Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Gl 450/18

Wyrok WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2018 r., II SA/Gl 450/18

Wynik

Stwierdzono nieważność uchwały w całości

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Data orzeczenia

20 sierpnia 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorza Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2018 r. w sprawie ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Rybnika z dnia 22 września 2016 r. nr 391/XXIV/2016 w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych stwierdza nieważność uchwały w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B450%252F18.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B20%2Bsierpnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Buchwa%25C5%2582y%2Bw%2Bca%25C5%2582o%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B450%252F18)

## Uzasadnienie

Pismem z 16 kwietnia 2018 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz.U. z 2018, poz. 994, dalej: u.s.g.), wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr 391/XXIV/2016 Rady Miasta Rybnika z dnia 22 września 2016 r. w sprawie pozbawienia kategorii drogi gminnej oznaczonej nr 180118 S ul. Artura Grottgera i zaliczenia jej do dróg wewnętrznych w całości (dalej: uchwała), jako niezgodnej z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 z późn. zm., dalej: u.d.p.) w zw. z art. 7 Konstytucji RP. Jak wywiódł w uzasadnieniu skargi, uchwała ta jest niezgodna z prawem. Stoi ona w istotnej sprzeczności z art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z treścią którego pozbawienie dróg dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedyni w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Zatem pozbawienie drogi kategorii drogi publicznej jest możliwe jedynie w tych dwóch, ustawowo wskazanych przypadkach i nie istnieje możliwość odstępstwa od powyższej zasady. Ponadto, na gruncie ustawy o drogach publicznych nie ma możliwości zaliczenia drogi, którą pozbawiono kategorii drogi publicznej, do dróg wewnętrznych. Zdaniem organu nadzoru, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności pozwalających na pozbawienie drogi kategorii drogi publicznej: droga ta nie została bowiem zaliczona do żadnej nowej kategorii dróg publicznych, nie została również wyłączona z użytkowania. Natomiast drogi wewnętrzne, do których Rada Miasta Rybnika zaliczyła drogę pozbawioną kategorii drogi publicznej, stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, to: drogi, drogi rowerowe i parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, które nie stanowią żadnej z kategorii dróg publicznych i nie są zlokalizowane w pasie drogowym. Zgodnie natomiast z art. 2 ustawy o drogach publicznych do kategorii dróg publicznych należą drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i drogi gminne. Droga wewnętrzna, o której mowa w art. 8 ustawy o drogach publicznych, nie stanowi więc drogi publicznej w rozumieniu ustawy. Ustawodawca wyraźnie przesądził, że pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii jest jedynie możliwe w wypadku jednoczesnego zaliczenia jej do innej kategorii dróg publicznych, bądź w wypadku wyłączenia jej z użytkowania. Nie można zupełnie pozbawić drogi kategorii drogi publiczni przekształcając ją w drogę wewnętrzną. W uzasadnieniu przywołano wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie (wyrok z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 532/06 publ. CBOSA), zgodnie z którym: "ustawodawca w sposób zamierzony połączył możliwości pozbawienia dróg kategorii drogi publicznej z równoczesnym obowiązkiem zaliczenia ich do nowej kategorii drogi, aby nie dopuścić do sytuacji, w których pomimo, że dana droga nie zmienia swej funkcji w sieci drogowej, zostaje pozbawiona przymiotu drogi publicznej, czyli takiej, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem. Zauważyć nadto należy, iż z chwilą pozbawienia drogi kategorii drogi publicznej bez jednoczesnego nadania jej innej kategorii, na zarządcy drogi przestałyby ciążyć obowiązki związane z prawidłowym jej funkcjonowaniem i utrzymaniem (art. 20 u.o.p.), które są bardziej rygorystyczne, niż w przypadku dróg wewnętrznych. Dzięki takiemu kategorycznemu zapisowi art. 10 ust. 3 u.d.p., zarządca drogi (w tym przypadku gmina), nie może zwolnić się samowolnie z obowiązku utrzymywania drogi publicznej". Podobnie stanowiska zajął WSA w Krakowie w wyroku z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1424/15, publ. CBOSA) oraz WSA w Gliwicach w wyrokach: z dnia 17 września 2014 r. (sygn. II SA/G1 506/14) oraz z dnia 8 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SA/GI 308/17). Wobec tego uchwała Nr 391/XXIV/2016 Rady Miasta Rybnika z dnia 22 września 2016 r. w sprawie pozbawienia kategorii drogi gminnej oznaczonej nr 180118 S ul. Artura Grottgera i zaliczenia jej do dróg wewnętrznych, w sposób istotny narusza przepis art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i art. 7 Konstytucji RP. Upływ ustawowego terminu określonego wart. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uniemożliwił organowi nadzoru wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność kwestionowanego zarządzenia, zaś w myśl przepisu art. 93 ust. 1 ww. ustawy niezbędnym i uzasadnionym stało się zastosowanie niniejszego środka nadzorczego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy Rybnik wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej, przywołując wskazane niżej argumenty. Ulica Artura Grottgera (dalej: ul. Grottgera), której kategorię zmieniono skarżoną uchwałą stała się drogą publiczną mocą uchwały nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dziennik Urzędowy Województwa Katowickiego nr 6 poz. 112 z dnia 15 sierpnia 1987r.) Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998r. Nr 133 poz. 872 ze zmianami) dotychczasowe drogi gminne i lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999r. drogami gminnymi. Jednocześnie w świetle art. 73 ust. 1 wymienionej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego - za odszkodowaniem. Z uwagi na powyższe Gmina Rybnik podjęła czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego ul. Grottgera, występując w 2007 r. do Wojewody Śląskiego ze stosownym wnioskiem. Wojewoda Śląski decyzją z dnia \[...\]r. nr \[...\] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Rybnik działki nr \[...\]. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowa działka zarówno w dacie 31 grudnia 1998r. jak i obecnie stanowi fragment ul. Grottgera, która nie była i nie jest drogą ogólnie dostępną. Nieruchomość stanowi fragment zakończonej ślepo drogi wewnętrznej z zakazem ruchu wszelkich pojazdów z wyjątkiem należących do mieszkańców ul. Grottgera. Przedmiotowa droga ze względu na swój charakter nie była i nie jest ujęta w letnim i zimowym utrzymaniu przez Rybnickie Służby Komunalne. Droga została utwardzona przez właścicieli przyległych posesji i przez nich też jest utrzymywana. Wobec tego niebyło możliwe udokumentowanie władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością. Niemożliwe jest również nabycie działki w ramach dobrowolnej umowy sprzedaży, z uwagi na brak zgody właścicieli. Z uwagi na to, że działki, na których umiejscowiona jest ul. Grottgera nie są ogólnie dostępne i nie pozostają we władaniu publicznoprawnym, ulica ta nie spełnia warunków drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. drogach publicznych. Ponieważ ul. Grottgera nie została fizycznie zlikwidowana - nadal służy jej mieszkańcom i jest przez nich użytkowana jako droga dojazdowa obsługująca przyległe nieruchomości, niemożliwe jest jej wyłączenie z użytkowania, o którym mowa w art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Ponieważ ul. Grottgera nie może zostać zaliczona do innej kategorii dróg publicznych wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, gdyż nieruchomość, na której jest położona stanowi własność osób fizycznych, dlatego wymieniona ulica może mieć jedynie status drogi wewnętrznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga Wojewody Śląskiego znajduje pełne uzasadnienie tak odnośnie tej części uchwały, w której nastąpiło pozbawienie kategorii drogi publicznej ul. Grottgera, jak w części dotyczącej nadania jej statusu drogi wewnętrznej. Stosownie do art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2222, dalej: u.d.p.) pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. Przyjąć trzeba, że ustawodawca w sposób celowy w ograniczył możliwość pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii. Co prawda, przepis art. 10 ust. 3 u.d.p. nie odnosi się wyraźnie tylko do dróg publicznych, jednakowoż wyniki wykładni systemowej, zwłaszcza w kontekście art. 8 ust. 1 u.d.p. (Drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi), nie budzą większych wątpliwości. Chodzi w nim jedynie o takie pozbawienie kategorii drogi publicznej, które następuje z jednoczesnym zaliczeniem do innej kategorii drogi publicznej. I to jest zasada o charakterze podstawowym. Natomiast drugi przypadek pozbawienia drogi publicznej kategorii, który w tym przypadku nie wchodzi w grę, dotyczy sytuacji wyłączenia drogi z użytkowania. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka w postaci pozbawienia ul. Grottgera kategorii drogi publicznej głównie z tego względu, że wbrew wymogom wynikającym z art. 10 ust. 3 u.d.p. nie została zaliczona do nowej kategorii dróg publicznych. Za takie "zaliczenie" w rozumieniu wskazanego przepisu nie można uznać przekształcenie jej w drogę wewnętrzną, która nie należy do dróg publicznych. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, powodem przekształcenia statusu drogi jest fakt, iż jest ona usytuowana na gruntach prywatnych i to takich, które z racji braku ogólnej dostępności tej drogi uzasadniały brak stwierdzenia przez Wojewodę Śląskiego (decyzja z \[...\] r.) nabycia z mocy prawa działki nr \[...\] na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Z punktu widzenia wspomnianej przesłanki argument ten (taki) nie ma większego znaczenia, skoro nadal formalnie uchwała o zaliczeniu ul. Grottgera do dróg gminnych pozostaje aktualna., a co za tym idzie pozbawienie jej kategorii może nastąpić jedynie w trybie i na zasadach określonych w art. 10 ust. 3 u.d.p. Odnosząc się do drugiej części uchwały stwierdzić przyjdzie, że drogi wewnętrzne nie mają statusu dróg publicznych i nadanie im takiego charakteru przebiega w innym trybie, aniżeli przewidziany w u.d.p. Najogólniej rzecz ujmując decyzję w tym zakresie podejmuje właściciel (właściciele) nieruchomości wchodzących w skład drogi. Skoro Gmina Rybnik właścicielem działki nr \[...\] nie jest, to tym samym nie jest uprawniona do przeznaczenia jej pod drogę wewnętrzną. Wobec powyższego Rada Miasta Rybnika podejmując przedmiotową uchwałę o pozbawieniu ul. Grottgera kategorii drogi gminnej i zaliczeniu jej do dróg wewnętrznych w sposób istotny naruszyła upoważnienie ustawowe zawarte w art. 10 ust. 2 u.d.p. wykraczając poza jego zakres, tym samym naruszyła art. 91 ust. 1 u.s.g., jak również art. 7 w z art. 94 Konstytucji RP. Istotne naruszenie prawa obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

29 maja 2018

Symbol z opisem

[6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6036-inne-sprawy-dotyczace-drog-publicznych)

Hasła tematyczne

Drogi publiczne

Skarżony organ

Rada Miasta

Sędziowie

Andrzej Matan /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170002222)  
art. 10 ust. 3 · Dz.U. 2017 poz. 2222

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gl 451/18 · 20 sierpnia 2018Wyrok WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2018 r., II SA/Gl 451/18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-451-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-451-18)
* [Sygnatura: II SA/Rz 1318/17 · 24 kwietnia 2018Wyrok WSA w Rzeszowie z 24 kwietnia 2018 r., II SA/Rz 1318/17](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1318-17-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2018-04-24--ii-sa-rz-1318-17)
* [Sygnatura: III SA/Wr 69/18 · 11 kwietnia 2018Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 kwietnia 2018 r., III SA/Wr 69/18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wr-69-18-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2018-04-11--iii-sa-wr-69-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7947849D76)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-450-18-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-08-20--ii-sa-gl-450-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B450%252F18.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B20%2Bsierpnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BStwierdzono%2Bniewa%25C5%25BCno%25C5%259B%25C4%2587%2Buchwa%25C5%2582y%2Bw%2Bca%25C5%2582o%25C5%259Bci.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B450%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
