Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# IV SA/Wa 1184/17

Wyrok WSA w Warszawie z 17 listopada 2017 r., IV SA/Wa 1184/17 – scalanie i wymiana gruntów

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

17 listopada 2017

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] marca 2017 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWa%2B1184%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B17%2Blistopada%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWa%2B1184%252F17)

## Uzasadnienie

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia \[...\] marca 2017 r. znak \[...\], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako Minister albo organ II instancji) po rozpoznaniu zażalenia T. G., na postanowienie Wojewody \[...\] z dnia \[...\] stycznia 2017 r. nr \[...\] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi \[...\], gm. \[...\] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Postanowieniem z dnia \[...\] stycznia 2017 r. Wojewoda \[...\] (dalej jako Wojewoda) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] września 1996 r., nr \[...\], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi \[...\], gm. \[...\]. Wojewoda wskazał, że zgodnie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów \[(Dz. U. z 2014 r., poz. 700, z późn. zm.) dalej jako u.s.w.g.\] jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia stała się ostateczna upłynęło 5 lat, nie można wzruszyć takiej decyzji w oparciu o przepisy art. 145-145b oraz art. 154-156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z tym, że od wydanej, ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] upłynęło 20 lat, Wojewoda stwierdził, że nie było możliwości zastosowania w odniesieniu do tej decyzji trybu określonego w art. 156 K.p.a. Na powyższe postanowienie w dniu 24 stycznia 2017 r. T. G. złożył zażalenie wnosząc o jego zmianę i stwierdzenie, że decyzja scaleniowa została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1883/15, na podstawie art. 158 K.p.a. można stwierdzić, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z dnia 19 września 1996 r., została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto podniósł, że wydana decyzja scaleniowa, w części w jakiej doprowadziła do wydzielenia i odebrania mu działki (obecnie nr \[...\]) rażąco narusza prawo. Ponadto, skarżący zarzucił, błędne wyliczenie ekwiwalentu za grunty wniesione do scalenia. Postanowieniem z dnia \[...\] marca 2017 r., Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia \[...\] stycznia 2017 roku. Minister podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania oraz z innych uzasadnionych przyczyn. Stwierdził, iż do takich przyczyn można zaliczyć brak w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, co w niniejszej sprawie wynika z treści zmienionego art. 33 ust. 2 u.s.w.g. Organ II instancji wyjaśnił także, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 2 u.s.w.g., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1157) obowiązującym od dnia 16 października 2013 r., do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 K.p.a., jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. A zatem z uwagi na upływ 20 lat przedmiotowe żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Minister przywołał w tym kontekście orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 429/15, które wskazuje, że: "przepis art. 33 ust. 2 u.s.w.g. wyłączający możliwość stosowania art. 156 K.p.a. do decyzji zatwierdzającej projekt scalenia lub wymiany gruntów po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, nie daje podstawy do stosowania do tej decyzji art. 158 § 2 K.p.a.". Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji w świetle art. 61a § 1 K.p.a. wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 156 K.p.a., w tym także ograniczenie się do stwierdzenia na podstawie art. 158 § 2 K.p.a., iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] września 1996 r. wydana została z naruszeniem prawa, nie jest możliwe. Brak jest do tego podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku w trybie administracyjnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożył T. G. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. - przez utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody \[...\] w sytuacji, gdy winno ono zostać zmienione, wobec naruszeń prawa procesowego, które to błędy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powielił, - art. 61a K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 u.s.w.g. w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 61a § 1 K.p.a., a także w zw. z art. 21 ust. 1 i 2, oraz art. 77 ust 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - przez uznanie, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania wobec przyjęcia, że ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji zawarte w art. 33 ust 2 u.s.w.g., wyłącza także możliwość stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, co w dalszej konsekwencji uniemożliwia skarżącemu uzyskanie słusznego odszkodowania za bezprawnie i bez odszkodowania odebraną część działki. T. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak też postanowienia go poprzedzającego, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podtrzymał stanowisko, które zaprezentował w złożonym zażaleniu. Ponadto, stwierdził, że interpretacja art. 33 ust. 2 u.s.w.g., według której nie tylko nie można stwierdzić nieważności decyzji scaleniowej, ale także stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa, prowadzi do pozbawienia go prawa dochodzenia roszczeń z naruszeniem art. 77 ust. 2 Konstytucji. Według skarżącego stwierdzenie nieważności (ograniczone w art. 33 ust. 2 u.s.w.g. 5- letnim terminem) nie jest tożsame ze stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa. To pierwsze, według skarżącego jest ograniczone terminem nawet w K.p.a. i ma to swoje uzasadnienie, skoro może się wiązać z kolejnymi zmianami właścicieli. Inną kwestią jest natomiast umożliwienie stronie ubiegania się o stwierdzenia naruszenia prawa, które w świetle art. 158 K.p.a. nie jest ograniczone terminem, a jest koniecznym warunkiem ubiegania się o odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej P.p.s.a. - Dz.U. 2016 r. poz. 1369 z późn. zm.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody \[...\] z dnia \[...\] stycznia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z \[...\] września 1996 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi \[...\], gm. \[...\]. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 u.s.w.g – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1157) obowiązującym od dnia 16 października 2013 r. – do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 K.p.a., jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Celem omawianej regulacji była likwidacja możliwości weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów po upływie 5 lat oraz zachowanie stanu prawnego powstałego w ich wyniku. W uzasadnieniu rządowego stanowiska wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wskazano, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji lub części decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów uzasadniona fragmentaryczną trafnością wniosków wniesionych przez nielicznych uczestników postępowania, a często już ich następców prawnych, pozostaje w sprzeczności z celami scalenia i utrwala stan niepewności prawnej dla wielu podmiotów. Wniosek skarżącego z dnia 7 grudnia 2016 r. (doprecyzowany w dniu 5 stycznia 2017 r.) o wszczęcie postępowania nieważnościowego został złożony już po wejściu w życie ww. nowelizacji ustawy. Dotyczył zaś ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z \[...\] września 1996 r., od wydania której upłynęło ponad 20 lat. Bezspornie zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji nie mogło zostać wszczęte, z uwagi na brak podstawy prawnej do jego prowadzenia przez organy administracji publicznej. Zdaniem Sądu, niedopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec kwestionowanej przez skarżącego decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi wynika wprost z art. 33 ust. 2 u.s.w.g. (zob. wyrok z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 429/15, wyrok z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OSK 873/15). Prawidłowo zatem organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie 61a § 1 K.p.a. Przepis ten obliguje organ administracji publicznej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Do takich przyczyn należy m.in. brak przepisu prawa materialnego uprawniającego organ administracji do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/12, Lex nr 1497293). Niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący możliwości wydania w przedmiotowej sprawie decyzji na podstawie art. 158 § 2 K.p.a. Zastosowanie tej regulacji może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy zostanie wszczęcie i przeprowadzone postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, przy jednoczesnym spełnieniu przesłanki określonej w art. 156 § 2 K.p.a. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 stycznia 2009 r., I OSK 1481/07, LEX nr 487282\. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

10 maja 2017

Symbol z opisem

[6162 Scalanie i wymiana gruntów](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6162-scalanie-i-wymiana-gruntow)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Anita Wielopolska /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Golat Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001369)  
art. 151 · Dz.U. 2017 poz. 1369
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001257)  
art. 61 a par. 1 · Dz.U. 2017 poz. 1257

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II OSK 2340/18 - Wyrok NSA z 2019-09-10](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2340-18-wyrok-nsa-z-2019-09-10--ii-osk-2340-18)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Kr 776/17 · 14 listopada 2017Postanowienie WSA w Krakowie z 14 listopada 2017 r., II SA/Kr 776/17 – scalanie i wymiana gruntów](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-776-17-postanowienie-wsa-w-krakowie-z-2017-11-14--ii-sa-kr-776-17)
* [Sygnatura: II OSK 391/16 · 8 listopada 2017Wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., II OSK 391/16 – scalanie i wymiana gruntów](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-391-16-wyrok-nsa-z-2017-11-08--ii-osk-391-16)
* [Sygnatura: II SA/Kr 776/17 · 8 listopada 2017Wyrok WSA w Krakowie z 8 listopada 2017 r., II SA/Kr 776/17 – scalanie i wymiana gruntów](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-776-17-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2017-11-08--ii-sa-kr-776-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1113B45348)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1184-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-11-17--iv-sa-wa-1184-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FWa%2B1184%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B17%2Blistopada%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FWa%2B1184%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
