Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# IV SA/Wr 471/12

Wyrok WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2012 r., IV SA/Wr 471/12 – służba Cywilna

Wynik

\*Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Data orzeczenia

3 grudnia 2012

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śląskich z dnia 30 kwietnia 2012 r. nr XXVIII 25/2012 w przedmiocie realizacji obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla nauczycieli, którym powierzono stanowisko kierownicze, w tym dyrektorom szkół i wicedyrektorom oraz ustalenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć I. stwierdza nieważność zdania pierwszego § 3 zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że uchwała w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śląskich na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWr%2B471%252F12.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bwe%2BWroc%25C5%2582awiu.%2BData%253A%2B3%2Bgrudnia%2B2012.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2B%2AStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Baktu%2Bprawa%2Bmiejscowego%2Bw%2Bcz%25C4%2599%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWr%2B471%252F12)

## Uzasadnienie

Wojewoda Dolnośląski, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2011 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.), dalej: ustawa o samorządzie gminnym, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchwałę Rady Miejskiej Ząbkowic Śl. z dnia 30 kwietnia 2012 r., nr XXVI 11/25/2012 w przedmiocie realizacji obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zająć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze, w tym dyrektorom szkół i wicedyrektorom oraz ustalenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć. Wskazanej uchwale organ nadzoru zarzucił istotne naruszenie art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97 poz. 674 ze zm.), zwanej dalej Kartą Nauczyciela, w związku z art. 7, art. 87 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także art. 60 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. nr 256 poz. 2572 ze zm.), dalej: ustawa i § 12 załącznika nr 1, § 12 ust. 1 załącznika nr 2 i § 14 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. nr 61 poz. 624 ze zm.), dalej: rozporządzenie. W związku z powyższym Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 zdanie pierwsze zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej Ząbkowic Śląskich. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w toku badania legalności uchwały organ nadzoru stwierdził, że § 3 uchwały został podjęty z istotnym naruszeniem art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela w związku z art. 7, art. 87 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej a także art. 60 ustawy i § 12 załącznika nr 1, § 12 ust. 1 załącznika nr 2 i § 14 załącznika nr 3 do rozporządzenia. Podjęta uchwała realizuje kompetencję przyznaną Radzie Miejskiej w art. 42 ust. 7 pkt 2 i pkt 3 Karty Nauczyciela, zgodnie z którą organ prowadzący szkołę lub placówkę określa: - zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3; - tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3 nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość. W art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela stwierdza się, że dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole, a także nauczycielowi, który obowiązki kierownicze pełni w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze, obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć w zależności od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3\. Z kolei w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela ustalony został tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć. W § 3 w zdaniu pierwszym zaskarżonej uchwały określono, kiedy tworzy się stanowisko wicedyrektora w publicznych przedszkolach, zespołach szkolno - przedszkolnych, szkołach podstawowych z oddziałami przedszkolnymi i publicznych szkołach podstawowych i gimnazjach w odniesieniu do liczby oddziałów. Powyższy przepis uchwały nie mieści się w zakresie przedmiotowym przepisu kompetencyjnego. Przepis art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela upoważnia bowiem wyłącznie do określenia zasad udzielania zniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla wicedyrektora szkoły, a nie do określenia, kiedy takie stanowisko się tworzy w danej szkole. Tym samym § 3 uchwały w kwestionowanej części narusza konstytucyjną zasadą działania w oparciu i w granicach konkretnego przepisu upoważniającego, wynikającą z art. 7 i art. 94 ustawy zasadniczej, co musi skutkować stwierdzeniem jego nieważności. Zdaniem organu nadzoru, zgodnie z art. 60 ustawy o systemie oświaty to statut szkoły powinien określać organy szkoły lub placówki i ich kompetencje. Ponadto o dopuszczalności czy też obowiązku utworzenia stanowiska wicedyrektora rozstrzygają stosowne rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół: § 12 załącznika nr 1 do rozporządzenia w odniesieniu do publicznego przedszkola, § 12 ust. 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w odniesieniu do publicznej szkoły podstawowej i § 14 załącznika nr 3 do rozporządzenia w odniesieniu do publicznego gimnazjum. Niezależnie zatem od kwestii zgodności treści uchwały z zakresem przyznanej Radzie Miejskiej kompetencji należy zauważyć, że zamieszczenie w akcie wyższego rzędu określonej regulacji wyklucza możliwość jej powielenia a tym bardziej modyfikacji w drodze uchwały. Działanie takie, w związku z brakiem wyraźnego upoważnienia, jest niedopuszczalne i zakłóca hierarchię źródeł prawa, wynikającą z art. 87 Konstytucji, zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), a źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Kolejność wymienienia tych aktów wskazuje ich moc prawną w systemie źródeł prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Ząbkowic Śląskich zgodziła się, że zapis § 3 zdanie pierwsze zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z wyżej wymienionymi przez Wojewodę Dolnośląskiego przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wspomniana ustawa p.p.s.a. nie wprowadza innych kryteriów kontroli sądowej poza zgodnością z przepisami prawa podjętej uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 i 6\. W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. W świetle art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego podejmowane są w oparciu o wyrażone upoważnienie ustawowe. Oran administracji wykonując zatem kompetencje prawodawcze, zawarte w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Można w pełni podzielić argumentację skarżącego co do istotnego naruszenia prawa przez postanowienie uchwały wymienione w skardze. Uchwała Rady Miejskiej Ząbkowic Śląskich z dnia 30 kwietnia 2012 r. Nr XXVIII/25/2012 w sprawie realizacji obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze, w tym dyrektorom szkół i wicedyrektorom oraz ustalenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć, została oparta min. na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.) dalej ustawa. Przepis art. 42 ust. 6 ustawy stanowi, że dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole, a także nauczycielowi, który obowiązki kierownicze pełni w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć w zależności od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3\. Organ prowadzący szkołę lub placówkę określa: zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa w ust. 6 oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3 (art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy) tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 a, nauczycieli prowadzących kształcenia w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość (pkt 3 ust. 7). Analiza treści przytoczonego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, iż zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materie pozostawione uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Materią taką jest określenie przez organ prowadzący szkołę lub placówkę zasad udzielania i rozmiar obniżek (...) oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć (...). W zakwestionowanym zdaniu pierwszym § 3 uchwały organ stanowiący postanowił, iż "stanowisko wicedyrektora tworzy się: a. w publicznych przedszkolach, jeżeli liczba oddziałów wynosi 7 i więcej. b. w publicznych przedszkolach z grupami żłobkowymi, jeżeli liczba oddziałów wynosi 6 i więcej, c. w zespołach przedszkolno-szkolnych, jeżeli liczba oddziałów wynosi 10 i więcej, d. w szkołach podstawowych z oddziałami przedszkolnymi, jeżeli liczba oddziałów wynosi 10 i więcej, e. w publicznych szkołach podstawowych, jeżeli liczba oddziałów wynosi 12 i więcej, f. w publicznych gimnazjach, jeżeli liczba oddziałów wynosi 12 i więcej. W zakwestionowanym zdaniu § 3 uchwały rada postanowiła określić kiedy stanowisko wicedyrektora tworzy się w danej placówce. W świetle przedstawionego stanu prawnego, stwierdzić trzeba, że zaskarżony przepis został podjęty z przekroczeniem przez organ uchwałodawczy normy kompetencyjnej, co ewidentnie stanowi istotne naruszenie prawa. Wobec powyższego, na podstawie art. 147 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, zaś pkt II znajduje wsparcie w art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 lipca 2012

Symbol z opisem

[6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6190-sluzba-cywilna-pracownicy-mianowani-nauczyciele)

Hasła tematyczne

Oświata

Skarżony organ

Rada Miasta

Sędziowie

Alojzy Wyszkowski Jolanta Sikorska Lidia Serwiniowska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20060970674)  
art. 42 ust. 7 · Dz.U. 2006 nr 97 poz. 674

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OZ 139/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-27](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-139-13-postanowienie-nsa-z-2013-02-27--i-oz-139-13)
* [I OZ 433/13 - Postanowienie NSA z 2013-06-13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-433-13-postanowienie-nsa-z-2013-06-13--i-oz-433-13)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: V SA/Wa 1721/12 · 3 grudnia 2012Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2012 r., V SA/Wa 1721/12 – podatek akcyzowy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/v-sa-wa-1721-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-12-03--v-sa-wa-1721-12)
* [Sygnatura: I SO/Wr 1/12 · 3 grudnia 2012Postanowienie WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2012 r., I SO/Wr 1/12 – podatek dochodowy od osób fizycznych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-so-wr-1-12-postanowienie-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--i-so-wr-1-12)
* [Sygnatura: V SA/Wa 2471/11 · 3 grudnia 2012Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2012 r., V SA/Wa 2471/11](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/v-sa-wa-2471-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-12-03--v-sa-wa-2471-11)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4A0EA11752)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-471-12-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2012-12-03--iv-sa-wr-471-12#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWr%2B471%252F12.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bwe%2BWroc%25C5%2582awiu.%2BData%253A%2B3%2Bgrudnia%2B2012.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2B%2AStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Baktu%2Bprawa%2Bmiejscowego%2Bw%2Bcz%25C4%2599%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWr%2B471%252F12)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
