Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III OW 35/25

Postanowienie NSA z 24 czerwca 2025 r., III OW 35/25 – odpady

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

24 czerwca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy P. a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów wskazać Wójta Gminy P. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOW%2B35%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOW%2B35%252F25)

## Uzasadnienie

Wójt Gminy P. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w piśmie \[...\] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 kwietnia 2025 r. znak: PŚ.II.7023.15.2025.ŁK zawiadomiono Wójta Gminy P. (dalej w skrócie: "Wójt" lub "wnioskodawca") o ujawnieniu na gruntach gminnych w \[...\] (działka nr \[...\], obręb \[...\], Gmina P.) nielegalnych odpadów niebezpiecznych (żużel zawierający dużą ilość ołowiu), użytych do utwardzenia drogi śródpolnej na odcinku ok. 1 km. Pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. znak: OS.6236.3.2025 Wójt zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w \[...\] (dalej w skrócie: "RDOŚ") o wszczęcie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej w skrócie: "u.o."), wskazując, że posiadaczem odpadów jest A.B. (zamieszkały w \[...\]), który odebrał odpady w ilości ok. 1200 Mg od firmy \[...\], zaś Wójt nie wyraził zgody na utwardzenie drogi gruntowej na w/w terenie. Pomimo wskazania posiadacza odpadów oraz faktu, że wyłącznie władającym gruntem, stanowiącym drogę, jest Gmina P., RDOŚ pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania i na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") przekazał przedmiotową sprawę Wójtowi do rozpoznania zgodnie z właściwością, uznając, że skoro posiadaczem odpadów jest osoba trzecia, to nakaz ich usunięcia powinien zostać wydany przez Wójta. W ocenie wnioskodawcy, spór należy rozstrzygnąć na podstawie przepisów u.o., które precyzyjnie określają właściwość organów w tej materii. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Jeśli tego nie uczyni, przepis art. 26 ust. 2 u.o. przewiduje, że wójt wydaje decyzję nakazującą posiadaczowi usunięcie odpadów. W przedmiotowym przypadku posiadaczem odpadu jest osoba trzecia – A.B., dlatego też obowiązek usunięcia odpadów ciąży przede wszystkim na nim. Zdaniem Wójta, w niniejszej sprawie należy powołać się jednak na art. 26 ust. 3 u.o., stanowiący regulację szczególną, zgodnie z którą, w odniesieniu do odpadów znajdujących się na nieruchomości, którą gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, o ile nieruchomość ta nie jest w trwałym posiadaniu innego podmiotu – nakaz usunięcia odpadów wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska. W analizowanej sprawie działka nr \[...\] jest własnością Gminy P., która nią włada (użytek publiczny), a nie jest ona zajęta na stałe przez inny podmiot, a zatem spełniony został warunek określony w art. 26 ust. 3 u.o. Organem właściwym do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów ze wskazanej nieruchomości jest w konsekwencji RDOŚ, niezależnie od tego, że posiadaczem odpadów jest osoba trzecia. Norma art. 26 ust. 3 u.o. odnosi się bowiem do statusu nieruchomości, a nie do osoby posiadacza. Wnioskodawca wskazał dodatkowo, że z uwagi na skład odpadów (składowisko toksycznego żużla, które stanowi potencjalne zagrożenie dla środowiska) rozważenia wymaga konieczność natychmiastowego ich usunięcia, o czym stanowi art. 26a ust. 1 u.o. Zgodnie zaś z art. 26a ust. 2 pkt 1 u.o., organem właściwym do takich działań – w przypadku odpadów znajdujących się na terenach zamkniętych oraz nieruchomościach, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi – jest RDOŚ. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w \[...\] w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniósł o wskazanie Wójta Gminy P. jako organu właściwego w sprawie. Podkreślił, że RDOŚ nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie art. 26 ust. 3 u.o. W świetle tego przepisu, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, w odniesieniu do terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu. Z przekazanego przez Wójta zgłoszenia wynikało, że posiadaczem ujawnionych odpadów w postaci żużla z procesów hutniczych ołowiu, użytych do utwardzenia drogi śródpolnej na odcinku ok. 1 km na działce nr \[...\], obręb \[...\], stanowiącej własność Gminy P., jest A.B. (zamieszkały w \[...\]), który odebrał przedmiotowe odpady od firmy \[...\] w ilości ok. 1200 Mg i które na jej zlecenie zostały użyte do utwardzenia drogi. RDOŚ stwierdził, iż pomimo faktu, że działka, na której ujawniono odpady, należy do Gminy P. i jest ona władającym tą powierzchnią, to organem właściwym do wydania decyzji nakazującej usunięcie w/w odpadów jest Wójt, gdyż wskazany został posiadacz tych odpadów (niebędący gminą), co wyklucza właściwość regionalnego dyrektora ochrony środowiska do prowadzenia przedmiotowego postępowania. Wbrew twierdzeniu Wójta, określenie "niebędących w posiadaniu innego podmiotu", które występuje w treści art. 26 ust. 3 u.o., odnosi się do posiadania odpadów (faktycznego posiadacza odpadów), a nie do posiadania nieruchomości, natomiast zarówno art. 26 ust. 1 u.o., jak też art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., wiążą określone skutki prawne z posiadaniem odpadów, a nie posiadaniem nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. i art. 22 § 2 k.p.a., należy rozumieć sytuację, w której organ jednostki samorządu terytorialnego oraz organ administracji rządowej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych. W tych sprawach stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, bowiem ani Wójt Gminy P., ani Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w \[...\], nie uważa się za organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów użytych do utwardzenia drogi śródpolnej na odcinku ok. 1 km na działce nr \[...\], obręb \[...\], Gmina P. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2 u.o.). W świetle art. 26 ust. 3 u.o., nakaz usunięcia odpadów, o którym mowa w ust. 2, z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu – wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, użyte w art. 26 ust. 3 u.o. określenie "niebędących w posiadaniu innego podmiotu" odnosi się do posiadania odpadów, a nie do posiadania nieruchomości. Z akt sprawy wynika natomiast, że posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr \[...\] nie jest Gmina P., bowiem ich posiadacz jest znany i jest nim A.B., zamieszkały w \[...\], który odebrał przedmiotowe odpady w ilości ok. 1200 Mg od firmy \[...\]. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Z przepisu tego wynika, że ustawa wiąże określone skutki prawne z posiadaniem odpadów, a nie posiadaniem nieruchomości. Domniemanie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., wskazuje wyraźnie, że domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości ustawodawca używa pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", a nie "posiadającego nieruchomość". Należy wyjaśnić, iż dokonana przez Wójta Gminy P. wykładnia przepisu art. 26 ust. 3 u.o. byłaby prawidłowa, gdyby to Gmina P. była posiadaczem odpadów, co pozwalałoby uniknąć sytuacji, w której gmina wydaje nakaz usunięcia odpadów skierowany w stosunku do samej siebie. W sytuacji natomiast, gdy znany jest posiadacz odpadów i nie jest nim gmina, to wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, co wyklucza właściwość w takiej sprawie regionalnego dyrektora ochrony środowiska (por. postanowienia NSA z dnia: 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OW 44/18 oraz 10 marca 2020 r. sygn. akt II OW 171/19). W niniejszej sprawie nie będzie miał natomiast zastosowania powołany dodatkowo przez wnioskodawcę art. 26a ust. 2 pkt 1 u.o., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby zachodziła konieczność niezwłocznego usunięcia odpadów ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., wskazał Wójta Gminy P. jako organ właściwy w sprawie.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

6 maja 2025

Symbol z opisem

[6135 Odpady 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6135-odpady)

Hasła tematyczne

Odpady

Skarżony organ

Inne

Sędziowie

Mariusz Kotulski Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001587)  
art. 3 ust 1 pkt 19, 26 ust 3 , 26a ust 2 pkt 1 · Dz.U. 2023 poz. 1587

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III OW 29/25 · 17 czerwca 2025Postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., III OW 29/25 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-29-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--iii-ow-29-25)
* [Sygnatura: III OW 31/25 · 17 czerwca 2025Postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., III OW 31/25 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-31-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--iii-ow-31-25)
* [Sygnatura: III OW 28/25 · 17 czerwca 2025Postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., III OW 28/25 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-28-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--iii-ow-28-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/EE87373107)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-ow-35-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-24--iii-ow-35-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOW%2B35%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOW%2B35%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
