Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III OSK 290/25

Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 290/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

9 czerwca 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2024 r. r., sygn. akt II SA/Gd 524/23 w sprawie ze skargi A.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2023 roku, nr \[...\] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B290%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Bczerwca%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B290%252F25)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej "WSA w Gdańsku", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 524/23, oddalił skargę A.J. (dalej "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z \[...\] marca 2023 r., nr \[...\] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją Wójta Gminy \[....\] (dalej: "Wójt, "organ I instancji") z \[...\] sierpnia 2020 r., nr \[...\], nałożono na skarżącą obowiązek wykonania na działce nr \[...\] w \[...\] urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr \[...\], z odprowadzeniem zebranej wody opadowej lub roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy \[...\], zlokalizowanej na działce nr \[...\] lub na działce nr \[...\] w \[...\], w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z \[...\] grudnia 2020 r., a skarga skarżącej od decyzji organu odwoławczego została oddalona wyrokiem WSA w Gdańsku z 28 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 213/21\. Wobec ustalenia, że nałożony decyzją obowiązek nie został wykonany Wójt skierował \[...\] stycznia 2022 r. do skarżącej upomnienie. Następnie, na podstawie tytułu wykonawczego z \[...\] marca 2022 r., nr \[...\], wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z \[...\] marca 2022 r. nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości \[...\] zł, w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wezwał, na podstawie art. 122 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej "u.p.e.a."), ponownie do jego wykonania w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia. Z uwagi, że nałożony obowiązek o charakterze niepieniężnym nadal nie został w oznaczonym terminie przez zobowiązaną wykonany, organ egzekucyjny postanowieniem z \[...\] kwietnia 2022 r. ponownie nałożył grzywnę w tej samej wysokości w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Kolejno w toku postępowania egzekucyjnego skarżąca \[...\] kwietnia 2022 r. złożyła wniosek o umorzenie ww. postanowienia z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jako podstawę prawną żądania podała art. 59 u.p.e.a. Zdaniem skarżącej potencjalny problem niekontrolowanego spływu wód opadowych na nieruchomości znajdujące się w sąsiedztwie działki nr \[...\] został skutecznie rozwiązany poprzez zlokalizowanie, w najniżej linii terenu, ogrodzenia w postaci płyty betonowej o wysokości max 2,00 m, co zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej "Prawo budowlane") nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia odpowiedniemu organowi administracji budowlanej. Według skarżącej wody opadowe z terenu działki nr \[...\] są całkowicie zagospodarowane w obrębie nieruchomości, co jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania terenu (Karta terenu nr \[...\]): "dopuszczone jest odprowadzenie wód opadowych, m.in. do zbiorników retencyjnych oraz do dołów chłonnych (uwzględniając warunki gruntowo-wodne)". W opinii strony, nałożony obowiązek został wykonany, a działania organu administracji i próba zmuszenia strony do wykonania prac, które są całkowicie zbyteczne z uwagi na nieistnienie problemu niekontrolowanego spływu wód opadowych, jest pozbawione racjonalnych podstaw, a dalsze postępowanie bezprzedmiotowe. Wójt postanowieniem z \[...\] maja 2022 r., nr \[...\], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 59 § 1 u.p.e.a., warunkujące umorzenie tego postępowania. Na skutek zażalenia skarżącej Kolegium postanowieniem z \[...\] marca 2023 r., nr \[...\], utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Jak wyjaśnił organ odwoławczy prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją niewykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego decyzją Wójta z \[...\] sierpnia 2020 r., którego wykonania skarżąca unika. Zdaniem SKO wykonanie ogrodzenie z płyty betonowej nie stanowi o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji Wójta. Nałożenie grzywny ma natomiast zapewnić efektywność egzekucji i będzie środkiem mniej uciążliwym dla strony niż wykonanie zastępcze. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium stwierdziło, że skarżąca z całą pewnością wiedziała o konieczności wydania decyzji o warunkach zabudowy na odprowadzenie wód opadowych. Taką pewność Kolegium wywiodło z faktu prowadzenia sprawy przez pełnomocnika zawodowego, który od co najmniej 2018 r. prowadzi sprawy skarżącej i jako jej pełnomocnik uczestniczył w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji nakładającej obowiązek, jak i w postępowaniu niniejszym. Trudno zatem przyjąć, że zawodowy pełnomocnik skarżącej nie wiedział, że decyzja o warunkach zabudowy dla wykonania kanalizacji deszczowej na działce skarżącej jest niezbędna. W ocenie Kolegium takie działanie skarżącej i jej pełnomocnika świadczy o zamierzonym przeciąganiu postępowania. Skarżąca nie zamierza wykonać nałożonego na nią obowiązku a przemawia za tym jej wniosek z \[...\] kwietnia 2022r. o umorzenie postępowania. Na postanowienie SKO z \[...\] marca 2023 r. skarżąca wniosła do WSA w Gdańsku skargę, zarzucając wydanie postanowienia pomimo tego, że dotyczy materii już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem, które jest postanowieniem ostatecznym w administracyjnym toku instancji, tj. postanowieniem Kolegium z \[...\] lutego 2023 r., nr \[...\], co stanowi uchybienie powodujące jego nieważność. Skarżąca podniosła mające wpływ na treść orzeczenia błędy w ustaleniach faktycznych polegające na: a) przyjęciu, że skarżąca zarzuciła postanowieniu z dnia \[...\] września 2022 r. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca miała możliwość wykonania nałożonego na nią obowiązku w sposób wskazany przez organ I instancji w piśmie z \[...\] marca 2022 r., a obowiązek ten nie mógł być wykonany z uwagi na zbyt krótki czas od momentu doręczenia pisma stronie z dnia \[...\] marca 2022 r., w którym strona została poinformowana przez organ I instancji o konieczności wystąpienia o wydanie stosownych warunków na podłączenie się do kanalizacji deszczowej, podczas gdy skarżąca nie sformułowana takiego zarzutu pod adresem wskazanego przez SKO postanowienia, a także nie zamieściła takiego twierdzenia w uzasadnieniu wniesionego zażalenia; b) powzięciu dowolnego i sprzecznego z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania ustalenia, że skarżąca z całą pewnością wiedziała o konieczności wydania decyzji o warunkach zabudowy na odprowadzanie wód opadowych, co miało wynikać z faktu reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika, podczas gdy z faktu reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika wyciągnięcie takiego wniosku jest niemożliwe i fakt ten nie może być podstawą dla takich ustaleń. Skarżąca wskazała również na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) art. 107 § 3 w zw. art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez całkowity brak odniesienia się w postanowieniu do zarzutu postawionego przez skarżącą wskazanemu przez SKO postanowieniu z \[...\] września 2022 r. w zażaleniu z \[...\] października 2022 r.; b) art. 121 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji w sytuacji, gdy narusza one art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez całkowity brak uzasadnienia wysokości grzywny, którą została obciążona skarżąca; c) art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie w toku orzekania faktu, iż skarżąca nie miała możliwości wykonania obowiązku, który nakładał na nią tytuł wykonawczy nr \[...\], a także, że przedmiotowa niemożliwość wynikała z przyczyn leżących po stronie wierzyciela. W związku z tymi naruszeniami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. kopii znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Kolegium z \[...\] lutego 2023 r., nr \[...\] - na okoliczność wydania przez Kolegium tego postanowienia oraz jego przedmiotu, tj. zażalenia skarżącej na postanowienie Wójta nr \[..\] z \[...\] września 2022 r. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W dniu 23 października 2024 r. WSA w Gdańsku wydał opisany na wstępie wyrok. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium z \[...\] marca 2023 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta nr \[...\] o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia jej do wykonania obowiązku niepieniężnego, wynikającego z decyzji Wójta z \[...\] sierpnia 2020 r., zobowiązującej skarżącą do odprowadzenia z jej działki nr \[...\] wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej stanowiącej własność gminy, istniejącej na działkach nr \[...\] i \[...\], w \[...\]. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa grzywna stanowiła drugą grzywnę, jaką organ nałożył na stronę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego. Pierwsza grzywna została nałożona postanowieniem z \[...\] marca 2022 r. WSA w Gdańsku w pierwszej kolejności wskazał na niezasadność zarzutu dotyczącego nieważności wydanych postanowień z uwagi na to, że dotyczą one materii już rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem. Co prawda w zaskarżonym postanowieniu Kolegium w sentencji wskazało, że rozpoznaje zażalenie od postanowienia Wójta "z dnia \[...\] września 2022 r.", to jednakże postanowieniem z \[...\] lutego 2024 r., nr \[...\], SKO sprostowało oczywistą omyłkę w sentencji i wskazało, że zażalenie dotyczy postanowienia "z dnia \[...\] kwietnia 2022 r.". Skarga na postanowienie o sprostowaniu została prawomocnie odrzucona postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 473/24\. W ocenie Sądu I instancji nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Kolegium z \[...\] marca 2023 r. nie dotyczyło materii już rozpoznawanej przez organy, w szczególności nie dotyczyło postanowienia Wójta z \[...\] września 2022 r., lecz postanowienia tego organu z \[...\] kwietnia 2022 r. Przechodząc do dalszej oceny legalności zaskarżonych aktów WSA w Gdańsku podał, że podstawą prawną działań organów w niniejszej sprawie były przepisy u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze tej ustawy, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. grzywna w celu przymuszenia. Następnie Sąd I instancji przywołał treść relewantnych przepisów, w tym art. 119, art. 122 § 1-3 i . 121 § 1, 2 i § 4 u.p.e.a. Przy czym Sąd I instancji zauważył, że niezasadny jest zarzut skargi, iż w wydanych postanowieniach organy w ogóle nie uzasadniły wysokości nałożonej na nią grzywny. Należy bowiem zauważyć, że przewidziana w art. 121 § 1-4 u.p.e.a. możliwość nałożenia przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia należy do kategorii tzw. uznania administracyjnego. Niewątpliwie bowiem w każdej sytuacji gdy przepis prawa pozostawia organowi swobodę w określeniu wysokości nałożenia grzywny czy kary, mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym. Zatem organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji winien mieć na uwadze nie tylko treść tytułu wykonawczego, ale także górną granicę wymierzanej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności wskazujące dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Chodzi o takie rozstrzygnięcie aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, gdyż zgodnie z art. 7 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne w administracji winno być prowadzone racjonalnie i efektywnie. Uzasadnienie to powinno odnosić się więc do okoliczności danej sprawy, tj. uwzględniać rodzaj niewykonanego obowiązku i okres bierności zobowiązanego w jego realizacji oraz wskazywać, że taka kwota będzie stanowić dla zobowiązanego tego rodzaju dolegliwość, iż zastosuje się on do ciążących na nim obowiązków administracyjnych. W ocenie WSA w Gdańsku w zaskarżonych postanowieniach organy wskazywały wprawdzie lakonicznie, że grzywna w wysokości \[...\] zł zapewni efektywność egzekucji i będzie środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, jednakże tak sformułowane uzasadnienie należy w okolicznościach sprawy uznać za wystarczające. Wątpliwości Sądu budzi bowiem raczej to, czy grzywna ta nie powinna być większa, bądź też czy nie byłoby bardziej zasadne skorzystanie z wykonania zastępczego, lecz ze względu na zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 134 § 2 p.p.s.a.) – co miałoby miejsce w przypadku uchylenia postanowień ze względu na brak uzasadnienia nienałożenia grzywny w wyższej wysokości lub nieskorzystanie z innych środków egzekucyjnych, nie jest możliwe uchylenie wydanych rozstrzygnięć. Zaskarżone postanowienia są więc w ocenie Sądu I instancji niewystarczające w zakresie uzasadnienia wysokości grzywny, ale raczej w kontekście uzasadnienia czy organ rozważał podwyższenie kwoty grzywny nakładanej jako kolejna lub zastosowanie innego środka i czemu uznał, że nie ma takiej konieczności, pozostając przy kwocie \[...\] zł (a więc kwocie ustalonej w dolnych granicach). Uchylenie jednak postanowienia z tego powodu mogłoby skutkować przy ponownym rozpoznaniu sprawy nałożeniem grzywny w wyższej wysokości lub zastosowaniem innego środka, co stanowiłoby rozstrzygnięcie mniej korzystne dla skarżącej. Jednakże mimo tych uchybień w zakresie uzasadnienia postanowienia WSA w Gdańsku uznał, że co do zasady wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu albowiem niewątpliwie istniały podstawy do nałożenia rzeczonej grzywny. Tym samym Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Organy dokonały bowiem ustaleń w zakresie niezbędnym do podjęcia rozstrzygnięcia o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia i niewątpliwie były uprawnione do orzeczenia kolejnej grzywny z uwagi na brak wykonania przez skarżącą obowiązku niepieniężnego i brak wykazania woli rzeczywistego i dobrowolnego jego wykonania, a jedyne wątpliwości Sądu dotyczą braku zbadania zasadności nałożenia grzywny w wyższej kwocie. W tym kontekście wydane postanowienia nie naruszają w sposób istotny art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie, że skarżąca nie miała możliwości wykonania nałożonego obowiązku, co wynikało z przyczyn leżących po stronie wierzyciela. W tym zakresie należy wskazać, że decyzja, która nakładała obowiązek niepieniężny jest ostateczna i prawomocna. Z jej treści wynika zaś jasno, że skarżąca została zobowiązana do wykonania na działce nr \[...\] urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr \[...\], z odprowadzeniem zebranej wody opadowej lub roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy \[...\], zlokalizowanej na działce nr \[...\] lub na działce nr \[...\]. Decyzja ta nie wskazuje, jakie urządzenia mają zostać wykonane lecz jednoznacznie określa, że ich wykonanie ma służyć odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do gminnej sieci kanalizacji deszczowej. Podmiot zobowiązany nie ma wobec tego dowolności w zakresie wykonania obowiązku, tj. nie może odprowadzać wód z działki w inny sposób niż do gminnej sieci. Zdaniem WSA w Gdańsku bez znaczenia dla niniejszej sprawy, dotyczącej nałożenia grzywny, jest więc to, że strona wykonała na swojej działce ogrodzenie z płyt betonowych, które ma w jej ocenie zapobiegać niekontrolowanemu spływowi wód z działki nr \[...\] na tereny sąsiednie, jak i podnoszona przez skarżącą okoliczność, że wody opadowe mogą być odprowadzane do studni chłonnej na działce zgodnie z postanowieniami planu miejscowego. Działania takie nie stanowiły bowiem realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Wójta z \[...\] sierpnia 2020 r. Nie ma też znaczenia podnoszony przez stronę fakt, iż nie mogła ona wykonać obowiązku ze względu na brak wiedzy o konieczności uzyskania warunków przyłączenia do kanalizacji, o czym organ poinformował ją dopiero \[...\] marca 2022 r., brak współdziałania organu, który wydał jej warunki podłączenia do kanalizacji w dniu \[...\] listopada 2022 r. oraz fakt, że decyzja w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie przyłącza kanalizacji deszczowej została wydana w dniu \[...\] grudnia 2022 r. Według Sądu I instancji z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek w tym przedmiocie skarżąca złożyła do organu dopiero \[...\] czerwca 2022 r., co potwierdza jej prawie 2-letnią bierność w wywiązywaniu się z obowiązku. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej, nie dążyła więc ona do niezwłocznego wykonania nałożonego decyzją administracyjną obowiązku w zakresie odprowadzania wód z terenu działki nr \[...\], a podejmowane przez nią wcześniej działania – wskazywane w pismach, w tym budowa ogrodzenia, należało ocenić jako pozorne (nie zmierzały bowiem do realizacji obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym) i bez znaczenia dla oceny realizacji obowiązku niepieniężnego w kontekście możliwości zastosowania środka egzekucyjnego. Dodatkowo przepis art. 122 § 3 u.p.e.a. umożliwia podmiotowi zobowiązanemu zgłoszenie zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Istotne przy tym jest, z którego z tych środków strona będzie korzystać, albowiem w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny, co do zasady, nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. (m.in. brak wymagalności obowiązku), gdyż takie zażalenie byłoby w istocie zarzutem. Niewniesienie skutecznie przez zobowiązanego zarzutów do doręczonego mu tytułu, pozbawia go więc możliwości podnoszenia ich w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego. Według Sądu I instancji z powyższego wynika, że norma art. 122 § 3 u.p.e.a. kreuje rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 tej ustawy. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego. Z uwagi zatem na alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, grzywna nie może być w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku.. WSA w Gdańsku stwierdził, że w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z \[...\] marca 2022 r. został doręczony stronie zobowiązanej \[...\] marca 2022 r. Jak wynika z akt, po otrzymaniu tytułu wykonawczego skarżąca nie skorzystała z prawa zgłoszenia zarzutów. Dopiero w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny podniosła, że orzeczony i dochodzony tytułem wykonawczym z \[...\] marca 2022 r. obowiązek jest niewykonalny. Jednakże, z uwagi na treść art. 122 § 3 u.p.e.a. i wskazane wyżej zasady, rozpatrując to zażalenie organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić tak skonstruowanego zarzutu. Z tych też względów podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na nierozpatrzenie i pominięcie faktu niewykonalności obowiązku niepieniężnego nie mógł odnieść skutku, gdyż okoliczności te nie mogły być przedmiotem rozważań organów egzekucyjnych na etapie stosowania środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. W konsekwencji też Sąd rozpatrujący skargę na orzeczenia nakładające grzywnę nie może badać kwestii wykonalności obowiązku, gdyż jest to poza zakresem aktualnego etapu postępowania egzekucyjnego. Uwzględnieniu, w ocenie Sądu I instancji, nie mógł również podlegać zarzut, że skarżąca de facto wykonała obowiązek poprzez wykonanie ogrodzenia z płyt betonowych, a kontrolowane postanowienie wydane zostało w okolicznościach bezprzedmiotowości postępowania, o której stanowi art. 59 u.p.e.a. Skarżąca twierdzi bowiem, że potencjalny problem spływu wód opadowych z jej działki został już wcześniej rozwiązany poprzez posadowienie na granicy działki ogrodzenia z płyt betonowych. Należy jednak zauważyć, że wykonanie ogrodzenia nastąpiło w 2023 r., a zatem po nałożeniu grzywny przez organ I instancji, a nadto takie działanie nie stanowiło realizacji obowiązku nałożonego decyzją z \[...\] sierpnia 2020 r. Decyzja ta bowiem jasno określiła zakres obowiązku, tj. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr \[...\] związanych z odprowadzaniem zebranej na jej działce wody do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy \[...\]. Z kolei wykonanie ogrodzenia z płyt betonowych obowiązku tego nie realizowało, gdyż nawet jeżeli wody opadowe i roztopowe nie spływałyby już na działkę nr \[...\], to nadal nie były one odprowadzane do kanalizacji deszczowej, jak wymagała tego decyzja. Reasumując WSA w Gdańsku doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane orzeczenia, mimo niepełnego uzasadnienia, odpowiadają prawu, i z tej przyczyny skargę oddalił. Podkreślił także, że przy ewentualnym ponownym stosowaniu środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie, wobec dalszego niewykonania obowiązku przez skarżącą, organy winny w sposób szczególnie wnikliwy rozważyć dobór właściwego środka, mając na względzie zasadę z art. 7 § 2 u.p.e.a., jak i przesłanki stosowania grzywny w celu przymuszenia i przymusowego wykonania zastępczego oraz fakt, że obowiązek administracyjny nie jest przez stronę wykonywany od roku 2020 r. i do jego wykonania nie skłoniły strony kilkukrotnie nakładane grzywny w wysokości \[...\] zł każda. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku wywiodła skarżąca (dalej również "skarżąca kasacyjnie"), zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a") w zw. z art. 121 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 121 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy utrzymane w mocy postanowienie Kolegium, podobnie jak poprzedzające je postanowienie Wójta, rażąco narusza przytoczone przepisy poprzez brak uzasadnienia wysokości grzywny w celu przymuszenia, którą została obciążona skarżąca, albowiem wbrew stanowisku Sądu nie sposób uznać za wystarczające uzasadnienie wskazujące wyłącznie, że grzywna zapewni efektywność egzekucji i będzie środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Dodatkowo skarżąca kasacyjnie wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według nor przepisanych. Oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W odniesieniu do zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 121 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. , których to przepisów naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w utrzymaniu w braku uchylenia przez Sąd I instancji postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z dnia \[...\] stycznia 2024 roku oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy \[...\] z dnia \[...\] sierpnia 2023 roku w przedmiocie nałożenia na skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym stwierdzić należy , że nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw. Istotą postępowania egzekucyjnego nie jest ponowna ocena obowiązku nałożonego na stronę wynikającego z tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia takiego postępowania, a jedynie wymuszenie wykonania tego obowiązku. Stosownie do zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) organ egzekucyjny może stosować w tym celu środki egzekucyjne, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków- środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji jest mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego. W razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożona na niego grzywna, o ile nie została uiszczona lub ściągnięta podlega umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywna uiszczona lub ściągnięta może mu być zwrócona w całości lub w części. Wysokość grzywny została uregulowana w art. 121 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym każdorazowo nałożona grzywna, w stosunku do osoby fizycznej, nie może przekraczać kwoty 10.000 zł. Wysokość grzywny organ egzekucyjny określa wprawdzie w sposób uznaniowy, to jednak nie ma w tym dowolności, gdyż obowiązany jest kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Stosując ten środek egzekucyjny organ musi rozważyć i określić grzywnę w takiej wysokości, która skłoni osobę zobowiązaną do wykonania nałożonego decyzją ostateczną obowiązku. Podnosząc wyżej opisany zarzut kasacyjny skarżąca uzasadniła go brakiem wskazania przez organy okoliczności przemawiających za wymierzeniem grzywny w wysokości określonej w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, że stanowisko to tylko częściowo znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji co znajduje potwierdzenie także w ustaleniach poczynionych przez organ II instancji wynika, że grzywna wymierzona skarżącej jest już kolejną grzywną wymierzoną jej w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, poprzednie grzywny były wymierzane w wysokości także po \[...\] zł. Postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania nałożonego na nią obowiązku polegającego na wykonaniu na działce o nr ewid. \[...\] w \[...\] urządzenia zapobiegającego szkodom na działce o nr ewid. \[...\] z odprowadzaniem zebranej wody opadowej i roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy \[...\] toczy się od \[...\] marca 2022 roku (data wszczęcia postępowania egzekucyjnego). Zaskarżone postanowienie w niniejszej sprawie dotyczące wymierzenia skarżącej grzywny w wysokości \[...\] zł było już kolejnym postanowieniem w tym przedmiocie. Uprzednio organ wydał 3 takie postanowienia nakładając w każdym z nich grzywnę wysokości po \[...\] zł, które nie doprowadziły do wykonania obowiązku przez skarżącą kasacyjnie. Takie zachowanie skarżącej świadczy o całkowitym braku skuteczności poprzednio wymierzonych grzywien, o ich bezskuteczności. Stwierdzenie przez organy, że dotychczas wymierzone grzywny na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. nie doprowadziły do wykonania nałożonego na skarżącą obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego jest niewątpliwie lakoniczne, co podkreślił także Sąd I instancji. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, mając na uwadze okres toczącego się postępowania egzekucyjnego, ilość dotychczas wymierzonych grzywien i to w zasadzie w dolnym ustawowym zagrożeniu, dalsze ignorowanie przez skarżącą konieczności wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nie sposób zarzucić, że nałożenie kolejnej grzywny, także w wysokości \[...\] zł nie jest celowe, że grzywna ta nie jest adekwatna do zachowania skarżącej w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, czy też wygórowana (górna granica wynosi 10.000 zł). Nie wpływa na tą ocenę podnoszona przez skarżącą kasacyjnie w skardze kasacyjnej okoliczność, że dwa z uprzednio wydanych postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia zostały uchylone. Dotyczy to postanowienia SKO w \[...\] z dnia \[...\] lutego 2023 roku i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy \[...\] z dnia \[...\] czerwca 2022 roku oraz postanowienia SKO w \[...\] z dnia \[...\] lutego 2023 roku i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy \[...\] z dnia \[...\] września 2022 roku. W obu tych przypadkach nałożona została na skarżącą kasacyjnie grzywna w celu przymuszenia po \[...\] zł. Postanowienia te zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 20204 roku, sygn. akt II SA/Gd 426/23 i II SA/Gd 428/23\. Z treści uzasadnień tych wyroków wynika, że podstawą uchylenia w/w postanowień było brak uzasadnienia samej wysokości nałożonej grzywny. Pozostałe zarzuty podniesione w skargach nie zostały uwzględnione. Z treści uzasadnień oby wyroków nie wynika, aby Sąd I instancji podważał co do zasady konieczność ponownego nałożenia grzywien. Brak wywiązania się przez organ z obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. dotyczącego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia odpowiadającego warunkom określonym w powołanym przepisie nie oznacza konieczności automatycznego jego uchylenia w ramach kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, gdy inne naruszenia przepisów postępowania niż wskazane pod lit. b) powołanego przepisu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, że lakoniczność sporządzonego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny, przy uwzględnieniu pozostałych okoliczności wynikających z akt sprawy, nie pozwala przyjąć, aby to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wysokość wymierzonej grzywny znajduje bowiem uzasadnienie w okolicznościach sprawy wynikających z akt administracyjnych. Tym samym, jak już na wstępie zaznaczono, podniesiony w skardze zarzut kasacyjny nie jest zasadny. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 lutego 2025

Symbol z opisem

[6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6091-przywrocenie-stosunkow-wodnych-na-gruncie-lub-wykonanie-urzadzen-zapobiegajacych-szkodom)

Hasła tematyczne

Egzekucyjne postępowanie

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Artur Kuś Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002505)  
art. 121, art. 18 · Dz.U. 2023 poz. 2505
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 107 par 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 184 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Gd 524/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-10-23](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-524-23-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2024-10-23--ii-sa-gd-524-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III OSK 317/25 · 9 czerwca 2026Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 317/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-317-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-317-25)
* [Sygnatura: III OSK 316/25 · 9 czerwca 2026Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 316/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-316-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-316-25)
* [Sygnatura: III SA/Po 211/26 · 11 marca 2026Wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2026 r., III SA/Po 211/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-po-211-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-03-11--iii-sa-po-211-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/48FC50944C)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-290-25-wyrok-nsa-z-2026-06-09--iii-osk-290-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B290%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Bczerwca%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B290%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
