Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# IV SA/Po 336/25

Wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2025 r., IV SA/Po 336/25 – przejęcie gospodarstw rolnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Data orzeczenia

11 czerwca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. P., M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2024 r. nr \[...\] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FPo%2B336%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B11%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FPo%2B336%252F25)

## Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr \[...\] z dnia 13 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu wniosku J. P. i M. P. z dnia 14 kwietnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we \[...\] z dnia 21 września 1966 r., nr \[...\]/66 w sprawie wszczęcia postępowania o przymusowe przejęcie nieruchomości rolnej z zabudowaniami na własność Państwa, działając na podstawie art. 105 § 1 ppsa, umorzyło w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we \[...\] z dnia 21 września 1966 r., nr \[...\]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa uchwała została wydania w dniu 21 września 1966 r. Wniosek o stwierdzenie jej nieważności został złożony w dniu 14 kwietnia 2009 r. Świadczy o tym data pieczątki pocztowej na kopercie zawierającej wniosek. Nie ulega zatem wątpliwości, że od doręczenia decyzji/uchwały do złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności upłynęło ponad 30 lat. Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. P. i M. P.. Nie zgodzili się z zaskarżoną decyzją, podnosząc między innymi, że nowe przepisy nie mogą naruszać wcześniej nabytych praw, ani niekorzystnie wpływać na stosunki prawa cywilnego. Nadto podali, że jednocześnie skarżą bezczynność i przewlekłość postępowania SKO, które nie chciało się zająć sprawą kilkanaście lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Podkreślić należy, że sprawa o bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, została zarejestrowana pod sygn akt IV SAB/Po 98/25 do odrębnego rozpoznania. Niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiącym, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Przy podejmowaniu na tej podstawie decyzji istotne jest zatem ustalenie, że upłynęło trzydzieści lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Przy czym, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 1569/23 (Lex nr 3861079), W celu dostosowania systemu prawa do powyższego wyroku, ustawodawca zdecydował się dokonać zmian w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. (art. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej) oraz dodanie § 3 w art. 158 k.p.a. (art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej), a także korespondującym z przyjętymi nowymi rozwiązaniami prawnymi obligatoryjnym umorzeniem postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Wprowadzona regulacja doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpił,o i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Jeżeli zatem jednostka przez kilkadziesiąt lat nie korzysta z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Nie bez znaczenie dla oceny zasadności skargi pozostaje również to, że co najmniej od daty wydania ww. wyroku przez Trybunał Konstytucyjny każdy – a więc także skarżący - powinien się liczyć z tym, że ustawodawca go wykona i stworzy regulacje ograniczające w czasie możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji. Na tym polega m.in. zasada zaufania do państwa i stanowionego prawa. To właśnie ta zasada powinna być rozumiana w ten sposób, że po tak długim okresie pozostawania w obrocie ostatecznych decyzji administracyjnych i ukształtowanych w ich efekcie stosunków społecznych i gospodarczych na nieruchomościach nimi objętych organy nie będą mogły ich podważać. Zasada zaufania do prawa opiera się bowiem na pewności prawa i przewidywanym postępowaniu organów państwa. Mając zatem na względzie, że kwestionowane orzeczenie zostało wprowadzone do obrotu prawnego najpóźniej pod koniec 1966 r., oczywistym pozostaje, że wniosek o wszczęcie w jego przedmiocie postępowania nadzorczego, który wpłynął do organu w kwietniu 2009 r., wniesiony został po upływie terminu granicznego ustanowionego w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. 1\. Wszczęcie postępowania na wniosek następuje z mocy samego prawa z dniem doręczenia żądania organowi, pod warunkiem, że żądanie pochodzi od strony i nie ma innych przeszkód do prowadzenia postępowania. Co istotne, oceny istnienia owych przeszkód należy dokonywać na dzień złożenia wniosku. Jeżeli bowiem w dacie złożenia wniosku nie istnieją przeszkody podmiotowe ani przedmiotowe do wszczęcia postępowania, to zgodnie z art. 61 § 3 KPA, dochodzi do wszczęcia postępowania z mocy samego prawa. W sytuacji natomiast, gdy po wszczęciu postępowania zajdą zdarzenia powodujące jego bezprzedmiotowość stanowi to wówczas podstawę do umorzenia postępowania, a nie odmowy wszczęcia postępowania. 2\. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) potwierdza, że w przypadku wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, złożonych po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia możliwe są następujące rozwiązania: po pierwsze, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 158 § 3 KPA, jeżeli wniosek wpłynie do organu po dniu 15 września 2021 r. lub umorzenie postępowania, jeżeli wniosek wpłynął i skutecznie zainicjował wszczęcie postępowania (art. 61 § 3 KPA) przed dniem 16 września 2021 r. Przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu 14 kwietnia 2009 r. W tym miejscu należy jeszcze raz wspomnieć, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702) uznano art. 156 § 2 k.p.a. za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a jednocześnie decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W celu dostosowania systemu prawa do powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., ustawodawca zdecydował się dokonać zmian w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. (zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej) oraz dodanie § 3 w art. 158 k.p.a. (dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej. W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej) nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Zmiana wprowadzona ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. odnosi się zatem do kwestii prowadzenia (wszczęcia) postępowania nieważnościowego w ogóle jako takiego. Zdaniem Sądu, jednoznaczny sposób zredagowania przez ustawodawcę przepisu art. 158 § 3 k.p.a. uniemożliwia wnioskodawcy po upływie 30 lat żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a w konsekwencji także uzyskanie decyzji stwierdzającej nieważność kontrolowanej decyzji lub stwierdzającej wydanie takiej decyzji z naruszeniem prawa. Na mocy art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej wprowadzono zatem dodatkową, obok dotychczasowych zawartych w art. 61a k.p.a., przesłankę negatywną dla samego wszczęcia postępowania nieważnościowego (Małgorzata Jaśkowska, Martyna Wilbrandt-Gotowicz, Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2022). Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, iż do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu nadanym ww. ustawą. Jak wynika z ww. przepisu, nakazuje on stosowanie przepisów k.p.a. w brzmieniu nadanym ww. ustawą do postępowań już wszczętych, ale jeszcze niezakończonych. Natomiast przepis art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, iż postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Jest on więc podstawą do umorzenia z mocy prawa postępowań nieważnościowych toczących się w chwili wejścia w życie nowelizacji, w których zaskarżono decyzje lub postanowienie i które zostały wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia odnośnego aktu administracyjnego.( tak Rafał Marcin Sarbiński, Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX/el. 2021). Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że art. 158 § 3 k.p.a. i art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej dotyczą dwóch odmiennych sytuacji prawnych. Pierwszy dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, a więc stosuje się go do spraw, które jeszcze nie zostały wszczęte przed dniem 16 września 2021 r. Drugi natomiast dotyczy postępowań nieważnościowych toczących się w chwili wejścia w życie nowelizacji, które powinny zostać umorzone po spełnieniu określonych w nim warunków. Na to rozróżnienie zwrócił również wnioskodawca projektu ustawy, wskazując w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej, że zdaniem wnioskodawcy zasadne jest rozciągniecie stosowania wprowadzonego ograniczenia również na postępowania wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie projektowanej nowelizacji. Przesądzenie tego wprost w art. 2 projektu czyni zadość zaleceniom płynącym z Zasad Techniki Prawodawczej oraz ma być wyraźną normą dla organów dokonujących stwierdzenia nieważności decyzji, że także w przypadku postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie projektowanej nowelizacji, dotyczących decyzji wydanych z rażącym naruszeniem prawa, działanie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji limitowane jest 30-letnim przedawnieniem, pod warunkiem ze decyzje te wywołały skutek w postaci nabycia prawa lub jego ekspektatywy ( vide: uzasadnienie do projektowanej ustawy, druk sejmowy nr 1090). Ustawodawca zatem w sposób zamierzony wprowadził dwa sposoby zakończenia postępowań dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, w zależności od daty jego wszczęcia. Przyjcie interpretacji, że sposób zakończenia postępowania nieważnościwego, bez względu na datę jego wszczęcia jest obojętny, nieuchronnie prowadziłaby do wniosku, że uregulowania zawarte w art. 158 § 3 k.p.a. i art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej są tożsame. Byłoby to zatem niedopuszczalne pozbawienie normy istotnego znaczenia, sprzeczne z założeniem racjonalnego ustawodawcy. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skarżący wszczęli postępowanie administracyjne wraz z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tj. 14 kwietnia 2009 r.(data wpływu do organu), dlatego ocena sposobu zakończenia postępowania przez organy jest prawidłowa i nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

10 kwietnia 2025

Symbol z opisem

[6293 Przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6293-przejecie-gospodarstw-rolnych)

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Sebastian Michalski Wojciech Rowiński

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 378/25 · 9 czerwca 2025Wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2025 r., I SA/Wa 378/25 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-378-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2025-06-09--i-sa-wa-378-25)
* [Sygnatura: I SA/Wa 2549/24 · 5 czerwca 2025Wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2025 r., I SA/Wa 2549/24 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2549-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2025-06-05--i-sa-wa-2549-24)
* [Sygnatura: I OSK 1810/23 · 29 maja 2025Postanowienie NSA z 29 maja 2025 r., I OSK 1810/23 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1810-23-postanowienie-nsa-z-2025-05-29--i-osk-1810-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/DA86196C81)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25#informacje)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-336-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-06-11--iv-sa-po-336-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIV%2BSA%252FPo%2B336%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B11%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIV%2BSA%252FPo%2B336%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
