Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Gl 64/21

Wyrok WSA w Gliwicach z 12 maja 2021 r., II SA/Gl 64/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Data orzeczenia

12 maja 2021

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. M., J. L., D. P. i M. S. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia \[...\] r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B64%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B12%2Bmaja%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B64%252F21)

## Uzasadnienie

Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia \[...\] r. nr . \[...\] utrzymał w mocy postanowienie Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku, sygn.\[...\], którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę o numerze 1 jednostka ewidencyjna M. obręb Z. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 12 maja 2020 r. R. M., J. L., D. P., M. S. (dalej: strony), reprezentowani przez radcę prawnego, wystąpili do Starosty \[...\] o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę o numerze 1, jednostka ewidencyjna M., obręb Z., arkusz \[...\], dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr \[...\], zbytej w formie aktu notarialnego na rzecz Skarbu Państwa – "A." w T. Organ I instancji stwierdził, że skierowane do Starosty \[...\] żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (wszczętej z wniosku poprzednich właścicieli ww. nieruchomości, tj. E. L. i H. S. oraz R. M. z 13 czerwca 2005 r. o zwrot ww. nieruchomości) decyzją Starosty \[...\] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej nr \[...\] z \[...\] r., która uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Ustalono również, że R. M., wnioskiem z 6 listopada 2019 r., ponownie wniosła o zwrot tej samej nieruchomości, w związku z czym Starosta postanowieniem z \[...\] r., nr \[...\] odmówił wszczęcia postępowania. Mając zatem na uwadze, że sprawa zwrotu ww. nieruchomości została już prawomocnie rozpatrzona, postanowieniem z \[...\] r., nr \[...\] Starosta \[...\] odmówił wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem o zwrot nieruchomości z 12 maja 2020 r. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożyły strony, reprezentowane przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów z zeznań świadków, które mogły znacząco przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela oraz przyjęcie, że w przedmiotowej sprawienie nie ma zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 39/17\. Ponadto, zdaniem skarżących błędnie uznano, że J. L. nie przysługuje status strony i że w stosunku do R. M. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest ostateczne. Postanowieniem z \[...\] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy ww. postanowienie Starosty \[...\], mając na względzie głównie to, że w obrocie prawnym funkcjonuje już ostateczna i prawomocna decyzja Starosty \[...\] w sprawie zwrotu nieruchomości z \[...\] r. nr \[...\], która zapadła w tożsamych ramach podmiotowych i przedmiotowych. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: 1/ art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, tj Starosty \[...\] w powołaniu się na przesłankę innej uzasadnionej przyczyny w tym wypadku istnienia decyzji rozstrzygającej sprawę zwrotu nieruchomości podczas gdy skarżący złożyli skuteczny wniosek o unieważnienie decyzji na istnienie, której powołuje się organ I i II instancji; 2/ art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i bezzasadne i niczym nie umotywowane wyłączenie przez organ II instancji, tj. Wojewodę Śląskiego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Starostę \[...\] z dnia \[...\] roku nr \[...\], który to wniosek jako dalej idący i mający dla niniejszego postępowania zasadnicze znaczenie o charakterze zagadnienia wstępnego winien zostać rozpoznany w pierwszej kolejności przy uwzględnieniu wniosku skarżących o zawieszenie niniejszego postępowania; 3/ art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. art. 126 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez wskazania podstawy prawnej przy równoczesnym oparciu go na art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącej merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o zwrot nieruchomości przy wskazaniu w treści uzasadnienia, iż organ II instancji nie prowadzi niniejszego postępowania merytorycznie przez co treść sentencji postanowienia nie przystaje w ogóle do uzasadnienia sporządzonego przez organ II instancji a tym samym wydania przez organ II instancji postanowienia obarczonego wadą nieważności; 3/ art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie poprzez bezzasadne wyłączenie do odrębnego postępowania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku nr \[...\] bez zawieszenia niniejszego postępowania przez co skarżący zostają narażeni na poważną szkodę i utratę uprawnienia do ponownego złożenia wniosku o zwrot nieruchomości z uwagi na upływ terminu przewidziany do tej czynności; 4/ art. 79 a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie niniejszego postępowania wobec złożenia przez skarżących dalej idącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku nr \[...\] a tym samym wykazania iż niniejsze postępowanie może być prowadzone wobec braku przesłanki istnienia decyzji ostatecznej; 5/ art. 98 § 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez odniesienia się do wniosku strony o zawieszenie postępowania; W związku z tymi zarzutami skarżący wnieśli o: 1) uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez organ II instancji, ewentualnie o 2) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego przez organ I instancji tj. Starostę \[...\], ewentualnie o 3) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku nr \[...\], 4) ewentualnie o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi rozpoznania w niniejszym postępowaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zgłoszonego przez skarżących. W uzasadnieniu skarżący wywodzą, ze Starosta \[...\] postanowieniem z dnia \[...\] roku odmówił wszczęcia postępowania jako podstawę odmowy powołał się na art. 61a § 1 k.p.a. bowiem wskazał, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku. Odmówił także J. L. występowania w sprawie w charakterze strony stwierdzając że nie wykazał on faktu bycia spadkobiercą E. L. Dodatkowo stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który powołują się skarżący nie ma zastosowania w sprawie bowiem w tym przypadku zbycie nieruchomości nastąpiło w drodze cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej czyli decyzji wywłaszczeniowej. Tym samym wypowiedział się merytorycznie co do rozstrzygnięcia wniosku skarżących. Skarżący w zaskarżyli wskazane postanowienie Starosty \[...\], gdzie w zażaleniu podnieśli szereg naruszeń przepisów prawa. Organ II instancji przesłał skarżącym decyzję Starosty \[...\] z \[...\] roku celem ustosunkowania się do niej. W wyniku tego skarżący złożyli pismo procesowe z dnia 9 listopada 2020 roku, w którym podnieśli nieważność doręczonej im decyzji Starosty \[...\] z \[...\] roku oraz złożyli wniosek o zawieszenie postępowania o zwrot nieruchomości do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po E. L. Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia \[...\] roku utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, iż podziela on zapatrywanie organu I instancji gdyż w niniejszym przypadku należało zastosować art. 61 a k.p.a z uwagi na istnienie innych uzasadnionych przyczyn do odmowy wszczęcia postępowania tj. funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Starosty \[...\] z dnia \[...\] roku. Stwierdził ponadto iż decyzja ta wiąże spadkobierców osób które dokonały zbycia nieruchomości której dotyczył wniosek. Równocześnie wskazał że w sytuacji zastosowania w sprawie art. 61 a k.p.a. organ nie może formułować ocen i wniosków merytorycznych. Dlatego też uznał zarzuty wskazane w zażaleniu Jako chybione. Równocześnie oparł wydane przez siebie postanowienie na przepisach materialnych dotyczących merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości. Zdaniem skarżących, niedopuszczalnym jest wydanie postanowienia opartego na przepisie art. 61 a § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy organ podjął już w sprawie czynności procesowe zmierzające do merytorycznego jej rozpatrzenia. Nie można bowiem z oczywistych względów odmówić wszczęcia postępowania, które już się toczy. Nadto organ II instancji wyłączył do odrębnego postępowania zgłoszony przez skarżących zarzut nieważności decyzji z dnia \[...\] roku i zawiesił tam postępowanie. Biorąc pod uwagę że zarzut nieważności decyzji z \[...\] roku jest nierozerwalnie związany z niniejszym postępowaniem nie powinien być rozpoznawany w odrębnym postępowaniu. A jeśli już to do czasu jego zakończenia niniejsze postępowanie powinno zostać zawieszone. Niestety organ nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności nie wskazał też dlaczego wyłączył go do odrębnego postępowania ani też nie wytłumaczył dlaczego w jednym postępowaniu oczekuje na postanowienie Sądu o nabyciu spadku przez skarżącego J. L. a w drugim postępowaniu brak takiego postanowienia uznaje za nieistotny i orzeka co do istoty sprawy. Ponadto organ II instancji nie odniósł się do zarzutu stawianego przez Starostę \[...\] o braku przymiotu strony dla J. L. który póki co nie uzyskał jeszcze postanowienia o stwierdzeniu spadku po E. L. Nie odniósł się także do wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu uzyskania przez niego stosownego postanowienia Sądu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania znajdują pełne uzasadnienie. Stosownie bowiem do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem odmowa wszczęcia postępowania ma charakter obligatoryjny jeśli wystąpi jedna z przyczyn wymienionych w przepisie, a więc żądanie wszczęcia pomiot nie dysponujący w sposób oczywisty interesem prawnym, bądź zachodzą inne przyczyny niedopuszczalności wszczęcia, w tym przeszkoda w postaci res iudicata (rzeczy osądzonej). W rozpatrywanej sprawie, co nie budzi wątpliwości, sprawa zwrotu nieruchomości – działki nr 1, została prawomocnie "osądzona" decyzją Starosty \[...\] z \[...\] r. O tożsamości sprawy przesądzają elementy przedmiotowe (kwestia zwrotu działki nr 1) oraz podmiotowe. Jeśli chodzi o te drugie, to mimo zmian w zakresie stron postępowania, wynikających z następstwa prawnego pod tytułem ogólnym (spadkobranie), nie można uznać je za takie, które skutkują powstaniem nowej sprawy administracyjnej. W istocie rzeczy, w ramach tej samej sprawy miały miejsce jedynie przekształcenia podmiotowe polegające na tym, że spadkobiercy w osobach D. P. i M. S. wstępowali w sytuację prawnorzeczową spadkodawcy (H. S., będącej obok E. L. oraz R. M. współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości), wobec których zapadła już decyzja o odmowie zwrotu. Weszli oni w miejsce spadkodawczyni sytuację prawną ukształtowaną decyzją z \[...\] r. o odmowie zwrotu. Wobec tego prawomocne załatwienie sprawy zwrotu tworzy stan rzeczy osądzonej i tym samym stanowi inną przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu ww. nieruchomości. Jeśli chodzi o J. L., to postępowanie wstępne, prowadzone przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że nie dysponuje on postanowieniem o stwierdzeniu nabyciu spadku po E. L., a tym samym w sposób oczywisty nie dysponuje przymiotem strony w postępowaniu o zwrot tej nieruchomości. To uprawniało organ do odmowy wszczęcia postępowania bowiem żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Sąd nie podziela żadnego z zarzutów podnoszonych w skardze, zwłaszcza w tej części, która dotyczy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu z wniosku skarżących i wynikającej stąd konieczności zakończenia go merytoryczną decyzją. Do wszczęcia postępowania, wbrew twierdzeniom skarżących nie doszło z opisanych wyżej przyczyn. Natomiast czynności podejmowane w sprawie przez organ I instancji miały miejsce na etapie postępowania wstępnego, poprzedzającego wszczęcie właściwego postępowania, a którego przedmiotem są okoliczności, o których mowa w art. 61a 1 k.p.a. Nie było także podstaw do zawieszenia postępowania, skoro nie zostało ono zawiązane. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 stycznia 2021

Symbol z opisem

[6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6182-zwrot-wywlaszczonej-nieruchomosci-i-rozliczenia-z-tym-zwiazane)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Andrzej Matan /przewodniczący sprawozdawca/ Beata Kalaga-Gajewska Elżbieta Kaznowska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210000735)  
art. 61a § 1 · Dz.U. 2021 poz. 735
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002325)  
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 1849/21 - Wyrok NSA z 2024-12-10](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1849-21-wyrok-nsa-z-2024-12-10--i-osk-1849-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gl 115/21 · 12 maja 2021Wyrok WSA w Gliwicach z 12 maja 2021 r., II SA/Gl 115/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-115-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-115-21)
* [Sygnatura: II SA/Ke 163/21 · 12 maja 2021Wyrok WSA w Kielcach z 12 maja 2021 r., II SA/Ke 163/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ke-163-21-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2021-05-12--ii-sa-ke-163-21)
* [Sygnatura: II SA/Kr 362/21 · 12 maja 2021Wyrok WSA w Krakowie z 12 maja 2021 r., II SA/Kr 362/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-362-21-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2021-05-12--ii-sa-kr-362-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/344CB82BAA)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-64-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2021-05-12--ii-sa-gl-64-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B64%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B12%2Bmaja%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B64%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
