Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# IV SA/Po 414/25

Wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2025 r., IV SA/Po 414/25 – ewidencja gruntów i budynków

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Data orzeczenia

2 lipca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. R. i W. Ł. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 lutego 2025 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FPo%2B414%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B2%2Blipca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FPo%2B414%252F25)

## Uzasadnienie

Starosta \[...\] decyzją z 7 listopada 2024 r. nr \[...\] (\[...\]) z urzędu odmówił ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu \[...\], gmina \[...\] dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem \[...\], oznaczonej numerem ewidencyjnym \[...\] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej \[...\] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł.. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem \[...\] został przyjęty operat techniczny sporządzony przez wykonawcę: P.M., zawierający między innymi wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz protokół z badania stanu prawnego nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynika, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie \[...\], gmina \[...\] oznaczonej numerem \[...\], polegający na wydzieleniu działek nr: \[...\],\[...\],\[...\]. W ramach wykonanej pracy geodeta uprawniony P. M. sporządził dokumenty, między innymi, w celu ujawnienia dla wydzielonej działki nr \[...\] księgi wieczystej \[...\] Geodeta ustalił, że działka nr \[...\] stanowiła część dawnych parcel katastralnych nrnr: \[...\], \[...\], \[...\]. Z uwagi na to, że przedłożony operat techniczny, w ocenie organu I instancji, nie był wystarczający do wprowadzenia zmian z niego wynikających, Starosta \[...\] działając na podstawie art. 20 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wszczął z urzędu postępowania administracyjne w sprawie aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki ewidencyjnej nr \[...\] wydzielonej z działki \[...\]. O wszczęciu postępowania pismem z 11 października 2024 r. Starosta powiadomił B. R. i W. Ł.. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji wyjaśnił, że z dokumentów wchodzących w skład operatu technicznego pod numerem \[...\] wynika, że działka nr \[...\] odpowiada części dawnych parcel katastralnych, oznaczonych numerami \[...\], \[...\], \[...\]. Z części tych parcel powstały również działki nr: \[...\] i \[...\], dla których prowadzona jest księga wieczysta \[...\] Z informacji zawartych w księdze wieczystej nr \[...\] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. wynika, że B. R. i W. Ł. są wpisani jako właściciele nieruchomości składającej się z działek \[...\] o powierzchni 0,6500 ha położonych w obrębie \[...\], gmina \[...\]. Stan ten jest zgodny ze stanem ujawnionym w operacie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Starosty \[...\] ujawnienie B. R. i W. Ł. jako właścicieli działki nr \[...\] o powierzchni 0,0193 ha oraz ujawnienie dla tej działki księgi wieczystej \[...\] na podstawie sporządzonych przez geodetę uprawnionego dokumentów stanowiłoby przekroczenie uprawnień przez organ ewidencyjny. Ponadto Starosta wyjaśnił, że do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków nie wpłynął żaden dokument będący podstawą wpisania prawa własności przedmiotowej działki \[...\] na rzecz małżonków Ł.. Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniósł W. Ł. podnosząc, iż (cyt.): "(...) Należy zauważyć że księga ta została założona w 1958 r. jako kontynuacja dawnej księgi wieczystej wykaz \[...\]. W momencie jej założenia nieruchomość w niej zapisana została oznaczona jako parcele \[...\], \[...\], \[...\] o łącznej powierzchni 0,64445 ha. W momencie jej zbycia w 2008 r. w księdze wieczystej dokonano ponownego oznaczenia Nieruchomości dostosowanego do prowadzonej na ten moment ewidencji Gruntów i Budynków. Podstawą tego oznaczenia był dokument - wyciąg z wykazu zmian gruntowych - poświadczony przez organ prowadzący ewidencję Gruntów i Budynków czyli Starostę \[...\], a znajdujący się w aktach przedmiotowej księgi wieczystej. Dokument ten został sporządzony błędnie, gdyż ujawnione w nim działki ewidencyjne nr \[...\] nie w pełni odpowiadają parcelom \[...\], \[...\], \[...\]. Brakującym elementem jest właśnie działka ewidencyjna nr \[...\] powstała w wyniku podziału dostosowawczego. Tym samym należy zauważyć, że Starosta \[...\] poświadczył nieprawdę. Nadmieniam, że stan prawny działki nr \[...\], powstałej przy zakładaniu ewidencji w granicach użytku rów, jest wypadkową stanów prawnych Nieruchomości, z których części działka ta powstała i dlatego niezbędnym było wydzielenie części tej działki (działka nr \[...\]), która wchodzi w skład Nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr \[...\] Aktualne powierzchnie działek (po ich ponownym pomiarze i obliczeniu) nr \[...\] i \[...\] wyczerpują powierzchnię Nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej \[...\] przy jej otwarciu (0,6445ha). (...) Nie zgadam się również z tezą, że aktem notarialnym nr \[...\] z dnia 18 grudnia 2020 r. nabyłem działki \[...\] (...)". Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: "Pgik") do zadań starosty należy, między innymi, prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. Obowiązkiem starosty jest utrzymywanie prowadzonej ewidencji w aktualności. Natomiast właściciele nieruchomości, a także osoby fizyczne albo prawne władające lub gospodarujące nieruchomościami są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części. Art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy Pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Artykuł 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustany Pgik stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b, 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2c ustawy Pgik, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z akt sprawy znajdujących się w posiadaniu organu odwoławczego wynika, że 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem \[...\] został przyjęty operat techniczny sporządzony przez wykonawcę P.M., zawierający, między innymi, wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz badanie stanu prawnego nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynika, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie \[...\], gmina \[...\] oznaczonej numerem \[...\], polegającej na wydzieleniu działek nr: \[...\], \[...\], \[...\]. Podział dostosowawczy działki nr \[...\] został ujawniony w bazie danych ewidencji gruntów powiatu \[...\]. Z dokumentów wchodzących w skład operatu technicznego o identyfikatorze \[...\] wynika, że wyodrębniona działka nr \[...\] odpowiada części dawnych parcel katastralnych oznaczonych numerami \[...\], \[...\] i \[...\]. Z części tych parcel powstały również działki nr \[...\], dla których prowadzona jest księga wieczysta \[...\] Z treści umów: przeniesienia własności nieruchomości poprzedzonej warunkową umowa sprzedaży zawartymi w formie aktów notarialnych odpowiednio 18 grudnia 2020 r. (Repertorium \[...\]) i 4 listopada 2020 r. (Repertorium \[...\]) wynika, że małżonkowie B. R. i W. Ł. nabyli prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości \[...\], gmina \[...\] stanowiącej działki nr \[...\] o łącznym obszarze 0.6500 ha, objętej księgą wieczystą \[...\] Przedmiotem nabycia nie był obszar gruntu odpowiadający działce \[...\] powstałej w wyniku podziału dostosowawczego. W ramach postępowania wyjaśniającego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WWINGiK) zbadał księgę wieczystą nr \[...\] (analogową i elektroniczną) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w O. , ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr \[...\] oraz dokumenty stanowiące podstawy wpisów w tej księdze. Z badania analogowej księgi wieczystej została wykonana dokumentacja fotograficzna. Organ odwoławczy ustalił, że w dziale pierwszym księgi wieczystej nr \[...\] wpisane są działki nr \[...\] o łącznej powierzchni 0.6500 ha położone w obrębie \[...\], gmina \[...\]. W dziale drugim jako współwłaściciele nieruchomości objętej ww. księgą wieczystą figurują B. R. i W. Ł. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. W dacie zawierania aktów notarialnych Repertorium \[...\] i Repertorium \[...\] - umów sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr \[...\] na rzecz małżonków Ł. w dziale pierwszym tej księgi figurowały wyłącznie działki nr \[...\] Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków polega na ciągłej aktualizacji zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Organy prowadzące ewidencję sprawują wyłącznie funkcje ewidencyjne, dokumentacyjne, a nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących stanu prawego nieruchomości, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg, lub jakie są jego ograniczenia. Ewidencja gruntów ma zatem odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości, a nie go tworzyć. Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem przeprowadzenia odpowiedniej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów (wyrok NSA z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2066/13). Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można zatem dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Wpisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, więc nie mogą kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został zatwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3227/18). Reasumując organ wskazał, że ujawnienie w ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej \[...\] dla działki nr \[...\] położonej w obrębie \[...\], gmina \[...\] na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w ustalonym przez WWINGiK stanie faktycznym i prawnym nie mieści się w zakresie pojęciowym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez starostę wynikającym z ustawy Pgik. Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie geodeta uprawniony prawidłowo ustalił, że działka nr \[...\] stanowiła część parcel katastralnych oznaczonych numerami \[...\], \[...\] i \[...\], a jej powierzchnia wchodziła w skład zasobu księgi wieczystej nr \[...\] (po migracji \[...\]), jednakże nieprawidłowo wywiódł w protokole z badania stanu prawnego nieruchomości oraz wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczącym działki wchodzących w skład operatu technicznego \[...\], że obszar działki nr \[...\] wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą \[...\] w dacie sporządzenia tych dokumentów. W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy obu instancji strony nie przedłożyły żadnego dokumentu mogącego stanowić podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej \[...\] dla działki nr \[...\] powstałej w wyniku podziału dostosowawczego. Odnosząc się do zarzutu W. Ł. dotyczącego popełnianych w jego ocenie błędów przy prostowaniu zapisów w księdze wieczystej \[...\] przez sąd rejonowy organ wskazał, że zagadnienia te nie należą do właściwości rzeczowej wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast żądanie ujawnienia w ewidencji gruntów numeru księgi \[...\] dla działki nr \[...\], a tym samym w sposób pośredni prawa własności małżonków Ł. do tej działki w świetle powyższych wyjaśnień nie może zostać zrealizowane przez starostę ze względu na wykazany wyżej brak tytułu prawnego ww. osób do działki nr \[...\]. W ustawowym terminie B. R. – Ł. i W. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję. Skarga nie zawiera argumentacji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 19 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty \[...\] z 7 listopada 2024 r., nr \[...\], odmawiającą ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu \[...\], gmina \[...\] dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem \[...\], oznaczonej numerem ewidencyjnym \[...\] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej \[...\] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł.. Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowi ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: "Pgik"). Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy Pgik, do zadań starosty należy, między innymi, prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. Obowiązkiem starosty jest utrzymywanie prowadzonej ewidencji w aktualności. Natomiast właściciele nieruchomości, a także osoby fizyczne albo prawne władające lub gospodarujące nieruchomościami są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części. Art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy Pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Artykuł 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustany Pgik stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b, 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2c ustawy Pgik, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Sąd wskazuje, że dnia 12 marca 2024 r. do państwowego zasobu dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej pod numerem \[...\] przyjęty został operat techniczny, sporządzony przez geodetę uprawnionego, zawierający między innymi wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz protokół z badania stanu prawnego nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki wynikało, że przeprowadzony został podział dostosowawczy działki położonej w obrębie \[...\], gmina \[...\], oznaczonej numerem \[...\], polegający na wydzieleniu między innymi działki nr \[...\]. Z kolei z akt sprawy wynika, że w księdze wieczystej \[...\] w dziale II ujawnieni są obecnie B. R. i W. Ł. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie Ł. stali się właścicielami nieruchomości na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości poprzedzonej warunkową umową sprzedaży, zawartymi w formie aktów notarialnych odpowiednio dnia 4 listopada 2020 r. (Repertorium \[...\]) oraz dnia 18 grudnia 2020 r. (Repertorium \[...\]). Zgodnie z przywołanymi dokumentami małżonkowie B. R. i W. Ł. nabyli działki nr \[...\] o łącznym obszarze 0.6500 ha. Z opisanej sytuacji wynika, że część działki oznaczonej numerem \[...\], a tym samym wydzielona z niej działka oznaczona nr \[...\] o powierzchni 0.0193 ha, nie podlegała sprzedaży. Małżonkowie Ł. zakupili konkretne działki o odpowiadającej im powierzchni. Organ słusznie zauważył, że dział I-O księgi wieczystej \[...\] w trakcie zawierania aktu sprzedaży był sprostowany i wyraźnie wynikało z niego, że w skład nieruchomości wchodzą tylko działki nr \[...\] o powierzchni 0.6500 ha. Organ słusznie uznał, że geodeta uprawniony prawidłowo ustalił, że działka numer \[...\] stanowiła części dawnych parceli katastralnych, oznaczonych numerami \[...\], \[...\] i \[...\] i wchodziła w skład zasobu księgi wieczystej Kw. nr \[...\] (po migracji \[...\]), jednakże nie przeanalizował on historii dotyczącej praw związanych z własnością. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odmowy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu \[...\], gmina \[...\], dla działki wydzielonej na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 marca 2024 r. pod numerem \[...\], oznaczonej numerem ewidencyjnym \[...\] o powierzchni 0.0193 ha, numeru księgi wieczystej \[...\], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków B. R. i W. Ł.. Sąd podziela stanowisko organów, że wpisanie B. R. i W. Ł. jako właściciela działki numer \[...\] o powierzchni 0.0193 ha oraz ujawnienie dla tej działki księgi wieczystej \[...\], na podstawie dokumentów sporządzonych przez geodetę uprawnionego, stanowiłoby przekroczenie uprawnień przez Starostę, jako wykonującego zadania z zakresu ewidencji gruntów i budynków, ponieważ z treści księgi wieczystej \[...\] wynika jedynie, że ww. osoby są właścicielami działek nr \[...\] o pow. 0,6500ha Zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych (przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku czy powierzchni gruntu) i nie mogą natomiast uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Wpisy w ewidencji gruntów praw podmiotowych do gruntu wymagają podstawy wynikającej bądź z księgi wieczystej, bądź z prawomocnego wyroku sądu. Obecnie z księgi wieczystej \[...\] \[...\] nie wynika, że działka oznaczona obecnie numerem \[...\] o powierzchni 0.0193 ha stanowi własność B. R. i W. Ł.. Tutejszemu organowi, prowadzącemu operat ewidencji gruntów i budynków, nie został również przedłożony żaden dokument prawny stanowiący podstawę przypisania własności przedmiotowej działki na rzecz małżonków Ł.. W ocenie Sądu skarżący w zakresie działki \[...\] w pierwszej kolejności powinni dążyć do zmian i aktualizacji stanu prawnego i właścicielskiego w księgach wieczystych, a dopiero po takich zmianach, kiedy dane z ksiąg wieczystych wprost będą dotyczyły działki nr \[...\], to organ będzie mógł dokonać aktualizacji ewidencji gruntów. W tym miejscu należy jednoznacznie zaznaczyć, że z regulacji prawnej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza z art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2 i art. 24 tej ustawy wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygające sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władającymi tymi gruntami, budynkami i lokalami, pełniąc jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. III SA/Gd 384/21 "aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie służy dochodzeniu prawa własności, ponieważ "(...) postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, ma przy tym wyłączenie charakter informacyjny. Innymi słowy, wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie może kształtować nowego stanu prawnego. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można tym samym dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. ". Oceniając zarzuty skargi jako nieuzasadnione, wobec braku przesłanek uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, z uwagi na prawidłowość ich rozstrzygnięć Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 kwietnia 2025

Symbol z opisem

[6120 Ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6120-ewidencja-gruntow-i-budynkow)

Hasła tematyczne

Ewidencja gruntów

Skarżony organ

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego

Sędziowie

Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Monika Świerczak /sprawozdawca/ Wojciech Rowiński

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001151)  
art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20, art. 24 · Dz.U. 2024 poz. 1151

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Bd 175/25 · 2 lipca 2025Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2 lipca 2025 r., II SA/Bd 175/25 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-bd-175-25-postanowienie-wsa-w-bydgoszczy-z-2025-07-02--ii-sa-bd-175-25)
* [Sygnatura: III SA/Kr 2247/24 · 2 lipca 2025Wyrok WSA w Krakowie z 2 lipca 2025 r., III SA/Kr 2247/24 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-2247-24-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2025-07-02--iii-sa-kr-2247-24)
* [Sygnatura: I OZ 368/25 · 1 lipca 2025Postanowienie NSA z 1 lipca 2025 r., I OZ 368/25 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-368-25-postanowienie-nsa-z-2025-07-01--i-oz-368-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/81FF3E4B58)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-414-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-02--iv-sa-po-414-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FPo%2B414%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B2%2Blipca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FPo%2B414%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
