Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III OZ 128/26

Postanowienie NSA z 21 maja 2026 r., III OZ 128/26

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

21 maja 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 grudnia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 62/25 o wymierzeniu Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w \[...\] grzywny w wysokości 200 złotych za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 7 marca 2025 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w \[...\] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 lipca 2024 r. o udostępnienie dokumentów o sygn. \[...\] postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOZ%2B128%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bmaja%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOZ%2B128%252F26)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 grudnia 2025 r., II SO/Wa 62/25, po rozpoznaniu wniosku M.M. (dalej: "skarżący") o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w \[...\] (dalej: "Dyrektor IPN", "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 7 marca 2025 r., na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora IPN w przedmiocie rozpoznania wniosku z 23 lipca 2024 r. o udostępnienie dokumentów o sygn. \[...\], wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 złotych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji odnotował, że postanowieniem z 18 listopada 2025 r., III OZ 614/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2025 r., II SO/Wa 28/25, oddalające wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Dyrektorowi IPN za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia NSA stwierdził, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. NSA podkreślił, że skutki ewentualnych trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym samym, ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku czy skargi skierowanych na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie stronę skarżącą. Realizując powyższe wytyczne, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę z 7 marca 2025 r. skarżący podpisał podpisem zaufanym i wysłał 8 marca 2025 r. (sobota), jak również przekazał ją do WSA w Warszawie przy piśmie z 16 kwietnia 2025 r. oraz przy wniosku z 14 maja 2025 r. o wymierzenie organowi grzywny. Sprawa zainicjowana ww. skargą, została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie 15 maja 2025 r. Organ 20 czerwca 2025 r. udzielił odpowiedzi na skargę, a 26 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) przesłał akta administracyjne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Wojewódzki odnotował, że Dyrektor IPN wywiązał się ze swojego obowiązku z 78 dniowym opóźnieniem. Zwłokę tę uzasadnił problemami niedoświadczonego, nowo zatrudnionego pracownika z otworzeniem przesłanego przez wnioskodawcę załącznika do pisma, w formacie doc.xml, zatytułowanego "skarga z 7.03.2025". Z tej przyczyny 13 marca 2025 r. wezwano skarżącego do nadesłania pliku w innym formacie, lecz on nie odpowiedział na to wezwanie, gdyż nie było ono podpisane imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem służbowym pracownika, co z kolei organ tłumaczył technicznym (a nie merytorycznym) charakterem pisma organu. W ocenie Sądu pierwszej instancji trudności techniczne w obsłudze elektronicznej skrzynki pocztowej organu nie stanowiły usprawiedliwienia niewykonania w terminie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), ale mogły mieć wpływ na ustalenie wysokości grzywny. Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił: przedmiot sprawy (dostęp do dokumentów zdeponowanych w archiwum IPN) i związany z nim 30-dniowy termin do wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, skalę opóźnienia (78 dni - ok. dwa i pół miesiąca), wykonanie obowiązku przed pierwotnym rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny (w ramach sprawy II SO/Wa 28/25), przyczyny opóźnienia (trudności techniczne w obsłudze), jak również fakt, iż dotychczas organ jedynie incydentalnie nie wywiązywał się z obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. (liczne wnioski skarżącego w przedmiocie wymierzenia Dyrektorowi IPN grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. były głównie odrzucane). Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu pisma wskazał, że wymierzona grzywna ma charakter symboliczny i powinna wynieść dziesięciokrotnie więcej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. na organie administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda \[w\]: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2013). Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W warunkach niniejszej sprawy wymierzenie grzywny miało wyłącznie prewencyjny charakter. Organ wykonał bowiem swój obowiązek przed wydaniem postanowienia, a złożona przez skarżącego skarga została już rozpoznana. Przekroczenie terminu było wyraźne, ale nie wynikało ono ze złej woli i próby obstrukcji postępowania, lecz błędu niedoświadczonego pracownika organu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odnotował także, że skarżący składa liczne skargi związane z funkcjonowaniem IPN, które w zdecydowanej większości procedowane są w prawidłowy sposób. Zaistniała nieprawidłowość miała zatem charakter incydentalny, a ryzyko jej powtórzenia nie jest wysokie. Zważywszy na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymierzenie grzywny w wysokości 200 złotych jawi się jako adekwatne i wystarczające do osiągnięcia jej prewencyjnego celu, a okoliczność ta została prawidłowo uzasadniona przez Sąd pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

17 marca 2026

Symbol z opisem

6480

Hasła tematyczne

Wymierzenie grzywny

Skarżony organ

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej

Sędziowie

Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 55, 184 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SO/Wa 62/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-12-31](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-so-wa-62-25-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2025-12-31--ii-so-wa-62-25)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III OZ 112/26 · 21 maja 2026Postanowienie NSA z 21 maja 2026 r., III OZ 112/26](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-112-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-112-26)
* [Sygnatura: IV SA/Wr 466/25 · 21 maja 2026Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 maja 2026 r., IV SA/Wr 466/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-466-25-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2026-05-21--iv-sa-wr-466-25)
* [Sygnatura: IV SA/Wr 593/25 · 21 maja 2026Postanowienie WSA we Wrocławiu z 21 maja 2026 r., IV SA/Wr 593/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-593-25-postanowienie-wsa-we-wroclawiu-z-2026-05-21--iv-sa-wr-593-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/90D44815BC)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-128-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-21--iii-oz-128-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOZ%2B128%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bmaja%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOZ%2B128%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
