Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Ke 436/26

Wyrok WSA w Kielcach z 22 października 2026 r., II SA/Ke 436/26 – funkcjonariusze Straży Pożarnej

Wynik

Stwierdzono nieważność uchwały w całości

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Data orzeczenia

22 października 2026

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Mącznik, Sędzia WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pińczowie na uchwałę Rady Miejskiej w Działoszycach z dnia 30 stycznia 2026 r. Nr XXXIX/187/2026 w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych i kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FKe%2B436%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKielcach.%2BData%253A%2B22%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Buchwa%25C5%2582y%2Bw%2Bca%25C5%2582o%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FKe%2B436%252F26)

## Uzasadnienie

Rada Miejska w Działoszycach podjęła uchwałę z 30 stycznia 2026 r. nr XXXIX/187/2026 w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych i kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych. Podstawę uchwały stanowiły art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) zwaną dalej u.s.g. i art. 15 ust. 1, 1a i 2 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 244 ze zm.), dalej u.o.s.p. Zgodnie z § 1 uchwały ustala się wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej mającej siedzibę na terenie gminy Działoszyce w następujących wysokościach: 1) 25,00 zł (słownie: dwadzieścia pięć złotych) za każdą rozpoczętą godzinę uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej oraz 2) 8,00 zł (słownie: osiem złotych złotych) za każdą rozpoczętą godzinę brania udziału w zabezpieczaniu obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym planie ratowniczym, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych; 3) 8,00 zł (słownie: osiem złotych złotych) za każdą rozpoczętą godzinę uczestniczenia w szkoleniu lub ćwiczeniu. Stosownie do § 3 uchwały ustala się wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych mających siedzibę na terenie gminy Działoszyce, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, za uczestnictwo w szkoleniu podstawowym przygotowującym do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych w 8,00 zł (słownie: osiem złotych złotych), naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy w Pińczowie zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. poprzez przyjęcie zapisu z § 1.1 uchwały, podczas gdy art. 15 ust. 2 ww. ustawy uprawniał radę do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki osp. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu prokurator wskazał, że wyłączną kompetencją rady gminy jest jedynie ustalenie samej wysokości ekwiwalentu poprzez wskazanie jego stawki godzinowej. Ponadto niedopuszczalna jest modyfikacja przepisów ustawowych, która powoduje całkowitą zmianę brzmienia i interpretacji tych przepisów, a tym samym bezwzględny zakaz wprowadzenia zapisów sprzecznych z zapisami ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie w razie uznania, że zaskarżona uchwała narusza prawo w zakresie wskazanym w skardze, stwierdzenie niezgodności uchwały wyłącznie w zakresie obejmującej § 1 pkt 1 uchwały jako przepisu możliwego do oddzielenia od pozostałe regulacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Analiza całości art. 91 u.s.g., w szczególności treść ust. 4 stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności uzasadnione jest wystąpieniem istotnego naruszenia prawa. Do istotnego naruszenia prawa zalicza się m.in. naruszenie przez organ podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej uchwały należy wskazać, że zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 15 ust. 1, 1a i 2 u.o.s.p., zgodnie z którym: 1\. Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. 1a. Ekwiwalent pieniężny otrzymują również: 1) kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1, 2) strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 - stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych. 2\. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Ustalenie wysokości ekwiwalentu należy zatem do rady gminy, która w uchwale podjętej na podstawie art. 15 ust. 2 zdanie pierwsze u.o.s.p. ma obowiązek określić kwotową wysokość stawki dla strażaka ratownika OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu (wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały). Z kolei sposób naliczania ekwiwalentu określa art. 15 ust. 2 zdanie trzecie u.o.s.p. Zasadny okazał się więc zarzut skargi wskazujący, że prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 2 u.o.s.p. prowadzi do wniosku, że wyłączną kompetencją gminy jest jedynie ustalenie samej wysokości (kwoty) ekwiwalentu poprzez wskazanie jego stawki godzinowej, bowiem to u.o.s.p. określa sposób obliczania należnego ekwiwalentu. Określenie sposobu naliczania ekwiwalentu na poziomie ustawowym zasadniczo powinno czynić zbędnym normowanie go w uchwale ustalającej wysokość ekwiwalentu. O ile dopuszczalnym jest w niektórych przypadkach powtórzenie przez prawodawcę gminnego treści przepisu ustawy, to takie powtórzenia należy traktować jako superfluum normatywne, a więc nieszkodliwe powielenie przepisu ustawowego w akcie prawa miejscowego nakierowane na poprawę jego czytelności i komunikatywności. Jednak powtórzenie ustawy musi być pełne, w pełni tożsame z regulacją wyższego rzędu, tak by nie było wątpliwości co do zakresu normy rekonstruowanej z aktu prawa miejscowego i jej zgodności z ustawą. Jeśli nie zachodzi powyższa tożsamość, można mówić o sprzeczności z ustawą, którą należy uznać za istotne naruszenie prawa przez akt prawa miejscowego, pozostające w kolizji z konstytucyjną zasadą praworządności. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w zaskarżonej uchwale, w której rada gminy w § 1 pkt 1 i 2 określiła odmiennie niż stanowi ustawa sposób naliczenia ekwiwalentu. W § 1 pkt 1 postanowiono bowiem, że przysługuje on "za każdą rozpoczętą godzinę uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej". Z kolei w § 1 pkt 2 postanowiono, że ekwiwalent "za każdą rozpoczętą godzinę brania udziału w zabezpieczaniu obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym planie ratowniczym, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych". Cytowane zapisy stanowią niedopuszczalną modyfikację przepisu kompetencyjnego. Z ustawy, jak wyżej wskazano, wynika bowiem, że "ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny." Wskazane powyżej uchybienia stanowiły istotne naruszenie przepisów u.o.s.p., co w konsekwencji musiało skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu w całości. Brak było bowiem możliwości wyeliminowania wyłącznie jego fragmentów, bez naruszenia istoty i sensu całej uchwały, jak chciał tego organ w odpowiedzi na skargę. Z tych względów sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

23 lipca 2026

Symbol z opisem

[6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6195-funkcjonariusze-strazy-pozarnej)

Hasła tematyczne

Samorząd terytorialny

Skarżony organ

Inne

Sędziowie

Andrzej Mącznik Magdalena Stępniak /sprawozdawca/ Mirosław Surma /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001153)  
art. 91 ust. 1, art. · Dz.U. 2025 poz. 1153
* [Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000233)  
art. 15 ust. 1, 1a i 2, · Dz.U. 2024 poz. 233
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 147 par. 1 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Ke 415/26 · 14 października 2026Wyrok WSA w Kielcach z 14 października 2026 r., II SA/Ke 415/26 – funkcjonariusze Straży Pożarnej](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-415-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-14--ii-sa-ke-415-26)
* [Sygnatura: VIII SA/Wa 625/26 · 8 października 2026Wyrok WSA w Warszawie z 8 października 2026 r., VIII SA/Wa 625/26 – funkcjonariusze Straży Pożarnej](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/viii-sa-wa-625-26-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-10-08--viii-sa-wa-625-26)
* [Sygnatura: II SA/Ke 516/26 · 7 października 2026Wyrok WSA w Kielcach z 7 października 2026 r., II SA/Ke 516/26 – funkcjonariusze Straży Pożarnej](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-516-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-07--ii-sa-ke-516-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/76D5EDBB13)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-436-26-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2026-10-22--ii-sa-ke-436-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FKe%2B436%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKielcach.%2BData%253A%2B22%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Buchwa%25C5%2582y%2Bw%2Bca%25C5%2582o%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FKe%2B436%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
