Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.965.2025.1.MN
ID Eureka: 679617
0111-KDIB3-2.4012.965.2025.1.MN
- Kategoria
- Interpretacja indywidualna
- Autorzy
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status zrodla
- Aktualna
- Data publikacji
- 17 lutego 2026
- Data wydania
- 17 lutego 2026
Podsumowanie
Organ podatkowy potwierdził stanowisko powiatu, że trzech jednostek – Powiatowego Urzędu Pracy (PUP), Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (PINB) oraz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej (KPPSP) – **nie podlegają centralizacji rozliczeń VAT** z powiatem. Kluczowym kryterium jest **brak samodzielności gospodarczej** jednostek, wynikający z tego, że są one tworzone i działają na podstawie **odrębnych aktów prawnych**, wykonując zadania administracji rządowej we własnym imieniu, przy zachowaniu niezależności od powiatu. Jednostki te są **odrębnymi podatnikami VAT** od 1 stycznia 2017 r., co oznacza, że powiat wystawiając im faktury za czynności opodatkowane, musi uwzględniać je jako osobnych nabywców. Co do **obowiązku wystawiania faktur strukturalnych przez KSeF**: powiat, którego sprzedaż w 2024 r. nie przekroczyła 200 mln zł, ale w 2026 r. **przekroczy miesięczny próg 10 tys. zł** na rzecz podmiotów innych niż osoby fizyczne, będzie **zobowiązany do korzystania z KSeF od 1 kwietnia 2026 r.** dla faktur wystawianych na rzecz wymienionych jednostek. Interpretacja ma **funkcję ochronną** pod warunkiem całkowitego zgodnego odtworzenia przedstawionego stanu faktycznego. W razie zmiany okoliczności interpretacja traci moc.
AnyLawyer Pro
Odblokuj pelna analize tej interpretacji
Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i AI research w jednym miejscu.
Teza
Procesowi scentralizowania rozliczeń VAT Miasta i jego jednostek oraz zakładów budżetowych nie podlegają jednostki budżetowe takie jak: Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Urząd Pracy oraz Komenda Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. W przypadku wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na rzecz PUP,PINB oraz KPPSP, będących odrębnymi podatnikami podatku VAT, Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na rzecz tych jednostek przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od dnia 1 kwietnia 2026 r.
Tresc
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Powiat jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Na podstawie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107 ze zm., dalej: „ustawa o samorządzie powiatowym”). Powiat jest wyposażony w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.
Powiat wykonuje zadania własne (określone w art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym) samodzielnie lub poprzez powołane jednostki organizacyjne.
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zdecydowana większość z tych zadań jest wykonywana przez Powiat w ramach reżimu publicznoprawnego. Jednocześnie, niektóre czynności Powiat wykonuje na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, traktując je jako podlegające opodatkowaniu VAT, a w ramach tych czynności Powiat dokonuje zarówno transakcji opodatkowanych VAT, jak również zwolnionych z VAT.
Wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku VAT) Powiatu nie przekroczyła w 2024 r. 200 mln zł. Jednocześnie Powiat zakłada (i prosi o przyjęcie jako element zdarzenia przyszłego), że wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku VAT) Powiatu nie przekroczy 200 mln zł również w 2025 r., ponadto w 2026 r. łączna wartość sprzedaży z podatkiem VAT udokumentowana fakturami wystawionymi na rzecz podmiotów innych niż osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w każdym miesiącu będzie przekraczać 10 tys. zł.
Mając na uwadze brzmienie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w celu realizacji swoich zadań, Powiat utworzył jednostki organizacyjne - działające w formie jednostek budżetowych.
Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 280, dalej: „ustawa o centralizacji”), w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. (sygn. C-276/14) oraz z uwzględnieniem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2015 r. (sygn. I FPS 4/15), Powiat dokonuje rozliczania VAT wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.
W strukturze Powiatu funkcjonują m.in. następujące jednostki budżetowe:
- Powiatowy Urząd Pracy (…) (dalej: „PUP” lub „Urząd Pracy”) oraz
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (…) (dalej: „PINB”), za pomocą którego Inspektor Nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania. Powiatowy Inspektor jest organem administracji rządowej w powiecie. Wykonuje on powierzone mu zadania w imieniu własnym, a nie w imieniu starosty czy też Powiatu.
Na obszarze Powiatu działa także Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w (…) (dalej również: „KPPSP” lub „Straż”), która zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 ze zm., dalej: „ustawa o PSP”), jest jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej.
Wnioskodawca wskazuje, że PUP, PINB oraz Straż zostały utworzone i działają na podstawie odrębnych przepisów prawa.
Akty prawne, na podstawie których PUP został utworzony i funkcjonuje, są m.in. następujące:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, dalej: „ustawa o finansach publicznych”);
- ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm., dalej: „ustawa o rynku pracy”).
Akty prawne stanowiące podstawę utworzenia i działania PINB to m.in.:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej: „Prawo budowlane”).
Akty prawne stanowiące podstawę utworzenia i działania Straży to m.in.:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa o PSP;
- ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 188).
Zgodnie z art. 33a ust. 3 i art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym ww. jednostki są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Wnioskodawca wskazuje, że PUP, PINB oraz KPPSP posługują się numerem NIP.
Powiat wystawia na PUP, PINB oraz KPPSP faktury, w przypadku wykonywania na ich rzecz czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
Pytania
-
Czy Urząd Pracy podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu?
-
Czy PINB podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu?
-
Czy KPPSP podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu?
-
Czy od 1 kwietnia 2026 r. Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na PUP, PINB oraz KPPSP poprzez Krajowy System e-Faktur (dalej: „KSeF”)?
Państwa stanowisko w sprawie
-
Urząd Pracy nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu.
-
PINB nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu.
-
KPPSP nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu.
-
Od 1 kwietnia 2026 r. Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na PUP, PINB oraz KPPSP poprzez KSeF.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Uwagi ogólne do stanowisk 1-4
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jako że jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, że spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one ich zadań własnych, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT.
Uwagi ogólne do stanowisk 1-3
Zgodnie z art. 3 ustawy o centralizacji jednostka samorządu terytorialnego była obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.
W myśl art. 4 ustawy o centralizacji, jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.
Jak stanowi art. 2 pkt 1 ustawy o centralizacji, przez jednostkę organizacyjną rozumie się:
a. utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
b. urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Powiat, w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym, jest jednostką samorządu terytorialnego. Posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jest właścicielem mienia i innych praw majątkowych oraz samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie budżetu powiatu.
Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, organami powiatu są rada powiatu i zarząd.
W myśl art. 26 ust. 1 i art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym, zarząd jest organem wykonawczym powiatu, który wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy.
Starostwo powiatowe jest zatem aparatem pomocniczym, służącym zarządowi do wykonania zadań powiatu oraz obsługi techniczno-organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.
Stosownie do treści art. 33a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, kierownicy powiatowych służb, inspekcji i straży wykonują określone w ustawach zadania i kompetencje przy pomocy jednostek organizacyjnych - komend i inspektoratów.
Jak stanowi art. 33a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży może tworzyć, przekształcać i likwidować wojewoda, na wniosek starosty, zaopiniowany przez właściwego kierownika zespolonej służby, inspekcji lub straży wojewódzkiej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Zgodnie z brzmieniem art. 33a ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 2, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych Policji, są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Na podstawie art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym, powiatową administrację zespoloną stanowią:
-
starostwo powiatowe;
-
powiatowy urząd pracy, będący jednostką organizacyjną powiatu;
-
jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz wyrok TSUE z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, należy stwierdzić, że dla celów rozliczeń VAT Powiat i utworzone przez niego jednostki budżetowe powinny być traktowane jako jeden łączny podatnik VAT czynny i w konsekwencji Powiat winien dokonywać jednego rozliczenia deklaracyjnego na gruncie VAT.
Zdaniem Wnioskodawcy inaczej natomiast przedstawiała się sytuacja PUP, PINB i Straży. Powiat wskazuje, że są to jednostki utworzone i funkcjonujące na podstawie odrębnych przepisów prawa. W konsekwencji ich status prawny jest inny niż w przypadku jednostek budżetowych i zakładów budżetowych tworzonych przez Powiat.
Szczegółowe uzasadnienie do stanowiska 1 - PUP
Utworzenie powiatowego urzędu pracy nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji.
Warto w tym przypadku odwołać się do art. 33b pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym powiatową administrację zespoloną tworzy m.in. powiatowy urząd pracy, będący jednostką organizacyjną powiatu.
Warto również wskazać, że powiatowe urzędy pracy są finansowane nie tylko z budżetu powiatu, ale również z budżetu państwa - Funduszu Pracy, będącego państwowym funduszem celowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw pracy. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o rynku pracy, powiatowy urząd pracy realizujący zadania, o których mowa w art. 38 ust. 1, obejmujący obszarem swojego działania kilka powiatów, jest współfinansowany z budżetów tych powiatów.
Wnioskodawca podkreśla, że co prawda zgodnie z art. 19 ustawy rynku pracy dyrektora powiatowego urzędu pracy powołuje starosta, natomiast kontrolę nad działaniami dyrektora PUP sprawuje wojewoda.
Tym samym, nie można przypisać powiatowemu urzędowi pracy pełnej podległości w stosunku do powiatu tworzącego go. W konsekwencji powyższego Powiat wskazuje, że jednostki budżetowe, których obowiązek utworzenia wynika z mocy prawa (obsługujące m.in. organy administracji zespolonej) nie podlegają centralizacji rozliczeń VAT. Tym samym, zdaniem Powiatu, PUP jako jednostka działająca na mocy ustawy o rynku pracy nie powinna być traktowana jako jeden podatnik VAT wraz z Powiatem.
Reasumując, w ocenie Powiatu PUP nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu.
Szczegółowe uzasadnienie do stanowiska 2 i 3 - PINB i KPPSP
Zgodnie z przepisami art. 33a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży może tworzyć, przekształcać i likwidować wojewoda, na wniosek starosty, zaopiniowany przez właściwego kierownika zespolonej służby, inspekcji lub straży wojewódzkiej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Jak wskazano powyżej, jednostki te, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych Policji, są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Szczególne warunki lub zasady powoływania, odwoływania oraz tryb zatrudniania i zwalniania kierowników i pracowników powiatowych służb, inspekcji i straży określają odrębne ustawy.
Należy zauważyć, że organy służb, inspekcji i straży, pomimo ich zespolenia ze starostą, pozostają organami administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu, czynią to we własnym imieniu.
KPPSP nie jest organem Powiatu. Co więcej, powiatowe służby, inspekcje i straże finansowane są z budżetu państwa, zachowują samodzielność i niezależność. Zwierzchnictwo starosty nie jest zwierzchnictwem służbowym, bowiem przysługują mu jedynie określone ustawowo uprawnienia, uzgadnianie ich wspólnych działań na terenie miasta, zatwierdzenie programów działania, kierowanie wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych oraz zlecenie przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż podstawę działania zarówno PINB i KPPSP regulują przepisy ustawowe. Ww. organy mają umocowanie ustawowe do działania i wykonują zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie ww. jednostek nie jest uzależnione od woli Powiatu (tak jak w przypadku innych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych), lecz tworzone są one na podstawie odrębnych przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. PINB jako organ administracyjny, powołany jest do realizacji zadań określonych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Natomiast zadania KPPSP wskazane zostały w art. 13 ust. 6 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Wobec powyższego, Wnioskodawca uważa, że zasada „centralizacji” rozliczeń w zakresie podatku VAT jednostek budżetowych nie obejmuje PINB i KPPSP.
Powyższe stanowisko do pytań od 1 do 3 potwierdza m.in. zamieszczona na stronie Ministerstwa Finansów broszura informacyjna pn. „Centralizacja rozliczeń w podatku VAT jednostek samorządu terytorialnego", w której czytamy m.in., iż „Centralizacji rozliczeń nie podlegają inne jednostki budżetowe (w tym również państwowe), których obowiązek utworzenia wynika z mocy prawa (obsługujące m. in. organy administracji zespolonej), np. Powiatowy Urząd Pracy, Komenda Powiatowa Policji, Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Komendy Państwowej Straży Pożarnej (...)”.
Podobny stan faktyczny został zaprezentowany w interpretacji indywidualnej Ministra Rozwoju i Finansów wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. 2461-IBPP3.4512.811.2016.1.MN, w której Organ wskazał, że: „Podsumowując, procesowi scentralizowania rozliczeń VAT Miasta (Miasto na prawach powiatu) i jego jednostek oraz zakładów budżetowych nie będą podlegać jednostki budżetowe takie jak: Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Urząd Pracy oraz Komenda Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej”.
Podobne stanowisko zostało również zaprezentowane w interpretacji indywidualnej Ministra Rozwoju i Finansów wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. 2461-IBPP3.4512.875.2016.1.LŻ, w której Organ wskazał, że: „Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do uwzględniania w swoich rozliczeniach dla celów podatku VAT czynności podlegających ustawie o VAT dokonywane przez Powiatowy Urząd Pracy".
Dodatkowo stanowisko Powiatu potwierdza również interpretacja indywidualna Ministra Rozwoju i Finansów wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. 3063-ILPP2-1.4512.126.2016.1.MK, w której Organ stwierdził, że: „Powiatowy Urząd Pracy nie podlega centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu”.
Powyższe stanowisko potwierdzają również interpretacje indywidualne wydane przez:
- Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. 0461-ITPP1.4512.760.2016.1.MN,
- Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. 3063-ILPP3.4512.113.2016.1.JK,
- Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 października 2016 r., sygn. ITPP1/4512-509/16- 2/MN.
Uzasadnienia stanowiska 4
Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
-
sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
-
wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
-
wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
-
otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1 b.
Przepis art. 2 pkt 31 ustawy o VAT stanowi, że ilekroć w przepisach ustawy o VAT jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Na podstawie art. 2 pkt 32 ustawy o VAT, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w formie elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.
Według art. 2 pkt 32a ustawy o VAT, ilekroć w przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
Jak wynika z treści art. 106g ust. 3a ustawy o VAT faktura ustrukturyzowana jest udostępniana i otrzymywana za pomocą oprogramowania interfejsowego, o którym mowa w art. 106nc ust. 1.
Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1598), wprowadzono zmiany w zakresie KSeF, które miały wejść w życie 1 lipca 2024 r. Jednak, zgodnie z ustawą z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 852) - termin wejścia w życie obowiązkowego wystawiania faktura za pomocą KSeF został przesunięty na 1 lutego 2026 r. Przy czym w przypadku podatników, których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w 2024 r. 200 min zł, termin rozpoczęcia wystawienia faktur poprzez KSeF został odroczony na 1 kwietnia 2026 r.
Stosownie do art. 106ga ust. 1-4 ustawy o VAT, który wejdzie w życie od 1 lutego 2026 r.:
-
Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
-
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
-
przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
-
przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
-
przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
-
na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
-
w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
-
przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1;
-
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
-
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1,2 i 4, podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane.
Natomiast według art. 106gb ust. 4 ustawy o VAT, która będzie obowiązywać od lutego 2026 r., w przypadku gdy:
-
miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego, lub
-
nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, lub
-
nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w nabyciu towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę lub
-
nabywcą jest podatnik korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1,
-
nabywcą jest podmiot, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej, inny niż nabywca, o którym mowa w pkt 1-3 i 6, lub
-
nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej
- faktura ustrukturyzowana jest udostępniana nabywcy w sposób z nim uzgodniony.
Przepis art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT, który będzie obowiązywał od 1 lutego 2026 r. wskazuje, że podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu KSeF. Jednocześnie ustęp 2 powoływanego przepisu przewiduje wyłączenia z tego obowiązku. Niemniej, w ocenie Powiatu, w przypadku wystawiania przez Powiat faktur na rzecz PUP, PINB oraz Straży nie znajdzie zastosowania żadne z ww. wyłączeń i w konsekwencji od 1 kwietnia 2026 r. Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na PUP, PINB i KPPSP poprzez KSeF.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Z opisu sprawy wynika, że Powiat jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym Powiat jest wyposażony w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Powiat wykonuje zadania własne (określone w art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym) samodzielnie lub poprzez powołane jednostki organizacyjne. Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zdecydowana większość z tych zadań jest wykonywana przez Powiat w ramach reżimu publicznoprawnego. Jednocześnie, niektóre czynności Powiat wykonuje na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, traktując je jako podlegające opodatkowaniu VAT, a w ramach tych czynności Powiat dokonuje zarówno transakcji opodatkowanych VAT, jak również zwolnionych z VAT. W celu realizacji swoich zadań, Powiat utworzył jednostki organizacyjne - działające w formie jednostek budżetowych. Powiat dokonuje rozliczania VAT wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.
W strukturze Powiatu funkcjonują m.in. następujące jednostki budżetowe:
- Powiatowy Urząd Pracy (…) (dalej: „PUP” lub „Urząd Pracy”) oraz
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (…) (dalej: „PINB”), za pomocą którego Inspektor Nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania. Powiatowy Inspektor jest organem administracji rządowej w powiecie. Wykonuje on powierzone mu zadania w imieniu własnym, a nie w imieniu starosty czy też Powiatu.
Na obszarze Powiatu działa także Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej (…) (dalej również: „KPPSP” lub „Straż”), która zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, jest jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej.
Wskazali Państwo, że PUP, PINB oraz KPPSP zostały utworzone i działają na podstawie odrębnych przepisów prawa.
Akty prawne, na podstawie których PUP został utworzony i funkcjonuje, są m.in. następujące:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
- ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Akty prawne stanowiące podstawę utworzenia i działania PINB to m.in.:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Akty prawne stanowiące podstawę utworzenia i działania KPPSP to m.in.:
- ustawa o samorządzie powiatowym;
- ustawa o PSP;
- ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Zgodnie z art. 33a ust. 3 i art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym, ww. jednostki są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Wskazali Państwo, że PUP, PINB oraz KPPSP posługują się numerem NIP.
Powiat wystawia na PUP, PINB oraz KPPSP faktury, w przypadku wykonywania na ich rzecz czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy Powiatowy Urząd Pracy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej podlegają centralizacji rozliczeń VAT w ramach Powiatu.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 280):
Jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.
W myśl art. 4 ustawy z dnia 5 września 2016 r.:
Jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.
Jak stanowi art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 września 2016 r.:
Przez jednostkę organizacyjną rozumie się:
a) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
b) urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684):
-
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
-
Powiat ma osobowość prawną.
W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym (…).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym:
Do zadań publicznych powiatu należy również zapewnienie wykonywania określonych w ustawach zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 17 cyt. ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy o samorządzie powiatowym:
Organami powiatu są:
-
rada powiatu;
-
zarząd powiatu.
W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Zarząd powiatu jest organem wykonawczym powiatu.
Zgodnie z art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym:
Zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy.
Starostwo powiatowe jest zatem aparatem pomocniczym, służącym zarządowi do wykonania zadań powiatu oraz obsługi techniczno-organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.
Natomiast art. 12 ust. 9c ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że:
Do wyłącznej właściwości rady powiatu należy uchwalanie powiatowego programu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
W myśl art. 33a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Kierownicy powiatowych służb, inspekcji i straży wykonują określone w ustawach zadania i kompetencje przy pomocy jednostek organizacyjnych - komend i inspektoratów.
Na mocy art. 33a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym:
Jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży może tworzyć, przekształcać i likwidować wojewoda, na wniosek starosty, zaopiniowany przez właściwego kierownika zespolonej służby, inspekcji lub straży wojewódzkiej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Stosownie do art. 33a ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym:
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 2, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych Policji, są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. poz. 148, 391, 594 i 874 oraz z 2005 r. poz. 2104).
Na podstawie art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiatową administrację zespoloną stanowią:
-
starostwo powiatowe;
-
powiatowy urząd pracy, będący jednostką organizacyjną powiatu;
-
jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
Podstawową funkcją służb, inspekcji i straży jest ochrona interesu publicznego w najszerszym tego słowa znaczeniu, w tym utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego w zakresie swoich właściwości, będących odpowiedzią na naruszenia norm prawnych określonych przepisach prawa materialnego, a uzewnętrznionych w trakcie czynności kontrolnych i nadzorczych. Podkreślić należy, że służby, inspekcje i straże to przede wszystkim podmioty rządowej administracji wyspecjalizowanej, funkcjonujące w dwóch systemach administracyjnych: rządowej administracji scentralizowanej charakteryzującej się zależnością służbową i osobową oraz administracji zdecentralizowanej, w tym wypadku powiatowej, która pozostaje względnie niezależna od administracji rządowej.
Zespolenie tej administracji, ze starostą, jako organem administracji ogólnej, odpowiedzialnym za realizację interesu publicznego w powiecie, ma przynieść wymierne efekty, w postaci zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego, na administrowanym terenie.
Instrumentem prawnym, określonym normatywnie, który zapewnia staroście realizację jego kompetencji jako organu administracji zespolonej w powiecie, jest zwierzchnictwo wobec tych służb. Nie jest to pochodna podległości. Zwierzchnictwo starosty wobec służb, inspekcji i straży jest konstrukcją ściśle normatywną, wpisaną w układ różnych relacji wewnątrzorganizacyjnych, a treścią jego są powiązania o charakterze funkcjonalnym i hierarchicznym, określonym na gruncie ustawy o samorządzie powiatowym.
Z przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wynika, że:
Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1-2 cyt. ustawy o samorządzie powiatowym:
Organizację i zasady funkcjonowania starostwa powiatowego określa regulamin organizacyjny.
Starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży.
Jak stanowi art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym:
Starosta sprawując zwierzchnictwo w stosunku do powiatowych służb, inspekcji i straży:
-
powołuje i odwołuje kierowników tych jednostek, w uzgodnieniu z wojewodą, a także wykonuje wobec nich czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej;
-
zatwierdza programy ich działania;
-
uzgadnia wspólne działanie tych jednostek na obszarze powiatu;
-
w sytuacjach szczególnych kieruje wspólnymi działaniami tych jednostek;
-
zleca w uzasadnionych przypadkach przeprowadzenie kontroli.
Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie powiatowym, samorządowa osoba prawna – jaką jest powiat – jest jednostką podziału terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, a zatem i zdolność do działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie ma jednak własnych struktur organizacyjnych, a nałożone na nią zadania wykonuje za pośrednictwem urzędu (starostwa powiatowego). Urząd ten realizując zadania spoczywające na powiecie (samorządowej osobie prawnej), a skutkujące obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, występuje wyłącznie jako jednostka organizacyjna działająca w imieniu i na rzecz ww. osoby prawnej. Jednocześnie – jak już wspomniano wyżej – starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego działa jedynie jako organ tej jednostki, a zatem wszelkie podejmowane przez niego działania są w istocie działaniami podejmowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie powiatowym:
W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami.
Należy zauważyć, że zarówno ustawa o podatku od towarów i usług, jak również przepisy wykonawcze do niej nie definiują terminu „jednostka budżetowa”, wobec czego należy posiłkować się definicją legalną zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1483 ze zm.).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych:
Jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie.
W świetle natomiast art. 11 ust. 1-3 ustawy o finansach publicznych:
-
Jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
-
Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.
-
Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej ,,planem finansowym jednostki budżetowej''.
Z treści powołanych wcześniej przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że jednostka organizacyjna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, może działać w charakterze podatnika.
Należy wskazać, że pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, by w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, dokonywania czynności opodatkowanych podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny – niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.
Przymiot podatnika podatku od towarów i usług przypisany jest, oprócz osobie fizycznej czy prawnej, również wyodrębnionej jednostce organizacyjnej samodzielnie wykonującej działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Samodzielność gospodarcza w prowadzeniu działalności gospodarczej oznacza możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego.
Określenie samodzielności w tym znaczeniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że ustalenia czy dana jednostka działa „samodzielnie” należy dokonać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie w sposób o charakterze uznaniowym przez jednostkę nadrzędną dla danego podmiotu. Ponadto, należy wskazać, że ustaleń tych należy dokonywać na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wspólnotowych w oderwaniu od skutków konwencjonalnych na gruncie prawa cywilnego i przepisów samorządowych.
Jednym z kryteriów jest przede wszystkim ustalenie, czy dana jednostka ponosi ryzyko gospodarcze, czy też to ryzyko ponosi jednostka nadrzędna (por. pkt 35 wyroku TSUE w sprawie C-210/04). Kolejnym kryterium, według TSUE, decydującym o ustaleniu samodzielności, jest odpowiedzialność za szkody poniesione wobec osób trzecich (por. wyrok w sprawie C-202/90 pkt 15).
W odniesieniu do powyższej kwestii, należy wskazać na kluczowe w tym zakresie rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, gdzie Trybunał orzekł m.in., że: „Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, mogą być uznane za podatników VAT, w sytuacji gdy nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę przywołane powyżej przepisy prawa, przedstawiony opis sprawy oraz wyrok TSUE z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, należy stwierdzić, że dla celów rozliczeń VAT Powiat i utworzone przez niego jednostki budżetowe powinny być traktowane jako jeden łączny podatnik VAT czynny i w konsekwencji Powiat winien dokonywać jednego rozliczenia deklaracyjnego na gruncie VAT.
W rozstrzygnięciu ww. wyroku TSUE stwierdził, że: „Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”.
W tym miejscu należy podkreślić, że powyższy wyrok co prawda odnosi się do gminnych jednostek budżetowych, jednakże jego rozstrzygnięcie ma również zastosowanie do powiatowych jednostek budżetowych, z uwagi na praktycznie takie same uwarunkowania faktyczne i prawne.
Inaczej natomiast będzie przedstawiała się sytuacja jednostek funkcjonujących w ramach szeroko rozumianego powiatu, tj. Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej.
Odnośnie kwestii dotyczącej Powiatowego Urzędu Pracy należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia(Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.):
Zadania państwa w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy są realizowane przez publiczne służby zatrudnienia, agencje zatrudnienia, OHP oraz inne instytucje określone w ustawie lub którym minister właściwy do spraw pracy powierzy ich realizację.
Jak stanowi art. 38 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Do zadań samorządu powiatu w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy należy:
-
pozyskiwanie i realizowanie ofert pracy;
-
rejestrowanie bezrobotnych i poszukujących pracy;
-
organizowanie i finansowanie form pomocy określonych w ustawie, w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, szkoleń, staży oraz prac interwencyjnych i robót publicznych;
-
kontrola prawidłowości realizowanych form pomocy określonych w ustawie;
-
realizacja zadań określonych w ustawie w ramach powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych;
-
udzielanie informacji o zakresie form pomocy i możliwości ich zastosowania;
-
prowadzenie sprawozdawczości z realizowanych zadań, w tym w zakresie badań ujętych w programie badań statystycznych statystyki publicznej oraz we współpracy z WUP, prowadzenie badań i analiz dotyczących rynku pracy i ewaluacji polityk rynku pracy;
-
inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu rozwiązanie lub złagodzenie problemów związanych z planowanymi zwolnieniami grup pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy;
-
współdziałanie z powiatowymi radami rynku pracy w zakresie rynku pracy oraz wykorzystania środków Funduszu Pracy;
-
współpraca z gminami w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, informacji dotyczących form pomocy określonych w ustawie oraz realizacji wobec długotrwale bezrobotnego działań wynikających z porozumienia o współpracy, o którym mowa w art. 198 , oraz w zakresie zatrudnienia socjalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
-
współpraca z podmiotami, o których mowa w art. 36 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej;
-
współpraca z WUP, w tym w zakresie świadczenia form pomocy określonych w ustawie;
-
współpraca, w szczególności ze szkołami ponadpodstawowymi, uczelniami i podmiotami ekonomii społecznej w zakresie realizacji poradnictwa zawodowego, w tym promowania uczenia się przez całe życie oraz działań informacyjnych dotyczących wsparcia skierowanego do osób do 30. roku życia;
-
wydawanie decyzji o:
a) przyznaniu statusu bezrobotnego,
b) odmowie przyznania statusu bezrobotnego oraz utracie statusu bezrobotnego,
c) odmowie przyznania statusu poszukującego pracy oraz utracie statusu poszukującego pracy,
d) przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów,
e) obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium oraz innych nienależnie pobranych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy,
f) odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, albo należności z tytułu zwrotu środków przyznanych na finansowanie form pomocy, albo odmowie odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty lub umorzenia;
-
realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-d, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w tym realizowanie decyzji, o których mowa w art. 35, a także wypłaty zasiłków zachowanych zgodnie z art. 35 ust. 5;
-
realizowanie zadań wynikających z prawa swobodnego przepływu pracowników między państwami, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w szczególności:
a) realizowanie działań sieci EURES na terenie powiatu we współpracy z ministrem właściwym do spraw pracy, samorządami województw oraz innymi podmiotami uprawnionymi do realizacji działań sieci EURES,
b) realizowanie zadań związanych z udziałem w partnerstwach transgranicznych EURES na terenie działania tych partnerstw;
-
realizowanie zadań wynikających z umów międzynarodowych i innych porozumień z partnerami zagranicznym w obszarze migracji zarobkowych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4;
-
organizowanie i finansowanie szkoleń pracowników PUP;
-
realizacja zadań związanych z KFS, w szczególności:
a) określanie szacunkowego zapotrzebowania na środki KFS na terenie powiatu,
b) możliwość zgłoszenia do WUP w terminie do dnia 30 listopada każdego roku nie więcej niż jednego priorytetu wydatkowania KFS na kolejny rok właściwego dla danego powiatu, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy,
c) ogłaszanie naborów wniosków o finansowanie kształcenia ustawicznego i ocena wniosków,
d) zawieranie umów na realizację kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS,
e) kontrola i rozliczanie finansowe zawartych umów,
f) promocja KFS i badanie wyników pomocy udzielonej ze środków KFS, we współpracy z WUP,
g) badanie wyników pomocy udzielonej ze środków KFS, we współpracy z WUP;
-
opracowywanie i realizowanie programów finansowanych z rezerwy Funduszu Pracy;
-
współpraca z ministrem właściwym do spraw pracy i innymi organami publicznych służb zatrudnienia w zakresie prowadzenia zbiorów danych;
-
inicjowanie i realizowanie projektów pilotażowych;
-
realizowanie programów regionalnych na podstawie porozumienia zawartego z WUP;
-
realizowanie kampanii informacyjnych i promujących działania WUP i PUP;
-
inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym osób biernych zawodowo, samodzielnie lub we współpracy, w szczególności z:
a) podmiotami ekonomii społecznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej,
b) jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej,
c) podmiotami systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
d) uczelniami, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
-
rejestrowanie w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1, działań, o których mowa w pkt 25;
-
realizowanie projektów w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy, wynikających z programów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Funduszu Pracy;
-
prowadzenie internetowego serwisu informacyjnego PUP w ramach serwisu, o którym mowa w art. 26 ust. 3.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Zadania, o których mowa w art. 38 w ust. 1, są zadaniami własnymi samorządu powiatu wykonywanymi przez PUP wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej.
Stosownie do art. 41 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Utworzenie, likwidacja i zmiana obszaru działania PUP wymaga zgody ministra właściwego do spraw pracy.
W myśl art. 19 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
-
Starosta powołuje dyrektora PUP.
-
Starosta odwołuje dyrektora PUP po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy. Opinia powiatowej rady rynku pracy nie jest wymagana w przypadkach, o których mowa w art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, oraz w przypadku odwołania dyrektora PUP na jego wniosek.
-
Zastępców dyrektora PUP powołuje i odwołuje dyrektor PUP.
-
Do dyrektora PUP i zastępców dyrektora PUP przepisy art. 18 ust. 3 i 4 stosuje się.
-
Dyrektora PUP, o którym mowa w art. 42 ust. 1, powołują i odwołują w porozumieniu właściwi starostowie. Organ właściwy do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy ustalają w porozumieniu właściwi starostowie. Przepisy ust. 2 oraz art. 18 ust. 3 i 4 stosuje się.
Zgodnie z art. 39 ust. 2 powołanej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora PUP lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu, do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 42 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
-
PUP realizujący zadania, o których mowa w art. 38 ust. 1, obejmujący obszarem swojego działania kilka powiatów, jest współfinansowany z budżetów tych powiatów.
-
Powiat, którego jednostką organizacyjną jest PUP, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „powiatem prowadzącym”, otrzymuje dotacje celowe na wydatki bieżące z budżetów innych powiatów, których zadania realizuje, zwanych dalej „powiatami dotującymi”.
-
Powiaty dotujące oraz powiat prowadzący zawierają dwustronne porozumienia określające wysokość, terminy i zasady przekazywania dotacji celowej na współfinansowanie kosztów funkcjonowania PUP.
-
Powiat dotujący informuje powiat prowadzący o wysokości otrzymanej dotacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania tej dotacji.
-
Kwota środków dotacji celowej na współfinansowanie kosztów funkcjonowania PUP jest przekazywana powiatom prowadzącym w okresach miesięcznych, w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok.
-
W przypadku niezawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 3, wysokość roszczenia przysługującego powiatowi prowadzącemu jest ustalana jako udział w całości poniesionych kosztów, w tym inwestycji i zakupów inwestycyjnych, równy ilorazowi liczby mieszkańców z terenu powiatu dotującego do łącznej liczby mieszkańców z całego obszaru działania PUP według stanu na koniec roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym koszty zostały poniesione. Przepis ust. 5 stosuje się.
Zgodnie z art. 266 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na wypłatę następujących świadczeń obligatoryjnych:
-
zasiłków oraz należnych od tych zasiłków składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 242 ust. 1,
-
dodatków aktywizacyjnych, o których mowa w art. 233 ust. 1,
-
świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych świadczeń
– do wysokości faktycznych potrzeb.
W myśl art. 267 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym kosztów realizacji form pomocy, o których mowa w art. 300 ust. 2, do wysokości kwot środków ustalonych zgodnie z ust. 2–8.
Należy stwierdzić, że podstawę działania Powiatowego Urzędu Pracy regulują przepisy ustawowe. Ww. organ ma umocowanie ustawowe do działania i wykonuje zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Odnośnie kwestii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025, poz. 418 ze zm.):
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego
W myśl art. 80 ust. 2 ustawy Prawo budowlane:
Zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 4, następujące organy:
-
powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;
-
wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej;
-
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Jak stanowi art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane:
Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 37 ust. 3, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 59i, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1.
Na mocy art. 86 ust. 1 ustawy Prawo budowlane:
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powoływany przez starostę spośród co najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w terminie 30 dni od dnia przedstawienia kandydatów, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje spośród nich kandydata, którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 ustawy Prawo budowlane:
Starosta odwołuje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego:
-
w uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego albo
-
na wniosek wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
Jak stanowi art. 86 ust. 3a ustawy:
W uzasadnionych przypadkach zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego może obejmować więcej niż jeden powiat.
Natomiast w myśl art. 86 ust. 3b ww. ustawy Prawo budowlane:
Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat.
Stosownie do art. 86 ust. 4 ustawy Prawo budowlane:
Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego określa powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w regulaminie organizacyjnym.
Utworzenie ww. jednostki nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji. Tworzona jest ona na podstawie przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ administracyjny, powołany jest do realizacji zadań określonych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Odnośnie kwestii Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1312 ze zm.):
Powołuje się Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są m.in.:
-
Komenda Główna;
-
komenda wojewódzka;
-
komenda powiatowa (miejska);
-
Akademia Pożarnicza oraz pozostałe szkoły.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
W myśl art. 11a ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
W postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej..
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w porozumieniu ze starostą. Przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107 i 1907) nie stosuje się.
W myśl art. 13 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej odwołuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej po zasięgnięciu opinii starosty. Przepis art. 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Komendanci wykonują swoje zadania przy pomocy komend, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3.
W świetle art. 13a ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
Regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej jest ustalany przez komendanta powiatowego i zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z art. 19a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej:
-
Koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu państwa.
-
Koszty funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu są pokrywane z dotacji celowej budżetu państwa.
Organy służb, inspekcji i straży, pomimo ich zespolenia ze starostą, pozostają organami administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu, czynią to we własnym imieniu. Komenda Powiatowa PSP nie jest organem powiatu. Co więcej, powiatowe służby, inspekcje i straże finansowane są z budżetu państwa, zachowują samodzielność i niezależność. Zwierzchnictwo starosty nie jest zwierzchnictwem służbowym, bowiem, przysługują mu jedynie określone ustawowo uprawnienia, uzgadnianie ich wspólnych działań na terenie powiatu, zatwierdzenie programów działania, kierowanie wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych oraz zlecenie przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach.
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej jest podmiotem administracji zespolonej, zaliczanym powszechnie do inspekcji, służb i straży, którego status prawny reguluje odrębny akt normatywny, tj. ustawa o Państwowej Straży Pożarnej.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że podstawę działania zarówno Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, regulują przepisy ustawowe. Ww. organy mają umocowanie ustawowe do działania i wykonują zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie ww. jednostek nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji, lecz tworzone są na podstawie przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Powiatowy Urząd Pracy działa na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w zakresie zadań określonych w art. 38 ust. 1 tejże ustawy; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ administracyjny, powołany jest do realizacji zadań określonych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane; zadania Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej wskazane zostały w art. 13 ust. 6 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Zatem, mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa na tle przedstawionego opisu sprawy należy wskazać, że jednostki wchodzące w skład administracji zespolonej, pomimo ich zespolenia ze starostą, pozostają organami administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu, czynią to we własnym imieniu. Zwierzchnictwo starosty nie jest zwierzchnictwem służbowym, bowiem przysługują mu jedynie określone ustawowo uprawnienia, uzgadnianie ich wspólnych działań na terenie powiatu, zatwierdzenie programów działania, kierowanie wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych oraz zlecenie przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach. Nie są one organami powiatu. Co więcej, powiatowe służby, inspekcje i straże finansowane są z budżetu państwa, zachowują samodzielność i niezależność. Dodatkowo należy wskazać, że działalność Powiatowego Urzędu Pracy może obejmować więcej niż jeden powiat, na co wskazuje treść art. 86 ust. 3a i 3b ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Powyższe przemawia za brakiem uzasadnienia, aby te podmioty objąć centralizacją rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług.
Wobec powyższego, zasada „centralizacji” rozliczeń w zakresie podatku VAT jednostek budżetowych Powiatu nie obejmuje Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego i Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej.
Podsumowując, procesowi scentralizowania rozliczeń VAT Miasta i jego jednostek oraz zakładów budżetowych nie podlegają jednostki budżetowe takie jak: Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Urząd Pracy oraz Komenda Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1-3 należało uznać za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy od 1 kwietnia 2026 r. Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na PUP, PINB oraz KPPSP poprzez Krajowy System e-Faktur.
Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.
Na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
-
sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
-
wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
-
wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
-
otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
W myśl art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Natomiast na mocy art. 2 pkt 32 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w formie elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 32a ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
W myśl art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Zgodnie z art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
- czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz
art. 106a pkt 3 i 4,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
- sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.
Ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2076), wprowadzono zmiany do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.) w zakresie utworzenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1598), wprowadzono zmiany w zakresie KSeF, które miały wejść w życie 1 lipca 2024 r. Jednak, zgodnie z ustawą z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 852), zwanej dalej „ustawą zmieniającą” – termin wejścia w życie obowiązkowego KSeF został przesunięty na 1 lutego 2026 r.
Jak wynika z art. 106ga ust. 1 ustawy, który wszedł w życie od 1 lutego 2026 r.:
Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
W myśl art. 106ga ust. 2 ustawy, który wszedł w życie od 1 lutego 2026 r.:
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
-
przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
-
przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
-
przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
-
na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
-
w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
-
przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1.
Stosownie do art. 106ga ust. 3 i 4 ustawy, który wszedł w życie od 1 lutego 2026 r.:
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane.
W tym miejscu należy również wskazać, że zgodnie z art. 145l ustawy, który wszedł w życie od 1 lutego 2026 r.:
W okresie od dnia 1 lutego 2026 r. do dnia 31 marca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych mogą wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku u tych podatników nie przekroczyła w 2024 r. kwoty 200 000 000 zł.
Na mocy art. 145m ust. 1 i 2 ustawy o VAT, który wszedł w życie od 1 lutego 2026 r.:
-
W okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych mogą wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku u tych podatników udokumentowana tymi fakturami wystawionymi w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10 000 zł.
-
Podatnik, o którym mowa w ust. 1, traci prawo do wystawiania faktur elektronicznych oraz faktur w postaci papierowej począwszy od faktury, którą przekroczono wartość, o której mowa w ust. 1.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zauważyć, że w opisie sprawy wskazali Państwo, że łączna wartość sprzedaży Powiatu (łącznie z podatkiem VAT) nie przekroczyła 200 mln zł w 2024 r. ani w 2025 r. Jednocześnie w 2026 r. łączna wartość sprzedaży z VAT, udokumentowana fakturami wystawionymi na rzecz podmiotów innych niż osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, w każdym miesiącu będzie przekraczać 10 tys. zł.
Tym samym do Powiatu znajdzie zastosowanie art. 145l ustawy, a więc w okresie od 1 lutego do 31 marca 2026 r. Powiat nie będzie obowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych. Natomiast jeśli łączna wartość sprzedaży z wystawionych w danym miesiącu faktur przekroczy kwotę 10 000 zł, to Powiat będzie miał obowiązek stosowania KSeF od 1 kwietnia 2026 r.
Ponadto, jak wykazano powyżej, zasada „centralizacji” rozliczeń w zakresie podatku VAT jednostek budżetowych nie obejmuje Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonujących w strukturze organizacyjnej Powiatu.
W konsekwencji, od 1 stycznia 2017 r., mając na uwadze obowiązek podjęcia rozliczania podatku VAT jednostki samorządu terytorialnego ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, Powiatowy Urząd Pracy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej są odrębnymi podatnikami podatku VAT.
Mając zatem na uwadze powyższy opis sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa, należy stwierdzić, że w przypadku wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, będących odrębnymi podatnikami podatku VAT, Powiat będzie zobowiązany do wystawiania faktur ustrukturyzowanych na rzecz tych jednostek przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od dnia 1 kwietnia 2026 r.
Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznano za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
-
z zastosowaniem art. 119a;
-
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
-
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.