Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Po 314/25

Wyrok WSA w Poznaniu z 31 lipca 2025 r., II SA/Po 314/25

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Data orzeczenia

31 lipca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2025 r., nr \[...\] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FPo%2B314%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B31%2Blipca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FPo%2B314%252F25)

## Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "organ", "SKO" albo "Kolegium") decyzją z dnia 24 lutego 2025 r., znak \[...\], umorzyło w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika M. L. z 26 lipca 1986 r., znak \[...\] Wniosek o stwierdzenie nieważności, złożony przez pełnomocnika, adwokata A. J., wpłynął do organu w dniu 23 stycznia 2020 r. Wnioskodawczyni, I. M.-B., zmarła w trakcie postępowania, a w jej miejsce wstąpił jej następca prawny, S. B.. Uzasadniając wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazało na bezprzedmiotowość postępowania, powołując się na art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "K.p.a.") w związku z przepisami ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej jako: "ustawa nowelizująca"). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte po upływie 30 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia i niezakończone przed wejściem w życie nowelizacji decyzją ostateczną, umarza się z mocy prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że od wydania decyzji w 1986 r. upłynęło ponad 30 lat, a postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed 16 września 2021 r., czyli datą wejścia w życie ustawy nowelizującej, co spowodowało następczą bezprzedmiotowość postępowania. S. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Argumentował, że art. 158 § 3 K.p.a. nie powinien mieć zastosowania, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji. Ponadto twierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, ponieważ pierwsza decyzja Kolegium w tej sprawie, wydana 16 kwietnia 2020 r., była decyzją ostateczną, a fakt jej późniejszego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 07 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 468/20, nie miał wpływu na niemożność zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Skarżący podniósł również, że organ nie ustalił kluczowej daty doręczenia lub ogłoszenia pierwotnej decyzji z 1986 r. oraz nie zawiesił postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie o sygn. akt K 2/22, który dotyczył konstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że organ administracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, błędnie zastosowało art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika M. L. z dnia 26 lipca 1986 r., zostało wszczęte wnioskiem z 16 grudnia 2019 r., który wpłynął do Kolegium w dniu 23 stycznia 2020 r. Pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2020 r., która to decyzja była decyzją ostateczną. Została ona uchylona prawomocnym wyrokiem z dnia 07 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 468/20, jednak nie zmienia to faktu, że w momencie wejścia w życie ustawy nowelizującej w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Innymi słowy, w momencie wejścia w życie ustawy nowelizującej (16 września 2021 r.), w obrocie prawnym była już ostateczna decyzja organu administracyjnego rozstrzygająca wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 lipca 1986 r. Zdaniem organu okoliczność powyższa nie miała wpływu na możliwość zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się tym samym do odpowiedzi na pytanie, jak powinien zachować się organ nadzoru w sytuacji, gdy reaktywacja zainicjowanego już skutecznie postępowania nadzorczego mającego za przedmiot decyzję doręczoną (ogłoszoną) ponad 30 lat przed wejściem w życie ustawy nowelizującej następuje - jak miało to miejsce rozpoznawanej sprawie - po wejściu w życie tej ustawy? Skarżący bowiem stoi na stanowisku, że znowelizowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, nie mogą w tym przypadku stanowić przeszkody w merytorycznej kontroli legalności decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Organ nadzoru wywodzi zaś, że w aktualnym stanie prawnym jest to niemożliwe, wobec czego postępowanie nieważnościowe jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. podlegać musi umorzeniu. Dokonując odpowiedzi na tak postawione pytanie w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że ustawą nowelizującą, która weszła w życie 16 września 2021 r. nadano nowe brzemiennie art. 156 § 2 K.p.a. przewidujące dziesięcioletni okres przedawnienia możliwości stwierdzania nieważności decyzji, a do art. 158 k.p.a. dodano § 3 w brzmieniu: "Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji" (art. 1 ustawy nowelizującej). Art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi zaś, że "Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". W ust. 2 art. 2 tej ustawy przewidziano z kolei, że "Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa". Rekonstruowanie normy prawnej na wykładni językowej prowadzi do wniosku, że w stanie faktycznym, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, nie ma przeszkód do zakończenia postępowania nieważnościowego decyzją merytoryczną wydaną w oparciu o art. 158 § 1 lub § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 i art. 156 § 2 K.p.a. Nie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, gdy postępowanie to nie zostało przed 16 września 2021 r. zakończone decyzją ostateczną (wówczas bowiem w obrocie prawnym pozostawała mająca taki walor decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2020 r.). Nie zachodzi również sytuacja wniesienia po wejściu w życie nowelizacji żądania stwierdzenie nieważności wobec decyzji ogłoszonej przeszło 30 lat temu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1986 r. wpłynął do organu w dniu 23 stycznia 2020 r. i z tą datą - stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. - wszczął on postępowanie nieważnościowe, które po uchyleniu przez sąd decyzji z 2020 r. miało być jedynie kontynuowane. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, miała ona dostosować system prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 K.p.a. z Konstytucją RP. Z treści powołanego orzeczenia wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Trybunał pozostawił jednak kwestię uregulowania powyższej kwestii ustawodawcy, w szczególności poprzez określenie terminu, po jakim nie będzie możliwe stwierdzenie nieważności postępowania, jak również uregulowania przepisów przejściowych związanych ze zmianą regulacji omawianej instytucji. W ocenie Sądu analiza przepisów ustawy nowelizującej przy uwzględnieniu ratio legis ich wprowadzenia, a także konieczności ochrony praw podmiotowych osób, które zawnioskowały o wszczęcie postępowania nieważnościowego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, prowadzi do wniosku, że z przyjętych w ustawie nowelizującej rozwiązań nie można wywodzić regulacji zakazującej prowadzenia postępowań w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych doręczonych (ogłoszonych) przed 16 września 1991 r., choćby postępowania te przed 16 września 2021 r. zakończone były decyzją ostateczną, a reaktywowane zostały po wejściu w życie ustawy nowelizującej w efekcie uchylenia tej decyzji przez Sąd lub organ administracji publicznej we właściwej ku temu procedurze. W ocenie Sądu intencją ustawodawcy nie było uniemożliwienie prowadzenia postępowań, które już zostały zakończone ostateczną decyzją administracyjną, a jedynie tych postępowań, które na moment wejścia w życie ustawy nowelizującej były nadal w toku. W innym przypadku wnioskodawcy pozbawieni zostaliby ochrony prawnej. Tak też należy interpretować zastrzeżenie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, że umorzenie postępowania nie może mieć miejsca, gdy postępowania zostało zakończone przed dniem 16 września 2021 r. decyzją ostateczną. Mając powyższe na względzie Sąd w niniejszym składzie uznał, że błędne zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W efekcie, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania była wadliwa, gdyż nie zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania z mocy prawa. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Sąd uznał także za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 2/22\. W szczególności, jak powyżej wskazano, przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, co oznacza, że brak było podstaw do rozważenia możliwości zawieszenia postępowania. Równocześnie Sąd zasądził na rzecz skarżącego, S. B., od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrot kosztów postępowania w wysokości 697;- zł. Na kwotę tę składały się 480;- zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego adwokata, 200;- zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz 17;- zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Podstawą prawną do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania był art. 200 w związku z art. 205 § 2 w związku z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego był zgodny z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

## Informacje o sprawie

Data wpływu

28 kwietnia 2025

Symbol z opisem

[6299 Inne o symbolu podstawowym 629](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6299-inne-o-symbolu-podstawowym-629)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Paweł Daniel /sprawozdawca/ Tomasz Świstak /przewodniczący/ Walentyna Długaszewska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 105 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
* [Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210001491)  
art. 2 ust. 2 · Dz.U. 2021 poz. 1491
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a · Dz.U. 2024 poz. 935

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OZ 409/25 · 8 lipca 2025Postanowienie NSA z 8 lipca 2025 r., I OZ 409/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-409-25-postanowienie-nsa-z-2025-07-08--i-oz-409-25)
* [Sygnatura: I OSK 1253/22 · 6 czerwca 2025Wyrok NSA z 6 czerwca 2025 r., I OSK 1253/22](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1253-22-wyrok-nsa-z-2025-06-06--i-osk-1253-22)
* [Sygnatura: II SA/Kr 144/25 · 7 maja 2025Wyrok WSA w Krakowie z 7 maja 2025 r., II SA/Kr 144/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-144-25-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2025-05-07--ii-sa-kr-144-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/678CE236F7)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-314-25-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2025-07-31--ii-sa-po-314-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FPo%2B314%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BPoznaniu.%2BData%253A%2B31%2Blipca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FPo%2B314%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
