Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# IV SA/Wa 981/12

Wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2012 r., IV SA/Wa 981/12 – przejęcie gospodarstw rolnych

Wynik

Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

19 października 2012

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] kwietnia 2012 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1\. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia \[...\] marca 2012 r. nr \[...\]; 2\. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3\. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWa%2B981%252F12.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2012.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Bdecyzji%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWa%2B981%252F12)

## Uzasadnienie

IV SA/Wa 981/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia \[...\].04.2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia \[...\].03.2012 r., w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia \[...\].02.1979 r., orzekającej o odpłatnym przejęciu na własność Państwa, na podstawie ustawy z dnia 27.10.1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. nr 32, poz. 140). - na wniosek B. B., A. B. oraz Z. K. - części gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 0,6345 ha, położonego we wsi W.. Minister rozpoznając niniejszą sprawę po raz kolejny, na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wywiódł, iż wszyscy ówcześni wnioskodawcy, ze względu na wiek, nie spełniali warunków do otrzymania emerytury. Nie może także budzić wątpliwości złożenie przez nich wniosku o wykup przez Państwo wskazanej nieruchomości. Wniosek ten znajduje się bowiem w aktach sprawy. Nadto w decyzji z dnia \[...\].02.1979 r. dokonano szacunku przejętej nieruchomości i ustalono wysokość przysługujących im spłat. We wniesionej skardze Z. K. zarzucił, iż przyznanej mu spłaty nigdy nie otrzymał, w przeciwieństwie do siostry i szwagra – A. B. i B. B.. W jego ocenie, decyzja ta nie została doręczona do Banku Spółdzielczego we W., bowiem Urząd Gminy celowo zgubił jego dokumenty. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdziła trafność poprzedzającej ją decyzji tego organu, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na naruszenie przepisów o właściwości. Tę kwalifikowaną wadę Sąd zobowiązany był dostrzec z urzędu, co nie jest równoznaczne z przesądzeniem o merytorycznej wadliwości wydanego rozstrzygnięcia. Kwestia ta jednak nie mogła stać się przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu. Według normy art. 157 § 1 Kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jakie organy są organami wyższego stopnia wskazuje art. 17 Kpa. Kryteria tam zamieszczone pozwalają na określenie kompetencji organu w obowiązującym stanie prawnym. Natomiast wątpliwości co do kompetencji organu właściwego do prowadzenia postępowania nadzorczego powstają wówczas, gdy dotyczy to decyzji wydanych w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zmienione lub zreformowane. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności należy ocenić według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanych decyzji. Jeśli nastąpiły zmiany w strukturze administracji publicznej, wówczas należy najpierw ustalić organ, na który przeszła w danych sprawach właściwość, a następnie określić organ wyższego stopnia. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 732, a także wyrok Sądu Najwyższego z 3 września 1998r., sygn. akt III RN 83/98 OSNAPiUS 1999/9, poz. 293; postanowienie NSA z 2.01.2003r., sygn. akt. I SA 3120/01, Lex nr 81672). W aktualnym porządku prawnym nie obowiązuje akt normatywny, na podstawie którego doszło do przejęcia gospodarstwa rolnego (ustawa z 1977 r.) i w strukturze organów administracji państwowej brak organu jakim był naczelnik gminy - terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, który według ustawy z 1977 r. był organem właściwym do wydania decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne. W kwestionowanej w trybie nieważnościowym decyzji przejmującej z dnia \[...\].02.1979 r. pouczono o możliwości wniesienia odwołania do ówczesnego Wojewody \[...\], z której to możliwości żaden z wnioskodawców nie skorzystał. Uprzednio w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodzono, że reforma administracyjna kraju, przeprowadzona w 1998 r. poprzez zmianę szeregu ustaw prawa materialnego, ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) nie wskazała organu właściwego w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości w oparciu m. in. o ustawę z dnia 29.05.1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. nr 32, poz. 140). Natomiast od dnia 27 maja 1990 r. sprawy dotyczące decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (następnie Agencji Nieruchomości Rolnych). Organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą poszukiwano w drodze ustalenia organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych stał się Minister właściwy do Spraw Rolnictwa (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 8.05.2008 r. o sygn. akt I OW 9/08). Powyższa kategoria spraw, dopóki istniały w prawie materialnym (jak długo nie przestała istnieć podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach), należała do spraw z zakresu administracji rządowej. Z tej też przyczyny uprzednią decyzją z \[...\].07.2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił odmowną decyzję Wojewody \[...\] i umorzył toczące się przed nim postępowanie nieważnościowe wskazując, iż nie był on właściwy do rozstrzygania. Zmiana właściwości w tych sprawach nastąpiła po raz kolejny z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206) - (por. m. in. postanowienie NSA z 21.05.2009 r., sygn. akt I OW 28/09). Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji, tj. organów administracji rządowej. Wskazana przez Sąd ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie weszła w życie z dniem 1.04.2009 r., a w uprzednio obowiązującym stanie prawnym orzecznictwo NSA jednolicie przyjmowało w tego typu sprawach właściwość ministra, a nie wojewody. Skoro jednak Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi swą decyzję merytoryczną w tym przedmiocie wydał dopiero w dniu \[...\].03.2012 r. zobowiązany był uwzględnić zaistniałą, kolejną zmianę stanu prawnego, przesądzającą o obecnej właściwości organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia \[...\].02.1979 r., orzekającej o odpłatnym przejęciu na własność Państwa części gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 0,6345 ha, położonego we wsi W.. Orzekając w tej sprawie dwukrotnie - na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - Minister pominął postanowienia art. 3 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy, z których wynika, że wojewoda w tej kategorii spraw jest organem wyższego stopnia w rozumieniu Kpa. W rozpatrywanej sprawie - po wejściu w życie wskazanej ustawy - właściwość organów administracji do weryfikacji decyzji wydanych przez ówczesne terenowe organy administracji państwowej należy oceniać przez pryzmat tego, czy ostateczna decyzja, w stosunku do której toczy się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, została wydana przez organ "szczebla podstawowego" czy "wojewódzkiego", a więc - przez organ pierwszej czy drugiej instancji. Jeżeli weryfikowaną decyzję ostateczną wydał organ pierwszej instancji (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności stawał się wojewoda. Organem właściwym do orzekania w I instancji o nieważności decyzji minister byłby tylko wówczas, gdy decyzja będąca przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności została wydana przez organ drugiej instancji. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do kontroli instancyjnej decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia \[...\].02.1979 r., z uwagi na niewniesienie od niej odwołania. Wniosek o stwierdzenie jej nieważności winien zatem dniu \[...\].03.2012 r. rozpoznać właściwy wojewoda. Stanowisko to podzielane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, znalazło wyraz w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych po 1 kwietnia 2009 r. m.in. w postanowieniach: z dnia 21 maja 2009 r. I OW 28/09, z 10 czerwca 2010 r. I OW 41/10, z dnia 8 lipca 2010 r. I OW 65/10, z dnia 8 października 2010 r. I OW 104/10, I OW 105/10, I OW 107/10 oraz w wyroku z dnia 8 października 2010 r. I OSK 1691/09\. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt. 1 i 2 sentencji rozstrzygnął na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt. 3 sentencji na podstawie art. 200 P.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia \[...\].02.1979 r. należy zastosować się do wskazań oraz oceny prawnej wyrażonych w tym wyroku, uwzględniając obowiązujący stan prawny.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

28 maja 2012

Symbol z opisem

[6293 Przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6293-przejecie-gospodarstw-rolnych)

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Alina Balicka /przewodniczący/ Anna Szymańska Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20000981071)  
art. 17, art. 157 par. 1 · Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
* [Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20090310206)  
art. 3 ust. 1 pkt 7 · Dz.U. 2009 nr 31 poz. 206

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 58/13 - Wyrok NSA z 2014-08-26](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-58-13-wyrok-nsa-z-2014-08-26--i-osk-58-13)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: IV SA/Wa 1267/12 · 19 października 2012Wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2012 r., IV SA/Wa 1267/12 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1267-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-1267-12)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 1113/12 · 10 października 2012Wyrok WSA w Warszawie z 10 października 2012 r., IV SA/Wa 1113/12 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1113-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-10--iv-sa-wa-1113-12)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 900/12 · 25 września 2012Wyrok WSA w Warszawie z 25 września 2012 r., IV SA/Wa 900/12 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-900-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-09-25--iv-sa-wa-900-12)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1EB37EE4ED)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-981-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2012-10-19--iv-sa-wa-981-12#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWa%2B981%252F12.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2012.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Bdecyzji%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWa%2B981%252F12)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
