Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III SA/Po 362/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 22 października 2026 r., III SA/Po 362/26 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Data orzeczenia

22 października 2026

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2026 r. sprawy ze skargi D. Z. i S. G. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 23 grudnia 2025 r. nr \[...\] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1\. uchyla zaskarżone postanowienie; 2\. umarza postępowanie zażaleniowe; 3\. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz D. Z. i S. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FPo%2B362%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B22%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FPo%2B362%252F26)

## Uzasadnienie

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również WWINB, organ II instancji) postanowieniem z 23 grudnia 2025 r. nr \[...\], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia D. Z. oraz S. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu \[...\] (dalej również PINB, organ I instancji) z 11 września 2025 r. znak: \[...\], którym organ nakazał D. Z. i S. G. wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. geod. \[...\] w \[...\], obręb \[...\], gm. \[...\], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Opisując stan faktyczny sprawy, WWINB wskazał, że w dniu 18 listopada 2024 r. do PINB wpłynęła "prośba o sprawdzenie legalności budowy budynku mieszkalnego (min. kątów dachu) zgodnie z pozwoleniem na budowę nr \[...\] w m. \[...\] gm. \[...\]". PINB 4 kwietnia 2025 r. przeprowadził czynności kontrolne na terenie w/w nieruchomości, podczas których ustalił, że "na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na ścieki i własnym ujęciem wody na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr \[...\] z 20 października 2023 r. wydanej przez Starostę \[...\]. Stan budowy na dzień kontroli to stan surowy zamknięty. Brak ocieplenia na obiekcie. Aktualnie trwają roboty budowlane w zakresie aranżacji wnętrz - stawiane są ścianki działowe. Tablica budowy widoczna i czytelna, teren budowy ogrodzony, a dziennik budowy zostanie przedłożony przez kierownika budowy w siedzibie PINB. Dokonano pomiarów wysokości obiektu w stosunku do projektu. Nie stwierdzono istotnych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmiany widoczne w dniu kontroli, to posadowienie ścianek działowych. Dokonano pomiarów odległości obiektu od ogrodzenia. Nie stwierdzono zmian w stosunku do planu zagospodarowania działki". PINB po zawiadomieniu stron o wszczęciu z urzędu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, decyzją z 15 maja 2025 r. znak: \[...\] umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. geod. \[...\] w \[...\], obręb \[...\], gm. \[...\]. Od ww. decyzji odwołanie wniosła B. S. podnosząc, iż PINB zupełnie pominął "kwestię kątów dachu", co stanowiło podstawę jej wniosku o sprawdzenie legalności budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec powyższego WWINB postanowieniem z 9 lipca 2025 r. zlecił PINB przeprowadzanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzanie czynności kontrolnych mających na celu określenie kąta nachylenia głównych połaci konstrukcji dachu oraz oznaczenie na mapie oraz wykonanie szkicu sytuacyjnego przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dokładnym jego zwymiarowaniem oraz sporządzenie dokumentacji fotograficznej. W dniu 8 sierpnia 2025 r. PINB przeprowadził ponowne czynności kontrolne ustalając min., iż kąt nachylenia połaci dachu wynosi ok 41 i 42 stopnie. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 26 sierpnia 2025 r. znak: \[...\] uchylił decyzję PINB z 15 maja 2025 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja organu powiatowego była przedwczesna, bowiem organ zupełnie pominął kwestię kąta nachylenia dachu i odniesienia się przy tym do postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która miała bezpośrednie znaczenie dla oceny zgodności inwestycji z porządkiem prawnym. Decyzja WWINB została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Następnie PINB postanowieniem z 11 września 2025 r. znak: \[...\] nakazał D. Z. i S. G. wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. geod. \[...\] w \[...\], obręb \[...\], gm. \[...\]. Zażalenie na ww. postanowienie PINB wniosła D. Z. oraz S. G.. Inspektor Nadzoru Budowlanego we wskazanym na wstępie postanowieniu przywołał treść art. 36a ust. 5, art. 50 ust. 1 oraz art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm. – dalej p.b.) i wskazał, że PINB w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalił, że pozwolenie na budowę zostało wydane dla D. Z. na budowę budynku jednorodzinnego przez Starostę \[...\] decyzją Nr \[...\] z 20 października 2023 r. Natomiast inwestorami są Państwo D. Z. oraz S. G., co potwierdzają sami inwestorzy min. we wniosku z 2 września 2025 r. złożonym do Burmistrza Miasta i Gminy \[...\] o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (załączonego do wniesionego zażalenia), co również nie było zakwestionowane na żadnym etapie postępowania prowadzonego zarówno przez PINB, jak i WWINB. Organ II instancji stwierdził, że dach posiada kąt nachylenia ok. 41 - 42 stopnie, zatem jest niezgodny zarówno z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym jak i obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w \[...\] z 28 kwietnia 2010 r. nr \[...\], w której w § 7 ust. 1 pkt 1d wskazano, iż dla terenu oznaczonego w planie 31 MN (na którym znajduje się dz. \[...\]) nakazuje się stosowanie dachów dwu lub wielospadowych o kącie nachylenia zawartym pomiędzy 22 i 35 stopni, przy czym w ust. 3 wskazano, iż główne połacie dachów muszą być nachylone pod jednakowym kątem i muszą zbiegać się w kalenicy bez uskoku, przy czym dolna krawędź nie może być usytuowana poniżej górnej krawędzi okien pierwszej kondygnacji nadziemnej. Ponadto w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki oraz projekcie architektonicznobudowlanym również wskazywano, iż projektowany kąt nachylenia głównych połaci będzie wynosił 35 stopni. Mając powyższe na uwadze, WWINB zgodził się z organem I instancji, że zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje tryb naprawczy z art. 50 p.b. z uwagi na ziszczenie się przesłanki z pkt 4 tego przepisu, bowiem przedmiotowe roboty budowlane realizowane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach z uwagi na zmianę kąta nachylenia połaci dachu zawartych między 22 a 35 na 41 -42 stopnie. Organ II instancji wskazał również, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 50 ust. 2 p.b., gdyż została określona przyczyna wstrzymania robót. WWINB podkreślił, iż do wniesionego zażalenia inwestorzy przedłożyli ekspertyzę techniczką Nr \[...\] sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego inż. A. G., która będzie stanowiła materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Natomiast wiosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania czy też uchylenia postanowienia PINB. W postępowaniu "naprawczym" prowadzonym o przepisy art. 50-51 p.b. organy nadzoru budowlanego nie dokonują oceny zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu architektoniczno-budowlanego. Nadto organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b.). W p.b. obowiązuje zasada odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt architektoniczno-budowlany. Natomiast odnośnie "braku podjęcia kroków zmierzających do ustalenia niezbędnych zabezpieczeń wynikających z przedłożonej ekspertyzy", to wskazać należy, iż ekspertyza została przedłożona wraz z zażaleniem, a więc po wydaniu zaskarżonego postanowienia przez PINB. Nadto wskazane w ekspertyzie "zabezpieczenia" są robotami budowlanymi, które stanowią roboty naprawcze wynikające ze stwierdzonych w ekspertyzie wad wykonawczych lecz nie posiadają charakteru niezbędnego zabezpieczenia obiektu. PINB nie stwierdził konieczności ustalenia niezbędnych zabezpieczeń. Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., stwierdził, że nie znalazły uzasadnienia w sprawie. W związku z bezspornym ustaleniem, że inwestorem wykonanych robót budowlanych jest D. Z. i S. G. organ powiatowy prawidłowo ustalił adresata obowiązków wynikających z zaskarżonego postanowienia. D. Z. i S. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując wskazane na wstępie postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżając ww. decyzję w całości. Skarżący wnieśli o: I. stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego z: 1\. naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a., art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na odmowie przytoczenia oraz rzeczowego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., poprzez wydanie postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a mianowicie decyzją PINB z 15 maja 2025 r. znak: \[...\], a dalsze postępowanie wynikało z braku zweryfikowania, czy wnosząca odwołanie od tej decyzji B. S. posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym zgodności prowadzenia robót budowlanych z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i co za tym idzie, czy złożone przez nią odwołanie od w/w decyzji, pochodzi od strony postępowania, co w rezultacie doprowadziło do uchylenia decyzji PINB i wydania postanowienia organu I instancji, mimo że prawidłowa weryfikacja przymiotu strony w toku postępowania powinna prowadzić do konstatacji, że interes prawny B. S. nie jest zagrożony ani naruszony przez kąt dachu budynku skarżących, co uniemożliwiało dalsze czynności procesowe za wyjątkiem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub umorzenia postępowania odwoławczego, 2\. naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie postanowienia zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, tj. zweryfikowania, czy B. S. posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym zgodności prowadzenia robót budowlanych z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i co za tym idzie, czy złożone przez nią odwołanie od decyzji PINB z dnia 15 maja 2025 r., znak: \[...\] pochodzi od strony postępowania, która to weryfikacja następuje w postępowaniu wywołanym sprzeciwem od decyzji WWINB z dnia 26 sierpnia 2025 r., znak: \[...\], uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, który to sprzeciw został rozpoznany przez tutejszy sąd nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt: IV SA/Po 888/25, 3\. błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany wskazują, iż projektowany kąt nachylenia głównych połaci dachu będzie wynosił 35 stopni, podczas gdy projekt architektoniczno-budowlany jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż co prawda w części tekstowej rzeczywiście wskazuje na 35 stopni, lecz w części rysunkowej wskazuje wymiary dachu, które tworzą kąt ponad 37 stopni, 4\. naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a., art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na odmowie przytoczenia oraz rzeczowego ustosunkowania się do zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na pominięciu w postanowieniu organu I instancji, że projekt zagospodarowania działki wskazuje usytuowanie budynku poza nieprzekraczalną linią zabudowy wskazaną w uchwale Nr \[...\] Rady Miejskiej w \[...\] z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości \[...\], gm. \[...\] 5\. z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b., mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na pominięciu tegoż przepisu i przyjęciu, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie jest uprawniony do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa, podczas gdy z przepisu tego wprost wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a zatem wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1a w zw. z ust. 1 pkt 3 p.b. (dla której zaskarżone postanowienie jest wstępem) w związku ze stwierdzonym w zaskarżonym postanowieniu istotnym odstąpieniem od projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a p.b. i nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z projektem budowlanym będzie oznaczało wydanie decyzji niewykonalnej i przez to nieważnej (art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.), a to wobec wewnętrznej sprzeczności zatwierdzonego przez Starostę \[...\] projektu budowlanego i jego jednoczesnej sprzeczności z m.p.z.p., 6\. błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, iż prace wskazane w Ekspertyzie technicznej nr \[...\] sporządzonej przez inż. A. G. - stałego biegłego sądowego z listy biegłych Sądu Okręgowego w \[...\], wykonującego funkcję rzeczoznawcy budowlanego i opiniującego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmującej projektowanie i kierowanie budową i robotami w zakresie izolacji wodochronnych, termicznych i wzmocnień - nie posiadają charakteru niezbędnego zabezpieczenia obiektu, podczas gdy stanowią one niezbędne zabezpieczenia zapobiegające degradacji budynku podczas wstrzymania robót budowlanych, 7\. z naruszeniem art. 50 ust. 2 pkt 2 p.b. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a., polegającym na utrzymaniu w mocy postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydanego bez ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń; II. stwierdzenie nieważności - postanowienia PINB w całości, jako wydanego z naruszeniem: 1\. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., poprzez wydanie go w sytuacji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a mianowicie decyzją PINB z dnia 15 maja 2025 r. znak: \[...\], a dalsze postępowanie wynikało z braku zweryfikowania, czy wnosząca odwołanie od tej decyzji B. S. posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym zgodności prowadzenia robót budowlanych z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i co za tym idzie, czy złożone przez nią odwołanie od w/w decyzji, pochodzi od strony postępowania, co w rezultacie doprowadziło do uchylenia decyzji PINB i wydania postanowienia organu I instancji, mimo że prawidłowa weryfikacja przymiotu strony w toku postępowania powinna prowadzić do konstatacji, że interes prawny B. S. nie jest zagrożony ani naruszony przez kąt dachu budynku skarżących, co uniemożliwiało dalsze czynności procesowe za wyjątkiem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub umorzenia postępowania odwoławczego, 2\. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na przyjęciu, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany wskazują, iż projektowany kąt nachylenia głównych połaci dachu będzie wynosił 35 stopni, podczas gdy projekt architektoniczno-budowlany jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż co prawda w części tekstowej rzeczywiście wskazuje na 35 stopni, lecz w części rysunkowej wskazuje wymiary dachu, które tworzą kąt ponad 37 stopni, 3\. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na pominięciu, że projekt zagospodarowania działki wskazuje usytuowanie budynku poza nieprzekraczalną linią zabudowy wskazaną w m.p.z.p., 4\. art. 50 ust. 2 pkt 2 p.b., polegającym na wydaniu go bez ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń; Skarżący wnieśli również o zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia prawa, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z powodów z innych niż podniesione przez skarżących. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026r. poz. 143 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Dalej podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Podstawę materialnoprawną wydanych w obu instancjach postanowień stanowił art. 50 ust. 1 p.b., zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Każda z wymienionych wyżej przesłanek stanowi samodzielną podstawę wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, wobec treści art. 50 ust. 2 p.b. organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Postanowieniem tym organ nadzoru budowlanego może również nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub też odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3 p.b.). Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 50 ust. 5 p.b.). Z kolei zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 p.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2), albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 3). Cytowany przepis koresponduje z treścią art. 50 ust. 4 p.b., który stanowi, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 albo decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 p.b. Natomiast stosownie do treści art. 51 ust. 3 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1) albo w przypadku nie wykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 2). Wyjaśnić też należy, że sformułowanie w art. 50 ust. 4 p.b. "traci ważność" oznacza, że postanowienie wygasa, a więc nie pozostaje już w obrocie prawnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że utrata mocy obowiązującej postanowienia powoduje, że nie jest dopuszczalna jego weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie ma możliwości weryfikacji aktu, który nie występuje już w obrocie prawnym. W sytuacji, gdy w chwili orzekania przez organ II instancji zaskarżone postanowienie nie występuje już w obrocie prawnym, postępowanie drugoinstancyjne staje się bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA: z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2751/13, z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2669/11, z dnia 29 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 566/10, wszystkie orzeczenia dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że "Wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 stanowi wszczęcie postępowania, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1\. Przepisy art. 50 mają charakter incydentalny i prewencyjny, są związane z przepisami art. 51\. W postępowaniu wszczętym na podstawie art. 50 ust. 1 nie rozstrzyga się sprawy ani jej nie kończy, to może mieć miejsce dopiero w dalszej części postępowania, kiedy zostanie wydana jedna z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 655/07, LEX nr 483240; wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. II SA/Kr 453/08, LEX nr 518845)" -cytat za A.Glinieckim w: Komentarz do art. 50 ustawy Prawo budowlane, publ. Lex/el. Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie omawianego przepisu stanowi fazę wstępną tak wszczętego postępowania i okoliczności będące podstawą wstrzymania wymagają dogłębnego wyjaśnienia i potwierdzenia w postępowaniu dowodowym. Postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych ma w związku z powyższym charakter zabezpieczający w interesie publicznym (tak m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Ol 165/12). "(...)Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi pierwszy etap tzw. postępowania naprawczego i ma charakter tymczasowy, stanowiąc rodzaj zabezpieczenia do czasu podjęcia kolejnego, merytorycznego rozstrzygnięcia w procedurze naprawczej, które zapadnie w prawnej formie decyzji administracyjnej" (wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r. II OSK 1100/17, LEX nr 2647491). "Wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 p.b. stanowi fazę wstępną wszczętego postępowania i jest podstawą wstrzymania robót budowlanych celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, rozpatrzenia materiału dowodowego i rozważenia, czy wdrożyć procedurę naprawczą lub ewentualnie podjąć inne stosowne rozstrzygnięcie. Akt ten nie rozstrzyga ani nie kończy sprawy, bowiem może mieć to miejsce dopiero w dalszej części postępowania, kiedy zostanie wydana jedna z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 p.b" (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 2018 r., II SA/Bd 575/18, LEX nr 2618219, por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2019 r., II SA/Bk 793/19, LEX nr 2771637, oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2019 r., II SA/Rz 631/19, LEX nr 2715674). Nie ulega wątpliwości, że wskazany w art. 50 ust. 4 p.b. termin 2 miesięcy jest okresem, w którym organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające i ewentualnie wdrożyć postępowanie naprawcze. Wydanie decyzji w tym terminie oznacza, że pozostaje w obrocie prawnym postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Konsekwencją wydania decyzji jest więc możliwość rozpatrzenia przez organ II instancji zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, jak również skargi na postanowienie organu odwoławczego przez sąd administracyjny niezależnie od tego, w jakich datach organ odwoławczy oraz sąd orzekają. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z 27 września 2002 r., sygn. akt IV SA 2174/00, czy też wyrok z 11 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 154/08). Upływ terminu i brak decyzji oznacza, że nie jest dopuszczalne merytoryczne rozpoznanie zażalenia, gdyż termin 2-miesięczny dotyczy także organu odwoławczego. Trafnie wskazano w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1833/06), że termin, o jakim mowa w art. 50 ust. 4 u.p.b. jest terminem materialnoprawnym. Wobec tego nie jest dopuszczalne jego przywrócenie na podstawie art. 58-60 k.p.a., ani jego przedłużenie. Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność" oznacza wobec tego, że postanowienie wygasło, a więc nie pozostaje już w obrocie prawnym. Brak więc jest podstaw prawnych do twierdzenia, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać zażalenie wniesione na postanowienie, które w dacie przystąpienia do załatwienia sprawy przez organ II instancji, już nie obowiązuje (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 566/10). W takim przypadku, gdy z jednoznacznie wyrażonej woli ustawodawcy wynika, że w określonym terminie traci moc orzeczenie organu I instancji, to organ II instancji zobligowany był zastosować art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i umorzyć postępowanie zażaleniowe, ponieważ zachodziła przeszkoda przedmiotowa w rozpoznaniu zażalenia ze względu na to, że brak jest aktu, który mógłby zostać poddany analizie i ocenie, co do tego czy zasługuje na utrzymanie w mocy względnie uchylenie (tak też WSA we Wrocławiu w powołanym przez organ odwoławczy wyroku z 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 683/12). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż wydane w sprawie postanowienie PINB z 11 września 2025 r. znak: \[...\] wstrzymujące na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. roboty budowlane wykonywane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. geod. \[...\] w \[...\], obręb \[...\], gm. \[...\], zostało doręczone ad G. jako pełnomocnikowi B. S. w dniu 17 września 2025 r. (co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru k. 44 akt adm.), oraz ad B. jako pełnomocnikowi skarżących w dniu 1 października 2025 r. (co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru k. 51 akt adm.). Z analizy akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na wydane w sprawie postanowienie organu I instancji z zachowaniem terminu. Z akt administracyjnych nie wynika jednak aby wydano decyzję o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 p.b. Mając powyższe na uwadze, tut. Sąd pismem z 2 października 2026 r. wysłanym za pośrednictwem platformy e-PUAP zwrócił się do WWINB o nadesłanie odpisu decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 p.b. wydanych w następstwie postanowienia PINB z dnia 11 września 2025 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie WWINB pismem z 12 października 2026 r. (vide k. 85 akt sądowych) poinformował, że PINB w następstwie wydanego w sprawie postanowienia nie wydał decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 p.b. W tym stanie rzeczy stwierdzić, iż w dacie orzekania przez organ II instancji jak i w dacie orzekania przez tut. Sąd z mocy prawa brak jest w obrocie prawnym postanowienia PINB z 11 września 2025 r. znak: \[...\] Oznacza to, że postanowienie WWINB z 23 grudnia 2025 r. nr \[...\] należało uchylić oraz umorzyć postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania (597 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 209, art. 200 w zw. art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), ustalone według stawki z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215). Na marginesie wyjaśnić należy, iż stwierdzony na dzień orzekania przez Sąd brak w obrocie prawnym postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych oznacza, iż zbędnym jest odnoszenie się do zarzutów skargi, które w swej istocie zmierzają do wykazania braku podstaw do jego wydania.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

9 marca 2026

Symbol z opisem

[6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6012-wstrzymanie-robot-budowlanych-wznowienie-tych-robot-zaniechanie-dalszych-robot-budowlanych)

Skarżony organ

Inspektor Nadzoru Budowlanego

Sędziowie

Donata Starosta Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Świerczak

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Po 526/26 · 22 października 2026Wyrok WSA w Poznaniu z 22 października 2026 r., II SA/Po 526/26 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-526-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--ii-sa-po-526-26)
* [Sygnatura: II SA/Bk 652/26 · 22 października 2026Wyrok WSA w Białymstoku z 22 października 2026 r., II SA/Bk 652/26 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-bk-652-26-wyrok-wsa-w-bialymstoku-z-2026-10-22--ii-sa-bk-652-26)
* [Sygnatura: II OSK 2304/26 · 22 października 2026Postanowienie NSA z 22 października 2026 r., II OSK 2304/26 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2304-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-22--ii-osk-2304-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D052CF0383)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26#informacje)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-362-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-22--iii-sa-po-362-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FPo%2B362%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B22%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FPo%2B362%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
