Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# III FZ 238/24

Postanowienie NSA z 4 lipca 2024 r., III FZ 238/24

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

4 lipca 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 4 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w punkcie drugim postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I SPP/Kr 190/23 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. B. postanawia oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BFZ%2B238%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B4%2Blipca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BFZ%2B238%252F24)

## Uzasadnienie

1\. Postanowieniem z 4.12.2023 r. o sygn. I SPP/Kr 190/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - w sprawie ze skargi D. B. (dalej: skarżący) w punkcie pierwszym utrzymał w mocy zarządzenie referendarza WSA w Krakowie z 20.10.2023 r.; w punkcie drugim umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia sprzeciwu na zarządzenie referendarza WSA w Krakowie z 20.10.2023 r. 2\. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. 2.1\. W sprawie prowadzonej do sygn. I SA/Kr 485/20 skarżący wielokrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a postanowieniami z 17.08.2023 r., I SPP/Kr 59/22 i z 17.04.2023 r., SPP/Kr 77/23, wnioski te zostały oddalone. Skarżący wniósł do sprawy prowadzonej pod sygn. I SPP/Kr 77/23 zażalenie na ww. postanowienie WSA w Krakowie z 17.04.2023 r., składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia poprawnego zażalenia. W rozpoznaniu tego wniosku Referendarz sądowy WSA w Krakowie zarządzeniem z 31.07.2023 r. wezwał skarżącego, aby w terminie 7 dni odesłał wypełniony formularz wniosku, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Nałożony obowiązek nie został wypełniony i w związku z tym Referendarz sądowy zarządzeniem z 20.12.2023 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania, pouczając skarżącego o prawie do złożenia sprzeciwu. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, w którym jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia poprawnego sprzeciwu. 2.2\. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że skarżący składając sprzeciw, wniósł o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia poprawnego sprzeciwu, nie uzasadniając wniosku o prawo pomocy. Podobnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia poprawnego zażalenia i pomimo wezwania, aby w terminie 7 dni odesłał wypełniony formularz wniosku, nałożonego obowiązku nie wypełnił, co stało się podstawą do utrzymania w mocy zarządzenia Referendarza sądowego WSA w Krakowie z 20.10.2023 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że w okolicznościach sprawy skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego celem rozpatrzenia jego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pomimo że wniosek taki został już dwukrotnie oddalony. Skarżący ma świadomość braków składanego wniosku w zakresie wypełnienia i przesłania do sądu formularza oraz merytorycznego oddalenia wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący konsekwentnie składa kolejny wniosek o prawo pomocy o tej samej treści i pomimo wezwania, nie przesyła do sądu wypełnionego formularza. Ponadto, pomimo że sam składa środek zaskarżenia, to jednocześnie wnosi o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia takiego środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie ponowienie wniosku o prawo pomocy uznać należy za nadużycie prawa procesowego. W konsekwencji rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) , co skutkuje umorzeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 2 postanowienia. 3\. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1\. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając jego punkt drugi. W jego ocenie zaskarżone postanowienie jest nieadekwatne do stanu faktycznego. 4\. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1\. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Krakowie, który w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ponowienie wniosku o prawo pomocy uznać należy za nadużycie prawa do sądu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sądowe. Skoro przyznanie pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest uprawdopodobnienie przez stronę zaistnienia wymienionych wyżej przesłanek. Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, albo podmiotu, który kompulsywnie nie wyjaśnia swojej sytuacji finansowej i życiowej, wnosząc jednak wciąż nowe wnioski o prawo pomocy. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżący konsekwentnie składa kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy o tej samej treści, co prawidłowo podkreślił WSA w Krakowie, uchylając się świadomie od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego celem rozpatrzenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo że wniosek taki został w tej sprawie dwukrotnie oddalony. Trafnie zatem zasygnalizował Sąd pierwszej instancji, że ogólnikowe oraz nieudokumentowane oświadczenie skarżącego, o tej samej treści, co poprzednio prawomocnie rozpoznane, nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej i z tego powodu nosi znamiona celowo obranej taktyki procesowej, określonej powyżej jako nadużycie prawa do sądu. Po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa pomocy strona może wprawdzie złożyć kolejny wniosek, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na zmianę okoliczności sprawy. Umorzenie postępowania na podstawie art. 249a p.p.s.a. może znaleźć też zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie. Tym samym prawidłowo WSA w Krakowie postąpił, umarzając postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza WSA w Krakowie z 20.10.2023 r. 4.2\. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki

## Informacje o sprawie

Data wpływu

27 maja 2024

Symbol z opisem

[6119 Inne o symbolu podstawowym 611](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6119-inne-o-symbolu-podstawowym-611)

Skarżony organ

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

Sędziowie

Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 249a · Dz.U. 2024 poz. 935

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III FZ 237/24 · 4 lipca 2024Postanowienie NSA z 4 lipca 2024 r., III FZ 237/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-237-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-237-24)
* [Sygnatura: III FZ 271/24 · 4 lipca 2024Postanowienie NSA z 4 lipca 2024 r., III FZ 271/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-271-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-271-24)
* [Sygnatura: VIII SA/Wa 359/24 · 4 lipca 2024Wyrok WSA w Warszawie z 4 lipca 2024 r., VIII SA/Wa 359/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/viii-sa-wa-359-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-07-04--viii-sa-wa-359-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/F8B175643A)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-fz-238-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-04--iii-fz-238-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BIII%2BFZ%2B238%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B4%2Blipca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BIII%2BFZ%2B238%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
