Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Gd 415/17

Wyrok WSA w Gdańsku z 6 września 2017 r., II SA/Gd 415/17 – ochrona gruntów rolnych i leśnych

Wynik

Uchylono decyzję II i I instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Data orzeczenia

6 września 2017

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia 9 lutego 2017 r., nr \[...\] w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej 1\. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2015 r., nr \[...\], 2\. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGd%2B415%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGda%25C5%2584sku.%2BData%253A%2B6%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BII%2Bi%2BI%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGd%2B415%252F17)

## Uzasadnienie

S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2017 r. Skarga ta została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Starosta, decyzją z dnia 13 marca 2009 r., nr \[..\] zezwolił skarżącemu na wyłączenie z produkcji gruntów rolnych na obszarze działki nr \[..\], położonej w obrębie geodezyjnym Ł., gmina P. z przeznaczeniem pod budowę budynku usługowego - przedszkola. W decyzji tej ustalona została stała opłata roczna, płatna co roku przez 10 lat tj. od 2009 r. do 2018 r., w wysokości uzależnionej od ceny tony ziarna żyta w danym roku. Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. skarżący został poinformowany o wysokości stałej opłaty rocznej w 2015 r., której wysokość ustalono na 7094,98 zł. W związku z tym skarżący zwrócił się do Wójta Gminy z prośbą o wystąpienie do Marszałka Województwa o umorzenie całości opłaty rocznej za 2015 r. Wójt Gminy zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. wystąpił do Marszałka Województwa z wnioskiem o umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych przeznaczonych pod inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Marszałek Województwa, decyzją z dnia 6 lipca 2015 r., wydaną na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1205 ze zm.), odmówił umorzenia stałej opłaty rocznej za 2015 r. w wysokości 7094,98 zł. ustalonej decyzją Starosty Powiatu z dnia 13 marca 2009 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Marszałek wyjaśnił, że wnioskodawca nie spełnia określonego w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych warunku, bowiem przedszkole niepubliczne nie ma charakteru użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania w rozumieniu tego przepisu Skarżący wniósł w odwołaniu o uchylenie tej decyzji z uwagi na naruszenie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez nieuzasadnione stwardzeniem, że prowadzenie przedszkola niepublicznego nie obejmuje zadań z zakresu użyteczności publicznej. Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art.7, art. 77, art. 107 §3, art. 8, art. 9, art. 11, art. 6 Kpa- przez niewłaściwe wyjaśnienie sprawy i uzasadnienie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję Marszałka, stwierdziło w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie można zastosować instytucji umorzenia z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż przedszkole niepubliczne nie ma charakteru użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania w rozumieniu tego przepisu. W skardze wniesionej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił, że decyzja wydana została z naruszeniem: art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem tożsamości pojęć "użyteczności publicznej" i "celu publicznego" i przez to nieuzasadnione stwierdzenie, że prowadzenie przedszkola niepublicznego nie obejmuje zadań z zakresu użyteczności publicznej, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z uwagi na brak jednej z przesłanek tamże wskazanych. Zarzucił także naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie w ramach poszukiwania przez organ administracji definicji pojęcia użyteczności publicznej, co skutkowało błędnym uznaniem, że prowadzenie przedszkola niepublicznego nie obejmuje zadań z zakresu użyteczności publicznej. Wreszcie zarzucił naruszenie art. 7, art. 10, art. 11 i art. 77 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy pomimo prowadzenia postępowania administracyjnego w instancji odwoławczej przez prawie półtora roku i ograniczenie się wyłącznie do powierzchownej analizy prawnej przepisu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarżący stwierdził, że z art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że zadania o charakterze użyteczności publicznej to takie zadania własne gminy określone w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Artykuł 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera zaś wyłącznie regulację dotyczącą celów publicznych, stosowaną na potrzeby tej ustawy i termin ten nie jest tożsamy z pojęciem użyteczności publicznej użytym w art. 12 ust. 16 ustawy o gospodarce rolnej i leśnej czy też w art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Co więcej, brak jest przepisów wyłączających w sposób wyraźny możliwość wykonywania zadań z zakresu użyteczności publicznej przez podmiot prywatny. Status prywatnego podmiotu nie dyskwalifikuje możliwości wykonywania przez niego zadań z tytułu użyteczności publicznej. Skarżący uważa więc, że przedszkole niepubliczne wykonuje zadania z zakresu użyteczności publicznej, gdyż zaspokaja zbiorowe potrzeby ludności, w sposób bieżący i nieprzerwany a świadczone usługi są powszechnie dostępne. Samorządy gminne co najmniej od kilku lat nie radzą sobie z organizacją na terenie gminy opieki przedszkolnej w ramach zadań własnych gminy obejmujących edukację publiczną a odpowiedzią na tego rodzaju zapotrzebowanie potrzeb ludności są powstające przedszkola niepubliczne. Od momentu otwarcia przedszkola niepublicznego przez skarżącego w 2008 r. funkcjonuje ono w przedmiotowym budynku w sposób nieprzerwany i to zarówno w trakcie roku szkolnego, jak i w okresie wakacji letnich czy zimowych, a wszyscy zainteresowani mają zagwarantowany dostęp do świadczonych przez przedszkole usług. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszalka Województwa. Kontrolowane decyzje wydane zostały na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1205 ze zm.), zgodnie z którym na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Decyzja podejmowana na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest decyzją pozostającą w granicach uznania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1412/14, LEX nr 1553581) ale może być wydana jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1\. organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego złożył stosowny wniosek, 2\. przedmiotem wniosku jest inwestycja o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego, ochrony zdrowia i opieki społecznej, która służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności albo dotyczy powiększenia lub założenia cmentarza; 3\. obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha; 4\. nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy przedszkole niepubliczne jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, która służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności, co do których znajduje właśnie zastosowanie powołany art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W niniejszej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że przedszkole niepubliczne nie jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, która służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym także tutejszego Sądu. W szczególności zaś, wobec braku definicji legalnej pojęcia "inwestycja o charakterze użyteczności publicznej", znaczenia tego terminu poszukiwano przez zestawienie pojęcia celu publicznego, zawartego w art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz pojęcia zadania o charakterze użyteczności publicznej, zawartego w art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Wskazać jednakże należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 138/09 wyjaśnił, że takie rozumienie pojęcia "użyteczność publiczna" jak zaprezentowały orzekające w niniejszej sprawie organy administracji było błędne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie sposób tego pojęcia wiązać wyłącznie z definicją celów publicznych zawartą w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, służących w pierwszej kolejności określeniu katalogu sytuacji, na które dopuszczalne jest wywłaszczenie, jak również odwoływaniu się do ustawy o gospodarce komunalnej. Ponadto nawet na gruncie art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami takie kategorie celów publicznych jak np. dostawa mediów (art. 6 pkt 2) czy łączność publiczna (art 6 pkt 6a) nie są realizowane po kosztach lecz w celach komercyjnych. We współczesnych ustrojach demokratycznych prywatyzacja zadań użyteczności publicznej jest powszechną zasadą, często jest z tym związana również do pewnego stopnia komercjalizacja takiej działalności. Wyrok ten został wydany w analogicznej sprawie dotyczącej również skarżącego. Podzielając zatem pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd uznał w niniejszej sprawie, że Przedszkole Niepubliczne "\[..\]" w Ł. może być uznane za inwestycję użyteczności publicznej, a więc w odniesieniu do takiego podmiotu organ wykonawczy gminy mógł wystąpić do marszałka z wnioskiem o umorzenie opłat na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy. W niniejszej sprawie organy odmówiły umorzenia opłaty wyłącznie z powodu braku możliwości zastosowania instytucji umorzenia opłaty. Z uwagi na przedstawiony powyżej odmienny pogląd w tej kwestii konieczne było wyeliminowanie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, jako że wniosek powinien zostać rozpatrzony na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy. Podkreślić należy, że z samego celu ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, którym jest ochrona takich gruntów przed ich odmiennym zagospodarowaniem, a także z treści art. 12 ust. 16 tej ustawy wynika, że marszałek województwa jedynie może umorzyć należności i opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, nawet, gdy dany grunt jest przeznaczony stricte na wskazane cele. Konstrukcja tegoż przepisu oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. I właśnie w tym zakresie złożony wniosek powinien zostać rozpatrzony. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

3 lipca 2017

Symbol z opisem

[6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6160-ochrona-gruntow-rolnych-i-lesnych)

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Dariusz Kurkiewicz Dorota Jadwiszczok Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130001205)  
art. 12 ust. 16 i ust. 6 · Dz.U. 2013 poz. 1205

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gd 376/17 · 6 września 2017Wyrok WSA w Gdańsku z 6 września 2017 r., II SA/Gd 376/17 – ochrona gruntów rolnych i leśnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-376-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-376-17)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 2023/17 · 6 września 2017Wyrok WSA w Warszawie z 6 września 2017 r., IV SA/Wa 2023/17 – ochrona gruntów rolnych i leśnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-2023-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-09-06--iv-sa-wa-2023-17)
* [Sygnatura: II SA/Rz 489/17 · 5 września 2017Wyrok WSA w Rzeszowie z 5 września 2017 r., II SA/Rz 489/17 – ochrona gruntów rolnych i leśnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-489-17-wyrok-wsa-w-rzeszowie-z-2017-09-05--ii-sa-rz-489-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/44909FBF21)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-415-17-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2017-09-06--ii-sa-gd-415-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGd%2B415%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGda%25C5%2584sku.%2BData%253A%2B6%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BII%2Bi%2BI%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGd%2B415%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
