Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III OSK 1381/24

Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 1381/24 – odpady

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

21 października 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1062/23 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/25/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B1381%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B1381%252F24)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej "WSA w Krakowie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1062/23, oddalił skargę K. J. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ") z 12 czerwca 2023 r., znak SKO.OŚ/4170/25/2023, w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta Krakowa (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") decyzją z 30 stycznia 2023 r., nr WS-06.6236.324.2021.dk, nakazał skarżącemu usunięcie z terenu działek nr \[...\] i \[...\] obr. \[...\] jedn. ewid. \[...\] odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 1705 03, kod; 17 05 04 oraz zmieszanych z tą ziemią odpadów w postaci gruzu betonowego i ceglanego, tj. odpadów rodzaju: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 17 01 01 i gruz ceglany, kod: 17 01 02, składowanych tam w postaci nasypu oraz pryzm na tym nasypie w takiej ilości, aby teren ww. działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny. Organ I instancji wskazał jednocześnie, że wykonanie niniejszej decyzji powinno nastąpić poprzez załadunek składowanych odpadów na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwienia (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, z którym to podmiotem skarżący winien zawrzeć stosowną umowę. Na wykonanie ww. czynności Prezydent zakreślił 180-cio dniowy termin. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, SKO decyzją z 12 czerwca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/25/2023, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko Kolegium wskazało, że z dokonanych przez Prezydenta ustaleń podjętych m. in. w oparciu o zeznania świadków oraz ortofotomapy wynika, że na działki nr \[...\] i \[...\] przewieziona została ziemia oraz ziemia zmieszana z gruzem betonowym i ceglanym, którą wykorzystano do podniesienia poziomu tych działek. Organ wyjaśnił przy tym, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 699, dalej "u.o.") posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a w świetle art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy istnieje domniemanie, że skarżący - jako właściciel działki, na której utworzono nasyp, jest posiadaczem odpadów. Jednocześnie stosownie do art. 2 pkt 3 u.o. masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany gdzie indziej niż w miejscu wydobycia, skatalogowany pod nr 17 01 01 (odpady z betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), nr 17 01 02 (gruz ceglany) oraz nr 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03). Zdaniem organu odwoławczego powyższe odpady mogłyby zostać ewentualnie wykorzystane do utwardzenia powierzchni w świetle rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. 2016 r. poz. 93), ale nie do podniesienia powierzchni. Ponadto działki skarżącego stanowią teren rolny, zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego \[...\]. Dalej Kolegium stwierdziło, że działki skarżącego nie są miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Słusznie także uznano skarżącego za posiadacza odpadów, zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., za czym w opinii SKO dodatkowo przemawiają zeznania świadków, z których wynika, iż nasyp na działkach powstał po 2017 r., to jest po zakupie tych działek przez skarżącego. Od przedstawionej decyzji Kolegium skarżący złożył skargę do WSA w Krakowie, który opisanym na wstępie wyrokiem z 30 listopada 2023 r. skargę oddalił. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podniósł, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanej sprawie stanowiły relewantne przepisy u.o., które przywołał, w tym m. in. art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 26 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 3a, art. 26 ust. 6\. WSA w Krakowie zwrócił również uwagę na zdefiniowanie przez ustawodawcę pojęcia "posiadacza odpadów" oraz "wytwórcy odpadów", stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Wskazał, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, w myśl z art. 41 ust. 1 u.o, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Zdaniem WSA w Krakowie gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 u.o. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży bowiem na ich posiadaczu, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Wobec tego stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów (tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności) i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do posiadacza tych odpadów. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego. W ocenie Sądu I instancji, w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym oględzin przeprowadzonych na działkach skarżącego, nie budzi wątpliwości, że organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu zobligowane były do nałożenia na skarżącego obowiązku usunięcia odpadów ze wskazanej nieruchomości, albowiem ziściły się przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 u.o. Wydana zaś w tym przedmiocie decyzja jest klarowna i zawiera wszystkie niezbędne elementy konieczne do jej wykonania, tj. rodzaj odpadów oraz termin i sposób ich usunięcia. Według WSA w Krakowie bezspornie skarżący jest właścicielem przedmiotowej działki, która nie jest przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów, a na jej teren nawiezione zostały masy ziemi wymieszanej z gruzem betonowym i ceglanym. Przy czym nie budzi wątpliwości, że nawieziona ziemia stanowi odpad. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 3 u.o. przepisów tej ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Tak więc, a contrario masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacją jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem. Według WSA w Krakowie z powyższymi przepisami koresponduje również treść załącznika do Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, gdzie wykryte na terenie działek skarżącego odpady zostały skatalogowane pod nr 17 01 01 (odpady z betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), nr 17 01 02 (gruz ceglany) oraz nr 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03). Skoro zatem ziemia użyta do uformowania nasypu na działkach skarżącego pochodziła z innego miejsca, w świetle u.o. jest traktowana jako odpad. Natomiast w związku z tym, że odpady nie zostały użyte do utwardzenia powierzchni, lecz do podniesienia poziomu gruntu, w ocenie Sądu I instancji nie może być mowy o dopuszczalnym ich wykorzystaniu w świetle rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. 2016 r. poz. 93). Sąd I instancji wskazał również, że nie miał racji skarżący, który sprzeciwiał się nałożeniu na niego obowiązku usunięcia odpadów w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, kto faktycznie nawiózł te odpady. Kwestia ta nie ma jednak w przedmiotowej sprawie kluczowego znaczenia. Jak wskazano bowiem obowiązki wynikające z art. 26 u.o. są nakładane na posiadacza odpadów, a nie na osobę, która nawiozła te odpady. Jak natomiast wynika z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. domniemywa się, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się te odpady. Powyższe domniemanie zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości - wytwórcy odpadów. Oznacza to, że ww. domniemanie może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Od odpowiedzialności wynikającej z u.o. skarżący próbował się uwolnić twierdząc, że organy nie ustaliły jednoznacznie kiedy doszło do nawiezienia odpadów oraz, że uczynił to skarżący. Według Sądu I instancji ustalenia te nie są jednak kluczowe dla niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.o. podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów nie jest bowiem osoba, która nawiozła odpady, lecz ich posiadacz. Od obowiązku usunięcia odpadów skarżący mógłby zatem się uwolnić wykazując, że nie jest posiadaczem odpadów, a zatem obalając domniemanie zawarte w art. 3 u.o., jednak nie uczynił tego. Skarżący nie ma również racji, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna, gdyż nie wskazano w niej ilości odpadów, które mają zostać usunięte z nieruchomości. W decyzji nakazującej usunięcie odpadów organ nie ma bowiem obowiązku określenia dokładnej ich ilości. Zobowiązany jest jedynie określić termin usunięcia odpadów, ich rodzaj oraz sposób ich usunięcia, a te elementy zaskarżona decyzja zawiera, co w ocenie Sądu I instancji świadczy o jej kompletności i wykonalności. Reasumując, WSA w Krakowie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 26 ust. 1 u.o., uzasadniające nałożenie na skarżącego spornego obowiązku. Obowiązki osoby władającej nieruchomością, na której znajdują się odpady mają bowiem charakter obiektywny i abstrakcyjny, oderwany od osobistej odpowiedzialności tej osoby za nawiezienie odpadów. Z drugiej strony, decyzja wydawana w trybie art. 26 ust. 2 u.o. ma charakter związany, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie - co zdaniem Sądu I instancji niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie - organy są jednoznacznie zobowiązane do nakazania usunięcia odpadów, bez jakiegokolwiek marginesu uznaniowości w tym zakresie. Pismem z 1 lutego 2024 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 1062/23 wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając w całości powyższy wyrok, któremu zarzucił: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wykonalna jest decyzja nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek usunięcia odpadów w postaci gleby i ziemi (w tym również wymieszanych z gruzem) oraz kamieni składowanych na działkach skarżącego w postaci nasypu oraz pryzm na tym nasypie w takiej ilości, aby teren ww. działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny, mimo iż decyzja nie wskazuje jaki poziom działek jest "pierwotny", a znaczenia tego terminu nie da się również zdefiniować na podstawie uzasadnienia decyzji zawierającej sprzeczne ustalenia co do tego, od kiedy następowało nadsypywanie ww. działek; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo zaistnienia przesłanek nieważności decyzji; 3) ewentualnie - na wypadek nieuwzględnienia zarzutów z pkt 1\. i 2\. - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 6 pkt 3 u.o., poprzez oddalenie skargi pomimo nieprecyzyjnego określenia przez organ sposobu usunięcia odpadów, w szczególności poprzez brak sprecyzowania, co należy rozumieć pod pojęciem "poziom pierwotny", który ma odzyskać nieruchomość skarżącego w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji; 4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine u.o. poprzez błędne przyjęcie domniemania, że skarżący jako władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, w sytuacji gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy pozwalał na obalenie tego domniemania wobec faktu, że do nasypywania gleby i ziemni na terenie nieruchomości dochodziło na długo przed tym, gdy skarżący stał się jej posiadaczem, co pozwalało na uznanie za posiadacza lub współposiadacza odpadów poprzednią właścicielkę nieruchomości J. M.; 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo braku wyjaśnienia przez organy obu instancji istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie tej, czy toczyło się wcześniej postępowanie w sprawie składowana odpadów w postaci ziemi i gleby na działkach \[...\] i sąsiednich, o czym wspominał M. B. - właściciel działki nr \[...\] w protokole wizji z \[...\].06.2020 (pkt. 4), a jeśli tak, to w jaki sposób się zakończyło, w szczególności czy nie doszło do nałożenia nakazu usunięcia ziemi i gleby z przedmiotowych działek na inny podmiot; 6) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieodniesienie się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Dodatkowo skarżący kasacyjnie wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). Zatem, Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie powiązane ze sobą treścią zarzuty kasacyjne podniesione w pkt 1, 2 i 3 skargi kasacyjnej. W zarzutach tych skarżący podnosi, że użycie w pkt 1 decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2022 roku, utrzymanej następnie w mocy decyzją SKO w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 roku, nakładającej na K. J. usunięcia odpadów z działek o nr ewid. \[...\] i \[...\] obr. \[...\] jedn. ewid. \[...\], położonych w \[...\] przy ulicy \[...\] składowanych tam odpadów o wskazanych kodach w takiej ilości, aby teren w/w działek po usunięciu odpadów uzyskał "poziom pierwotny" bez bliższego określenia co należy rozumieć pod pojęciem "poziom pierwotny" czyni decyzję tą niewykonalną w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Powyższe ma uzasadniać zadaniem skarżącego kasacyjnie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jak i art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ewentualnie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o odpadach. Odnosząc się do stanowiska skarżącego należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia niewykonalności decyzji w momencie jej wydania (istnienia tej przesłanki skarżący nie kwestionuje w skardze kasacyjnej) oraz trwałego charakteru tej niewykonalności. W orzecznictwie, co do zasady, przyjmuje się możliwość stwierdzenia nieważności zarówno z powodu niewykonalności faktycznej, jak i prawnej. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Inaczej rzecz ujmując niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność faktyczna decyzji to natomiast trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ocena wykonalności decyzji nie może wiązać się tylko z datą wydania tej decyzji, lecz musi uwzględniać także okoliczności zachodzące później. Jednocześnie należy podkreślić, że ustawodawca w pkt 26 ust. 6 pkt 3 ustawy o odpadach wskazał jakie elementy winna zawierać decyzja nakazująca usunięcie odpadów. Zgodnie z przywołanym przepisem decyzja taka powinna określać w szczególności: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów. Wymienienie w tym przepisie niezbędnych elementów decyzji jest jasne. Jest to katalog o charakterze otwartym. W zależności od charakteru sprawy organ może zawrzeć w decyzji inne elementy umożliwiające ocenę czy podmiot obowiązany wykonał nałożony na niego obowiązek w sposób właściwy, czy też jej wykonanie w drodze postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie wskazanie, że wymienione odpady o określonych kodach mają być usunięte do takiego poziomu, aby po ich usunięciu działki na których są magazynowane uzyskały poziom pierwotny nie czyni tej decyzji niewykonalnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Przede wszystkim z treści tak nałożonego obowiązku wynika, że skarżący ma usunąć tylko i wyłącznie odpady o wskazanych kodach na tych działkach w postaci nasypu i pryzm na tych nasypach. Obowiązek ten dotyczy usunięcia wszystkich odpadów o tych kodach w całości, a nie tylko ograniczyć się np. usunięcia określonej ściśle ich ilości, pozostawiając pozostałe odpady o tych kodach. Jednocześnie z decyzji tej nie wynika, aby skarżący był obowiązany usunąć ze wskazanych działek odpady o innych kodach. Użycie zwrotu przez organ, aby teren działek po usunięciu odpadów uzyskał "poziom pierwotny" co prawda może budzić pewne wątpliwości co do zakresu nałożonego obowiązku, jednak uwzględniając, że obowiązek usunięcia dotyczy odpadów o wskazanych w decyzji kodach pozwala jednoznacznie przyjąć, że obowiązek ten dotyczy usunięcia wszystkich odpadów składowanych na tych działkach o wskazanych kodach. Zwrot ten należy traktować jako podkreślenie, że skarżący ma usunąć wszystkie odpady, a nie tylko ściśle określoną ich ilość, czy to w ujęciu wagowym czy też objętościowym. Zasadnie podkreślił Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, że często w sprawach nakładających obowiązek usunięcia odpadów trudno jest, a nawet często niemożliwym jest określenie dokładnej ilości odpadów, jaka ma być usunięta, przytaczając jednocześnie na potwierdzenie swojego stanowiska liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine ustawy o odpadach, poprzez błędne przyjęcie domniemania, że skarżący jako władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów usytuowanych na działkach stanowiących jego własność. Skarżący w ramach tego zarzutu zmierza do podważenia ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. Argumentacja skarżącego zmierza przede wszystkim do wykazania, że do nawiezienia odpadów na jego działki mogło dojść przed nabyciem przez niego tej nieruchomości. Zarzuty te nie miały jednak istotnego znaczenia w tej sprawie i nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy odpadach, posiadacz odpadów to wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Posiadanie jest kategorią faktyczną, a nie prawem. Posiadaczem rzeczy jest bowiem zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny), co wynika z art. 336 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm., dalej: k.c.). Nie ulega wątpliwości, że posiadaczem odpadów w tej sprawie jest skarżący, ponieważ znajdują się one na nieruchomości, których skarżący jest właścicielem. Nawet jeżeli poprzedni właściciel nieruchomości, J. M. była wytwórcą tych odpadów, czy też je nawoziła na działki (co w tej sprawie nie zostało wykazane przez skarżącego, który wskazuje jedynie, że odpady te mogły znajdować się na nieruchomości, w dacie, w której objął jako nowy właściciel nad nią władanie), to nie jest posiadaczem odpadów, ponieważ nie ma nad nimi żadnego władztwa. Oczywiście posiadaczem odpadów jest przede wszystkim podmiot, który je wytwarza (wytwórca), ale stan ten istnieje tylko dopóki wytwórca włada tymi odpadami, a zatem dopóki je posiada. Nie jest natomiast tak, że w pierwszej kolejności do usunięcia odpadów jest zobowiązany wytwórca, a następie posiadacz w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W każdym bowiem przypadku zobowiązanym do usunięcia odpadów jest ich posiadacz. To posiadanie, jako stan faktyczny, ma przesądzające znaczenie dla ustalenia, kto jest zobowiązany do usunięcia odpadów na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach (lub decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach), a ustawa nie wprowadza żadnej hierarchii podmiotów odpowiedzialnych w tym zakresie. Celem regulacji prawnej z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach jest przede wszystkim doprowadzenie do usunięcia zagrożenia dla środowiska przez usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Dlatego też ustawodawca przyjął domniemanie, że to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach musi polegać na wykazaniu, że pomimo władania powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, ten władający nie jest posiadaczem odpadów, a zatem, że nie włada tymi odpadami. Do tego rodzaju obalenia domniemania w tej sprawie nie doszło, w szczególności przez wskazanie, że odpady zostały nawiezione przez nieustalone osoby trzecie, lub poprzedniego właściciela. Oczywiście odrębną kwestią jest ocena legalności umieszczenia odpadów na działce, podmiotu odpowiedzialnego za to umieszczenie i wynikające z tego ewentualne roszczenia odszkodowawcze. Nie są to jednak kwestie, które mogą podlegać ocenie na etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach lub na etapie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności decyzji wydanej w tym przedmiocie. Nadto na fakt, że skarżący jest posiadaczem odpadów wskazuje pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków A. Z. i S. W. Zeznania tych świadków są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zeznania tych świadków potwierdzają, że nasyp z przemieszczonej ziemi i ziemi zmieszanej z gruzem na działkach o nr ewid. \[...\] i \[...\] powstał po ich zakupie przez skarżącego kasacyjnie tj. po 2017 roku. Również pryzmy ziemi zostały tam przemieszczone po roku 2017\. Świadkowie ci widzieli pracowników skarżącego, pracujących przy tych odpadach. Zeznania tych świadków znajdują nadto potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji, a w szczególności w fotomapach przedstawiających działki przed i po 2017 roku, na których widać zachodzące zmiany w sposobie ich zagospodarowania. Nadto należy podkreślić, że nabywając sporne działki gruntu w 2017 roku skarżący kasacyjnie objął we władanie – posiadanie wszystko to co na nich się znajdowało, w tym odpady. Brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, że organy nie wyjaśniły, czy toczyło się wcześniej postępowanie w sprawie odpadów w postaci ziemi i gleby na działkach\[...\] i sąsiednich i w jaki sposób się zakończyły. Skarżący kasacyjnie nie wykazał powyższej okoliczności i jaki to ma związek z niniejszą sprawą. Nadto przedmiotem niniejszej sprawy było nakazanie usunięcie odpadów z działek o nr ewid. \[...\] i \[...\]. W tym miejscu należy także wskazać na błędne sformułowanie powyższych zarzutów kasacyjnych. Skoro Sąd I instancji oddalił skargę to nie stosował w niniejszej sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a., a więc nie mógł ich naruszyć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, orzeczono jak wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 kwietnia 2024

Symbol z opisem

[6135 Odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6135-odpady)

Hasła tematyczne

Odpady

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Artur Kuś /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000699)  
art.26 ust.6 pkt 3 · Dz.U. 2022 poz. 699
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art.7, art.77 §1, art.80 i art.107 §3, art.156 §1 pkt 5 i 6 · Dz.U. 2022 poz. 2000
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art.141 §1 i 4, art.145 §1 pkt 1 lit.a,,b,c i art.184 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Kr 1062/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-11-30](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-1062-23-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2023-11-30--ii-sa-kr-1062-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III OSK 695/25 · 21 października 2026Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 695/25 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-695-25-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-695-25)
* [Sygnatura: III OSK 108/25 · 21 października 2026Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 108/25 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-108-25-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-108-25)
* [Sygnatura: III OSK 1300/24 · 21 października 2026Wyrok NSA z 21 października 2026 r., III OSK 1300/24 – odpady](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1300-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1300-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BC8B48239D)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1381-24-wyrok-nsa-z-2026-10-21--iii-osk-1381-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BOSK%2B1381%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B21%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BOSK%2B1381%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
