Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Rz 1000/23

Wyrok WSA w Rzeszowie z 25 października 2023 r., II SA/Rz 1000/23 – ewidencja gruntów i budynków

Wynik

oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie

Data orzeczenia

25 października 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr GK-II.7221.24.2023 w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala –

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FRz%2B1000%252F23.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BRzeszowie.%2BData%253A%2B25%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2Boddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FRz%2B1000%252F23)

## Uzasadnienie

II SA/Rz 1000/23 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 21 kwietnia 2023 r. GK-II.7221.24.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania J. T. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty \[...\] (dalej: Starosta, organ I instancji) z 11 stycznia 2023 r. nr GG-I.6620.07.473.2022.AS2, odmawiającą dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z akt sprawy, J. T. zwrócił się do Starosty \[...\] z wnioskiem o wyjaśnienie, stosownie do pisma z 13 czerwca 2017 r., z jakich przyczyn i na podstawie jakich zdarzeń prawnych działka nr \[...\], poprzednio w kształcie trapezu i o zdecydowanie większej powierzchni (oznaczona na mapie hipotecznej \[...\], będąca siedliskiem, na niej położony był dom rodzinny) obecnie na mapie ewidencyjnej przedstawiona jest w zupełnie innym kształcie oraz o zdecydowanie mniejszej powierzchni. W trakcie postępowania skarżący w piśmie z 15 czerwca 2022 r. podniósł, że jego żądania dotyczą zmiany danych ewidencji gruntów obrębu \[...\] w zakresie granic i powierzchni,. a przedmiotem jego wniosku jest przedstawiona na mapie katastralnej pgr \[...\] (jej część obecnie oznaczona jest jako działka \[...\]) granicząca od północy z pgr \[...\] i \[...\] a od zachodu z pgr \[...\]. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta \[...\] decyzją z 11 stycznia 2023 r. nr GG-I.6620.07.473.2022.AS2 odmówił dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu \[...\] gminy \[...\] w zakresie granic i powierzchni działki nr \[...\]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji przedstawił dokonane w sprawie ustalenia i motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, że granice działki nr \[...\] wykazane w aktualnej bazie danych ewidencji gruntów i budynków są zgodne z dokumentacją znajdującą się w posiadanym zasobie geodezyjnym i nie stwierdzono błędów w stosunku do tej dokumentacji źródłowej. Organ I instancji podniósł, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje jedynie stan prawny ustalony w odrębnych trybach przez inne organy, wynikający z przedłożonych dokumentów i nie jest władny do rozstrzygana kwestii zasięgu prawa własności. Odwołanie od ww. decyzji złożył J. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że powołane w uzasadnieniu decyzji zapisy w ewidencji nie są oparte na jakichkolwiek zdarzeniach faktycznych lub prawnych, gdyż jego zdaniem brak jest jakiegokolwiek dowodu o podziale pgr. \[...\] i wydzieleniu z niej "drogi wiejskiej" (działka \[...\]). PWINGiK, działając na podstawie art. 136 k.p.a., zwrócił się do Organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego. Po otrzymaniu żądanych dokumentów zawiadomił zainteresowane strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań stosownie do wymogu art. 10 § 1 k.p.a. a na żądanie skarżącego przesłał mu kopię dokumentów z akt sprawy. Następnie, PWINGiK opisaną na wstępie decyzją z 21 kwietnia 2023 r. GK-II.7221.24.2023, działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.; dalej: P.g.i.k.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazał, że ewidencja gruntów dla obrębu \[...\] zgodnie z przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 6, poz. 32) została założona w latach 60-tych. W wyniku ww. prac geodezyjnych został sporządzony pierworys mapy ewidencji gruntów wsi \[...\] w skali 1:2880, wchodzący w skład operatu technicznego nr \[...\]. Na podstawie wówczas obowiązujących przepisów granice działek określał przebieg linii głównie według faktycznego stanu władania, wkreślonych następnie na matryce mapy ewidencyjnej w skali 1:2880\. W wyniku tych prac w przedmiotowym zakresie sporządzony został "Protokół nr \[...\] stwierdzenia stanu władania gruntami" z dnia \[...\].03.1968 r., w zakresie m.in. działki nr \[...\] oraz rejestry gruntów. Na podstawie rejestru gruntów wsi \[...\] założonego w 1969 r. ustalono, że m.in. działka nr \[...\] o pow. 0,05 ha stanowiła własność M. T. s. S. i A. Z akt sprawy wynika również, że w latach siedemdziesiątych na terenie wsi \[...\] zostały przeprowadzone kompleksowe postępowania uwłaszczeniowe zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) na podstawie wówczas obowiązującej mapy ewidencyjnej. Na stan wynikający z założenia ewidencji gruntów dla działek zostały wydane akty własności ziemi. Z akt sprawy wynika, że działka nr \[...\] była objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i został wydany dla niej akt własności ziemi z \[...\] marca 1975 r. nr \[...\]. Organ odwoławczy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił także, że w latach 80-tych XX wieku przeprowadzone zostało odnowienie ewidencji gruntów na mapie zasadniczej dla obrębu \[...\], w wyniku którego został sporządzony operat techniczny nr \[...\]. Z załączonego do akt sprawy wykazu zmian w stanach posiadania, opracowanego w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera ww. operat techniczny nr \[...\] wynika, że działka nr \[...\] zmieniła oznaczenie na działkę nr \[...\] o pow. 0,08 ha. W rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym wsi \[...\], sporządzonym podczas odnowienia ewidencji przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych - Rejonowy Oddział w \[...\], wpisano na rzecz M. T. s. S. i A. m.in. działkę nr \[...\] o powierzchni 0,08 ha, przy czym w rejestrze tym widnieje oświadczenie o treści: "Wykazany w rejestrze wykazie zmian stan posiadania przyjmuję jako zgodny ze stanem faktycznym", podpisane w dniu 20 grudnia 1983 r. przez M. T. W rejestrze gruntów założonym w 1987 r. w jednostce rejestrowej nr \[...\] obejmującej działki będące własnością M. T., wpisano m.in. działkę nr \[...\] o powierzchni 0,08 ha. W wyniku odnowienia ewidencji gruntów została sporządzona analogowa mapa ewidencyjna, na podstawie której ustalono, że działka nr \[...\] od zachodu i południa graniczy z działką nr \[...\], od północy z działką nr \[...\], natomiast od wschodu z działką nr \[...\]. Stan taki widniał na mapie ewidencyjnej obowiązującej na dzień 11.12.2020 r. (czyli sprzed przeprowadzonej w 2020 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków). W 2004 r. m.in. dla obrębu \[...\], gmina \[...\] zostały przeprowadzone prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. W wyniku przeprowadzenia ww. prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny nr \[...\]. Ze sprawozdania technicznego stanowiącego integralną część ww. operatu wynika, że w zakres wykonywanych prac geodezyjnych wchodziło opracowanie numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków na podstawie materiałów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz w wyniku przekształcenia map analogowych do postaci cyfrowej. Tak sporządzony operat dla gminy \[...\] został zatwierdzony decyzją Starosty \[...\] z \[...\] września 2004 r. nr \[...\]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu \[...\] października 2004 r. W wyniku ww. modernizacji została sporządzona numeryczna mapa ewidencyjna. PWINGiK na podstawie porównania analogowej mapy ewidencyjnej z odnowienia ewidencji gruntów z wydrukiem numerycznej mapy ewidencyjnej, powstałej w wyniku przeprowadzonej w ww. modernizacji ustalił, że przebieg granic między działką nr \[...\] a działkami sąsiednimi nr: \[...\] oraz \[...\], pochodzący z ww. modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie uległ zmianie w stosunku do ww. analogowej mapy ewidencyjnej, obowiązującej przed modernizacją. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że powyższy stan danych ewidencyjnych, dotyczących działki nr \[...\] obowiązywał do czasu przeprowadzenia w 2020 r. kolejnej modernizacji ewidencji gruntów i budynków (na podstawie mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 sprzed modernizacji w 2020 r.). Z akt sprawy wynika, że Starosta w 2020 r. przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu \[...\], gmina \[...\]. Natomiast informacja Starosty o tym, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu \[...\], jedn. ewid. \[...\] stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego dnia \[...\] grudnia 2020 r., pod poz. \[...\]. Modernizacja polegała na dostosowaniu istniejących danych ewidencyjnych do wymogów określonych w rozporządzeniu oraz na uzupełnieniu bazy danych ewidencyjnych i na utworzeniu pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia. W ramach przeprowadzonych prac modernizacyjnych Starosta, na podstawie informacji uzyskanych od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustalił, że działka nr \[...\] (rów) która zgodnie z wówczas obowiązującą mapą ewidencyjną graniczyła z działką nr \[...\] nie stanowiła gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi - "WP" lecz urządzenie melioracyjne. Również w oparciu o te ustalenia, wykonawca w ramach prowadzonej modernizacji przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic działki nr \[...\] z działkami nr \[...\] i \[...\]. Organ odwoławczy na podstawie protokołów ustalenia przebiegu granic działek z 1 września 2020 r. ustalił, że jedynie południowa granica między działką nr \[...\] a działką nr \[...\] została ustalona w trybie przepisów § 39 rozporządzenia, tj. na podstawie "ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie", według wskazania strony – J. T., przy czym właściciel działki nr \[...\] nie brał udziału w ww. czynnościach. Ponadto z ww. protokołów z kol. 11 wynika, że skarżący obecny podczas czynności geodezyjnych, nie zgodził się na wskazane przez geodetę "granice po użytkowaniu" między działką nr \[...\] a działkami nr nr \[...\] i \[...\], wobec czego zgodnie z wpisem w kol. 7 ww. protokołów granice nie zostały ustalone, co znajduje potwierdzenie na szkicu granicznym nr K2-31, stanowiącym integralną część ww. protokołów ustalenia przebiegu ww. granic. Organ odwoławczy w oparciu o ww. szkic ustalił również, że granica działki nr \[...\] z działką nr \[...\] nie podlegała ustaleniom, ponieważ została wykazana zgodnie z operatem id zgłoszenia \[...\] (operat techniczny z ustalenia przebiegu granic działki nr \[...\] nr \[...\]). W wyniku przeprowadzenia ww. prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny nr \[...\], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu \[...\] grudnia 2020 r. Zgodnie z załączonym wykazem współrzędnych punktów granicznych, pochodzącym z ww. operatu nr \[...\] wynika, że jedynie punktom granicznym nr \[...\] i \[...\], określającym przebieg granicy działki nr \[...\] z działką nr \[...\] oraz punktowi granicznemu nr \[...\], leżącym na styku działek nr \[...\] i \[...\] został nadany atrybut ZRD 1 oraz BPP 1, tj. błąd położenia punktu mieszczący się w przedziale 0,00-0,10 m. Natomiast położenie punktów granicznych nr \[...\], określających przebieg granicy działki nr \[...\] z działką nr \[...\] oraz punktów granicznych nr \[...\] określających przebieg granicy działki nr \[...\] z działką nr \[...\] nie uległo zmianie w stosunku do danych ewidencyjnych sprzed ww. modernizacji, a ich współrzędne zostały wykazane w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr \[...\]. Mając powyższe na uwadze, PWINGiK zgodził się ze stanowiskiem Starosty dotyczącym tego, że dane o punktach granicznych działki nr \[...\] pochodzą z operatu technicznego id \[...\] (dot. pomiaru działki nr \[...\]), id \[...\] (dot. modernizacji egib) oraz z wektoryzacji mapy analogowej dokonanej w 2004 r. w ramach modernizacji egib (operat id \[...\]). Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego przebieg granicy działki nr \[...\] z działkami nr \[...\] oraz nr \[...\] w operacie ewidencyjnym wykazany jest prawidłowo. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, zawartej w odwołaniu, zgodnie z którymi "powołane w uzasadnieniu decyzji zapisy w ewidencji nie są oparte na jakichkolwiek zdarzeniach faktycznych lub prawnych", bowiem w opinii skarżącego "brak jakiegokolwiek dowodu o podziale pgr. \[...\] i wydzieleniu z niej "drogi wiejskiej" (działka \[...\])" organ odwoławczy uznał je za bezpodstawne, bowiem wykraczają poza tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ustalony w art. 24 ustawy P.g.i.k. W trybie tym nie można bowiem dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, a do takich należą m.in. zmiany granic i powierzchni działek, zgodnie z żądaniami skarżącego w piśmie z 15 czerwca 2022 r. Ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Organ II instancji wyjaśnił, że pgr nr \[...\], na którą powołuje się skarżący, gdzie w jego opinii jej część obecnie oznaczona jest jako działka nr \[...\], która graniczy od północy z pgr \[...\] i \[...\] a od zachodu z pgr \[...\] (zgodnie z treścią pisma z 15.06.2022 r.) stanowi treść mapy katastralnej, aktualnie nieobowiązującej, stanowiącej materiał archiwalny i przedstawia jedynie wartość historyczną, zatem nie może być podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Mapa ewidencyjna na terenie wsi \[...\] powstała w latach 60-tych ubiegłego wieku w związku z przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 6, poz. 32) i wydanej na jego podstawie Instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 38, poz. 379). W aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków występuje działka nr \[...\], której właścicielem jest skarżący, stanowiąca treść mapy ewidencyjnej. PWINGiK podkreślił, że żądania wniesione przez skarżącego (pismo z 15.06.2022 r.) dotyczące wprowadzenia zmiany danych ewidencji gruntów obrębu \[...\] w zakresie granic i powierzchni działki nr \[...\], której jest właścicielem, gdzie w jego opinii działka nr \[...\] i działka \[...\] to dawna parcela \[...\], której właścicielami byli jego poprzednicy prawni, może być dokonana po przedłożeniu przez zainteresowanego stosownej dokumentacji geodezyjnej, określonej w § 30 rozporządzenia egib, stanowiącej podstawę wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na to, że skarżący nie przedłożył takiej dokumentacji geodezyjnej, która byłaby podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie nie zachodziły okoliczności uzasadniające wprowadzenie tych zmian przez organ z urzędu w drodze aktualizacji, to decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy. W przedmiotowej sprawie działka nr \[...\] stanowiąca drogę jest we władaniu na zasadach samoistnego posiadania Skarbu Państwa, natomiast Gmina \[...\] ma ww. działkę we władaniu jako gospodarowanie zasobem nieruchomości. J. T. wniósł skargę na ww. decyzję PWINGiK z 21 kwietnia 2023 r. GK-II.7221.24.2023\. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest błędna i winna być uchylona. Wniósł również o przyznanie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącego nie zachodzi jakakolwiek causa do twierdzenia, że jakaś (bliżej dotąd nieokreślona) stationes fisci Skarbu Państwa wykonuje jakieś akty samoistnego posiadania na części pgr \[...\] (obecnie działka \[...\]) a Urząd Gminy \[...\] jest jej "gospodarzem". Wskazana nieruchomość szczepowa od pokoleń była we władaniu poprzedników prawnych Skarżącego, który to władztwo kontynuuje (art. 336, 339, 340 k.c.). Zdaniem skarżącego nie było i aktualnie nie ma jakichkolwiek zdarzeń faktycznych i prawnych dla istnienia jakiś uprawnień Skarbu Państwa i Gminy do tej nieruchomości, określanej obecnie w ewidencji m.in. jako działki nr \[...\] i \[...\] oraz rzekomy podział pgr \[...\]. Stan prawny i faktyczny nieruchomości obrazuje przede wszystkim materiał zawarty w księdze wieczystej - m.in. mapa katastralna, zasadnicza, opinia biegłego geodety S. R. - a dezawuowanie tegoż materiału jest bezpodstawne, skoro ten materiał jest w zasobie geodezyjnym. Ten materiał, w szczególności opinia ww. biegłego stanowi, zdaniem skarżącego, podstawę usunięcia z urzędu błędnych informacji z ewidencji odnoszących się do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący wskazał, że o przedłożenie innej stosownej dokumentacji geodezyjnej nie był wzywany. W ocenie skarżącego protokół nr \[...\] dotyczący jedynie części zabudowanego pgr \[...\] (obecnie działka nr \[...\]) jest mało wiarygodny, pozostała część ww. pgr była i jest użytkiem rolnym. Skarżący podniósł, że decyzja z \[...\] września 2004 r. nie została doręczona ówczesnym współwłaścicielom nieruchomości, zatem nie jest ona ostateczna. W ocenie skarżącego brak jest również podstaw do wydzielenia działki \[...\] (rów) skoro brak jest dokumentacji pozwolenia wodnoprawnego na budowę i lokalizację "urządzenia melioracyjnego". Końcowo skarżący wskazał, że w żaden sposób nie wykazano aby Skarb Państwa - jakaś konkretna jego jednostka - wykonywał jakiekolwiek akty samoistnego posiadania wobec części rodzinnej nieruchomości pgr \[...\], czy też Urząd Gminy \[...\] rzekome gospodarowanie względem niby "drogi wiejskiej". W jego ocenie jest to fikcja i typowe usurpatio. Oba podmioty nie mają interesu bycia stroną w niniejszej sprawie, tak jak i PZD w \[...\]. W odpowiedzi na skargę PWINGiK w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm. – dalej: P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd podzielił stanowisko Organów, że nie zachodziły podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w sposób postulowany przez Skarżącego. Jak wynika z akt sprawy Skarżący domagał się zmiany powierzchni i granic działki nr \[...\] obrębu \[...\]. Jak podnosił, pierwotna działka oznaczona na mapie katastralnej nr \[...\] została w części oznaczona jako działka nr \[...\] oraz okrojona o istotną cześć – od strony północnej – rzekomą drogą gminną a od strony zachodniej o obszar za rowem melioracyjnym. Na mapie katastralnej była w kształcie trapezu podczas gdy obecnie ma zdecydowanie mniejszą powierzchnię i zupełnie inny, wręcz dziwny kształt. Zgodnie z art. 24 ust. 2b P.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.i.k.). Zatem informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na dwa sposoby tj. z urzędu albo na wniosek. Informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji także w sytuacji wykrycia błędnych informacji. Wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Techniczny charakter ewidencji powoduje natomiast, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawy, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny (zob. wyrok NSA z 27 września 2023 r., I OSK 270/22, LEX nr 3618896). Powyższe oznacza, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności (zob. wyrok WSA w Lublinie z 6 lipca 2023 r., III SA/Lu 94/23, LEX nr 3607788). Organy odmówiły Skarżącemu aktualizacji co do granic i powierzchni działki nr \[...\]. Sąd zwraca uwagę, że Organy w sposób zupełny i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy a następnie poddały go ocenie, czyniąc zadość wymogom, wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Po uwzględnieniu istotnych dla sprawy dowodów prawidłowo Organy stwierdziły, że nie zachodzą podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków a Sąd tę ocenę podziela. Należy przyznać, że na znajdującej się w aktach sprawy mapie katastralnej parcela nr \[...\], należąca do poprzedników prawnych Skarżącego miała kształt trapezu a działka nr \[...\], należąca obecnie do Skarżącego ma mniejszą powierzchnię w stosunku do stanu wykazanego na mapie katastralnej. Należy jednak podkreślić, że powyższa zmiana granic była wynikiem prac geodezyjnych mających miejsce w latach 60\. ubiegłego wieku w trakcie zakładania ewidencji gruntów i budynków. To wówczas na pierworysie mapy ewidencyjnej gruntów wsi \[...\] (\[...\]) na obszarze dawnej parceli gruntowej nr \[...\] naniesiono rów melioracyjny. Z ww. parceli wydzielono dwie działki wówczas o nr \[...\] i \[...\] a granica pomiędzy nimi przebiegała wzdłuż naniesionego na mapie rowu melioracyjnego. Sporządzono również protokół stwierdzenia stanu władania nr \[...\] z \[...\] marca 1968r., w którym stwierdzono, że M. T. posiada min. działkę nr \[...\] tytułem dziedziczenia od roku 1954r. W protokole tym nie wymieniono dz. nr \[...\], jako będącej we władaniu ojca Skarżącego. W rejestrze gruntów wsi \[...\] założonego w 1969r. w konsekwencji wpisano, że działka nr \[...\] stanowiła własność M. T., ojca Skarżącego. Należy przy tym uwzględnić przepisy, które wówczas regulowały sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów a w szczególności przepisy instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. Nr 38, poz. 379), wydanej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32). Otóż zgodnie z § 13 ust. 1 tej instrukcji, przed przystąpieniem do zakładania rejestru gruntów na podstawie dokumentów, wymienionych w § 12 pkt 1, 2 i 3, należało uaktualnić je w drodze wizji lokalnej w jednostce ewidencyjnej co do: 1) osoby (prawnej lub fizycznej) będącej właścicielem gruntu lub władającej gruntem; 2) granic i powierzchni gruntów użytkowanych przez tę osobę (pkt 1) 3) sposobu użytkowania gruntów; 4) granic i powierzchni jednostki ewidencyjnej. Szczególną uwagę należało zwrócić na wyjaśnienie obecnego sposobu użytkowania gruntów tam, gdzie istniało prawdopodobieństwo powstania znacznych zmian w dotychczasowym sposobie użytkowania w porównaniu ze stanem figurującym w dokumentach, stanowiących podstawę do założenia rejestru (§ 13 ust. 2 instrukcji). Zgodnie z § 14 instrukcji, aktualizacja dokumentów (§ 12) co do osoby następowała na podstawie oświadczenia zainteresowanego właściciela lub osoby władającej gruntem oraz poświadczenia przedstawicieli prezydium rady narodowej (gromadzkiej, miejskiej, osiedla), biorących udział w wizji lokalnej, a znających miejscowe stosunki. Zgodnie z § 15 instrukcji aktualizacja dokumentów (§ 12) co do granic i powierzchni gruntów oraz sposobu ich użytkowania następowała przez porównanie stanu przedstawionego w tych dokumentach ze stanem istniejącym na gruncie (ust. 1). Szczególną uwagę należy zwrócić na treść § 15 ust. 2 instrukcji, który obowiązywał w trakcie zakładania ewidencji gruntów w latach 60-tych. Zgodnie z tym przepisem, w razie stwierdzenia w czasie wizji lokalnej, że grunty figurujące w dokumentach uległy podziałowi, zamianie itp., należy te zmiany uwzględnić w drodze pomiaru. Zatem przy zakładaniu ewidencji wówczas uwzględniano rzeczywisty stan władania na gruncie. Wobec ojca Skarżącego wydano następnie Akt Własności Ziemi, w którym stwierdzono przysługujące mu prawo własności względem m.in. działki nr \[...\]. W akcie tym nie stwierdzono prawa własności względem działki nr \[...\], która również znajdowała się na obszarze dawnej parceli gruntowej nr \[...\] "za" rowem melioracyjnym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2329 z późn. zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Wydane na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. ostateczne decyzje administracyjne o nadaniu własności gospodarstw rolnych ich samoistnym posiadaczom mogły być podważane w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. Był to wystarczająco długi okres czasu dla zapewnienia osobom zainteresowanym możliwości skorzystania z przysługujących im środków wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych o nadaniu własności gospodarstwa rolnego jego samoistnemu posiadaczowi. Wprowadzone w 1991 r. ograniczenia były konieczne z uwagi na wartość, jaką jest stabilność stosunków prawnych oraz rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., I OSK 116/21, LEX nr 3593312). Powołany art. 63 ust. 2 ww. ustawy wyłącza już możliwość weryfikacji w trybach nadzwyczajnych aktów własności ziemi. Należy również uwzględnić, że ojciec Skarżącego M. T. podpisał protokół stwierdzenia stanu władania gruntami. Ponadto w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym wsi \[...\] sporządzonym podczas odnowienia ewidencji M. T. podpisał oświadczenie (dnia 20 grudnia 1983r.), że wykazany w rejestrze wykazie zmian stan posiadania przyjmuje jako zgodny ze stanem faktycznym. Kolejne, opisane w zaskarżonej decyzji prace geodezyjne nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia do ewidencji zamian postulowanych przez Skarżącego. Położenie punktów granicznych określających przebieg granic działki nr \[...\] z działką nr \[...\] (drogą) oraz z działką nr \[...\] jest wykazane na podstawie operatu technicznego nr \[...\]. W 2004r. przeprowadzono prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, przy czym przebieg granic pomiędzy działką Skarżącego a działkami sąsiednimi nie uległ zmianie w stosunku do analogowej mapy ewidencyjnej, obowiązującej przed modernizacją. Analogowa mapa ewidencyjna powstała natomiast w wyniku odnowienia ewidencji, prowadzonej w latach 80\. W toku tych prac ojciec Skarżącego potwierdził zgodność danych w rejestrze ze stanem faktycznym. Mając na względzie ustalenia faktyczne przedstawione w zaskarżonej decyzji, które znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym należy wskazać, że w toku postępowania nie zostały ujawnione żadne dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę do aktualizacji danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków w kierunku pożądanym przez Skarżącego. Mapa katastralna, na której widnieje parcela gruntowa o nr \[...\] jest dokumentem archiwalnym o znaczeniu historycznym. Nie może ona stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (art. 22 ust. 2 Pgik) – zob. wyrok WSA w Białymstoku z 23 stycznia 2014 r., II SA/Bk 812/13, LEX nr 1532697\. Nie jest dopuszczalne weryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów, w tym przypadku w oparciu o mapę katastralną, która stała się nieaktualna i przestała stanowić podstawę do wykazywania zasięgu prawa własności już w latach 60 i 70 XX w. wyniku prowadzonych w tym czasie prac związanych z założeniem ewidencji gruntów i budynków a następnie prowadzeniem postępowań uwłaszczeniowych. Skarżący podnosił również, że o zasadności jego żądania świadczy operat techniczny wykonany przez geodetę S. R. Operat ten znajduje się w aktach sprawy a wynika z niego, że został on sporządzony w celu synchronizacji stanu hipotecznego wykazanego w Księgach Wieczystych ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków w związku ze spadkobraniem po M. T. Przedmiotem synchronizacji były dane dotyczące osób, którym przysługuje prawo własności do nieruchomości po zmarłym M. T. W toku tych prac geodezyjnych nie doszło do nowego ustalania przebiegu granic. Jak wynika z treści ww. operatu, dane dotyczące położenia punktów granicznych ustalono w oparciu o wspomniany powyżej operat \[...\]. Zatem brew twierdzeniu Skarżącego, operat S. R. nie świadczy o zasadności wniosku Skarżącego. Wskazywana przez Skarżącego decyzja Starosty \[...\] z dnia \[...\] września 2004 r. nr \[...\] stała się ostateczna z dniem \[...\] października 2004\. Na jej mocy Starosta \[...\] zatwierdził operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla gminy \[...\]. Wbrew zarzutom skargi decyzja ta ma charakter obowiązujący a tak długo jako pozostaje w obrocie prawnym ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności stosownie do zasdy trwałości decyzji ostatecznych, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 czerwca 2023

Symbol z opisem

[6120 Ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6120-ewidencja-gruntow-i-budynkow)

Hasła tematyczne

Ewidencja gruntów

Skarżony organ

Główny Geodeta Kraju

Sędziowie

Maria Mikolik /sprawozdawca/ Piotr Godlewski Stanisław Śliwa /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210001990)  
art. 24 ust. 2c · Dz.U. 2021 poz. 1990
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001634)  
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Go 496/23 · 25 października 2023Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 października 2023 r., II SA/Go 496/23 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-go-496-23-wyrok-wsa-w-gorzowie-wlkp-z-2023-10-25--ii-sa-go-496-23)
* [Sygnatura: II SA/Rz 1690/22 · 25 października 2023Wyrok WSA w Rzeszowie z 25 października 2023 r., II SA/Rz 1690/22 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1690-22-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1690-22)
* [Sygnatura: I OSK 1255/20 · 25 października 2023Wyrok NSA z 25 października 2023 r., I OSK 1255/20 – ewidencja gruntów i budynków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1255-20-wyrok-nsa-z-2023-10-25--i-osk-1255-20)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/317A77F522)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1000-23-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2023-10-25--ii-sa-rz-1000-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FRz%2B1000%252F23.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BRzeszowie.%2BData%253A%2B25%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2Boddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FRz%2B1000%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
