Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Gl 1416/26

Postanowienie WSA w Gliwicach z 2 listopada 2026 r., II SA/Gl 1416/26 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Data orzeczenia

2 listopada 2026

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2026 r. nr SKO.G/41.10/228/2026/8537 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B1416%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B2%2Blistopada%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOdrzucono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B1416%252F26)

## Uzasadnienie

Prezydent Miasta G. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej działając w imieniu Skarbu Państwa oświadczeniem woli z 8 grudnia 2025 r., nr \[...\] dokonał aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i wypowiedział użytkownikowi wieczystemu A. S. dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w G., stanowiącej własność Skarbu Państwa, składającej się z działek oznaczonych numerami geod.: \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr \[...\] oraz zaoferował nową jej wysokość - 129 229,60 zł. Użytkownik wieczysty pismem z 30 kwietnia 2026 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej jako "Kolegium"), za pośrednictwem Prezydenta Miasta G., wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona. Złożono także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wniosku o ustalenie. Użytkownik wieczysty przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że nie zamieszkuje pod adresem (ul. \[...\] w G.) stąd niemożliwe było odebranie kierowanej do niego korespondencji, zaś z wypowiedzeniem opłaty rocznej względem przedmiotowej nieruchomości użytkownik wieczysty zapoznał się 24 kwietnia 2026 r., czego skutkiem było złożenie ww. wniosku z 30 kwietnia 2026 r. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2026 r., nr SKO.G/41.10/228/2026/8537 Samorządowe Kolegium odwoławcze w Katowicach umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach wniósł w dniu 4 września 2026 r. Skarb Państwa -- Prezydent Miasta G. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t,j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 1p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona. Problematyka dotycząca opłat rocznych z tytułu wieczystego użytkowania gruntu oraz dopuszczalność aktualizacji tej opłaty w związku ze zmianą wartości nieruchomości uregulowana jest w przepisach art. 77 - 81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2026 r., poz. 399). I tak, zgodnie z art. 78 ust. 1 tej ustawy, organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości oraz wskazując sposób jej obliczenia i załączając informację o wartości nieruchomości oraz pouczenie o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, złożyć do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2). Zgodnie z art. 79 ust. 4 i 5 w przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowanej w wypowiedzeniu zmieniającym i opłata ta, podobnie jak opłata ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium, obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty. Do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym w powyższych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy kpa o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (art. 79 ust. 7). Od orzeczenia kolegium nie przysługuje odwołanie. Właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje utratę mocy orzeczenia kolegium, złożony przez stronę wniosek zastępuje pozew i sąd powszechny bada, czy istnieją podstawy do aktualizacji opłaty (art. 80 ustawy) oraz uprawniony jest także do samodzielnego ustalenia wysokości opłaty rocznej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt I CK 66/02, opubl. OSNC z 2004 r. nr 11 poz. 177). W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjęto, że wieczyste użytkowanie oraz związane z nim spory o wysokość opłat z tego tytułu i możliwość ich aktualizacji mają charakter cywilnoprawny. Istniejące poprzednio, w tym zakresie rozbieżności, rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 kwietnia 1994 r., sygn. akt III CZP 36/94\. (OSNCP 1994 nr 11, poz. 209), w której między innymi stwierdzono, że "użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego poczynając od dnia 5 grudnia 1990 roku z uwagi na treść art. 42 ust 1 ustawy o gospodarce gruntami. Od tej daty nie można już przyjmować, że obowiązek uiszczania opłat za użytkowanie wieczyste, jak to miało miejsce uprzednio, wynika z decyzji, podczas gdy jest on konsekwencją cywilnoprawnej umowy o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego". Odpowiednie stosowanie przez kolegium części przepisów k.p.a. nie oznacza, że sprawa dotycząca opłaty z tytułu użytkowania wieczystego staje się sprawą administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1457/10, Lex nr 1082652) W uchwale z dnia 25 listopada 2013 r. (sygn. akt I OPS 12/13, ONSAiWSA z 2014 r. nr 2, poz. 20) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP. W uzasadnianiu tej uchwały Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie sporu o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste ma odbywać się w mieszanym trybie administracyjno-sądowym. Procedura aktualizacyjna zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Sprawa ta w istotnym zakresie nie zmienia swego charakteru przez przeniesienie jej do załatwienia przez organ administracji publicznej. Postępowanie przed kolegium nie jest uruchamiane nowym wnioskiem w nowej sprawie. Inicjuje je wniosek, który jest specyficznym środkiem prawnym przysługującym wieczystemu użytkownikowi w przypadku wypowiedzenia mu niektórych warunków umowy, dokonanego w drodze cywilnoprawnej czynności właściwego organu działającego w imieniu właściciela gruntu. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne o charakterze cywilnoprawnym, która jest objęta właściwością sądu powszechnego. W postępowaniu prowadzonym przez kolegium nie stosuje się przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, co wskazuje na zamiar wyłączenia takich postanowień z możliwości ich odrębnego kwestionowania nie tylko w drodze zwykłych środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu przed organem, ale także przez wniesienie na nie skargi sądowoadministracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który Sąd podziela, że na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie odmowy bądź przywrócenia terminu do złożenia, opartego na art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu wieczystego użytkowania gruntu jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2227/14, a także postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 760/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 26 października 2005 r., LEX nr 235273). Terminowość złożenia wniosku do kolegium jest jednym z elementów stanu faktycznego sprawy ustalanym i ocenianym przez sąd powszechny w wyroku wydawanym w związku z przepisami art. 78 – 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych właśnie względów droga sądowoadministracyjna w opisanych sprawach jest niedopuszczalna, a ustawodawca przewidział rozpoznanie całokształtu sprawy przez sąd powszechny (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 173/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać przy tym należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a przytoczony powyżej przepis art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami uniemożliwia jego zaskarżenie zażaleniem. Z tych wszystkich względów, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

5 października 2026

Symbol z opisem

[6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6074-przeksztalcenie-uzytkowania-wieczystego-w-prawo-wlasnosci)

Hasła tematyczne

Odrzucenie skargi

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 58 par. 1 pkt 1 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Kr 913/26 · 30 października 2026Wyrok WSA w Krakowie z 30 października 2026 r., II SA/Kr 913/26 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-913-26-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2026-10-30--ii-sa-kr-913-26)
* [Sygnatura: I SA/Op 184/26 · 29 października 2026Postanowienie WSA w Opolu z 29 października 2026 r., I SA/Op 184/26 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-op-184-26-postanowienie-wsa-w-opolu-z-2026-10-29--i-sa-op-184-26)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1104/26 · 27 października 2026Wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2026 r., I SA/Wa 1104/26 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1104-26-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-10-27--i-sa-wa-1104-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/89231C63FC)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1416-26-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2026-11-02--ii-sa-gl-1416-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGl%2B1416%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGliwicach.%2BData%253A%2B2%2Blistopada%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOdrzucono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGl%2B1416%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
