a jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę 12 należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania s ię o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złoży ć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 15040 z póź n. zm.). Podstawa prawna pouczenia: art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm. ); § 1 rozporzą dzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2021, poz. 535), art. 58 ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniam i i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1114) z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- DIH-3.707.115.2022.MB
- Rodzaj praktyki
- Pozostałe
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 47.11 SPRZEDAŻ DETALICZNA PROWADZONA W NIEWYSPECJALIZOWANYCH SKLEPACH Z PRZEWAGĄ ŻYWNOŚCI, NAPOJÓW I WYROBÓW TYTONIOWYCH
- Strony
- Lidl Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Jankowicach
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów