Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III SA/Gl 834/21

Wyrok WSA w Gliwicach z 18 listopada 2021 r., III SA/Gl 834/21 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Data orzeczenia

18 listopada 2021

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia \[...\] r. nr \[...\] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia \[...\] r., nr \[...\].

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FGl%2B834%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B18%2Blistopada%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FGl%2B834%252F21)

## Uzasadnienie

Decyzją z \[...\] r. o numerze \[...\] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenie wniosku L.N. z 8 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek od marca do maja 2020 r. Jako podstawę prawną swej decyzji organ wskazał art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, dalej w skrócie jako "ustawa covidowa"). W jej uzasadnieniu natomiast stwierdził, że warunkiem zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Jednocześnie organ stwierdził, że w przypadku płatnika L.N. ustalono bezprzedmiotowość postępowania z powodu opłacenia należnych składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L.N. oświadczył, że nie miał wpływu na terminowość złożenia dokumentów rozliczeniowych DRA, a opóźnienie w ich złożeniu wynikło z błędu programowego i braku możliwości wydruku potwierdzeń ich wysyłki. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ZUS uchylił decyzję z \[...\] r., znak \[...\], w części dotyczącej kwietnia i maja 2020 r. oraz orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od kwietnia do maja 2020 r. Wskazał, że nie stwierdzono w toku ponownego rozstrzygania sprawy bezprzedmiotowości postępowania, że zachodzi konieczność orzeczenia co do istoty sprawy przez wydanie decyzji o prawie bądź odmowie prawa zwolnienia. Ustalono natomiast, że dokumenty rozliczeniowe za okres do kwietnia do maja 2020 r. wnioskodawca złożył 4 sierpnia 2020 r., a zatem nie spełnił warunku z art. 31zq ustawy covidowej, bo nie przekazał stosownych dokumentów do 30 czerwca 2020 r. W skardze na tę decyzję L.N. zarzucił organowi naruszenie: - art. 57 § 1 pkt 3 k.p.a. przez pozbawienie go udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, - art. 105 k.p.a. przez umorzenie postępowania wskutek przyjęcia, że nie posiadał przymiotu strony w tym postępowaniu, - art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla wyniku sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu swej skargi podniósł, że nie wezwano go wyjaśnienia, co było przyczyną niezłożenia dokumentów w terminie. Organ odwoławczy nie uchylił decyzji i nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, choć miał taką możliwość zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a zachodziła konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy po raz drugi, a jedynie ograniczył się do zweryfikowania decyzji wydanej w pierwszej instancji. Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o "wznowienie decyzji", ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej, jak również o zasądzenie kosztów postępowania łącznie z kosztami zastępstwa procesowego. Organ wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za miesiące do marca do maja 2020 r. uwarunkowane było złożeniem deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r. Skarżący warunku tego nie spełnił, a nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Otóż, decyzją z \[...\] r. umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za trzy miesiące – od marca do maja 2020 r. Taki zakres ma sentencja decyzji i to z niej wynika przedmiot rozstrzygnięcia. W części decyzji nazywanej "uzasadnieniem", organ ma wskazać motywy rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Z kolei z uzasadnienia decyzji wynika, że umorzenie dotyczy składek za dwa miesiące kwiecień i maj 2020 r., ponieważ za te dwa miesiące składki zostały opłacone. Brak przy tym uzasadnienia, dlaczego umorzono postępowanie również w odniesieniu do składek za marzec 2020 r. Decyzją z \[...\] r. Prezes ZUS uchylił decyzję z \[...\] r. w części dotyczącej składek za kwiecień i maj i orzekł o odmowie prawa do zwolnienia z opłacenia składek za te dwa miesiące. Nie ma zatem rozstrzygnięcia ponownego co do składek za marzec 2020 r., co do których postępowanie również zostało umorzone, na co wskazuje sentencja decyzji z \[...\]. W tym zakresie wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie wniosku z 8 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia składek za miesiące od marca do maja 2020 r. nie doczekał się rozstrzygnięcia. W tym stanie faktycznym zaskarżona decyzja Prezesa ZUS z \[...\] została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Brak w niej rozstrzygnięcia co do zwolnienia z opłacenia składek za marzec 2020 r. W tym zakresie rozstrzygnięcie "pierwszoinstancyjne" ani nie zostało uchylone, ani utrzymane w mocy, ani w żaden inny sposób organ nie odniósł się do niego. Z kolei decyzja organu z \[...\] została wydana z naruszeniem art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Istnieje rozbieżność między zakresem rozstrzygnięcia wskazanym w jej sentencji oraz w uzasadnieniu. Uzasadnienie nie odnosi się do całego rozstrzygnięcia wskazanego w sentencji i nie wyjaśnia go w pełnym zakresie. W tej sytuacji Sąd uchylił obie te decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) jako podjęte z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając sprawę ponownie organ usunie wskazane tu mankamenty i wyda decyzję, której rozstrzygnięcie zostanie uzasadnione w pełnym zakresie wynikającym z jej sentencji. Organ zwróci też uwagę na przepis art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, który pozwala stronie, która w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 uchybiła przewidzianym przepisami prawa administracyjnego terminom, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, terminom do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki na złożenie wniosku o przywrócenie tych terminów. Oczywiście Sąd nie zarzuca organowi naruszenia tego przepisu, gdyż wszedł on w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji (16 grudnia 2020 r), nie mniej jednak obejmuje on zdarzenia, które miały miejsce: w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19\. Stan epidemii został zaś ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491), i, jak dotychczas nie został odwołany (porównaj w tym zakresie wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 406/21). Zastosowanie tego przepisu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy jest zatem możliwe i celowe. Trzeba też mieć na uwadze fakt, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z 8 kwietnia 2020 r. Do wniosku nie zostały załączone wymagane dla sprawy dokumenty, co powinno skutkować pouczeniem skarżącego i wezwaniem go do uzupełnienia wniosku stosownie do art. 9 k.p.a. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie bowiem z art. 31zt ustawy covidowej obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek, czyli, zgodnie z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w drodze decyzji z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo to, organ nie tylko nie udzielił skarżącemu stosownych pouczeń i nie wezwał go do złożenia wymaganej dokumentacji, ale wydał \[...\] decyzję, którą umorzył postępowanie co do składek za kwiecień i maj ze wskazaniem, że zostały opłacone. Nie wiadomo przy tym, dlaczego umorzył postępowanie co do składek za marzec. Dopiero rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z \[...\], organ zwrócił uwagę na brak dokumentów, które powinny być złożone w terminie do 30 czerwca. W tej sytuacji Sąd nie widzi przeszkód do zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej i do wezwania skarżącego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Trzeba przy tym mieć na uwadze, z jakich przyczyn i w jakich okolicznościach doszło do wprowadzenia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19\. Kolejnej fali pandemii towarzyszyły restrykcje, ograniczenia i zakazy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przedsiębiorcom, którzy popadli w trudności nie z własnej winy Państwo zobowiązało się pomóc, między innymi przez zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia. Jeśli intencje te mają być traktowanie poważnie, to ich realizacja nie może polegać na zwykłym formalizmie i odmawianiu wnioskom płatników bez zachowania podstawowych standardów demokratycznego państwa prawnego, takich jak wynikająca z powołanego tu przepisu art. 9 k.p.a. zasada informowania stron, ale też i z art. 7 i art. 7a kodeksu - zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasady te należy uwzględnić z tym większą mocą, że stan prawny w tym okresie był skomplikowany i zmieniał się wielokrotnie, nie był łatwy do opanowania przez drobnych przedsiębiorców, pozbawionych profesjonalnej obsługi prawnej. Wracając zatem do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych, we wniosku tym skarżący powinien wykazać, że niezłożenie dokumentów w terminie do 30 czerwca nastąpiło bez jego winy. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 lipca 2021

Symbol z opisem

[6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6536-ulgi-w-splacaniu-naleznosci-pienieznych-do-ktorych-nie-stosuje-sie-przepisow-ordynacji-podatkowej-art-34-i-34a-ustaw)

Hasła tematyczne

Ubezpieczenie społeczne

Skarżony organ

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS

Sędziowie

Anna Apollo /przewodniczący/ Krzysztof Wujek /sprawozdawca/ Piotr Pyszny

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210000735)  
art. 138 par. 1 pkt 1 i 2, art. 104 par. 1 i par. 2, art. 107 par. 1 pkt 5 i 6 · Dz.U. 2021 poz. 735

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I GSK 929/22 - Wyrok NSA z 2023-01-25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-929-22-wyrok-nsa-z-2023-01-25--i-gsk-929-22)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Gl 804/21 · 18 listopada 2021Wyrok WSA w Gliwicach z 18 listopada 2021 r., III SA/Gl 804/21 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-804-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-804-21)
* [Sygnatura: III SA/Gl 800/21 · 18 listopada 2021Wyrok WSA w Gliwicach z 18 listopada 2021 r., III SA/Gl 800/21 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-800-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-800-21)
* [Sygnatura: I SA/Kr 429/21 · 18 listopada 2021Wyrok WSA w Krakowie z 18 listopada 2021 r., I SA/Kr 429/21 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-kr-429-21-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2021-11-18--i-sa-kr-429-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/F0C03514BC)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-834-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-11-18--iii-sa-gl-834-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BSA%252FGl%2B834%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B18%2Blistopada%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BSA%252FGl%2B834%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
