0115-KDIT3.4011.898.2025.6.KP; 0111-KDIB2-3.4015.450.2025.8.AD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie:

• podatku od spadków i darowizn:

- w części dotyczącej otrzymania kwoty odpowiadającej wartości realnie poniesionych nakładów na nieruchomość – jest prawidłowe,

- w części dotyczącej otrzymania nadwyżki kwoty ponad wartość realnie poniesionych nakładów – jest nieprawidłowe;

· podatku dochodowego od osób fizycznych – jest prawidłowe, jednak z innych względów niż wskazane przez Panią.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 5 stycznia 2026 r. (wpływ) oraz pismem z 6 lutego 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (sformułowany w uzupełnieniu wniosku z 5 stycznia 2026 r.)

Wnioskodawczyni pozostawała w latach 1995-2024 w związku nieformalnym (konkubinacie) z partnerem. Strony prowadziły wspólne gospodarstwo domowe i wychowywały wspólnie dwoje dzieci.

W trakcie trwania związku strony podjęły decyzję o budowie domu jednorodzinnego przeznaczonego na wspólne cele mieszkaniowe.

Dom został wybudowany na nieruchomości gruntowej stanowiącej wyłączną własność partnera Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni nie była i nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości.

Budowa była prowadzona systemem gospodarczym i finansowana ze środków własnych stron, gromadzonych głównie z legalnej pracy za granicą. Całkowity koszt budowy wyniósł ok. 700 000 zł. Strony zgodnie przyjmują, że finansowanie następowało po 50% przez każdą ze stron, przy czym wydatki ponoszone były w gotówce, bez dokumentów księgowych.

Po rozstaniu strony zawarły w grudniu 2025 r. pisemne Porozumienie o zwrocie nakładów na nieruchomość (załączono), w którym potwierdzono, że środki pieniężne należne Wnioskodawczyni stanowią zwrot i rozliczenie nakładów poniesionych na cudzą nieruchomość. Porozumienie obejmuje również rozliczenie tych nakładów w odniesieniu do wartości nieruchomości na dzień sprzedaży.

Sprzedaż nieruchomości planowana jest na styczeń 2026 r. Sprzedaży dokona wyłącznie były partner jako jedyny właściciel. Wnioskodawczyni nie będzie stroną aktu notarialnego sprzedaży.

Zgodnie z Porozumieniem, Wnioskodawczyni otrzyma środki pieniężne odpowiadające 50% ceny sprzedaży nieruchomości, pomniejszonej o koszty sprzedaży.

Kwota ta może przewyższać nominalną wartość nakładów poniesionych przez Wnioskodawczynię.

W uzupełnieniu wniosku (wpływ uzupełnienia – 6 lutego 2026 r.) na pytanie:

Proszę, żeby doprecyzowała Pani opis zdarzenia, tj. wskazała czy nadwyżka kwoty ponad wartość realnie poniesionych przez Panią nakładów, którą otrzyma Pani od byłego partnera wypełnia definicję darowizny, tj.:

- czy środki te mają/będą miały bezzwrotny charakter,

- czy w zamian za te środki była/jest Pani zobowiązana do jakiegoś świadczenia na rzecz Pani byłego partnera; jeśli tak, to proszę opisać tę kwestię?

Odpowiedziała Pani:

- środki mają charakter bezzwrotny oraz

- w zamian za te środki nie jest Pani zobowiązana do jakiegoś świadczenia na rzecz byłego partnera.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 5 stycznia 2026 r.)

1. Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię środków pieniężnych należnych na podstawie Porozumienia o zwrocie nakładów poniesionych na nieruchomość stanowiącą wyłączną własność byłego partnera, w związku ze sprzedażą tej nieruchomości osobie trzeciej, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - w całości lub w części (w tym w zakresie ewentualnej nadwyżki ponad nominalną wartość poniesionych nakładów)?

2. Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię ww. środków pieniężnych, w tym również w części przewyższającej nominalną wartość poniesionych nakładów, może zostać uznane za nabycie tytułem darowizny podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 5 stycznia 2026 r.)

Zdaniem Wnioskodawczyni otrzymane przez nią środki pieniężne, należne na podstawie porozumienia zawartego z byłym partnerem, stanowią zwrot i rozliczenie nakładów poniesionych przez Wnioskodawczynię na nieruchomość stanowiącą wyłączną własność partnera, a tym samym nie powodują powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Otrzymanie środków pieniężnych ma charakter restytucyjny, gdyż prowadzi wyłącznie do rozliczenia środków uprzednio zaangażowanych przez Wnioskodawczynię w budowę domu jednorodzinnego realizowaną w trakcie trwania wieloletniego związku nieformalnego stron. Świadczenie to nie skutkuje definitywnym przysporzeniem majątkowym po stronie Wnioskodawczyni, lecz stanowi rozliczenie wkładu finansowego poniesionego na cudzą nieruchomość.

Ustalona przez strony kwota rozliczenia nie stanowi odrębnego świadczenia ponad zwrot nakładów, lecz odzwierciedla ekonomiczne rozliczenie wkładu Wnioskodawczyni w nieruchomość, przyjęte przez strony w odniesieniu do jej wartości na dzień sprzedaży. Kwota ta nie ma charakteru wynagrodzenia, odsetek ani innego świadczenia o charakterze dochodowym.

Brak dokumentów księgowych potwierdzających poniesienie nakładów nie zmienia charakteru prawnego otrzymanych środków, gdyż nakłady były ponoszone w ramach budowy prowadzonej systemem gospodarczym, a ich zwrot wynika wprost z porozumienia stron oraz z zasad rozliczeń nakładów poniesionych na cudzą rzecz.

W ocenie Wnioskodawczyni otrzymane środki pieniężne nie stanowią przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż brak jest elementu definitywnego przysporzenia majątkowego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy.

Jednocześnie Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że otrzymanie opisanych środków pieniężnych nie stanowi nabycia tytułem darowizny ani innego nieodpłatnego przysporzenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Świadczenie ma charakter ekwiwalentny i rozliczeniowy, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, niezależnie od tego, czy jego wysokość odpowiada nominalnej wartości poniesionych nakładów, czy też uwzględnia ich ekonomiczne rozliczenie w wartości nieruchomości na dzień sprzedaży.

W konsekwencji:

· otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu PIT,

· otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem” podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem:

1. dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2. darowizny, polecenia darczyńcy;

3. zasiedzenia;

4. nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5. zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6. nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1. do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2. do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3. do grupy III – innych nabywców.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5733 zł − jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

W myśl art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Jeżeli wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych (przy uwzględnieniu zasady kumulacji) przekroczy ustaloną kwotę wolną od podatku, przy wymiarze podatku kwota ta jest wyłączona z podstawy opodatkowania.

W przypadku wielokrotnego nabycia własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby lub po tej samej osobie ma zastosowanie zasada kumulacji, tzn. do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie, bez względu na tytuł nabycia podlegający opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

Stosownie do treści art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Podatnicy podatku są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym na podstawie art. 6 ust. 4 , właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że pozostawała Pani w związku nieformalnym (konkubinacie) z partnerem. W trakcie trwania związku podjęli Państwo decyzję o budowie domu jednorodzinnego przeznaczonego na wspólne cele mieszkaniowe. Dom został wybudowany na nieruchomości gruntowej stanowiącej wyłączną własność Pani partnera. Ne była i nie jest Pani właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości. Całkowity koszt budowy wyniósł ok. 700 000 zł. Finansowanie następowało po 50% przez każdą ze stron. Po rozstaniu strony zawarły w grudniu 2025 r. pisemne porozumienie o zwrocie nakładów na nieruchomość, w którym potwierdzono, że środki pieniężne należne Pani stanowią zwrot i rozliczenie nakładów poniesionych na cudzą nieruchomość. Porozumienie obejmuje również rozliczenie tych nakładów w odniesieniu do wartości nieruchomości na dzień sprzedaży. Sprzedaż nieruchomości planowana jest na styczeń 2026 r. Sprzedaży dokona wyłącznie były partner jako jedyny właściciel. Pani nie będzie stroną aktu notarialnego sprzedaży. Zgodnie z Porozumieniem otrzyma Pani środki pieniężne odpowiadające 50% ceny sprzedaży nieruchomości, pomniejszonej o koszty sprzedaży. Kwota ta może przewyższać nominalną wartość nakładów poniesionych przez Panią. Środki stanowiące nadwyżkę kwoty ponad wartość realnie poniesionych przez Panią nakładów, którą otrzyma Pani od byłego partnera mają charakter bezzwrotny; w zamian za te środki nie jest Pani zobowiązana do jakiegoś świadczenia na rzecz byłego partnera.

Pani zdaniem, otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Aby ocenić Pani stanowisko należy zbadać, czy nabycie środków pieniężnych od byłego partnera na podstawie porozumienia wpisuje się w któryś z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Opisane przez Panią nabycie środków pieniężnych jako świadczenie bezzwrotne należy przeanalizować pod kątem darowizny. Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna to czynność, której skutkiem darczyńca dokonuje przysporzenia majątkowego na rzecz obdarowanego, nie otrzymując za to ekwiwalentu gospodarczego dokonanej czynności. (J. Jezioro, w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, 2021, art. 888, Nb 1).

Podsumowując, darowizna nakłada na darczyńcę obowiązek spełnienia świadczenia polegającego na nieodpłatnym przysporzeniu obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Zawarcie darowizny wymaga, by w jej rezultacie (na skutek spełnienia świadczenia przez darczyńcę) majątek obdarowanego został powiększony. Zasadniczo chodzi tutaj o taką wartość przysporzenia, o jaką równocześnie zostaje uszczuplony majątek darczyńcy.

Z przedstawionego zdarzenia wynika, że na nieruchomości byłego partnera został wybudowany dom; koszt budowy wyniósł ok. 700 000 zł. Pani poniosła 50% nakładów na budowę. W 2025 r. zawarła Pani z byłym partnerem porozumienie o zwrocie nakładów na nieruchomość. Zgodnie z nim otrzyma Pani środki pieniężne odpowiadające 50% ceny sprzedaży nieruchomości, pomniejszonej o koszty sprzedaży.

Zatem, skoro podstawową cechą darowizny jest by majątek obdarowanego został powiększony, to w sytuacji otrzymania przez Panią środków pieniężnych tytułem zwrotu nakładów na nieruchomość partnera – w wysokości odpowiadającej poniesionym przez Panią nakładów na tą nieruchomość, nie można uznać, że ma miejsce darowizna.

Środki pieniężne otrzymane od byłego partnera tytułem zwrotu nakładów, które poniosła Pani na jego nieruchomość (w wysokości odpowiadającej realnie poniesionym nakładom), nie stanowią dla Pani przysporzenia, a tym samym należy stwierdzić, że czynność ta nie posiada elementów charakterystycznych dla któregokolwiek z tytułów nabycia podlegającym opodatkowaniu, wymienionych w zamkniętym katalogu umieszonym w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym, w wyżej wskazanym zakresie otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zatem stanowisko w tym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Z opisu zdarzenia wynika także, że zgodnie z porozumieniem otrzyma Pani środki pieniężne odpowiadające 50% ceny sprzedaży nieruchomości. Kwota ta może przewyższać nominalną wartość poniesionych przez Panią nakładów. Środki stanowiące nadwyżkę kwoty ponad wartość realnie poniesionych przez Panią nakładów, którą otrzyma Pani od byłego partnera wypełniają definicję darowizny bowiem – jak Pani wskazała – mają charakter bezzwrotny, w zamian za te środki nie jest Pani zobowiązana do świadczenia na rzecz byłego partnera.

Z powyższego wprost wynika, że w sytuacji otrzymania nadwyżki kwoty ponad wartość realnie poniesionych przez Panią nakładów, po Pani stronie powstaje przysporzenie majątkowe. Bowiem w chwili, kiedy były partner wypłaci Pani kwotę przewyższającą nakłady poniesione przez Panią na jego nieruchomość (a więc przewyższającą kwotę zwrotu), czyni to kosztem swojego majątku, a Pani uzyskuje korzyść majątkową. Co więcej, wskazała Pani wprost, że środki pieniężne stanowiące nadwyżkę są/będą Pani przekazane bezzwrotnie i nie wiążą się ze świadczeniem na rzecz byłego partnera.

Tym samym, w ww. sytuacji zostaje wypełniona definicja darowizny. Bowiem Pani były partner zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na Pani rzecz kosztem swojego majątku, nie otrzymując za to ekwiwalentu gospodarczego. Nie można zatem uznać, że otrzymanie środków pieniężnych stanowiących nadwyżkę kwoty wartości poniesionych przez panią nakładów nie stanowi darowizny, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Należy podkreślić, że dla opodatkowania nie ma znaczenia, że strony zawarły pisemne porozumienie o zwrocie nakładów na nieruchomość, w którym potwierdzono, że środki pieniężne należne Pani stanowią zwrot i rozliczenie nakładów poniesionych na cudzą nieruchomość i że porozumienie obejmuje również rozliczenie tych nakładów w odniesieniu do wartości nieruchomości na dzień sprzedaży. Otrzymanie przez Panią 50 % ceny sprzedaży nieruchomości – w sytuacji kiedy nie jest Pani właścicielem domu a kwota ta przewyższa kwotę zwrotu poniesionych przez Panią nakładów, stanowi po Pani stronie korzyść majątkową, bowiem otrzyma Pani środki, które nie są Pani prawnie należne. Środki ze sprzedaży nieruchomości prawnie należą się właścicielowi nieruchomości (byłemu partnerowi), który tę część środków Pani przekazuje kosztem swojego majątku. Nabycie to wypełnia wszystkie znamiona darowizny i podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zatem Pani stanowisko w tej części należało uznać za nieprawidłowe.

Przechodząc do kwestii opodatkowania otrzymanych środków podatkiem dochodowym od osób fizycznych wskazać należy, że stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Z ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika, że:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów są „inne źródła”.

Definicja ta, dla potrzeb opodatkowania dochodów uzyskiwanych z innych źródeł została uzupełniona w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – o przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych kosztów.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15 oraz w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2076/15 stwierdził, że:

Przychód nie występuje, gdy podatnik uzyskuje zwrot poniesionych nakładów. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym. W przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania.

Kwestia zwrotu przez byłego partnera poniesionych przez Panią nakładów na budowę domu została ujęta w przepisach ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego:

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Zgodnie z art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

§ 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Jak wskazuje się powszechnie w doktrynie prawa cywilnego, roszczenie zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest na gruncie Kodeksu cywilnego powszechnie akceptowanym mechanizmem rozliczeń między konkubentami (por. J. Ciszewski. P. Nazaruk (red). „Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany”, 2022).

Jak wskazała Pani we wniosku, na podstawie zawartego porozumienia otrzyma Pani od byłego partnera zwrot nakładów poniesionych przez Panią na cudzą nieruchomość.

Zatem, świadczenie, które Pani otrzyma, do wysokości wartości nakładów poczynionych przez Panią na nieruchomość byłego partnera, nie będzie skutkować jakimkolwiek przysporzeniem majątkowym, gdyż będzie mieć charakter zwrotny. Tym samym nie spowoduje u Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast, stosownie do kwoty, którą Pani otrzyma od byłego partnera, przewyższającą nominalną wartość poniesionych przez Panią nakładów, a która – jak Pani wskazała – będzie mieć charakter bezzwrotny oraz w zamian za te środki nie będzie Pani zobowiązana do jakiegoś świadczenia na rzecz byłego partnera, odnieść się należy do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W świetle powyższego uznać należy, że w sytuacji, gdy - jak wyżej stwierdzono - otrzymanie przez Panią nadwyżki kwoty ponad wartość realnie poniesionych przez Panią nakładów, wypełnia wszystkie znamiona darowizny i podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn (art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy), to otrzymanie przez Panią ww. kwoty nadwyżki nie wywoła u Pani żadnych skutków podatkowych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji Pani stanowisko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych należało uznać za prawidłowe, jednak z innych względów niż wskazane przez Panią.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję, że nie analizuję załączników dołączonych do wniosku. Analiza załączników nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, załączone do wniosku dokumenty nie mogą być przedmiotem merytorycznej analizy.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe wyłącznie wobec Pani i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (zdarzeniem przyszłym) podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.