Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III SA/Kr 332/26

Wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2026 r., III SA/Kr 332/26 – funkcjonariusze Policji

Wynik

uchylono wyrok WSA w Krakowie, uchylono zaskarżone decyzje

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Data orzeczenia

21 października 2026

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2026 r. skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2026 r. sygn. III SA/Kr 332/26 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 4 lutego 2026 r. nr 4/ZW2023-O/2026 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia oraz innych należności i świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby I. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2026 r. sygn. III SA/Kr 332/26, II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, III. umarza postępowanie administracyjne; IV. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego 720 zł (słownie: siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FKr%2B332%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKrakowie.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2Buchylono%2Bwyrok%2BWSA%2Bw%2BKrakowie%252C%2Buchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bdecyzje.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FKr%2B332%252F26)

## Uzasadnienie

Decyzją z dnia 4 lutego 2026 r. nr 4/ZW2023-O/2026, Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie (dalej: Komendant, organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636, dalej: u.o.P.), po rozpatrzeniu odwołania P. B. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 12/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia oraz innych świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 4 listopada 2025 r. skarżący wystąpił z wezwaniem do zapłaty wyrównania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: 1) uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., 2) świadczenia za długoletnią służbę przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., 3) nagrody rocznej za 2023 rok, 4) odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, 5) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wymienione należności powinny zostać obliczone z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów, który nastąpił od dnia 1 marca 2023 r., tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej wynikającej z ustawy budżetowej na 2023 rok oraz mnożników kwoty bazowej wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją nr 12/2025 z dnia 19 grudnia 2025 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji wyjaśnił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2023 r. na podstawie rozkazu personalnego nr \[...\] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 6 lutego 2023 r. Organ I instancji przyjął, że świadczenia pieniężne związane z odejściem funkcjonariusza ze służby mają charakter jednorazowy i przysługują w związku z ustaniem stosunku służbowego. Nie jest to świadczenie okresowe, które może podlegać korektom w czasie, lecz jest to świadczenie zamknięte w czasie i oparte o ściśle określony stan faktyczny i prawny. Organ administracji publicznej jest związany przepisem prawa w jego brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku świadczenia, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych - wniosek strony o wyrównanie uposażenia, wyrównanie świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównanie świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji nie znajduje zatem uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wyraził swoje niezadowolenie z wydanej decyzji i nie zgadza się z przedstawionym w niej stanowiskiem organu I instancji. Wskazał, że w zakresie wezwania do zapłaty z dnia 4 listopada 2025 r., skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji, nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również wydania decyzji administracyjnej. Tryb postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania w sprawie wezwania do zapłaty, gdyż roszczenia odwołującego mają charakter roszczeń cywilnoprawnych, a właściwym trybem rozwiązania sprawy jest droga postępowania sądowego o zapłatę przed sądem powszechnym. Dlatego zdaniem skarżącego, żaden z przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie uzależnia wypłaty poszczególnych składników uposażenia funkcjonariusza od wydania przez jakikolwiek organ decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji funkcjonariuszy odchodzących na emeryturę przed dniem 1 marca 2023 r. i po tej dacie, a także zaniżenie wszystkich świadczeń wypłacanych z tytułu pozostawania w służbie w tych miesiącach, zaniżenia świadczeń związanych z przejściem na emeryturę, jak również zaniżeniem samej wysokości świadczeń emerytalnych, opartych o świadczenia otrzymane za ostatni miesiąc służby w Policji. Wskutek nieobjęcia funkcjonariuszy odchodzących ze służby w miesiącach styczniu i lutym 2023 r. mechanizmem wyrównania należnego im uposażenia, funkcjonariusze ci zostali potraktowani mniej korzystnie, niż ich koledzy, którzy odeszli na emeryturę zaledwie 1 dzień później (1 marca 2023 r. lub później). W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez wypłatę kwot wskazanych w wezwaniu do zapłaty z dnia 7 listopada 2025 roku, na podstawie którego wszczęto postępowanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 4 lutego 2026 r. Na wstępie Komendant, po zbadaniu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej podkreślił, że skarżący domaga się wypłaty należności związanych ze stosunkiem służbowym w Policji za okres, gdy pozostawał w stosunku służbowym (uposażenie wraz z dodatkami o charakterze stałym za miesiące styczeń i luty 2023 r.) bądź uprawnienie do tych należności nabył w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy, nagroda roczna). Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, a kwestie z niego wynikające są rozstrzygane w trybie k.p.a., także po rozwiązaniu stosunku służbowego. Sprawy dotyczące uposażenia funkcjonariuszy należą do tzw. spraw osobowych policjantów, które uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2269). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 i 13 tego rozporządzenia, do zakresu spraw osobowych policjantów należą sprawy mianowania, wyznaczenia lub powołania na stanowisko służbowe, zwolnienia lub odwołania z tego stanowiska oraz należnego na nim uposażenia, a także ustalanie prawa do nagrody rocznej. Z kolei na podstawie § 19 ust. 1 nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku służbowego następują przez wydanie rozkazu personalnego, przybierającego formę decyzji administracyjnej, a to wobec treści § 19 ust. 2 nakazującego stosować do postępowania w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To samo dotyczy rozstrzygania żądań funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, jeżeli wynikają ze stosunku służbowego. Sprawy których przedmiotem były wnioski o wypłacenie wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji dla funkcjonariuszy zwolnionych przed dniem 1 marca 2023 r., na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666 z późn. zm.) oraz § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 385) zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, były już rozpoznawane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz inne organy Policji w trybie k.p.a. Decyzje te podlegają kontroli sądu administracyjnego. Komendant stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie czynność materialno-techniczna ponownego naliczenia i wypłaty wyrównania: uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., oraz świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji - o co wzywa strona w swoim wystąpieniu z dnia 4 listopada 2025 r. - nie może zostać zrealizowana ze względu na brak podstawy prawnej. Z kolei odmowa wypłacenia takiego wyrównania winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ pierwszej instancji - na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. orzeczenia z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 odnoszącego się do zagadnienia ekwiwalentu urlopowego. W ocenie Komendanta, organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przed dniem 1 marca 2023 r. przepisy odnoszące się do wysokości kwoty bazowej oraz mnożników kwoty bazowej i wobec braku możliwości naliczenia i wypłaty wyrównania uposażenia i świadczeń pieniężnych policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. słusznie wydał decyzję odmawiającą wnioskowanego przez nią wyrównania. Dalej organ wskazał, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 17 lutego 2023 r. Policjant otrzymał uposażenie za miesiące styczeń i luty 2023 r. oraz świadczenia pieniężne przysługujące mu w związku z pełnioną służbą (nagroda roczna, nagroda jubileuszowa) oraz w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy), naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie ich wypłaty. Policjantowi nie wypłacono natomiast świadczenia za długoletnią służbę. Odnośnie wskazanego w punkcie 2 zaskarżonej decyzji nr 12/2025 z dnia 19 grudnia 2025 r. świadczenia za długoletnią służbę, wyjaśnił, że odmowa wypłaty jego wyrównania jest zasadna, jednakże z innego powodu, niż opisany w uzasadnieniu tej decyzji. Świadczenie za długoletnią służbę zostało wprowadzone do u.o.P. na podstawie art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (Dz. U. z 2023 r., poz. 347), poprzez dodanie przepisu art. 120d. Zgodnie z art. 20 ustawy nowelizującej przepis wprowadzający świadczenie za długoletnią służbę wszedł w życie z dniem 1 marca 2023 r. Przedmiotowe świadczenie nie przysługiwało zatem w ogóle policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. - co ma miejsce w niniejszej sprawie. Bezzasadnym jest więc żądanie jego ustalenia oraz wypłaty (w tym wypłaty wyrównania). Komendant wyjaśnił, że stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 256), zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł. Z kolei zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666 z późn. zm.), kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270), tj. w przypadku żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.614,69 zł. Problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 regulują zatem ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023\. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1.740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1.614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. Ponadto na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów. dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat. od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r., poz. 385), które weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r. (§ 2 tego rozporządzenia), zmianie uległy stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...). Rozporządzenie to wprowadziło podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów, jednakże skutki prawne tej podwyżki powstały dopiero od dnia wejścia w życie tego aktu prawnego, tj. od dnia 1 marca 2023 r. W ocenie Komendanta, brzmienie powołanych przepisów oraz czas ich wejścia w życie, nie pozostawiają wątpliwości co do wysokości uposażenia zasadniczego ustalonego skarżącemu za miesiące styczeń i luty 2023 r. Natomiast pozostałe świadczenia wymienione w punktach 3-5 zostały obliczone w oparciu o wysokość tego uposażenia należnego skarżącemu w dniu zwolnienia ze służby w Policji. Organ I instancji dokonał zatem prawidłowej interpretacji przepisów odnoszących się do zasad naliczania funkcjonariuszowi uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r. oraz pozostałych ww. świadczeń pieniężnych - zostały one naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organ wskazał, że argumentacja dotycząca nierównego traktowania funkcjonariuszy (którzy odeszli ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w tym dniu lub później) nie może mieć wpływu na treść niniejszej decyzji, ponieważ brak jest przepisu, który nakładałby na organ obowiązek wyrównania uposażenia oraz pozostałych przedmiotowych świadczeń należnych byłemu funkcjonariuszowi w odniesieniu do podwyższonej kwoty bazowej lub mnożników, jeżeli funkcjonariusz nie pełnił już służby w czasie, gdy nowe regulacje płacowe weszły w życie. Przeciwnie, obowiązkiem organu administracji działającego na podstawie prawi (tj. zgodnie z art. 6 k.p.a.) jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli nie znajduje to oparcia w ustawie lub innym obowiązującym akcie prawnym. Organy Policji nie uprawnione do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych w oparciu o pozaprawne względy słusznościowe lub równościowe – takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą legalizmu zawartą w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z powodu dyskryminacji przez art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, ponieważ wypłacając uposażenie, płatnik nie ma możliwości dowolnego kształtowania jego wysokości, ani tym bardziej przesądzania o niekonstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podwyżki nie mogą być przyznane w inny sposób, niż wynika to z przepisów prawa. Płatnik nie ma również możliwości podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej" na rok 2023\. Z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, nie można więc wywodzić obowiązku wydania przez organ decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości prawnych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1\. Naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, tj.: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu I Instancji, a to z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania rozkazu personalnego o ustaleniu wysokości uposażenia oraz z uwagi na brak posiadania przez skarżącego statusu funkcjonariusza Policji w momencie wydawania decyzji; 2\. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zebrania całości materiału dowodowego oraz braku jego wszechstronnej oceny, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do wypłaty żądanych należności nie zostały przez niego wykazane; b) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu podnoszonych przez skarżącego argumentów natury prawnej w zakresie jego dyskryminacji dokonanej drogą ustawową; 3\. Naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieprawidłowe uznanie, że z ww. przepisów nie wynika, by skarżącemu należała się wyplata zaniżonego uposażenia. Mając powyższe na uwadze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji w S. do wydania decyzji przyznającej skarżącemu podwyżkę uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 roku oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty, które jego zdaniem, przemawiają za zasadnością podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 13 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł skarżący podnosząc brak wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Powyższa regulacja wprowadzająca wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd I instancji może uchylić własne, zaskarżone orzeczenie bez przesyłania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Tryb autokontrolny nie jest postępowaniem drugoinstancyjnym, lecz postępowaniem nadal toczącym się przed sądem pierwszej instancji, który w wyniku uchylenia uprzednio wydanego wyroku, ponownie rozpoznaje sprawę, jako sąd pierwszej instancji w sprawie ze skargi złożonej do tego sądu. Niezależnie bowiem od tego, czy przyczyną zastosowania trybu autokontrolnego jest nieważność dotychczasowego postępowania pierwszoinstancyjnego, czy też oczywiście usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej, skutkiem prawnym zastosowania autokontroli nie jest jedynie ocena uprzedniego wyroku przez pryzmat zarzutów kasacyjnych, ale uchylenie tego wyroku i ponowne rozpatrywanie sprawy przez sąd pierwszej instancji w granicach wyznaczonych art. 134 p.p.s.a. - z uwzględnieniem zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną. Zaznaczyć należy, że zastosowanie autokontroli w istocie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji w jej całokształcie. Sąd ten bowiem nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak sąd drugiej instancji. Zwrot normatywny "ponownie rozpoznaje sprawę", oznacza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., a nie rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 183 § 1 p.p.s.a., tzn. w granicach skargi kasacyjnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. II FSK 1291/16 oraz z dnia 14 maja 2024 r., sygn. III OSK 3168/23, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniach 15, 16 i 17 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał 21 skarg kasacyjnych dotyczących odmowy wyrównania uposażenia i innych świadczeń pieniężnych. W sprawach tych Naczelny Sąd Administracyjny przyjął przede wszystkim, że wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego, a do takich z całą pewnością należy np. wyrównanie uposażenia, mogą być dochodzone przez byłych policjantów wyłącznie na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej. Właściwy sposób postępowania organów w tego rodzaju sprawach zależał natomiast od aktywności byłego policjanta i sposobu formułowania przez niego wystąpień do organu. Jeżeli bowiem skarżący wezwał organ do zapłaty wyrównania uposażenia za styczeń/luty 2023 r., jednocześnie zastrzegł, że brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna mogą zmusić skarżącego do sądowej ochrony jego praw, natomiast z pisma tego nie wynika wprost, że skarżący zmierzał do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym (cywilnym, pracy), natomiast wynika, że jego zamiarem było przede wszystkim uzyskanie wyrównania wynagrodzenia (uposażenia), jeżeli ponadto po poinformowaniu o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz możliwości czynnego w nim udziału, a w szczególności zgłaszania uwag i wniosków, skarżący nie zakwestionował administracyjnego charakteru sprawy, dalej jeżeli również w odwołaniu od wydanej w tej sprawie decyzji skarżący nie kwestionował drogi administracyjnej załatwienia jego wniosku, to właściwym było merytoryczne załatwienie tego żądania w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2026 r., sygn. III OSK 267/26, CBOSA). Jeżeli natomiast skarżący już w wezwaniu do zapłaty zastrzegał, że zmierza do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym (cywilnym, pracy), takie samo stanowisko prezentuje w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz możliwości czynnego w nim udziału, a w szczególności zgłaszania uwag i wniosków lub w odpowiedzi na zawiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego wydanie decyzji, a w szczególności możliwości zgłoszenia uwag i zastrzeżeń, a następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ nie był upoważniony do wszczęcia postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, z urzędu. W takiej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że pismo skarżącego nie stanowiło żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., jeżeli z treści pisma wynika, że intencją skarżącego było rozwiązanie zaistniałego sporu w reżimie prawa cywilnego (prawa pracy) (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2026 r. sygn. III OSK 718/26 i a contrario wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2026 r., sygn. III OSK 267/26, CBOSA). Rozpoznając zatem ponownie sprawę z uwzględnieniem poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonych w wyrokach z dnia 15, 16 i 17 lipca 2026 r., dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 2844/19, z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. III OSK 3266/21, III OSK 3293/21, III OSK 3337/21, III OSK 3346/21, III OSK 3544/21, III OSK 3655/21, III OSK 3496/21 i III OSK 3736/21, z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. III OSK 2816/21, z dnia 2 marca 2023 r., sygn. III OSK 3885/21, z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. III OSK 3379/21, III OSK 3475/21 i III OSK 3486/21, z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. III OSK 4170/21, III OSK 4251/21 i III OSK 4219/21, z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 4132/21 i III OSK 4167/21, czy z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 3221/23, potwierdzone w wyrokach tego Sądu z dnia 15 lipca 2026 r., np. sygn. III OSK 267/26, III OSK 423/26\. III OSK434/26, z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. III OSK 717/26 (CBOSA), w których NSA wskazał, że wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego, a do takich z całą pewnością należy np. ekwiwalent za niewykorzystany urlop czy wyrównanie uposażenia, mogą być dochodzone przez policjantów wyłącznie na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001 r., sygn. II SA 2591/01 (CBOSA), inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym, i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed powszechnym sądem pracy. W związku z tym w orzecznictwie nie jest również sporne, że zagadnienia związane z uposażeniem policjanta i jego prawem do innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą, do których należy m.in. prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy, czy wyrównanie uposażenia, mieści się w pojęciu spraw osobowych, których załatwienie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przyjmuje się, że pozytywne załatwienie sprawy następuje przez podjęcie czynności materialno-technicznej wypłaty przysługującego świadczenia, natomiast odmowa wypłaty policjantowi równoważnika pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w związku ze zwolnieniem ze służby na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.P. następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, opubl. w OTK-A 2018/65, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. I OSK 575/11, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 542/13, z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 4337/21, CBOSA). Te same zasady odnieść należy do żądania wypłaty wyrównania ekwiwalentu, gdyż jest to również roszczenie finansowe funkcjonariusza, dla którego, jak i dla pozostałych roszczeń związanych z uposażeniem policjanta i innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą, przewidziana jest droga administracyjna. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2608/21 (CBOSA) "tylko przełożony, któremu bezpośrednio podlegał zwolniony ze służby, może ustalać uprawnienie do wypłaty ekwiwalentu (w tym do ustalenia liczby dni niewykorzystanego urlopu), a środki na wypłatę mogą pochodzić z budżetu Komendy Stołecznej Policji". "Jednostka poszukująca ochrony prawnej musi mieć gwarancję rozpoznania jej wniosku w procedurze regulowanej prawem procesowym, w formie decyzji, która podlega weryfikacji we właściwym trybie. Takie rozwiązanie przyjęte jest w regulacji materialnego prawa administracyjnego, w której przyznanie jednostce uprawnienia następuje w formie czynności materialno-technicznej, odmowa zaś wymaga zachowania formy decyzji" (B. Adamiak, Przesłanki wyznaczające prawo do procesu w świetle regulacji prawa procesowego administracyjnego \[w:\] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Prawo procesowe administracyjne. System Prawa Administracyjnego. Tom 9, wyd. 4, 2020, s. 116). Jednostka powinna mieć gwarancję rozpoznania jej żądania w formie decyzji, wydawanej w procedurze odpowiedniej dla zakresu tego żądania, która następnie podlega kontroli. Na powyższe nie ma wpływu fakt zwolnienia ze służby. Okoliczność, że wraz ze zwolnieniem ze służby ustaje stosunek służbowy funkcjonariusza nie oznacza, że w zakresie roszczeń wynikających z tego stosunku dochodzi do powstania stosunku cywilnego lub stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Źródłem świadczeń dochodzonych przez byłego policjanta jest bowiem nadal stosunek o charakterze administracyjnym wynikający z pełnionej (choć już zakończonej) służby w Policji i z tą służbą ściśle związany. Sprawa uposażenia i jego wysokości wiąże się ściśle z nawiązaniem stosunku służbowego (sprawą osobową policjanta). Przypomnieć przy tym należy, że wszystkie sprawy dotyczące wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, które rozpoznawane były przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny (ponad 2000 wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i ok. 4000 wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych), inicjowane były przez byłych już funkcjonariuszy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypłacany bowiem jest w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza, zatem dochodzenie roszczeń z tego tytułu następuje już po zakończeniu służby. Niewątpliwie stosunek służbowy policjantów zgodnie z powszechnie prezentowanymi poglądami doktryny, należy do sfery prawa administracyjnego regulującego tzw. niepracownicze stosunki służb mundurowych (por. T. Kuczyński, Stosunki służbowe służb zmilitaryzowanych (mundurowych) \[w:\] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, Warszawa 2011, s. 14-22). W piśmiennictwie podkreśla się więc, że: "w ramach stosunków służbowych o charakterze formalnym podmioty służbowe, działając jako organy lub pełnomocnicy władzy publicznej, mogą w prawem przewidzianych przypadkach, w związku ze świadczeniem przez funkcjonariusza lub pracownika służby (pracy) dobrowolnie podporządkowanej, związanej z realizacją zadań publicznych państwa, wykonywanej osobiście, w celach zarobkowych, jednostronnie kształtować ich całościowo ujmowany status służbowy z uwagi na kryterium interesu (dobra) służby. Intensywność i granice wskazanego kształtowania zależą od struktury stosunku prawnego wytyczonej normami prawa przedmiotowego. W skład struktury niepracowniczych stosunków służbowych wchodzą przede wszystkim materialnoprawne stosunki podstawowe o charakterze publicznoprawnym (służbowym), które przeważają w jej treści. W wypadku wystąpienia przez funkcjonariusza z żądaniem (roszczeniem) – przybierają one, co do zasady, postać stosunków procesowych prawa administracyjnego". W następstwie uznania tego rodzaju stosunku nie za stosunek cywilnoprawny (stosunek pracy), lecz za stosunek o charakterze administracyjnoprawnym (nazywany także niepracowniczym stosunkiem zatrudnienia lub niepracowniczym stosunkiem służbowym), należy przyjąć, że sprawy o roszczenia wynikające z takiego stosunku nie są sprawami cywilnymi, lecz sprawami administracyjnymi rozpoznawanymi w drodze postępowania administracyjnego z ewentualną skargą do sądu administracyjnego. Dla kategorii niepracowniczego zatrudnienia typu administracyjnoprawnego charakterystyczna jest rezygnacja z generalnych odesłań do prawa pracy i prawa cywilnego w sprawach nieuregulowanych w poszczególnych pragmatykach. Stosowanie do niepracowniczego stosunku służbowego przepisów powszechnego prawa pracy ma wyraźnie określony zakres przedmiotowy sprowadzający się do ustawowego wskazania, które instytucje mogą być zastosowane do tego stosunku. Jest to równoznaczne z uznaniem, że instytucja odesłania co do zasady zasadniczo nie podlega wykładni rozszerzającej. Ze względu na domniemanie zupełności regulacji objętych daną pragmatyką brak jest podstaw do konstruowania odesłania do prawa pracy i prawa cywilnego w innych sprawach niż objęte wyraźnym odesłaniem. Sprawy te powinny podlegać wykładni w ramach pojęć prawa administracyjnego. W doktrynie prawa administracyjnego wyjaśniono, że charakter prawny stosunku służbowego, w jakim pozostają między innymi funkcjonariusze Policji, prowadzi do wniosku, że nie jest to stosunek pracy, lecz wyłącznie stosunek administracyjny, powiązany dodatkowo z pełną dyspozycyjnością funkcjonariusza. W konsekwencji zarówno akt mianowania do służby, akt przekształcający stosunek służbowy oraz zwalniający ze służby, należą do kategorii decyzji administracyjnej, ze wszystkimi konsekwencjami procesowymi w tym zakresie (por. T. Zieliński, Stosunek prawa pracy do prawa administracyjnego, Warszawa 1977, s. 180 i nast. oraz T. Kuczyński, Stosunki służbowe służb zmilitaryzowanych (mundurowych), \[w:\], R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, Warszawa 2011, s. 18). W konsekwencji tak ukształtowanego systemu administracyjnego stosunku służbowego funkcjonariuszy policji, w literaturze przedmiotu wskazuje się również, że mechanizm ewentualnego "sporu" pomiędzy organem, a policjantem polegać będzie na tym, że adresat aktu (działania) organu administracji publicznej zarzuca temu organowi niezgodność jego aktu z prawem i poddaje ten akt weryfikacji dokonywanej tylko i wyłącznie z punktu widzenia legalności, w postępowaniu administracyjnym lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. J. Zimmermann, Z podstawowych zagadnień sądownictwa administracyjnego, \[w\]: Sądownictwo administracyjne, s. 494.; E. Mazurczak-Jasińska, Uwagi wprowadzające \[w:\] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, 2011, s. 464). Konsekwencją przyjęcia założenia o zasadniczo administracyjnym charakterze stosunku służbowego funkcjonariusza służb mundurowych, jest istniejąca w prawodawstwie zasada, zgodnie z którą sprawy o roszczenia wynikające z tego stosunku, są dochodzone w trybie przepisów postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem możliwości złożenia na ostateczną decyzję przełożonego skargi do sądu administracyjnego. O kognicji sądu powszechnego w sprawach funkcjonariuszy policji powinna bowiem rozstrzygać ustawa. Ustawa o Policji takiego przepisu nie zawiera, w przeciwieństwie do przepisów określających sposób rozstrzygania sporów w zakresie stosunków służbowych, ale służb niemundurowych np. do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 590); art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1135). art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1712 z późn. zm.)., art. 91c ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 515), bądź też odsyłając w sprawach w nich nieuregulowanych do postanowień Kodeksu pracy (art. 106 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 168), art. 65 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 168)., art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 200). Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu administracyjnego wymaga wyczerpania drogi instancyjnej w postępowaniu administracyjnym (por. E. Mazurczak-Jasińska, Rozstrzyganie sporów przez sąd administracyjny \[w:\] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, 2011, s. 483-491). Również w doktrynie prawa pracy wskazuje się, że stosunek służbowy kreuje zatrudnienie administracyjnoprawne, więc jest stosunkiem o charakterze administracyjnoprawnym. Szczególny status prawny funkcjonariuszy jest uregulowany ustawami zaliczanymi do źródeł prawa administracyjnego. Ustawa regulująca status funkcjonariusza (np. ustawa o Policji), żeby posiadała przymiot pragmatyki służbowej w zakresie regulacji sytuacji prawnej funkcjonariuszy określonej służby mundurowej, nie może zawierać ogólnych odesłań do kodeksu pracy i pozakodeksowego prawa pracy (por. J. Dobkowski, Charakter prawny stosunku służbowego, \[w:\] K.W. Baran (red.) System prawa pracy. Tom XII. Zatrudnienie administracyjnoprawne, s. 32-36). Oczywiście mogą występować odesłania szczegółowe, ale ogólna regulacja jest regulacją o charakterze administracyjnoprawnym. W konsekwencji przepisy prawa nie przewidują co do zasady możliwości wyboru prawnej formy działania przez podmiot administrujący. Określony typ sprawy jest zatem załatwiany w przewidzianej prawem formie, co do zasady w formie decyzji administracyjnej, lecz także w formie aktu lub czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. M. Wincenciak, Metodologia wykładni norm dotyczących zatrudnienia, \[w:\] K.W. Baran (red.) System prawa pracy. Tom XII. Zatrudnienie administracyjnoprawne, s. 98-99 oraz 103) (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2026 r., np. sygn. III OSK 267/26, III OSK 423/26, III OSK434/26, z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. III OSK 717/26, CBOSA). Należy zauważyć, że w ustawie o Policji w treści przepisów, które odnoszą się do stosunku służbowego i różnego rodzaju uprawnień funkcjonariuszy, ustawodawca używa określenia "decyzja" (np. art. 32 ust. 2, art. 39b ust. 1-3 i art. 39c ust. 1-4, art. 45 ust. 3, art. 55 ust. 1-2, art. 120b ust. 3, art. 120c ust. 3). Z kolei w art. 94a ust. 10 ustawy o Policji sprawy sporne ze stosunku najmu w sposób wyraźny, a tym samym na zasadzie wyjątku, poddaje pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym. Przywoływana natomiast w tego rodzaju sprawach uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II PZP 1/11 (OSNP 2012/1-2/2) dla uzasadnienia drogi postępowania cywilnego dla tych spraw, nie może być oceniana z pominięciem kluczowego w tej uchwale słowa "zwrot", zgodnie z tą uchwałą bowiem: "w sprawie o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie, wypłaconego byłemu funkcjonariuszowi Policji dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym - wydziałem cywilnym tego sądu". Uchwała ta dotyczy sprawy z powództwa Komendy Wojewódzkiej Policji przeciwko byłemu policjantowi o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie wypłaconego funkcjonariuszowi bez podstawy prawnej, a nie jego wypłatę. Powództwo to opiera się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, stąd też wynika właściwość drogi przed sądem powszechnym (cywilnym). Jest to zupełnie inna sytuacja i stosunek prawny, niż w niniejszej sprawie, która dotyczy wypłaty uposażenia i świadczeń z nim związanych, a nie ich zwrotu. W tego rodzaju sprawach tj. dotyczących żądań organu administracyjnego niezwiązanych ze stosowaniem przepisów określających wymiar należności, ale z faktem wypłaty nienależnego świadczenia (np. omyłkowo wypłaconych podatnikom nadpłat podatkowych), sądy administracyjne uznają drogę cywilnoprawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2011 r., sygn. I FSK 1680/10, powtórzony w wywodach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1106/13, CBOSA). Na marginesie jedynie wskazać należy, że równoważnik pieniężny za umundurowanie nie jest też ani uposażeniem, ani świadczeniem z nim związanym, zależnym od wysokości uposażenia, nie jest uregulowany w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Jest to świadczenie o charakterze kompensacyjnym – zwrot kosztów poszczególnych elementów umundurowania, w które funkcjonariusz musiał zaopatrzyć się sam w związku z ich niewydaniem mu w naturze. Świadczenie to zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 592) w przeciwieństwie do wynagrodzenia i świadczeń z nim związanych, wolne jest od podatku dochodowego. Podobnie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. III PZP 1/05 (OSNP 2006/15-16/227) wpisuje się w stabilną i funkcjonującą już od dłuższego czasu linię orzeczniczą, rozdzielającą (w sposób niekonkurencyjny) właściwość drogi administracyjnej (w tym przed sądem administracyjnym) oraz przed sądem powszechnym. W uchwale tej mowa jest bowiem o odsetkach za opóźnienie w wypłacie uposażenia (nie zaś o uposażeniu). Roszczenie odsetkowe oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i należy do drogi przed sądem powszechnym. Żądania odsetkowe, co zasadnie podniósł organ w niniejszej sprawie, nie należą do drogi administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1467/13, CBOSA). W niniejszej jednak sprawie skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) wskazał, że w przypadku braku należytego ustosunkowania się do treści wezwania, będzie zmuszony dochodzić swych praw na drodze postępowania cywilnego. Wskazać natomiast także należy, że działanie skarżącego nie było konsekwentne, bowiem, po poinformowaniu przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz możliwości czynnego w nim udziału, a w szczególności zgłaszania uwag i wniosków, skarżący nie zakwestionował administracyjnego charakteru sprawy. Pełnomocnik skarżącego bowiem, pismem z dnia 20 listopada 2025 r., doręczonym w dniu 24 listopada 2025 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a następnie pismem z dnia 25 listopada 2025 r., doręczonym w dniu 28 listopada 2025 r. o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia. Ani bezpośrednio po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania ani w wyznaczonym terminie, pełnomocnik skarżącego nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do wszczęcia postępowania administracyjnego w związku ze zgłoszonym żądaniem. Dopiero w odwołaniu skarżący ponownie podniósł, że jego zamiarem było dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2026 r. sygn. III OSK 718/26 (CBOSA), przyjęta przez organ ocena co do tego, że do rozstrzygnięcia żądania wypłaty "uzupełnienia" uposażenia za styczeń i luty 2023 r. właściwa jest droga administracyjna, nie mogła mieć wpływu na wolę skarżącego co do tego, że oczekuje on rozwiązania tego sporu w reżimie prawa cywilnego (prawa pracy). Organ nie był upoważniony do wszczęcia z urzędu postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję. W tej konkretnej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że pismo skarżącego nie stanowiło żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Z treści pisma wynika, że intencją skarżącego było rozwiązanie zaistniałego sporu w reżimie prawa cywilnego (prawa pracy). Okoliczność ta uszła uwadze organu, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego bez stosownego wniosku. Sąd wziął jednak pod uwagę, że działanie skarżącego było niekonsekwentne, bowiem po poinformowaniu o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz możliwości czynnego w nim udziału, a w szczególności zgłaszania uwag i wniosków, skarżący nie kwestionował administracyjnego charakteru sprawy. Dopiero w odwołaniu ponownie wskazał, że jego zamiarem było dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym a odwołanie ma jedynie formę próby polubownego przekonania organu nadrzędnego do słuszności roszczeń, co winno skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania. Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, organ II instancji, z pominięciem treści odwołania skarżącego i jego wezwania do zapłaty, rozpoznał sprawę i wydał rozstrzygnięcie merytoryczne. W tym stanie sprawy, uznając, że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 179a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, z kolei na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 179a w zw. z art. 205 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 marca 2026

Symbol z opisem

[6192 Funkcjonariusze Policji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6192-funkcjonariusze-policji)

Hasła tematyczne

Policja

Skarżony organ

Komendant Policji

Sędziowie

Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Michna Jakub Makuch

## Powołane przepisy

* [Art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002167)  
Dz.U. 2019 poz. 2167
* [Art. 3 par. 1, art. 119, art. 134 par. 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
Dz.U. 2026 poz. 143
* [Art. 6 a ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000636)  
Dz.U. 2025 poz. 636

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Rz 465/26 · 21 października 2026Wyrok WSA w Rzeszowie z 21 października 2026 r., II SA/Rz 465/26 – funkcjonariusze Policji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-465-26-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2026-10-21--ii-sa-rz-465-26)
* [Sygnatura: III SA/Kr 1010/26 · 21 października 2026Wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2026 r., III SA/Kr 1010/26 – funkcjonariusze Policji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-1010-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-1010-26)
* [Sygnatura: III OSK 1439/24 · 21 października 2026Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 1439/24 – funkcjonariusze Policji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1439-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1439-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FFB11962EF)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-332-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-332-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FKr%2B332%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKrakowie.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2Buchylono%2Bwyrok%2BWSA%2Bw%2BKrakowie%252C%2Buchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bdecyzje.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FKr%2B332%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
