Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III SA/Łd 548/24

Wyrok WSA w Łodzi z 28 listopada 2024 r., III SA/Łd 548/24 – uprawnienia do kierowania pojazdami

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Data orzeczenia

28 listopada 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 28 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 maja 2024 roku nr SKO.4121.58.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252F%25C5%2581d%2B548%252F24.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2B%25C5%2581odzi.%2BData%253A%2B28%2Blistopada%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252F%25C5%2581d%2B548%252F24)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z 28 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu A. K. prawa jazdy kategorii A, A1, B, C, C1, D, D1\. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. 20 marca 2024 r. do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w Pabianicach wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 15 marca 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy A. K., w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zawiadomieniem z 21 marca 2024 r. Starosta Pabianicki wszczął postępowanie wobec A. K. w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Decyzją z 11 kwietnia 2024 r. Starosta Pabianicki orzekł o zatrzymaniu A. K. prawa jazdy kategorii A, A1, B, C, C1, D, D1 nr \[...\] wydanego 26 października 2017 r. przez właściwy urząd na Ukrainie. Decyzja powyższa została skutecznie doręczona stronie, w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej: "k.p.a.", 30 kwietnia 2024 r. 16 maja 2024 r. A. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył odwołanie od powyższej decyzji. Przywołanym na wstępie postanowieniem z 28 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu stronie prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie 30 kwietnia 2024 r. (wtorek), o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji wraz ze stosownymi adnotacjami na zwróconej organowi I instancji przesyłce pocztowej (16 kwietnia 2024 r. - data I awiza, 23 kwietnia 2024 r. - data II awiza). Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 14 maja 2024 r. (wtorek). Odwołanie zostało nadane listem poleconym 16 maja 2024 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie. Zatem zostało ono złożone po upływie ustawowego terminu. Kolegium dodało, iż pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi strona udzieliła 15 maja 2024 r., a więc także po upływie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium dodało, że odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: 1\. naruszenie przepisów postępowania, w postaci: a. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej albowiem skarżący nie odebrał samodzielnie korespondencji zawierającej decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 11 kwietnia 2024 r. albowiem o doręczeniu przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się od funkcjonariusza Policji na Komendzie Powiatowej Policji w Pabianicach, który poinformował skarżącego, że decyzja została doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał 16 maja 2024 r.; 2\. błąd w ustaleniach faktycznych w postaci pominięcie okoliczności, że skarżący o doręczeniu mu decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę Pabianickiego 11 kwietnia 2024 r. dowiedział się od funkcjonariusza Policji, który wskazał, że decyzja została skutecznie doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał 16 maja 2024 r. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi celem merytorycznego rozpoznania wniesionego 16 maja 2024 r. odwołania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi do tutejszego sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 maja 2024 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a więc postanowienie kończące postępowanie. A co za tym idzie zaistniała przesłanka umożliwiająca skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że zarówno treść art. 134 k.p.a. jak i stanowisko orzecznictwa jednolicie i wyraźnie wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (zob. np. wyrok NSA z 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 590/23, LEX nr 3757018). Rozstrzygnięcie to nie jest więc zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie decyzji jest bowiem czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, organ powierzył pracownikowi Starostwa Powiatowego w Pabianicach. W myśl art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Z kolei art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2-4 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że cytowany przepis wprowadza tzw. fikcję doręczenia, polegającą na przyjęciu, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. W kontrolowanej sprawie doręczenie przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie organu I instancji dokonywał pracownik organu lub upoważniona osoba. W takim wypadku zgodnie art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) (art. 44 § pkt 2). Przy zachowaniu pozostałych warunków wskazanych w art. 44 § 2-4 k.p.a. pismo to można uznać za skutecznie doręczone. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione, gdyż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, skierowana do skarżącego, była dwukrotnie awizowana (w dniu 16 i 23 kwietnia 2024 r.), na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano miejsce pozostawienia przesyłki znajduje się na nim także podpis doręczyciela. Z tego względu organ prawidłowo przyjął, że skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji nastąpiło 30 kwietnia 2024 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego na odbiór przesyłki ze Starostwa Powiatowego w Pabianicach. W związku z powyższym czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji upływał 14 maja 2024 r. Tymczasem skarżący przedmiotowe odwołanie wniósł 16 maja 2024 r., niewątpliwie uchybiając określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do złożenia odwołania. Zatem wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy był zobligowany wydać przedmiotowe postanowienie. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że należy odróżnić dzień, w którym przesyłkę uznaje się za skutecznie doręczoną w świetle przepisów k.p.a. od dnia, w którym adresat dowiedział się o jej doręczeniu. Pierwszy z tych terminów rodzi skutki w postaci rozpoczęcia biegu terminów do składania środka odwoławczego. Tym samym niezależnie od tego, kiedy skarżący uzyskał informację o doręczeniu mu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, czternastodniowy termin do odbioru przesyłki rozpoczął swój bieg od dnia pozostawienia pierwszego awizo i z chwilą bezskutecznego jego upływu, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., należało bezwzględnie uznać przesyłkę za doręczoną. Z tym dniem rozpoczął bieg termin na złożenie od niej skutecznego odwołania. Stąd też przekonanie skarżącego, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał 16 maja 2024 r., ponieważ o doręczeniu przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się od funkcjonariusza Policji na Komendzie Powiatowej Policji w Pabianicach, który poinformował skarżącego, że decyzja została doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., nie jest okolicznością, która wydłużałaby termin do złożenia odwołania. W ocenie sądu argumentacja skarżącego mogła być przedmiotem postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednak jak wskazano powyższej, odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podsumowując stwierdzić należało, że organ odwoławczy należycie przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania, czyniąc zadość wymogom wskazanym w art. 7 art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji tych ustaleń prawidłowo zastosował art. 44 § 4 k.p.a., oraz art. 134 k.p.a. W tej sytuacji uznać należy, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 maja 2024 r. jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. a.kr

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 lipca 2024

Symbol z opisem

[6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6031-uprawnienia-do-kierowania-pojazdami)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Anna Dębowska Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Dańczak

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 44 par.4, art. 129 par. 2, art. 134 · Dz.U. 2024 poz. 572
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 151 · Dz.U. 2024 poz. 935

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Ke 430/24 · 28 listopada 2024Wyrok WSA w Kielcach z 28 listopada 2024 r., I SA/Ke 430/24 – uprawnienia do kierowania pojazdami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-430-24-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2024-11-28--i-sa-ke-430-24)
* [Sygnatura: II GSK 847/24 · 28 listopada 2024Postanowienie NSA z 28 listopada 2024 r., II GSK 847/24 – uprawnienia do kierowania pojazdami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gsk-847-24-postanowienie-nsa-z-2024-11-28--ii-gsk-847-24)
* [Sygnatura: II GSK 2079/24 · 28 listopada 2024Postanowienie NSA z 28 listopada 2024 r., II GSK 2079/24 – uprawnienia do kierowania pojazdami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gsk-2079-24-postanowienie-nsa-z-2024-11-28--ii-gsk-2079-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/995197AA97)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-548-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2024-11-28--iii-sa-ld-548-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252F%25C5%2581d%2B548%252F24.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2B%25C5%2581odzi.%2BData%253A%2B28%2Blistopada%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252F%25C5%2581d%2B548%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
