Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III OSK 1437/24

Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 1437/24 – działalność badawczo-rozwojowa

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

21 października 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uniwersytetu \[...\] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2618/23 w sprawie ze skargi Uniwersytetu \[...\] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia \[...\] marca 2023 r. nr \[...\] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1\. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, 2\. zasądza od Ministra Nauki na rzecz Uniwersytetu \[...\] kwotę 1374 (jeden tysiąc trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B1437%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B1437%252F24)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2618/23 oddalił skargę Uniwersytetu \[...\] (dalej "skarżący" lub "Uniwersytet") na decyzję Ministra Edukacji i Nauki (dalej "Minister" lub "organ") z dnia \[...\] marca 2023 r. nr \[...\] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz na podstawie art. 269 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm., dalej w skrócie P.s.w.n.) Minister utrzymał w mocy decyzję własną z dnia \[...\] lipca 2022 r. nr \[...\], mocą której przyznana została Uniwersytetowi \[...\] kategoria naukowa A w dyscyplinie nauki prawne. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji odniósł się podnoszonej przez skarżącego kwestii niekonstytucyjności materialnoprawnej podstawy decyzji Ministra. Sąd stwierdził, że rację ma skarżący stwierdzając, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Trafne jest też stwierdzenie, że zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu, zaś organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać swoich kompetencji, o których mowa w ust. 1, innemu organowi. Sąd dodał, że nie budzi też jego najmniejszych wątpliwości prawnych dopuszczalność stosowania tzw. konstytucyjnej kontroli rozproszonej. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Hipoteza art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio chyba, że Konstytucja stanowi inaczej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przyznając skarżącemu kategorię naukową A w dyscyplinie nauki prawne (a następnie utrzymując w mocy własną decyzję) Minister w żaden sposób nie naruszył ani art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 K.p.a., ani art. 87 ust. 1 Konstytucji RP "poprzez wydanie jej na podstawie uchwały nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. Komisji Ewaluacji Nauki (dalej jako "KEN" lub "Komisja") (...) ustalającej wartość progu procentowego dla dyscypliny nauki prawne (...), która to uchwała - jako niemająca statusu legalnego (przewidzianego w Konstytucji) źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej - nie mogła współkształtować materialnoprawnej podstawy władczej ingerencji Ministra w sytuację prawną skarżącego". Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że decyzja Ministra nie została, wbrew twierdzeniom skargi, wydana na podstawie jakiejkolwiek uchwały Komisji. Wydana została na podstawie art. 269 ust. 1 P.s.w.n., zgodnie z którym Minister, biorąc pod uwagę uchwałę KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje określoną kategorię naukową. Sąd podkreślił, że jest to wyłączna podstawa materialnoprawna decyzji Ministra. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym przyznaje Ministrowi w drodze delegacji ustawowej (art. 267 ust. 1 pkt 1) kompetencje określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. co do sposobu określania kategorii naukowej, a także sposobu przeprowadzania ewaluacji. W wykonaniu tej ustawowej delegacji Minister w § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661, dalej jako rozporządzenie) ustalił, że w celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, Komisja przeprowadza dodatkową ocenę ekspercką. Ocena jest dokonywana przez dwóch ekspertów, w tym jednego pochodzącego ze znaczącego zagranicznego ośrodka naukowego, powołanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 tego paragrafu dodatkowej ocenie eksperckiej zostaje poddana działalność naukowa ewaluowanego podmiotu prowadzona w ramach dyscypliny naukowej albo artystycznej, jeżeli została zaliczona zgodnie z przepisem § 27 ust. 2 do kategorii naukowej A lub uzyskała w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji, o którym mowa w art. 267 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n., zwanego dalej "pierwszym kryterium", ocenę o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. Z § 28 ust. 3 rozporządzenia wynika, że Komisja ustala dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej próg procentowy, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80% najwyższej z tych ocen. W przypadku dyscyplin naukowych wartość progu procentowego zależy w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Zdaniem skarżącego, właśnie ten wymóg uzyskania w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji oceny o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję, o którym mowa w § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, jest sprzeczny z art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. i w związku z art 92 ust. 2 Konstytucji RP nie mógł wyłączać możliwości poddania skarżącego dodatkowej ocenie eksperckiej, a w konsekwencji uzyskania kategorii naukowej A+. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił więc, że owo ustalenie w uchwale "progu procentowego przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie" nie stanowi w żadnej mierze prawa powszechnie obowiązującego, zaś uchwała Komisji w tym przedmiocie nie ma charakteru aktu prawnego. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 268 ust. 1 P.s.w.n. Komisja Ewaluacji Naukowej podejmuje uchwałę w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji, a następnie Przewodniczący KEN przekazuje Ministrowi tę uchwałę w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia. KEN powołana została zarządzeniem Ministra Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie powołania Komisji Ewaluacji Nauki (Dz. Urz. Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki z dnia 1 marca 2019 r. poz. 29). Komisja ta nie jest żadnym organem administracji publicznej, a jedynie jednostką powołaną do wykonania zadań określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Poza sporem jest więc, że Komisja nie ma żadnych uprawnień do stanowienia prawa. Tym niemniej, zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. to właśnie do ustawowych zadań KEN należy przeprowadzanie ewaluacji jakości działalności naukowej, o której mowa w art. 265 tej ustawy. To nie Minister, a Komisja przeprowadza ewaluację. Minister natomiast przyznaje kategorię naukową (art. 269 ust. 1 P.s.w.n.), ale sam ewaluacji nie prowadzi. Dalej Sąd wyjaśnił, że zezwolone przez Ministra w § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ustalenie przez Komisję progu procentowego w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej nie stanowi - jak twierdzi skarżący - przekazania przez organ upoważniony do wydania rozporządzenia jego kompetencji, o których mowa w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, innemu organowi. Po pierwsze, jak już była mowa, KEN nie jest organem, a po drugie ustalenie tego progu nie zostało zastrzeżone do wyłącznej nieprzekazywalnej kompetencji Ministra w art. 267 ust. 2 pkt 1 - 2 P.s.w.n. Co więcej, Minister w § 28 ust. 3 rozporządzenia wyraźnie i w sposób niepozwalający na dowolność działania komisji w ustalaniu tego progu wskazał, że Komisja ustala dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej próg procentowy w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80% najwyższej z tych ocen. W przypadku dyscyplin naukowych wartość progu procentowego zależy w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Sąd dodał, że jak wynika z akt sprawy Komisja ustaliła dla dyscypliny nauki prawne uchwałą nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 95%. Minister, uzasadniając zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że "w dyscyplinach naukowych pozycję nauki polskiej określono posługując się powszechnie dostępną bazą Scimago Journal and Country Rank (SJR). W przypadku dyscyplin niemających swojego bezpośredniego odpowiednika w bazie SJR, wyznaczono pozycję polskiej nauki w subdyscyplinach wchodzących w skład danej dyscypliny, a następnie określono ostateczną pozycję całej dyscypliny. Z uwagi na dostępność danych, pozycję nauki polskiej w poszczególnych dyscyplinach określono na podstawie okresu 2017-2021\. Równocześnie, w świetle obowiązujących przepisów, Komisja nie mogła ani pominąć najwyższego wyniku uzyskanego w kryterium I w ewaluowanej dyscyplinie, ani uznać, że próg procentowy będzie odnosić do innego, niższego wyniku, ani też ustalić ww. progu na poziomie niższym niż 80%. Jak wskazano wyżej, wartość progu procentowego dla dyscypliny nauki prawne ustalono na poziomie 95%, zgodnie z przywołaną regułą, że wyższa pozycja w bazie SJR skutkuje niższą wartością progu procentowego". Zdaniem Sądu pierwszej instancji z uwagi na powyższe Minister dokonał oceny również sposobu ustalenia przez KEN wartości progu procentowego, poprawnie uznając, że Komisja ustaliła próg procentowy celem wyłonienia kandydatów do kategorii naukowej A+ w tej dyscyplinie w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami ustalonymi w § 28 ust. 3 rozporządzenia, a więc nie dowolnie, ale w sposób określony przez Ministra. Skoro więc ocena KEN działalności skarżącego w kryterium I ewaluacji wyniosła 89% najwyższej oceny w kryterium I w tej dyscyplinie, która wyniosła 265,89, to zasadnym było ustalenie Komisji, że działalność naukowa skarżącego w dyscyplinie nauki prawne nie kwalifikowała go do dodatkowej oceny eksperckiej, zgodnie z § 28 rozporządzenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, dokonując powyższej analizy Minister wykazał, że w procesie decyzyjnym nie jest związany żadną z uchwał Komisji - ani w zakresie ustalenia progu procentowego, ani w zakresie uchwały w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji. To, że organ uznał za poprawną zarówno uchwałę nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r., jak i uchwałę z propozycją przyznania skarżącemu określonej kategorii naukowej nie oznacza, że były one jakąkolwiek podstawą materialnoprawną wydanej i kwestionowanej przez skarżącego decyzji. Odnośnie tej ostatniej uchwały Sąd wyjaśnił nadto, że użyte w art. 269 ust. 1 P.s.w.n. sformułowanie, że Minister "bierze pod uwagę" uchwałę, o której mowa w art. 268 ust. 1 cyt. ustawy wprost wskazuje na brak jakiegokolwiek związania organu uchwałą KEN. Jak wskazuje się w literaturze: "Ponieważ minister wydaje decyzję w sprawie przyznania kategorii naukowej, "biorąc pod uwagę uchwałę" Komisji Ewaluacji Nauki (art. 269 ust. 1 in principio P.s.w.n.), nie jest on treścią uchwały związany. Tym bardziej oznacza to potrzebę samodzielnego przeprowadzenia przez Ministra postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowej (z tego punktu widzenia użycie liczby mnogiej "postępowania" w art. 270 uznać będzie można za uzasadnione) - przy potrzebie jedynie ustosunkowania się przez ministra do uchwały Komisji oraz, wobec stosowania do decyzji ministra przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (z wyłączeniami wskazanymi w art. 270 P.s.w.n.), odpowiedniego uzasadnienia rozstrzygnięcia innego niż treść uchwały. Sąd zaznaczył, że w postępowaniu prowadzonym w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wydaje decyzję w sprawie przyznania kategorii naukowej już nie "biorąc pod uwagę uchwałę" Komisji Ewaluacji Nauki, lecz po uzyskaniu jej opinii (art. 269 ust. 5 w zw. z ust. 4). Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał zarzuty skargi za niezasadne, a nie będąc niezwiązany zarzutami skargi, dokonał kompleksowej oceny zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnił, że kwestie dotyczące tego, co jest przedmiotem ewaluacji - a więc jakość działalności naukowej - wymagają przy dokonywaniu oceny wiadomości specjalnych w danej dziedzinie naukowej. O ile sądy administracyjne władne są do rozstrzygania kwestii prawnych i są wyspecjalizowaną władzą sądowniczą w zakresie prawa i jego wykładni oraz stosowania, o tyle poza ich kognicją i oceną prawną pozostają kryteria ewaluacji, takie jak poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności, efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych, wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki (art. 267 ust. 1 P.s.w.n.) - nawet, jeśli dotyczą one ewaluacji działalności naukowej w dziedzinie prawa. Sąd administracyjny z natury rzeczy nie ma specjalistycznej wiedzy pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w tym zakresie z Komisji Ewaluacji Nauki, wyłanianych na podstawie art. 272 ust. 1 ustawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być tym samym celowość czy słuszność działania organu w procesie przyznania kategorii naukowej, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania do danej kategorii. Działanie Ministra w tym zakresie wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej, jako że Sąd może kontrolować jedynie legalność działania organów administracji publicznej. Dlatego poza kontrolą sądową uznaniowej decyzji Ministra pozostają kwestie zasadności oceny poszczególnych kryteriów i doboru przyporządkowania do danej kategorii, którymi posługiwał się Minister. Kontrola decyzji w kwestionowanym zakresie może jedynie polegać na kontroli prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także na kontroli podjętych przez organ działań z punktu widzenia formalnego. W takim też zakresie Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej (i poprzedzającej) decyzji organu jest niezwykle drobiazgowe i wykazujące zarówno przesłanki rozstrzygnięcia (art. 11 K.p.a.), jak i należyte przywołanie ustalonego stanu faktycznego oraz prawnego (art. 107 § 3 K.p.a.). Nie sposób też uznać, że w tej sprawie Minister przekroczył swobodę oceny zebranych dowodów (art. 80 K.p.a.) lub nienależycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Jak zaś wynika z powyżej dokonanej oceny prawnej, Minister nie naruszył również zasady praworządności (art. 6 K.p.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Uniwersytet, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) dalej w skrócie P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię - pkt I 1 - pkt I 5 oraz pkt II 1: 1) art. 269 ust. 1 P.s.w.n. w związku z art. 7 Konstytucji RP i w związku z art. 6 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis zawarty w tym artykule stanowił "wyłączną podstawę materialnoprawną" skarżonej decyzji Ministra o przyznaniu kategorii naukowej, podczas gdy podstawę tę współkształtował § 28 ust. 1-3 rozporządzenia oraz przepisy uchwały nr 17/2022 Komisji z dnia 9 maja 2022 r. w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego - zarówno co do wyznaczania obowiązujących w tym przypadku podstawy, jak i granic prawa; 2) art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. w związku z art. 274 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że upoważnienie KEN do przeprowadzenia ewaluacji jakości działalności naukowej obejmuje również upoważnienie do ustalenia sposobu jej przeprowadzania, a więc i - docelowo - granic prawa w tym zakresie; 3) § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w związku z uchwałą KEN nr 17/2022 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustalenie przez Komisję w uchwale, o której mowa, progu procentowego "nie stanowi w żadnej mierze prawa powszechnie obowiązującego, zaś uchwała Komisji w tym przedmiocie nie ma charakteru aktu prawnego", gdy tymczasem uchwała ta zawiera normy generalne i abstrakcyjne adresowane do podmiotów spoza systemu administracji publicznej, a zatem normy prawa powszechnie obowiązującego; 4) art. 92 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7 Konstytucji RP i w związku z art. 6 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwe jest przekazanie przez Ministra kompetencji prawotwórczej innemu organowi, gdy tymczasem przekazanie kompetencji prawotwórczej jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy przepis tak stanowi; 5) art. 269 ust. 1 w związku z art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. i w związku z § 28 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Minister nie jest związany uchwałą KEN w sprawie ustalenia progu procentowego; 6) art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w związku z uchwałą nr 17/2022 KEN poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na nieskorzystaniu z możliwości stwarzanych przez mechanizm sądowej kontroli rozproszonej, co powinno skutkować wydaniem wyroku z pominięciem ww. przepisów rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej oraz załącznika do uchwały nr 17/2022 KEN (wiersz 32, ustalenie progu procentowego dla dyscypliny nauki prawne); 7) art. 70 ust. 5 Konstytucji RP w związku z art. 9 ust. 2 P.s.w.n. w odniesieniu do § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w związku z uchwałą nr 17/2022 KEN poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na nieuwzględnieniu wymagań służących respektowaniu autonomii administracyjnej szkół wyższych oraz wolności akademickiej uczelni; 8) a także naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z § 28 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że decyzja Ministra została wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w wymaganym przez przepisy prawa zakresie, tzn. pomimo niepoddania Uniwersytetu w dyscyplinie nauki prawne dodatkowej ocenie eksperckiej w sytuacji, w której został zaliczony do kategorii A, co stanowiło wystarczającą przesłankę - w ocenie skarżącego – do przeprowadzenia tej oceny. II) z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie podzielił argumentacji opartej na zarzutach przedstawionych w I części skargi, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. § 28 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uchwała nr 17/2022 KEN ustalająca próg procentowy dla dyscypliny nauki prawne na poziomie 95% została podjęta prawidłowo w oparciu o wytyczne ujęte w § 28 ust. 3 rozporządzenia, a w konsekwencji wadliwe zaakceptowanie zastosowania tejże uchwały nr 17/2022 KEN w zakresie progu procentowego ustalonego dla dyscypliny nauki prawne; 2) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z § 28 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że decyzja Ministra została wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w wymaganym przez przepisy prawa zakresie, tzn. pomimo niepoddania Uniwersytetu \[...\] w dyscyplinie nauki prawne dodatkowej ocenie eksperckiej. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie w całości z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw (zgodnie z art. 184 P.p.s.a.); o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a.); o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych (zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 210 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest zasadna, mimo że nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. Te jednak zarzuty, które mają istotne znaczenie w tej sprawie, są zasadne. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takim przypadku co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Uwzględniając komplementarny charakter części zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy do niektórych z nich odnieść się w sposób łączny. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz § 28 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia polegający na uznaniu, że brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dodatkowej oceny eksperckiej nie narusza prawa, skoro w ocenie strony skarżącej prawidłowe zastosowanie tych przepisów powinno prowadzić do konieczności takiej dodatkowej oceny. Uniwersytet został bowiem zaliczony do kategorii A, co stanowiło wystarczającą przesłankę do przeprowadzenia tej oceny. Oceniając tak postawiony zarzut należy wskazać, że dotyczy on nie tyle naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ile naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowią dla sądu administracyjnego podstawy do prowadzenia postępowania i sąd nie stosuje tych przepisów nawet odpowiednio. Sąd administracyjny jedynie kontroluje zaskarżoną działalność organu administracji mając za wzorzec przepisy postępowania administracyjnego. Także podniesione w tym zarzucie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji § 28 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z powołanym przepisem dodatkowej ocenie eksperckiej zostaje poddana działalność naukowa ewaluowanego podmiotu prowadzona w ramach dyscypliny naukowej albo artystycznej, jeżeli została zaliczona zgodnie z § 27 ust. 2 tego rozporządzenia do kategorii naukowej A. Nie jest to jednak wyczerpująca regulacja w zakresie wskazania ewaluowanego podmiotu, wobec którego przeprowadza się dodatkową ocenę ekspercką. Gdyby wystarczającym było uzyskanie jedynie kategorii naukowej A, to wówczas właściwy minister powinien objąć obowiązkiem przeprowadzenia dodatkowej oceny eksperckiej wszystkie ewaluowane podmioty, które uzyskały ocenę kategorii naukowej A. Tak jednak nie jest, ponieważ § 28 ust. 2 rozporządzenia zawiera dwa punkty obejmujące dwie przesłanki, które musiały być spełnione, aby podmiot podlegający ewaluacji został skierowany do dodatkowej oceny eksperckiej celem ewentualnego podwyższenia kategorii naukowej z A na A+. Zgodnie z tym przepisem przesłanki te to: a) zaliczenie działalności naukowej lub artystycznej ewaluowanego podmiotu do kategorii naukowej A, b) uzyskanie w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji obejmującego poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności ocenę o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. W zakresie wykładni tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, jakoby samo uzyskanie kategorii naukowej A obligowało do przeprowadzenia dodatkowej oceny eksperckiej. Dopiero uzyskanie kategorii naukowej A i jednocześnie ocena wartości poziomu prowadzonej działalności naukowej nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej nakazywałby przeprowadzenie dodatkowej oceny eksperckiej. Istota sporu w tej sprawie, objęta zarzutami skargi kasacyjnej dotyczy zarówno wykładni jak i prawidłowego zastosowania § 28 ust. 3 rozporządzenia. Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego przejawia się w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (lub przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy lub też zastosowaniu nieobowiązującej normy prawnej. Natomiast naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej mającej zastosowanie w sprawie (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2026 r. sygn. akt I GSK 995/25; wyrok NSA z 6 sierpnia 2026 r. sygn. akt I GSK 181/26). Tym samym podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania strona skarżąca kasacyjnie powinna uzasadnić, dlaczego dany przepis (ściślej hipoteza objęta normą prawną zawartą w tym przepisie), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, nie może być zastosowany do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Analiza zarówno zarzutów skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienia nie pozwala na uznanie zasadnym zarzutu niewłaściwego zastosowania ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej zawartej w § 28 ust. 3 rozporządzenia, ale dokonania jego błędnej wykładni, a więc błędnego odkodowania treści normy prawnej. W związku z tym zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni § 28 ust. 3 rozporządzenia, jako mający podstawowe znaczenie w tej sprawie zostanie poddany ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z powołanym § 28 ust. 3 rozporządzenia, KEN obligatoryjnie ustalało dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej próg procentowy, o którym mowa w § 28 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, tj. próg procentowy w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej, w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80 % najwyższej z tych ocen. Ponadto w przypadku dyscyplin naukowych wartość progu procentowego zależy w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu w ten sposób, że wyższa pozycja w takiej bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Ocenę taką ustalała KEN w drodze uchwały i charakter prawny tej uchwały ma istotne znaczenie w tej sprawie. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie uchwała ta zawiera normy abstrakcyjne i generalne, a ponadto jest wiążąca dla Ministra w procedurze nadania kategorii naukowej. Tym samym do jej wydania upoważniona byłaby KEN tylko wtedy, gdyby upoważnienie ustawowe wyraźnie wskazywało na tę Komisję jako organ wydający taką uchwałę. Podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że taka uchwała stanowi zarówno jedną z podstaw wydania decyzji przyznającej kategorię naukową podmiotowi podlegającemu ewaluacji, jak i stanowi akt prawa powszechnie obowiązującego, mimo wydania jej bez właściwej podstawy prawnej, bo za taką nie można uznać § 28 ust. 3 rozporządzenia. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że uchwała ta ma charakter jedynie dowodowy i nie jest źródłem norm prawnych powszechnie obowiązujących stanowi także odrębny zarzut skargi kasacyjnej. Oceniając kontrolowany wyrok w zakresie tak postawionego zarzutu należy stwierdzić, że delegację ustawową do wydania samego rozporządzenia z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej zawiera art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Zgodnie z jego treścią minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki został zobowiązany do wydania rozporządzenia określającego rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji jakości działalności naukowej, definicje monografii naukowej i artykułu naukowego, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej, a także sposób przeprowadzania ewaluacji, mając na uwadze specyfikę prowadzenia działalności naukowej w ramach dziedzin, zwłaszcza w zakresie nauk społecznych, humanistycznych i teologicznych, oraz specyfikę osiągnięć, o których mowa w art. 265 ust. 8 tej ustawy, porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin, a także rzetelność i przejrzystość ewaluacji. Jednym z zakresów regulacji zawartych w ww. delegacji ustawowej jest określenie sposobu przeprowadzenia ewaluacji. Nie budzi wątpliwości, że rozporządzenie to określa sposób przeprowadzania ewaluacji. Co istotne, podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia ewaluacji jakości działalności naukowej uczelni jest KEN, co wprost wynika z normy ustawowej zawartej w art. 274 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. Jest to norma zadaniowa, a doprecyzowanie sposobu przeprowadzania ewaluacji zostało przez ustawodawcę powierzone Ministrowi. Co istotne, sam wybór sposobu uregulowania ewaluacji pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. Ewaluacja obejmująca ocenę działalności naukowej szkół wyższych stanowi jeden z zakresów polityki państwa wobec szkolnictwa wyższego i nauki. Minister powinien tak regulować sposoby tej ewaluacji, aby osiągać zamierzone cele. Regulując proces ewaluacji zobowiązano KEN do przygotowania dla każdej dyscypliny naukowej (i artystycznej) propozycji zestawów wartości referencyjnych dla kategorii naukowych A, B+ i B pozwalających na zakwalifikowanie działalności naukowej ewaluowanych podmiotów do określonej kategorii naukowej (§ 26 ust. 1 rozporządzenia). Propozycje zestawów tych wartości były przekazywane Ministrowi celem ich zatwierdzenia i po ich zatwierdzeniu obowiązywały do kolejnej ewaluacji. Poza zestawem wartości referencyjnych KEN dokonywała oceny każdego ewaluowanego podmiotu w zakresie poziomu naukowego lub artystycznego prowadzonej działalności, efektów finansowych badań naukowych i prac rozwojowych oraz wpływu działalności naukowej ewaluowanego podmiotu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Komisja oceniając każdy z tych trzech zakresów ewaluacji wraz z zastosowaniem określonych i zatwierdzonych wartości referencyjnych podejmowała uchwałę w sprawie zaproponowania każdemu podmiotowi określonej kategorii naukowej (art. 268 ust. 1 P.s.w.n.) i taką uchwałę kierowała do Ministra. Uchwała ta nie była dla Ministra wiążąca, ale organ ten miał obowiązek wziąć ją pod uwagę przy wydawaniu decyzji przyznającej kategorię naukową (tak też w orzecznictwie sądowym, por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1591/23; prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1596/23; prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1622/23). Ma to istotne znaczenie, ponieważ skoro sama uchwała kończąca procedurę ewaluacji w zakresie wszystkich jej kryteriów i proponująca kategorię naukową stanowiła jedynie propozycję dla Ministra, to Minister mógł przyznać inną niż zaproponowana kategorię. KEN nie kończyła postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowej, ale pełniła funkcję wyspecjalizowanego organu Ministra, którego celem było zgromadzenie materiału dowodowego i na tej podstawie zaproponowanie swojego stanowiska (tak też WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 29 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1622/23). Minister wydając decyzję o przyznaniu kategorii naukowej miał obowiązek ocenić prawidłowość przeprowadzenia postępowania w każdej sprawie, a więc i czynności oraz uchwały samej Komisji poprzedzających zaproponowanie przez nią określonej kategorii naukowej. Przyznanie kategorii naukowej A+ wymagało przeprowadzenia dodatkowej oceny eksperckiej. Postępowanie dotyczące zaproponowania Ministrowi przez KEN kategorii naukowej A+ zostało uregulowane w § 28 rozporządzenia. Czynności KEN podejmowane na podstawie tego przepisu obejmowały ustalanie przesłanek pozwalających na zaproponowanie danemu podmiotowi kategorii naukowej A+. Skoro było to także postępowanie dowodowe (następcze wobec uprzedniego postępowania zakończonego zaproponowaniem Ministrowi przyznania danemu podmiotowi kategorii naukowej A), mające na celu wykazanie uzyskania szczególnie wysokich osiągnięć ewaluowanego podmiotu, to tym samym podejmowanie w tym zakresie czynności także miały charakter dowodowy i służyły ustalaniu określonych okoliczności. Jedną z nich było wskazanie, jaka winna być ocena poziomu naukowego lub artystycznego prowadzonej działalności, aby można było podmioty z danej dyscypliny naukowej lub artystycznej dopuścić do dodatkowej oceny eksperckiej pozwalającej na nadanie kategorii A+. Zgodnie z § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia warunkiem objęcia dodatkową oceną ekspercką było (poza zaliczeniem do kategorii naukowej A) uzyskanie z podstawowego kryterium jakim był poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności oceny o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalany przez KEN. Próg ten miał być ustalany w stosunku do najwyższej oceny w danej kategorii naukowej lub artystycznej. Tym samym elementem procedury było ustalanie przez KEN owego progu procentowego dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej. Uchwała KEN zawierająca taki próg nie była wiążąca dla Ministra, tak samo jak i inne uchwały podejmowane w procedurze ewaluacji. Nie mogła być wiążącą już z tego powodu, że była jednym ze środków dowodowych zmierzających do ustalenia propozycji kategorii naukowej ewaluowanego podmiotu, a zgodnie z powołanym już art. 269 ust. 1 P.s.w.n. Minister jedynie brał pod uwagę uchwałę proponującą także kategorię naukową A+ i samodzielnie w drodze decyzji administracyjnej decydował o przyznaniu takiej kategorii. Tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie, jakoby uchwała KEN podejmowana na podstawie § 28 ust. 3 rozporządzenia była źródłem norm prawnych powszechnie obowiązujących i tym samym wiążących także Ministra. Nieprecyzyjne w tym zakresie stanowisko zajął Minister w wydanych w sprawie decyzjach, natomiast Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał na wewnętrzny charakter tej uchwały, która nie była wiążąca i którą każdorazowo miał obowiązek ocenić sam organ w toku postępowania. Jednak tak Sąd pierwszej instancji, jak i Minister w zaskarżonej decyzji dokonali błędnej wykładni § 28 ust. 3 rozporządzenia. Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję stwierdził, że ustalenie progu procentowego na podstawie ww. przepisu polegało na ustaleniu go na poziomie 95 % i dopiero osiągnięcie tego progu przez podmiot podlegający ewaluacji pozwalało na wyłonienie kandydata do dodatkowej oceny eksperckiej celem ewentualnego przyznania kategorii naukowej A+. Kryterium jego ustalenia była zależność polskiej nauki w zakresie dyscypliny nauki prawne od nauki międzynarodowej określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Taki pogląd Sądu pierwszej instancji jest błędny. Wadliwość wykładni § 28 ust. 3 rozporządzenia polegała na tym, że kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji nie ocenił, czy rzeczywiście Komisja ustaliła próg procentowy z uwzględnieniem wszystkich kryteriów wynikających z tego przepisu. Zgodnie z jego treścią próg procentowy powinna ustalić KEN dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową (lub artystyczną) w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80% najwyższej z tych ocen. Zwrot "w zależności" nie oznacza, że próg procentowy ma być identyczny z najwyższą oceną. Zgodnie z powszechnym znaczeniem tego wyrażenia "w zależności" oznacza związek zachodzący między rzeczami lub zjawiskami polegający na tym, że jedna rzecz (zjawisko) określa, wyznacza lub warunkuje drugą rzecz (zjawisko) lub określa taki stosunek, w którym jedna rzecz (zjawisko) zależy od innej rzeczy (zjawiska) (Słownik Języka Polskiego, red. M. Szymczak, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 861). Tym samym skoro wprost § 28 ust. 3 rozporządzenia nakazywał przy ustalaniu progu procentowego jego określenie lub wyznaczenie w oparciu o wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez wszystkie ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową (lub artystyczną) w ramach tej samej dyscypliny, to nie można było pominąć przy ustalaniu tego progu tych wszystkich ocen. Brak zaś jakiegokolwiek odniesienia się do tego kryterium, a tym bardziej wykazania w jaki sposób to kryterium zostało ustalone, stanowi istotną wadę w tej sprawie. Konieczność ustalenia progu procentowego w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez wszystkie ewaluowane podmioty potwierdza dalsza część § 28 ust. 3 zd. 1 rozporządzenia, zgodnie z którą ustalony w zależności od wysokości wszystkich ocen podmiotów podlegających ewaluacji w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej próg procentowy nie mógł być niższy niż 80% najwyższej z tych ocen. Ww. regulacja zawarta w § 28 ust. 3 zd. 1 rozporządzenia nie wyczerpywała przesłanek ustalania progu procentowego. Kolejna przesłanka została zawarta w § 28 ust. 3 zd. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku dyscyplin naukowych (i tylko naukowych) wartość progu procentowego zależała w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Nie można przyjąć, jak uczynił to w tej sprawie Sąd pierwszej instancji podtrzymując stanowisko Ministra, że wysokość progu procentowego była ustalana tylko na podstawie kryterium objętego § 28 ust. 3 zd. 2 rozporządzenia. Jedynie bowiem w przypadku dyscyplin artystycznych próg procentowy był ustalany na podstawie kryterium objętego zdaniem pierwszym tego ustępu, natomiast w przypadku dyscyplin naukowych należało stosować oba kryteria wynikające zarówno ze zdania pierwszego jak i zdania drugiego tego ustępu celem jego ustalenia. Wprost wynika to z treści powołanego § 28 ust. 3 rozporządzenia. Nawet jednak ustalając wysokość progu procentowego w uchwale nr 17/2022 KEN naruszyła treść § 28 ust. 3 zd. 2 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią wysokość progu procentowego miała zależeć w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, a nie w jednej międzynarodowej bazie o największym zasięgu. Jak zaś wynika zarówno z wydanych w sprawie decyzji, jak i stanowiska Sądu pierwszej instancji, w dyscyplinie nauki prawne próg ten wyznaczono na podstawie jednej tylko bazy Scimano Journal and Country Rank (SJR). Ponadto nie wykazano, na czym polegała owa zależność pozycji polskiej nauki w zakresie dyscypliny nauki prawne na podstawie wskaźników bibliometrycznych nawet w tej jednej międzynarodowej bazie o największym zasięgu i dlaczego zależność tą ustalono na 95%. Tak uchwała Komisji nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego nie zawiera żadnego uzasadnienia, ani też Minister kontrolując tak zebrany materiał dowodowy nie dokonał oceny tej uchwały w zakresie spełnienia przesłanek wynikających z § 28 ust. 3 rozporządzenia. Samo więc powołanie się w treści tej uchwały przez KEN na treść § 28 ust. 3 rozporządzenia nie uzasadnia stanowiska, że uchwała ta pozostawała poza kontrolą Ministra, w po wniesieniu skargi do Sądu pierwszej instancji – także tego Sądu. Skoro uchwała ta miała charakter wewnętrzny i w istocie dowodowy, to jej ocena jako jednego z dowodów stanowiła obowiązek organu prowadzącego sprawę i wydającego decyzję rozstrzygającą o danej sprawie. W ten sposób zostały naruszone istotne wartości, jakie miały być przestrzegane w rozporządzeniu w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej, wynikające z delegacji ustawowej zawartej w art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. tzn. rzetelność i przejrzystość ewaluacji. Samo przyjęcie przez Ministra, że KEN ustaliła dany próg procentowy i tym samym Minister tego nie ocenia, stanowiło oczywiste naruszenie obowiązku przeprowadzenia kontroli samej uchwały zawierającej ten próg procentowy. Powyższe prowadzi do wniosku, że w tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni § 28 ust. 3 rozporządzenia co do sposobu ustalania progu procentowego. Tym samym także zasadnym są zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią jednym z warunków poddania danego podmiotu dodatkowej ocenie eksperckiej niezbędnej do przyznania kategorii naukowej A+ było uzyskanie przez ten podmiot w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji, tj. poziomu naukowego lub artystycznego jego działalności oceny o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. Trafnie Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni ww. przepisu wskazując, że spełnienie tej przesłanki ma miejsce tylko wtedy, gdy ocena danego podmiotu z jego działalności naukowej jest co najmniej równa (nie niższa) niż próg procentowy ustalony na podstawie § 28 ust. 3 rozporządzenia w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w tej sprawie polegało na tym, że przyjęty przez Ministra stan faktyczny w tej sprawie i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji nie pozwalał na stwierdzenie, że próg procentowy został ustalony prawidłowo. Ma to istotne znaczenie w tej sprawie. Jak bowiem wynika z zrzutów skargi kasacyjnej, to właśnie skutecznie zakwestionowany przez stronę skarżącą sposób wyznaczenia progu procentowego miał podstawowe znaczenie dla niezakwalifikowania skarżącego Uniwersytetu do dodatkowej oceny eksperckiej warunkującej ewentualne przyznanie kategorii naukowej A+. Ta istotna wadliwość w tym postępowaniu uzasadnia zarówno uchylenie zaskarżonego wyroku, jak i poprzedzającej go decyzji Ministra. Kontrolując zaskarżony wyrok w zakresie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. poprzez wadliwe uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że wydane w sprawie decyzje były prawidłowe i nie naruszały obowiązującego prawa. Nie została prawidłowo oceniona przez Sąd pierwszej instancji kluczowa dla tej sprawy uchwała KEN nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego. Przedwczesny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dodatkowej oceny eksperckiej. Na tym etapie kontroli zaskarżonego wyroku nie można stwierdzić, czy Uniwersytet w dyscyplinie nauki prawne spełnił przesłankę objętą treścią § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Podlega uwzględnieniu także zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 70 ust. 5 Konstytucji RP w związku z art. 9 ust. 2 P.s.w.n. w odniesieniu do § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w związku z uchwałą nr 17/2022 Komisji. Niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polega na nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji wymagań służących respektowaniu autonomii administracyjnej szkół wyższych oraz wolności akademickiej uczelni. Należy przy tym stwierdzić, że co do zasady nie znajduje podstaw zarzucanie w skardze kasacyjnej niezastosowania danego przepisu przez wojewódzki sąd administracyjny. Jedynie wyjątkowo dopuszczalne jest w ramach zarzutu skargi kasacyjnej podnoszenie naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego w zakresie niezastosowania określonego przepisu prawa, ale wówczas strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać przepis, który uznaje za właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r. II FSK 1020/12; wyrok NSA z dnia 27 maja 2025 r. III OSK 1146/24). Wymóg ten został w tej sprawie spełniony. Zgodnie z powołanym art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Ustawą tą jest Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która w art. 9 ust. 2 także stwierdza, że uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. Wprawdzie przeprowadzanie ewaluacji uczelni nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji w jej autonomię, ponieważ uczelnie publiczne otrzymują m.in. środki finansowe z budżetu państwa, tym samym ocena ich działalności, w tym przede wszystkim działalności naukowej, nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji. Ewaluacja jakości działalności naukowej uregulowana została w art. 265-274 P.s.w.n. Jednak tylko zgodna z prawem ewaluacja uczelni nie narusza ich autonomii. Wadliwa ewaluacja lub też taka, w ramach której nie wyjaśniono sposobu ustalania istotnych parametrów takich jak próg procentowy określony w § 28 ust. 3 rozporządzenia stanowi naruszenie tej autonomii. Nie jest natomiast zasadny zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w związku z uchwałą nr 17/2022 Komisji polegający na nieskorzystaniu z możliwości stwarzanych przez mechanizm sądowej kontroli rozproszonej, co powinno skutkować wydaniem wyroku z pominięciem ww. przepisów rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej oraz załącznika do uchwały nr 17/2022 Komisji (wiersz 32, ustalenie progu procentowego dla dyscypliny nauki prawne). Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Skuteczność tak sformułowanego zarzutu powinna wskazywać na konstytucyjny wzorzec (normę prawną), który naruszałaby norma prawa zawarta w § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ww. rozporządzenia. Takiego przepisu konstytucyjnego nie zawiera jednak ten zarzut. Art. 178 ust. 1 Konstytucji RP nie pozwala na ocenę zgodności z Konstytucją § 28 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej. Nie są zasadne zarzuty dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 269 ust. 1 P.s.w.n., art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a. oraz art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. w zw. z art. 274 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. Istota tych zarzutów dotyczy braku podstaw do upoważnienia przez Ministra KEN do ustalania progów procentowych dla kategorii naukowych oraz ustalania sposobu przeprowadzania ewaluacji jakości działalności naukowej, a sama uchwała takiej Komisji z dnia 9 maja 2022 r. nr 17/2022 w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego miałaby stanowić zbiór przepisów materialnoprawnych będących w istocie podstawą wydania w tej sprawie decyzji i zarazem ma zawierać normy generalne i abstrakcyjne adresowane do podmiotów spoza systemu administracji publicznej, a zatem normy prawa powszechnie obowiązującego. Jak już zostało to wskazane, zgodnie z art. 267 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki został zobowiązany do wydania rozporządzenia określającego rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji jakości działalności naukowej, definicje monografii naukowej i artykułu naukowego, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej, a także sposób przeprowadzania ewaluacji, mając na uwadze specyfikę prowadzenia działalności naukowej w ramach dziedzin, zwłaszcza w zakresie nauk społecznych, humanistycznych i teologicznych, oraz specyfikę osiągnięć, o których mowa w art. 265 ust. 8 tej ustawy, porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin, a także rzetelność i przejrzystość ewaluacji. Takie rozporządzenie zostało wydane w dniu 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661). O tym, że to Komisja miała obowiązek przeprowadzić ewaluację rozstrzyga norma ustawowa. Zgodnie z treścią art. 272 ust. 1 pkt 1 i 3 P.s.w.n. do zadań Komisji należało przeprowadzanie ewaluacji jakości działalności naukowej, o której mowa w art. 265 tej ustawy oraz przedstawianie ministrowi propozycji kategorii naukowych dla podmiotów poddanych ewaluacji. Skoro Komisja ta miała obowiązek przedstawienia Ministrowi propozycji kategorii naukowych wobec poddanych ewaluacji uczelni, to takie propozycje musiały zawierać konkretne ustalenia. Osiągnięcia objęte ewaluacją zostały precyzyjnie określone ww. rozporządzeniem wraz z ich klasyfikacją i ilością uzyskiwanych punktów. Przekazanie w § 28 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji uprawnienia do wyznaczenia procentowego progu najwyższej kategorii naukowej A+ stanowiło część zadania obejmującego zarówno przeprowadzenie ewaluacji, jak i przedstawianie Ministrowi propozycji kategorii naukowych dla podmiotów poddanych tejże ewaluacji. Przyjęte rozwiązanie polegające na przeprowadzeniu ewaluacji przez ekspercki organ doradczy Ministra było rozwiązaniem dopuszczalnym. Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 92 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7 Konstytucji RP i w związku z art. 6 K.p.a. polegającej na uznaniu, że możliwe jest przekazanie przez Ministra kompetencji prawotwórczej innemu organowi, gdy tymczasem przekazanie kompetencji prawotwórczej jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy przepis tak stanowi, nie może odnieść w tej sprawie zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku. Rację ma strona skarżącą kasacyjnie, że przekazanie przez organ zobowiązany do wydania aktu wykonawczego do ustawy kompetencji w zakresie wydawania takiego aktu na rzecz innego organu nie jest dopuszczalne. Jednak w tej sprawie z uwagi na to, że uchwała KEN z dnia 9 maja 2022 r. nr 17/2022 w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego nie stanowi aktu powszechnie obowiązującego, tym samym nie nastąpiło przeniesienie kompetencji prawotwórczych przez Ministra na ten organ. Uchwała ta ma charakter wewnętrzny i stanowi ustalenie na podstawie już przeprowadzonych ewaluacji próg procentowy pozwalający na wyłonienie najlepszych podmiotów w zakresie działalności naukowej i artystycznej. Uchwała ta została podjęta w trakcie postępowania dowodowego. Ma ona charakter nietypowy dla innych środków dowodowych tylko w tym zakresie, że stanowi dowód na potrzeby postępowań w zakresie dopuszczenia do dodatkowej oceny eksperckiej w postępowaniach w każdej dyscyplinie naukowej i artystycznej. Jednak to Minister jako organ rozstrzygający w sprawach przyznania kategorii naukowej A+ każdorazowo powinien był ocenić prawidłowość podjęcia takiej uchwały, a w tym przestrzeganie przez Komisję prawa w zakresie zarówno procedury jej podjęcia, jak i uwzględnienia przesłanek wymaganych do ustalenia jej treści. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 188 P.p.s.a. została ona uwzględniona i w wyniku jej uwzględnienia nastąpiło uchylenie zaskarżonego wyroku oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 193 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji. Minister Nauki ponownie rozpoznając sprawę po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. zastosuje się do przedstawionej wyżej oceny prawnej i do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności dokona oceny zgodności z prawem uchwały KEN z dnia 9 maja 2022 r. nr 17/2022 w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego w zakresie uwzględnienia przez Komisję wszystkich przesłanek warunkujących ustalenie progu procentowego, o którym mowa w § 28 ust. 3 rozporządzenia wraz z wyjaśnieniem, w jaki sposób przesłanki te pozwoliły na ustalenie danego progu procentowego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

7 maja 2024

Symbol z opisem

[6148 Działalność badawczo-rozwojowa](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6148-dzialalnosc-badawczo-rozwojowa)

Hasła tematyczne

Szkolnictwo wyższe

Skarżony organ

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Sędziowie

Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000574)  
art. 9 ust 2, 267 ust 2 pkt 1 · Dz.U. 2022 poz. 574

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [VII SA/Wa 2618/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-31](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2618-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-01-31--vii-sa-wa-2618-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Kr 597/26 · 21 października 2026Wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2026 r., III SA/Kr 597/26 – działalność badawczo-rozwojowa](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-597-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-21--iii-sa-kr-597-26)
* [Sygnatura: III SA/Kr 1049/26 · 16 września 2026Wyrok WSA w Krakowie z 16 września 2026 r., III SA/Kr 1049/26 – działalność badawczo-rozwojowa](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-1049-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-09-16--iii-sa-kr-1049-26)
* [Sygnatura: I SA/Wa 832/26 · 3 września 2026Wyrok WSA w Warszawie z 3 września 2026 r., I SA/Wa 832/26 – działalność badawczo-rozwojowa](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-832-26-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-09-03--i-sa-wa-832-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/CBF78562A5)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1437-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1437-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B1437%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B1437%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
