Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III SA/Wa 2449/25

Wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 2449/25 – podatek od spadków i darowizn

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

16 kwietnia 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Edyta Jarzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia \[...\] września 2025 r. nr \[...\] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia \[...\] maja 2025 r. nr \[...\], 2) umarza postępowanie podatkowe; 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A.S. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FWa%2B2449%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Boraz%2Bpoprzedzaj%25C4%2585c%25C4%2585%2Bj%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Bi%2Bumorzono%2Bpost%25C4%2599powanie%2B-%2Bart.%2B145%2B%25C2%25A73%2Bustawy%2BPoPPSA.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FWa%2B2449%252F25)

## Uzasadnienie

1\. Z akt sprawy wynikało, że postanowieniem Sądu Rejonowego w G. \[...\] Wydział Cywilny z \[...\] września 2020 r. o sygn. akt \[...\], spadek po zm. J.S. w 1/3 części spadku nabył A.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"). Postanowieniem z \[...\] stycznia 2025 r. (doręczonym 30 stycznia 2025 r.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ pierwszej/I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zm. J.S. Postanowieniem z \[...\] lutego 2025 r., Naczelnik US włączył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w G. z \[...\] września 2020 r. o sygn. akt \[...\] oraz wydruk księgi wieczystej nr \[...\]. Skarżący, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego e-Urząd Skarbowy, złożył 10 marca 2025 r. pismo ogólne wraz z załącznikiem, w którym wskazał, że: "W dniu 19 kwietnia 2020 złożyłem w Urzędzie Skarbowym W. dokument SD-Z2 informując urząd o nabyciu spadku po zmarłej J.S. Sprawa sądowa o nabycie spadku której dotyczy postępowanie, odnośnie domu po babci, który zajmują D. i C.S. - została założona bez mojej wiedzy i odbyła się bez mojego udziału. W tych latach dużo pracowałem za granicą i pisma do mnie nie docierały. Nie byłem świadomy, że muszę złożyć kolejny dokument SD-Z2 - niedopełnienie tego obowiązku wynika tylko i wyłącznie z niewiedzy. Nie chciałem niczego zataić, tym bardziej że nie jestem w żaden sposób beneficjentem nabycia tego spadku. Proszę o informację w jaki sposób mogę dopełnić brakujących formalności i zakończyć tą sprawę.". W odpowiedzi na pismo z 20 marca 2025 r., Burmistrz W. przesłał decyzję wymiarowe w podatku od nieruchomości w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu | dziedziczenia po zm. J.S. 2\. Decyzją z \[...\] maja 2025 r., organ pierwszej instancji ustalił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 9.396,00 zł w związku z nabyciem spadku po zm. J.S. Organ uznał, że wobec nie złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w G. \[...\] Wydział Cywilny z \[...\] września 2020 r. o sygn. akt \[...\] stwierdzającego nabycie spadku po zm. J.S., nabycie zostanie opodatkowane na zasadach określonych dla nabywców z I grupy podatkowej. Decyzja ta została doręczona Stronie 3 czerwca 2025 r. 3\. Od ww. decyzji organu I instancji, w ustawowym terminie, Strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 68 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm., dalej "O.p."), poprzez przyjęcie, że decyzja ustalająca Skarżącemu zobowiązanie w podatku od spadków mogła zostać jej doręczona przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 Op.), nie zaś 3 lat (art. 68 § 1 Op.), w konsekwencji czego postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto oraz decyzję wydano po upływie okresu przedawnienia; - art. 6 ust. 4 w zw. z art. 17a ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837, z późn. zm., dalej "u.p.s.d.") poprzez dokonanie jego wadliwej interpretacji, której skutkiem było jego wadliwe zastosowania. W uzasadnieniu odwołania Skarżący argumentował, że prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe przedawniło się po upływie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku. W tej sprawie, jak zwraca uwagę Skarżący, termin ten upłynął z końcem 2023 r. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska Skarżący przywołał liczne wyroki wydane przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjnego. W ocenie Skarżącego jest aż nadto oczywiste, że organ naruszył przepis art. 68 § 1 i 2 O.p. przyjmując, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn mogła zostać doręczona przed upływem 5 lat (zamiast 3 lat), licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. 4\. Organ odwoławczy - po przeanalizowaniu okoliczności sprawy, zgromadzonych dowodów oraz zgłoszonych zarzutów - decyzją z \[...\] września 2025 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Dyrektor IAS na wstępie uzasadnienia postanowienia własnego powołał się na przepisy art. 68 § 1 i § 2 O.p., art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 17a ust. 1 u.p.s.d. oraz art. 1015 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. zm., dalej "k.c."). W pierwszej kolejności Dyrektor IAS wskazał, że 6 listopada 2019 r. zmarła spadkodawczyni – J.S., co oznacza, że nabycie spadku przez Skarżącego nastąpiło w dniu śmierci spadkodawczyni. Zgodnie bowiem z art. 924 k.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.) - tj. w chwili śmierci spadkodawcy. Stosownie bowiem do art. 925 k.c., spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 K.c.). Nabycie spadku następuje z mocy ustawy. Od chwili otwarcia spadku spadkobierca może samodzielnie objąć spadek we władanie. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie tworzy nowego stanu prawnego, a tylko dokumentuje to, że dane osoby są spadkobiercami (art. 1025 § 1 k.c.) i ma znaczenie deklaratoryjne. Nie oznacza to jednak, że z chwilą otwarcia spadku powstaje także automatycznie obowiązek podatkowy. Przyjęcie spadku w polskim prawie cywilnym to złożenie oświadczenia przed sądem lub notariuszem w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania do spadku. Można przyjąć spadek wprost (pełna odpowiedzialność za długi) lub z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność ograniczona do wysokości odziedziczonego majątku). W przypadku braku oświadczenia w zakreślonym terminie, spadek uznaje się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Moment powstania obowiązku podatkowego reguluje natomiast u.p.s.d. w art. 6\. Powstanie obowiązku podatkowego nie jest powiązane z nabyciem spadku, lecz z jego przyjęciem. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Następstwem powstania obowiązku podatkowego jest - wynikający z przepisów prawa - obowiązek zgłoszenia nabycia tytułem spadku właściwemu organowi podatkowemu. Obowiązek złożenia przez spadkobiercę zeznania podatkowego SD-3 ustanowiony został w art. 17a ust. 1 u.p.s.d., zgodnie z którym, podatnicy podatku są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania, a w konsekwencji wysokości zobowiązania podatkowego. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli podatnik nie wywiąże się z obowiązku złożenia zeznania podatkowego, to organ podatkowy nie ma realnych możliwości uzyskania informacji i danych niezbędnych do wydania decyzji i zakończenia postępowania podatkowego bez uprzedniego potwierdzenia faktu spadkobrania po danej osobie. W przedmiotowej sprawie nabycie spadku przez Stronę zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z \[...\] września 2020 r. o sygn. akt \[...\]. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 8 października 2020 r. Natomiast - kontynuował dalej Dyrektor IAS - jak stanowi art. 6 ust. 4 zdanie pierwsze, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia bądź też z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązek podatkowy wskazany w art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie kreuje nowego obowiązku do złożenia zeznania podatkowego, dlatego też istotne jest to czy obowiązek nałożony przez ustawodawcę wynikający z art. 17a u.p.s.d. stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 1 w dacie orzekania przez organy podatkowe nadal istnieje. W przedmiotowej sprawie obowiązek złożenia zeznania podatkowego z tytułu przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza powstał w 6 maja 2020 r. Natomiast, w myśl art. 68 § 2 O.p., zobowiązanie podatkowe, o którym mowa jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, 3) zobowiązanie podatkowe o którym mowa w § 1 nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości - ocenił organ odwoławczy Nabycie spadku nie zostało zgłoszone organowi podatkowemu poprzez złożenie zgłoszenia podatkowego SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania w sprawie obowiązku podatkowego - tu: od 8 października 2020 r., co wykluczało zwolnienie podatkowe o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Skarżący nie złożył również zeznania podatkowego SD-3, w ustawowym terminie wynikającego z art. 17a ust. 1 u.p.s.d., w związku z dziedziczeniem po zm. J.S. Tym samym bezsporne jest, że Skarżący nie złożył żadnego zeznania podatkowego w związku z dziedziczeniem po zm. J.S., tym samym obowiązek podatkowy powstał 8 października 2020 r. - skonstatował Dyrektor IAS. Niezależnie od powyższego, Dyrektor IAS stwierdził, że decyzja Naczelnika US wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego, jednakże z innych przyczyn niż to zostało wskazane w odwołaniu. Stąd też w niniejszej sprawie ma zastosowanie przywołana wyżej norma prawna, przewidziana w art. 68 § 2 O.p., określająca pięcioletni termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Dyrektor IAS zwrócił uwagę na fakt, że Naczelnik US wydając przedmiotową decyzję naruszył treść art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s.d. Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s.d., wskazując, że zgodnie z procedurą określoną w art. 8 ust. 4 u.p.s.d., w sytuacji gdy nabywca nie złożył zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, czyli nie określił wartości nabytych składników majątkowych, organ powinien wezwać nabywcę do określenia ich wartości rynkowej, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, jednocześnie podając własną wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych. Następnie, jeżeli nabywca, pomimo doręczonego wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego winien dokonać jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego. Tym czasem z akt sprawy wynika, że Skarżący nie tylko nie złożył zeznania podatkowego w którym wskazałby wartość nieruchomości, ale również organ nie wystosował do Skarżącego żadnego wezwania, w którym zwrócił by się z zapytaniem w tej materii. Dyrektor IAS wskazał, że organ podatkowy nie ma żadnych podstaw prawnych do samodzielnego ustalenia wartości masy spadkowej bez uczestnictwa podatnika. Samo zwrócenie się do organów administracji samorządowej celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, w świetle obowiązujących przepisów u.p.s.d. jest daleko niewystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji przeprowadzi postępowanie celem ustalenia wartości rynkowej prawa majątkowego zgodnie z procedurami wynikającymi z art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.d. - podsumował swoją argumentację prawną organ odwoławczy, wskazując końcowo, że z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, to zgodnie z art. 233 § 2 O.p. Dyrektor IAS uchyla w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. 5\. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS w całości jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 68 § 1 i § 2 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja ustalająca Stronie zobowiązanie w podatku od spadków mogła zostać jej doręczona przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 O.p.), nie zaś 3 lat (art. 68 § 1 O.p.), w konsekwencji czego postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto oraz decyzję wydano po upływie okresu przedawnienia; 2) art. 6 ust. 4 w zw. z art. 17a ust. 1 u.p.s.d., poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że uprawomocnienie się wyroku sądu właściwego do orzekania w sprawie nabycia spadku kreował na nowo obowiązek złożenia przez Stronę zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy i praw majątkowych SD-3; 3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a oraz 233 § 2 O.p. poprzez niezastosowanie przywołanego przepisu w sytuacji, gdy w postępowaniu organ odwoławczy winien był - wobec przedawnienia zobowiązania podatkowego - uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie; 4) art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie, z jakiego powodu organ podatkowy nie uznał zarzutu naruszenia art. 68 § 112 O.p., co uniemożliwia odniesienie się do przesłanek decyzji w tym zakresie. 6\. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 7\. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 8\. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe uprawnione były orzec o zobowiązaniu strony Skarżącej z tytułu podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z \[...\] września 2020 r. Sąd Rejonowy w G. \[...\] Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po zmarłej 6 listopada 2019 r. J.S., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli wnukowie C.S., A.S. i D.S. każdy z nich po 1/3 części. Postanowienie to stało się prawomocne od dnia 8 października 2020 r. a przy piśmie z 23 lutego 2021 r. odpis prawomocnego postanowienia Sąd doręczył organowi podatkowemu. Pismem z 30 stycznia 2025 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie wymiaru podatku. 9\. Zdaniem organów podatkowych skoro podatnik nie złożył zeznania o nabyciu spadku w terminie określonym w art. 17a ust. 1 u.p.s.d., a obowiązek podatkowy w sprawie - stosownie do treści art. 6 ust. 4 u.p.s.d. - powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po babci Skarżącego, to w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 O.p., określający pięcioletni termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w przedmiotowej sprawie przypadł zatem na dzień 31 grudnia 2025 r. Według Strony skarżącej w grę winien wchodzić 3 letni termin wynikający z przepisu art. 68 § 1 O.p., a skoro termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2023 r. to nieuprawnione było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w dniu 23 maja 2025 r. 10\. Ramy prawne: w myśl art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 O.p.). Z kolei stosownie do art. 17a ust. 1 u.p.s.d., podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania. I jak wynika z art. 6 ust. 4 u.p.s.d. jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia. 11\. Dotychczas, na tle przywołanych regulacji prawnych w orzecznictwie ukształtowały się dwie rozbieżne linie orzecznicze, niemniej za przeważającą i utrwaloną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych należy przyjąć tę, w której sądy stanęły na stanowisku, że w sytuacji prawnej określonej w art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie ma zastosowania termin 5 letni przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p. albowiem art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie jest przepisem, który nakładałby na podatnika ponowny obowiązek złożenia zeznania podatkowego i ujawnienia wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Aktualnie, przedstawione i podzielane przez Sąd stanowisko judykatury znalazło potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2025r., sygn. III FPS 2/25, podjętej w składzie siedmiu sędziów. W uchwale tej NSA jednoznacznie wskazał, że "powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2018r. poz. 644 ze zm.), w odniesieniu do nabycia niezgłoszonych do opodatkowania własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, nie nakłada na podatnika tego podatku obowiązku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy i niezłożenie takiego zeznania w terminie nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.)". Tym samym NSA przesądził, że w przypadkach, w których obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. znajduje zastosowanie trzyletni termin przedawnienia, określony w art. 68 § 1 O.p. NSA podkreślił, że nie można zaakceptować sytuacji, w której art. 6 ust. 4 u.p.s.d. odczytywany w związku z innymi przepisami (art. 17a ust. 1 u.p.s.d.) miałby nakładać w sposób niezamierzony ponowny obowiązek złożenia deklaracji, w szczególności mając na względzie, że to niespełnienie obowiązku z art. 17a ust. 1 u.p.s.d. jest przesłanką zastosowania art. 6 ust. 4 u.p.s.d. Na mocy przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1141/09). Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje zatem, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 994/09). 12\. W świetle powyższego w ocenie Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko trony skarżącej, że okolicznościach niniejszej sprawy w grę winien wchodzić 3 letni termin wynikający z przepisu art. 68 § 1 O.p., a skoro termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2023r. to nieuprawnione było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w dniu 23 maja 2025 r. Uzasadnia to ocenę, że organy podatkowe obu instancji naruszyły w niniejszej sprawie przepis art. 68 § 1 i § 2 O.p. przyjmując, że decyzja ustalająca Stronie skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków mogła zostać doręczona stronie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 O.p). Powyższe naruszenie powiązane było z wadliwą wykładnią i wadliwym zastosowaniem art. 6 ust.4 w zw. z art. 17a ust.1 u.p.s.d. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie, podobnie jak poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, co zgodnie wiąże się z koniecznością uchylenia obu zaskarżonych decyzji. Jednocześnie upływ terminu określonego w art. 68 § 1 O.p. sprawia, że postępowanie w tym przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu, zgodnie z art. 208 § 1 O.p. Przedmiotowej oceny nie zmienia także to, że organ wyższego stopnia wydał decyzję uchylającą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu wskazania organu odwoławczego co do potrzeby wzywania do złożenia zeznania podatkowego przez podatnika, są ze względu na przedawnione zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn bezprzedmiotowe i po prostu spóźnione. 13\. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną w pierwszej instancji. Jednocześnie, Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie zwrócił Stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi, tytułem zwrotu kosztów sądowych.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

6 listopada 2025

Symbol z opisem

[6114 Podatek od spadków i darowizn](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6114-podatek-od-spadkow-i-darowizn)

Hasła tematyczne

Podatek od spadków i darowizn

Skarżony organ

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

Sędziowie

Dariusz Czarkowski Maciej Kurasz /sprawozdawca/ Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Art. 135, 145 §1 pkt 1 lit. a, art. 145 §3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III FSK 1295/25 · 16 kwietnia 2026Wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., III FSK 1295/25 – podatek od spadków i darowizn](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fsk-1295-25-wyrok-nsa-z-2026-04-16--iii-fsk-1295-25)
* [Sygnatura: III SA/Wa 1847/25 · 16 kwietnia 2026Wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 1847/25 – podatek od spadków i darowizn](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-1847-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-1847-25)
* [Sygnatura: III SA/Wa 2583/25 · 16 kwietnia 2026Wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 2583/25 – podatek od spadków i darowizn](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2583-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2583-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B1677DD38C)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-2449-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-16--iii-sa-wa-2449-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FWa%2B2449%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Boraz%2Bpoprzedzaj%25C4%2585c%25C4%2585%2Bj%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Bi%2Bumorzono%2Bpost%25C4%2599powanie%2B-%2Bart.%2B145%2B%25C2%25A73%2Bustawy%2BPoPPSA.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FWa%2B2449%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
