Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Ol 56/25

Wyrok WSA w Olsztynie z 13 marca 2025 r., II SA/Ol 56/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

Data orzeczenia

13 marca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia \[...\], nr \[...\] w przedmiocie nadania prawa własności działki oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FOl%2B56%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BOlsztynie.%2BData%253A%2B13%2Bmarca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FOl%2B56%252F25)

## Uzasadnienie

Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wynika, że 31 lipca 2024 r. do Starosty Braniewskiego (dalej organ pierwszej instancji) wpłynął wniosek H. W. (dalej skarżąca) o nieopłatne nadanie na własność działki rolnej o powierzchni 0,3000 ha, stanowiącej część działki nr \[...\] o powierzchni 3,9948 ha, położonej w obrębie R., gmina P. Organ I instancji w toku postępowania ustalił, że J. i H. W. posiadali gospodarstwo rolne położone w obrębie R., gmina P., składające się z działek nr \[...\] i \[...\], o łącznej powierzchni 13.58 ha, stanowiące własność małżonków oraz z działek nr \[...\] i \[...\], o łącznej powierzchni 13.69 ha, będących przedmiotem dzierżawy. Aktem notarialnym z dnia \[...\] 1985 roku, sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w B., małżonkowie W., w trybie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. 1982.40.268), w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe dokonali nieodpłatnego przekazania w/w gospodarstwa rolnego na swoich następców - tj. na D. W. oraz T. W. Zgodnie z treścią umowy, na rzecz przekazujących, D. W. ustanowiła nieodpłatne prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu o powierzchni 0.30 ha, wydzielonej z działki nr \[...\], a T. W. ustanowił nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z części domu mieszkalnego. Protokołem do umowy przekazania gospodarstwa rolnego, sporządzonym dnia \[...\] 1984 roku, określono na kopii mapy ewidencyjnej, położenie działki dożywotniej. Na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków organ ustalił, że teren ww. działki dożywotniej zawiera się w obszarze dzisiejszej działki nr \[...\]. Działka \[...\] powstała w 1995 r. w wyniku podziału działki \[...\]. Operat techniczny z podziału nieruchomości przyjęto do zasobu Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem \[...\] Aktem notarialnym z \[...\] 1988 r. D. B., z domu W. zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr \[...\] o pow. 4.12 ha. Skarb Państwa przejął nieruchomość obciążoną prawem osobistym, przysługującym J. i H. W. Dożywotnie użytkowanie ujawnione jest w dziale III księgi wieczystej \[...\]. Z danych bazy PESEL wynika, że J. W. zmarł dnia \[...\] 2005 roku. Prawo osobiste, do nieodpłatnego dożywotniego użytkowania części działki, nadal przysługuje H. W. Mając na uwadze powyższe organ I instancji przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2024.90 t.j.). Jak wskazał, w myśl art. 118 ust 1 ustawy, głównym warunkiem nieodpłatnego nadania własności działki dożywotniej, na rzecz osób uprawnionych do jej użytkowania, jest przekazanie przez te osoby, gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, małżonkowie J. i H. W., przekazali gospodarstwo rolne na rzecz swoich zstępnych, a nie na Skarb Państwa, co wyklucza możliwość przyznania prawa własności części działki nr \[...\]. Późniejsze zrzeczenie się własności nieruchomości oznaczonej jako działka \[...\], przez D. B. na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 179 Kodeksu cywilnego, nie stanowiło natomiast przesłanki do nadania prawa własności przedmiotowej działki. W wyniku odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu decyzją z \[...\] r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji. Kolegium w motywach rozstrzygnięcia wskazało, że art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w sposób jednoznaczny określa, komu i w jakich okolicznościach przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o nieodpłatne przyznanie działki. W tym kontekście kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji ustalił, że w celu uzyskania świadczenia emerytalno-rentowego Strona przekazała w trybie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin - nieodpłatnie gospodarstwo rolne następcom, będącym jej zstępnymi, zachowując prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu o powierzchni 0,30 ha, wydzielonej z działki nr \[...\] (obecnie \[...\]) oraz prawo korzystania z części domu mieszkalnego położonego w tym gospodarstwie. Ostatecznie powyższa nieruchomość znalazła się w posiadaniu Skarbu Państwa, jednak dopiero po przeszło trzech i pół roku, na skutek zrzeczenia się jej własności przez D. B. - córkę Strony. Kolegium podkreśliło, że zdarzenie to nie pozostawało jednak w jakimkolwiek związku ze świadczeniem emerytalno- rentowym jakie uprzednio uzyskała H. W.. Pismem z 27 grudnia 2024 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie skargę od powyższej decyzji Kolegium. W treści skargi skarżąca wskazała, że neguje rozstrzygnięcia organów. Całość sformułowanej argumentacji wskazywała, że neguje prawidłowość zastosowania przez organ art. 118 ust. 1 u.s.r. Skarżąca wskazał, że jako dożywotni użytkownik siedliska na działce \[...\] chciałaby odzyskać przekazane nieodpłatnie siedlisko i budynki, w których mieszkam od lat. Podkreślił, że była przekonana, że jeśli jest wpisana w Księdze Wieczystej jako użytkownik dożywotni siedliska na działce \[...\] i moje gospodarstwo trafiło do zasobów Skarbu Państwa w ramach ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników to będzie mogła W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Żądanie skarżącej wynikające z jej podania z 31 lipca 2024 r. dotyczy zwrotu działki rolnej o powierzchni 0,3000 ha, stanowiącej część działki nr \[...\] o powierzchni 3,9948 ha, położonej w obrębie R., gmina P. która wraz z innymi jeszcze gruntami stanowiącymi gospodarstwo rolne przekazana została zstępnym skarżącej - tj. na D. W. oraz T.W. Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268 z późn. zm.) przewidywała w art. 56 ust. 1, że rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne następcy lub Państwu wraz z budynkami, ma prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich w zakresie niezbędnym do zaspokajania swoich potrzeb i potrzeb członków rodziny. Stosownie do art. 56 ust. 2 tej ustawy, rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne następcy lub Państwu, miał prawo do użytkowania działki gruntu rolnego o powierzchni nieprzekraczającej 10% obszaru przekazanego gospodarstwa, nie więcej jednak niż o powierzchni 0,3 ha. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025 r. poz. 197 z późn. zm.) zawiera przepis art. 118 ust. 1, zgodnie z którym osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki. Osobie, której przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność działki obejmującej budynki, w których znajdują się ten lokal i te pomieszczenia, o powierzchni niezbędnej do korzystania z tych budynków (ust. 2). Celem powyższego unormowania było zaspokojenie potrzeb rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Państwa oraz jego zstępnych nadal użytkujących nieruchomości opisane w ust. 1 i 2 art. 118\. Z powyższego wynika wprost, że prawo do nabycia działki i znajdujących się na niej zabudowań, na podstawie cytowanego art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przysługuje tylko w stosunku do działki, która została przydzielona rolnikowi do użytkowania w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego Państwu. Tymczasem w niniejszej sprawie J. i H. W. nie przekazali na rzecz Skarbu Państwa swojego gospodarstwa rolnego. J. i H. W., aktem notarialnym z dnia \[...\] 1985 roku, dokonali nieodpłatnego przekazania gospodarstwa rolnego na swoich zstępnych - tj. na D. W. oraz T. W. Zgodnie z treścią umowy, na rzecz przekazujących, D. W. ustanowiła nieodpłatne prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu o powierzchni 0.30 ha, wydzielonej z działki nr \[...\], a T. W. ustanowił nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z części domu mieszkalnego. Dopiero D. B., z domu W., aktem notarialnym z \[...\] Rep \[...\], zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr \[...\] o pow. 4.12 ha. Skarb Państwa przejął nieruchomość obciążoną prawem osobistym, przysługującym J. i H. W. Ponieważ skarżąca nie przekazała gospodarstwa na rzecz Państwa, lecz swych następców, jej sytuacja nie odpowiada warunkom określonym w art. 118 ust.1 ustawy. Tym samym, wskazać należy, że skarżąca nie może skutecznie występować z żądaniem przyznania własności omawianej nieruchomości, gdyż nie spełnia warunków wymienionych w art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dodać należy, ze organy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, oraz zapełniły stronie możliwość czynnego udziału w postepowaniu. Nie doszło zatem do uchybienia przez organy normom procesowym, jak również nie uchybiły one przepisom prawa materialnego. Na marginesie wskazać należy jedynie, ze brak możliwości wystąpienia przez skarżącą skutecznie z wnioskiem o przyznanie prawa własności użytkowanej działki, w żaden sposób nie wpływa na skuteczność ustanowionych na jej rzecz praw użytkowania działki gruntu i nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z części domu mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

24 stycznia 2025

Symbol z opisem

[6169 Inne o symbolu podstawowym 616](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6169-inne-o-symbolu-podstawowym-616)

Hasła tematyczne

Ubezpieczenie społeczne

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Ewa Osipuk Marzenna Glabas /przewodniczący/ Piotr Chybicki /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000208)  
art. 118 ust.1 i ust. 2 · Dz.U. 2023 poz. 208

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: IV SA/Wa 2515/24 · 13 marca 2025Wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2025 r., IV SA/Wa 2515/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-2515-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2025-03-13--iv-sa-wa-2515-24)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 2710/24 · 12 marca 2025Wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2025 r., IV SA/Wa 2710/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-2710-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2025-03-12--iv-sa-wa-2710-24)
* [Sygnatura: II SA/Łd 775/24 · 6 marca 2025Wyrok WSA w Łodzi z 6 marca 2025 r., II SA/Łd 775/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ld-775-24-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2025-03-06--ii-sa-ld-775-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5F2E6A6E13)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-56-25-wyrok-wsa-w-olsztynie-z-2025-03-13--ii-sa-ol-56-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FOl%2B56%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BOlsztynie.%2BData%253A%2B13%2Bmarca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FOl%2B56%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
