Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Sz 201/25

Wyrok WSA w Szczecinie z 16 kwietnia 2026 r., II SA/Sz 201/25 – potwierdzenie represji

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Data orzeczenia

16 kwietnia 2026

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 4 lutego 2025 r. nr DSE3-K0918-D21098-29/25 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę .

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FSz%2B201%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BSzczecinie.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FSz%2B201%252F25)

## Uzasadnienie

Pismem z 25 września 2023 r., K. K. (dalej także jako: "wnioskodawca", "skarżący"), złożył do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 906, dalej zwaną: "ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej" lub "ustawą"). Ponadto, do wniosku załączył decyzję Prezesa IPN z dnia 25 sierpnia 2023 r., nr \[...\] w której stwierdzono, że wnioskodawca nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. We wniosku skarżący wskazał na prowadzony przez siebie kolportaż ulotek o treści antykomunistycznej oraz niepodpisanie oświadczenia o lojalności wobec WRON, za co miał zostać zwolniony z pracy w Przedsiębiorstwie Wyrobów Skórzanych w N.. Wnioskodawca dodał również, że w latach 1980-1989 prowadził działalność w ramach współpracy ze strukturami opozycji antykomunistycznej. Do wniosku dołączono oświadczenia świadków: Z. P., J. K. oraz W. K. (brata skarżącego). Z. P. oraz J. K. w swoich oświadczeniach podali, że znają wnioskodawcę z działalności opozycyjnej w N. w latach 1980-1982\. Obydwoje wskazali, że skarżący kolportował wśród pracowników ulotki w okresie stanu wojennego oraz został zwolniony z pracy w związku z odmową podpisania oświadczenia o lojalności. Z kolei W. K. w swoim oświadczeniu podał, że zaopatrywał swojego brata K. m.in. w Biuletyny Informacyjne "Solidarność" z czasów strajku w sierpniu 1980 r. oraz inne biuletyny i ulotki z czasu stanu wojennego, egzemplarze tygodnika "Mazowsze", a także wydawnictwa "NOWEJ" i plakaty. Decyzją z 25 marca 2024 r., nr DSE3-K1063-D21098-8D/24, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także jako: "organ") odmówił K. K. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że pismem z 17 października 2023 r. organ zwrócił się do Archiwum IPN o przekazanie informacji na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących wnioskodawcy oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. W odpowiedzi IPN przekazał informację, z której wynika, że w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono żadnych dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną skarżącego lub doznanie przez niego represji. Następnie organ skierował wniosek strony do zaopiniowania przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Szczecinie. Rada po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym uchwałą nr 2/2024 z 6 lutego 2024 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego. Rada zwróciła uwagę na fakt, że wnioskodawca nie przedłożył wiarygodnych dowodów na zorganizowaną działalność opozycyjną, przez okres co najmniej 12 miesięcy w latach 1981-1989\. Organ zwrócił uwagę, że wnioskodawca wskazał jedynie, że w latach 1980-1989 prowadził działalność w ramach współpracy ze strukturami opozycji antykomunistycznej. Oświadczenia świadków, Z. P. oraz J. K. są takiej samej treści i zawierają jedynie ogólnie brzmiące sformułowania. Z kolei W. K., wskazał jedynie, że zaopatrywał wnioskodawcę w prasę podziemną, bez wskazania jakichkolwiek szczegółów. W ocenie organu informacje zawarte we wniosku oraz oświadczenia świadków, nie dają podstaw do potwierdzenia skarżącemu wnioskowanego statusu. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadził działalność w opozycji antykomunistycznej, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Dowodów takich nie dostarczyła również kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych IPN. Jednocześnie organ podniósł, że przy rozpoznawaniu sprawy miał również na uwadze uchwałę podjętą przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Szczecinie, niemniej wskazał, że ww. opinia nie jest dla organu wiążąca, jednak może ona stanowić środek pomocniczy w ocenie działań podejmowanych przez wnioskodawcę. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, jakoby wnioskodawca podlegał represjom, o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Samo poświadczenie przez wnioskodawcę, że został wyrzucony z pracy za kolportaż ulotek o treści antykomunistycznej i niepodpisanie oświadczenia o lojalności wobec WRON, nie stanowi wystarczającego dowodu na potwierdzenie status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wystąpił do Szefa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na tym etapie skarżący przesłał oświadczenia M. S.. W oświadczaniu z 15 maja 2024 r. oraz z 12 kwietnia 2024 r. świadek wskazał, że skarżący działał w podziemnych strukturach Solidarności i był zaangażowany w ponowną rejestracje związków po kwietniu 1989 r. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy organ postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. dopuścił dowód z przesłuchania świadków. Świadek M. S. do protokołu przesłuchania zeznał, że jest mu znana działalność skarżącego w okresie od sierpnia 1988 r. i miała ona polegać na organizowaniu struktur związkowych w miejscu jego zatrudnienia tj.: w Przedsiębiorstwie Sprzętu i Transportu Wodno-Melioracyjnego w N.. Ponadto świadek wskazał, że ta działalność miała trwać do 17 kwietnia 1989 r. Co do działalności Strony w okresie od sierpnia 1988 r. do kwietnia 1989 r. działalność miała, według świadka, polegać na kolportażu nielegalnych materiałów, które świadek przywoził z Lublina. Strona miała również zaangażować się w kampanię wyborczą 6 czerwca. Z kolei Z. P. oświadczył, że wnioskodawca rozprowadzał "bibułę" na terenie Przedsiębiorstwa Wyrobów Skórzanych w N.. Świadek nie był w stanie podać, kiedy to miało miejsce ale zapewnił, że w stanie wojennym. Ponadto wskazał, że nie działał w związkach i nie ma szczegółowej wiedzy na temat działalności skarżącego, czy o okolicznościach rozwiązania stosunku pracy skarżącego z zakładem. Natomiast J. K. zeznał, że wnioskodawca w okresie przed wprowadzaniem stanu wojennego roznosił ulotki. Co do okoliczności rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym świadek stwierdził, że w ich zakładzie zatrudnieni byli skazańcy odbywający długoletnie więzienie, a po wprowadzaniu stanu wojennego ich zakład został zmilitaryzowany. W związku z tym pracownicy musieli podpisać karty mobilizacyjne, na co nie zgodził się skarżący i został zwolniony. Kolejny świadek W. K. zeznał, że "ma orientację" o działalności brata w strukturach. Wskazał, że od października 1981 r. do połowy 1982 r. systematycznie, a później rzadziej "przy okazji" przywoził do N. różne broszury, np. biuletyn informacyjny, oraz ulotki z różnych zakładów w Gdańsku. Ulotki, które przewoził świadek były w pojedynczych ilościach. Decyzją z 4 lutego 2025 r., nr DSE3-K0918-D21098-29/25 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 5 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 25 marca 2024r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie spełnił przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Organ przywołał następnie treść art. 2 i art. 3 ww. ustawy i wyjaśnił, że działalność określona w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Zdaniem organu, wobec powyższego, nie można potwierdzić wnioskowanego statusu za działalność w okresie legalnego funkcjonowania związków zawodowych. Według oświadczenia świadka J. K., wnioskodawca zajmował się kolportażem przed delegalizacją działalności związkowej, która nastąpiła po 13 grudnia 1981 r. Działalność w tym okresie jest wyłączona na mocy przepisów omawianego aktu prawnego, z kolei w ocenie organu okres działalności po grudniu 1981 r., tj. po zdelegalizowaniu związków zawodowych, nie został dostatecznie udokumentowany. Odnosząc się do oświadczenia kolejnego świadka M. S. organ przyznał, że chociaż świadek wskazał, że skarżący prowadził działalność opozycyjną od sierpnia 1988 r. to jednak w tym przypadku nie została spełniona przesłanka 12 miesięcy działalności opozycyjnej przewidziana w art. 2 ustawy. W ocenie organu okoliczność przywożenia przez W. K., dla skarżącego pojedynczych egzemplarzy ulotek i materiałów opozycyjnych z Gdańska nie stanowi o prowadzeniu zorganizowanej działalności opozycyjnej, o której mowa w art. 2 ustawy. Również taką działalnością nie można określić faktu jednorazowego lub dwukrotnego przekazania ulotki Z. P. w okresie stanu wojennego, na co w swoim oświadczeniu wskazuje świadek. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. W szczególności brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący w wyniku udziału w wystąpieniu wolnościowym został pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu czy został z nim rozwiązania umowa o pracę. Odwołując się do informacji przekazanych przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Szczecinie stosunek pracy pomiędzy skarżącym, a zakładem pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, co nie wskazuje na represyjny charakter ustania zatrudnienia. Organ podkreślił, że przychylając się do wniosku pełnomocnika skarżącego zwrócił się do Państwowego Przedsiębiorstwa Przemysłu Metalowego \[...\]" o dokumenty związane z zatrudnieniem strony w Przedsiębiorstwie Wyrobów Skórzanych. W oparciu o nadesłane dokumenty organ ustalił, że wnioskodawca co najmniej dwukrotnie był nakłaniany do podpisania dokumentu przedłożonego w związku z militaryzacją zakładu. Zdaniem organu, powyższa okoliczność również nie jest okolicznością, o której mowa w omawianej ustawie. Rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło wskutek represji wobec samego skarżącego. Jak wynika z akt sprawy wszyscy pracownicy byli zobowiązani do podpisania omawianego dokumentu, a nie jedynie wnioskodawca. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że to wobec wnioskodawcy były skierowanie działania pracodawcy mające na celu jego zwolnienie. W powołanych okolicznościach organ uznał, ze skarżący nie podlegał represjom o jakich mowa w art. 3 omawianej ustawy, a w rezultacie brak jest podstaw do potwierdzenia wobec skarżącego statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Powyższe nie oznacza jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, a nadto w toku postępowania nie udało się ustalić, aby prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej lub podlegał którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ww. ustawy. K. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgadzając się z powołaną decyzją wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie zarzucił organowi naruszenie: - art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie jest działaczem opozycji antykomunistycznej czyli osobą, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956r. do dnia 4 czerwca 1989r. łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności, pomimo wykazania przez skarżącego łącznie w różnych okresach łącznie 12 miesięcy wskazanej powyżej działalności; - art. 77 §1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem; - art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezamieszczenie na decyzji organu nr \[...\] daty wydania przedmiotowej decyzji; - art. 86 k.p.a. poprzez powierzenie przesłuchania skarżącego Wojewódzkiej Radzie Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji, co oznacza, że skarżący nie został przesłuchany przez organ. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wykazał, iż przez 12 miesięcy prowadził działalność, o której mowa w art. 2 ww. ustawy. Powyższe wynika z zeznań M. S. (wykazano okres od sierpnia 1988 r. do kwietnia 1989 r. co daje okres 9 miesięcy) z kolei od października 1981 r. do połowy 1982 r. rozprowadzał ulotki, co daje kolejne 9 miesięcy, natomiast z zeznań świadków J. K. oraz Z. P. wynika działalność w latach 1980 r. do 1982 r.(od sierpnia 1980 r. do ogłoszenia stanu wojennego 13.12.1981r. ), co daje okres 14 miesięcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że został wykazany 12 miesięczny okres działalności opozycyjnej skarżącego, co potwierdzają zeznania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2). Na podstawie art. 3 przywołanej ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990r. 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżący we wniosku swój status wywodził z okoliczności prowadzenia działalności w ramach współpracy ze strukturami opozycji antykomunistycznej, w latach 1980 – 1989 oraz zwolnienia z pracy z powodu niepodpisania oświadczenia o lojalności wobec WRON. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo oceniony przez organ nie potwierdza, aby skarżący prowadził w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce przez co najmniej 12 miesięcy. Ze znajdującego się w aktach postępowania protokołu przesłuchania świadka M. S. z dnia 4 listopada 2024 r. wynika, że działalność skarżącego polegająca na kolportażu nielegalnych materiałów (m.in. ulotek) w jego zakładzie pracy miała miejsce od sierpnia 1988 r. do 17 kwietnia 1989 r., czyli obejmowała okres ok. 9 miesięcy. Z oświadczenia kolejnego świadka – J. K. wynika, że skarżący roznosił ulotki w okresie minimum miesiąca przed wprowadzeniem stanu wojennego (13 grudnia 1981 r.). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że zgodnie z powołanym wyżej art. 2 ust. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy wymaganych przepisem art. 2 ust. 1 nie wlicza się okresów działalności prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Powyższe oznacza, że wskazanego okresu około miesiąca przed datą 13 grudnia 1981 r. nie można doliczyć celem potwierdzenia statusu wnioskodawcy. Natomiast świadek – Z. P. podał, że raz bądź dwa otrzymał ulotki od skarżącego w okresie stanu wojennego. Świadek – W. K. – brat skarżącego wskazał, że przywoził skarżącemu ulotki i materiały opozycyjne z Gdańska, lecz w swoim oświadczeniu nie potwierdził ostatecznie działalności skarżącego jako działacza opozycji antykomunistycznej. Należy przy tym podkreślić na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, że działalność określona w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej nie oznacza jakiegokolwiek przejawu aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, lecz ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Inaczej rzecz ujmując samo przekonanie strony o prowadzeniu działalności, która wyrażała brak akceptacji dla panującego wówczas ustroju nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania wnioskowanego statusu, jeżeli nie spełnia ona ustawowych kryteriów. Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że wobec braku dowodów potwierdzających prowadzenie przez skarżącego działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, w zorganizowanych strukturach, ani też we współpracy z takimi strukturami trwającą co najmniej 12 miesięcy, skarżący nie mógł być uznany za działacza opozycji antykomunistycznej, co oznacza brak podstaw do skutecznego postawienia organowi zarzutu naruszenia art. 2 powołanej ustawy. Ponadto zgodzić się należy z organem, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na okoliczność podlegania represjom, o których mowa w art. 3 ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. c i d ustawy - osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu lub została z nią rozwiązana umowa o pracę. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów przesłanych w związku z zatrudnieniem skarżącego w Przedsiębiorstwie Wyrobów Skórzanych w N. stosunek pracy pomiędzy skarżącym a zakładem pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Nadto skarżący nie wykazał udziału w wystąpieniu wolnościowym, którego skutkiem mogło być rozwiązanie z nim stosunku pracy lub pozbawienie możliwości wykonywania swojego zawodu. Zdaniem sądu, dowody zgromadzone w sprawie organ ocenił bez naruszenia prawa, wyprowadzając logiczne i znajdujące oparcie w dokumentacji wnioski. Nie doszło zatem, jak zarzuca skarżący, do naruszenia przepisów postępowania – t.j. art. 77 § 1 k.p.a. Dla rozpoznania sprawy nie ma wpływu okoliczność braku przesłuchania skarżącego przez organ, w sytuacji gdy został przesłuchany na posiedzeniu Rady Konsultacyjnej ds. Działaczy Opozycji Komunistycznej i Osób Represjonowanych, a w rezultacie zobowiązany do uzupełnienia dokumentów w tym świadectwa pracy z Przedsiębiorstwa Wyrobów Skórzanych w N., które po uzupełnieniu zostało dołączone do akt sprawy i ocenione przez organ. Jednocześnie nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący braku opatrzenia zaskarżonej decyzji datą, gdyż w przedłożonych aktach sprawy znajduje się decyzja rozpoznana w drugiej instancji z 4 lutego 2025 r. o nr DSE3-K0918-D21098-29/25\. Jeżeli natomiast egzemplarz decyzji doręczony skarżącemu nie został opatrzony taką datą to jeszcze nie oznacza, że decyzja daty jej wydania nie posiada. Podsumowując, organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, miał podstawy do stwierdzenia, że ustawowe przesłanki do uznania skarżącego za działacza opozycji antykomunistycznej, bądź osobę represjonowaną nie zostały spełnione, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd badając sprawę również poza granicami skargi (art. 134 p.p.s.a), nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

31 marca 2025

Symbol z opisem

[6340 Potwierdzenie represji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6340-potwierdzenie-represji)

Hasła tematyczne

Kombatanci

Skarżony organ

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

Sędziowie

Joanna Świerzko-Bukowska Katarzyna Sokołowska Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000906)  
art. 2 ust. 1, art,. 3 · Dz.U. 2024 poz. 906
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [III OZ 546/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-29](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-546-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-29--iii-oz-546-25)
* [III OZ 547/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-29](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-oz-547-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-29--iii-oz-547-25)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III OSK 2141/23 · 9 kwietnia 2026Wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., III OSK 2141/23 – potwierdzenie represji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-2141-23-wyrok-nsa-z-2026-04-09--iii-osk-2141-23)
* [Sygnatura: II SA/Po 178/26 · 9 kwietnia 2026Postanowienie WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Po 178/26 – potwierdzenie represji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-178-26-postanowienie-wsa-w-poznaniu-z-2026-04-09--ii-sa-po-178-26)
* [Sygnatura: III OSK 1977/23 · 8 kwietnia 2026Wyrok NSA z 8 kwietnia 2026 r., III OSK 1977/23 – potwierdzenie represji](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-osk-1977-23-wyrok-nsa-z-2026-04-08--iii-osk-1977-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/618E63282B)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-201-25-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2026-04-16--ii-sa-sz-201-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FSz%2B201%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BSzczecinie.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FSz%2B201%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
