Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II SA/Gd 235/26

Wyrok WSA w Gdańsku z 7 października 2026 r., II SA/Gd 235/26 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Data orzeczenia

7 października 2026

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2026 r. nr WOP.7721.164.2025.MH w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGd%2B235%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGda%25C5%2584sku.%2BData%253A%2B7%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGd%2B235%252F26)

## Uzasadnienie

M.S., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 2 sierpnia 2017 r. na terenie działki nr \[...\] obręb \[...\] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie (dalej jako "PINB") ustalił, że na terenie przedmiotowej działki prowadzona jest budowa budynku gospodarczego na podstawie pozwolenia na budowę nr AB.6740.366.3.2016 z 22 czerwca 2016 r. Stwierdzono także, że w wyniku wykonanych prac dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających na: 1) Zwiększeniu wymiarów rzutu parteru, które w stanie nieocieplonym wynoszą 6,73\*14.59 m, natomiast zgodnie z projektem 6.50\*14.40 m, co spowodowało także zwiększenie powierzchni zabudowy - zmiana istotna; 2) Zmianie konstrukcji ścian z drewnianej na murowaną - zmiana nieistotna; 3) Zmianie wysokości budynku przy okapie do około 5,2 pod deskowanie, a zgodnie z projektem powinno być około 4,60 (podniesienie ścianki kolankowej o około 60 cm), co spowodowało zmianę kąta dachu i kubatury budynku - zmiana istotna w dniu kontroli; 4) Zmianie rozkładu stolarki otworowej - zmiana nieistotna; 5) Zmianie rozkładu ścianek - zmiany nieistotne; 6) Wybudowaniu komina spalinowego z wkładem przy ściance oddzielenia p-poż - zmiana nieistotna. W dniu 2 sierpnia 2017 roku r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dokonania istotnego odstąpienia od projektu. Postanowieniem z 13 października 2017 r. PINB wstrzymał K.E. (ówczesnemu inwestorowi) prowadzenie robót budowlanych i następnie decyzją z 19 października 2017 r. nakazał przedłożenie dokumentacji zamiennej. Strona postępowania M.S. wniosła odwołanie, w wyniku czego Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako "WINB") uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 17 października 2019 r. D.E. złożył akt notarialny z którego wynika, że obecnie jest on właścicielem działki, na której prowadzona jest budowa. Ponownie rozpatrując sprawę decyzją z 20 stycznia 2020 r. PINB nakazał inwestorowi D.E., w celu doprowadzenia przedmiotowego budowanego budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzającej projekt budowlany, dostarczyć do PINB określone dokumenty. M.S. wniosła odwołanie, w wyniku czego WINB uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 20 kwietnia 2021 r. PINB nakazał inwestorowi D.E., w celu doprowadzenia przedmiotowego budowanego budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzającej projekt budowlany, dostarczyć do PINB określone dokumenty. Decyzją z 26 lipca 2021 r. WINB utrzymał w mocy ww. decyzję zmieniając termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 listopada 2021 r. Wyrokiem z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyniku rozpatrzenia skargi M.S. uchylił decyzje WINB z 26 lipca 2021 r. oraz decyzję PINB z 20 kwietnia 2021 r. uznając, że rozstrzygnięcia w decyzjach są przedwczesne a zawarte w nich wyjaśnienia niepełne. Decyzją z 17 października 2022 r. PINB nakazał inwestorowi, w celu doprowadzenia budowanego budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzającej projekt budowlany, dostarczyć do PINB określone dokumenty. Decyzją z 7 lutego 2023 r. WINB uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z 2 maja 2023 r. PINB zawiadomił strony o kolejnej wizji. W trakcie wizji, która odbyła się 29 maja 2023 r. i w której brały udział wszystkie strony postępowania, sprawdzono stan zawansowania budowy dokonano pomiarów i wykonano dokumentacje zdjęciową. Decyzją z 14 sierpnia 2023 r. PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę dachu budynku gospodarczego jako niespełniającego warunków zabudowy określonych decyzją Wójta Gminy Lipusz z 18 kwietnia 2016 r. Decyzją z 15 grudnia 2023 r. WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. PINB nakazał inwestorowi sporządzenie ekspertyzy technicznej. Po otrzymaniu ekspertyzy sporządzonej przez mgr inż. arch. N.K. pismem z 3 października 2024 r. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w celu umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Decyzją z 12 grudnia 2024 r. PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę dachu oraz przedłożyć określone dokumenty. W dniu 22 maja 2025 r. inwestor zawiadomił o rozbiórce dachu budynku gospodarczego. Pismem z 27 maja 2025 r. PINB zawiadomił strony postępowania o planowanej kontroli wykonanych robót budowlanych nakazanych decyzją z 12 grudnia 2024 r. W dniu 4 lipca 2025 r. została przeprowadzona kontrola budowy, w trakcie której stwierdzono, że została wykonana rozbiórka dachu, jednakże pozostała do wykonania rozbiórka murłata na środkowej ścianie budynku. W dniu kontroli inwestor zdemontował murłatę, co zostało udokumentowane zdjęciami. Wobec powyższego, decyzją z 25 lipca 2025 r. nr PINB.5141.43.2017.ZT., wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 P.b., PINB zatwierdził "Projekt architektoniczno - budowlany zamienny budynku gospodarczego wraz z przedłożoną ekspertyzą techniczną", zlokalizowanego na terenie działki nr \[...\] w obrębie geodezyjnym \[...\], na terenie gminy L., zezwolił na wznowienie robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie oraz nałożył obowiązek ustanowienia kierownika budowy. Integralną częścią decyzji jest opieczętowana dokumentacja tj. ww. projekt architektoniczno – budowlany zamienny. Decyzją z 28 stycznia 2026 r. nr WOP.7721.164.2025.MH WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał treść art. 36a ust 5 pkt 5 oraz art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. i przypomniał, że należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy sytuacją, gdy obowiązek wykonania robót budowlanych mających doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem wynika wprost z decyzji organu nadzoru budowlanego oraz gdy roboty te są jedynie przewidziane do wykonania w projekcie budowlanym zamiennym. W przypadku nałożenia obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine P.b. organ weryfikuje wykonanie robót przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 tej ustawy, w tym podejmuje dalsze działania, jeśli roboty nie zostaną wykonane. Jakkolwiek nie jest rolą organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie w trybie art. 51 ust 1 pkt 3 P.b., wskazywanie konkretnych rozwiązań projektowych i modyfikowania zakresu inwestycji, organ ten, w przypadku stwierdzenia ewidentnej sprzeczności zrealizowanych robót budowlanych z przepisami prawa zobligowany jest do nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z tymi przepisami. Co do zasady, dokonując wyboru rozwiązania technicznego, które ma na celu usunięcie nieprawidłowości, należy kierować się ekonomiką rozwiązań, tzn. znajdować rozwiązania najtańsze i najprostsze, a przede wszystkim umożliwić zobowiązanemu (inwestorowi) zaproponowanie własnych rozwiązań. W niniejszym przypadku decyzją z 12 grudnia 2024 r. PINB nakazał inwestorowi rozebrać dach przedmiotowego budynku jako niespełniającego warunków decyzji o warunkach zabudowy oraz przedłożyć projekt budowlany zamienny. Dalej WINB przypomniał, że w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie dochodzi do ponownego badania, czy inwestycja, co do której wydano pozwolenie na budowę, od którego istotnie odstąpiono, jest zgodna z prawem. Bada się jedynie to, czy istotne odstępstwo jest zgodne z prawem. Jedynie zatem w zakresie tego istotnego odstępstwa bada się, czy jest ono zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo planem miejscowym i przepisami, w tym technicznymi. Przy czym badania w tym zakresie dokonuje się z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jednakże tylko w granicach stwierdzonych odstępstw. Przy tym projekt budowlany zamienny powinien uwzględniać zarówno zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, jak i konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dalej WINB przywołał wydany w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21, w którym wskazano, iż organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5\. Ustawodawca nie przewidział przy wydawaniu tych decyzji możliwości nałożenia na inwestora jakichkolwiek nowych obowiązków zmierzających do zalegalizowania inwestycji. Jeżeli inwestor, zgodnie z nałożonym zobowiązaniem, przedłoży prawidłowo sporządzony projekt budowlany zamienny, organ, w myśl art. 51 ust. 4 P.b., może jedynie zatwierdzić ten projekt. Sankcją zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5) obciążone jest wyłącznie niewykonanie obowiązków określonych przez organ w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. W sytuacji braku określenia obowiązku wykonania określonych czynności czy robót budowlanych we wskazanej decyzji samo przedłożenie projektu budowlanego zamiennego będzie skutkować jego zatwierdzeniem (art. 51 ust. 4). Kontrolowana decyzja dotyczy etapu sprawy, o którym mowa w art. 51 ust. 4 P.b., czyli już po tym jak decyzją z 12 grudnia 2024 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nałożył obowiązek rozbiórki dachu łącznie z obowiązkiem przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a następnie w dniu 4 lipca 2025 r. przeprowadził wizję lokalną i potwierdził wykonanie rozbiórki dachu. Decyzja z 2024 r. stała się ostateczna i była wiążąca dla dalszego trybu postępowania. Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji z 12 grudnia 2024 r., ponownie rozpatrując sprawę budowy budynku gospodarczego PINB odniósł się do następujących kwestii: 1) wziął pod uwagę stan prawny przed dniem 19 września 2020 r., mając na uwadze art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (str. 4 decyzji); 2) wziął pod uwagę wiążący w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 586/21 z 16 marca 2022 r. oraz decyzję WINB z 15 grudnia 2023 r. (str. 4 decyzji); 3) ustalił parametry dokonanych zmian (wykonując pomiary), które potwierdziły stan z poprzedniej wizji i protokołów (str. 5 decyzji); 4) przedstawił wyliczenia dotyczące powierzchni zabudowy (str. 6 decyzji); 5) odniósł się do kwestii szerokości elewacji wschodniej, frontowej, a także zmiany wymiarów i rzutów kondygnacji (str. 6 decyzji); 6) odniósł się do kwestii odstępstwa polegającego na wybudowaniu wewnątrz budynku przy ścianie oddzielenia pożarowego komina posiadającego wkład spalinowo - ceramiczny, przywołując przepisy dotyczące warunków technicznych (str. 6 i 7 decyzji); 7) odniósł się do kwestii zmiany konstrukcji ścian z drewnianych na murowane, niewielkiej zmiany rozkładu stolarki okiennej, zmiany rozkładu ścianek działowych, o zmiany lokalizacji klatki schodowej i uznał je za nieistotne; 8) odniósł się w szczególności do kwestii: zmiany wysokości budynku w kalenicy zgodnie z projektem i zwiększeniu wysokości dachu przy okapie - co miało wpływ na kąt nachylenia połaci dachu i zwiększenie wysokości I i II kondygnacji powyżej 2,20 m (do około 2,5 m) co z kolei jest niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zakwalifikował powyższą zmianę jako zmianę istotną. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe prowadzi do wniosku, że skoro w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja z 12 grudnia 2024r. (wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 P.b.), w której organ I instancji przedstawił swoje stanowisko w przedmiocie istotnych odstępstw, a następnie inwestor (zobowiązany) wykonał obowiązki nałożone w oparciu o tą decyzję, to PINB mógł jedynie wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (w niniejszym przypadku łącznie z zezwoleniem na wznowienie robót budowlanych oraz nałożeniem obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i obowiązku ustanowienia kierownika budowy). W świetle art. 51 ust. 4 P.b. nie ma podstaw do dokonywania po raz kolejny oceny sprawy w przedmiocie istotnych odstępstw i zasadności nałożenia przez organ I instancji obowiązków, o których mowa w art. 51 ust 1 pkt 3 tej ustawy. Odnosząc się do argumentów odwołania WINB wyjaśnił, że na obecnym etapie sprawy strona zgłasza zarzuty, które odnoszą się do etapu sprawy poprzedzającego wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. A zatem zarzuty, że organ I instancji nie ocenił kwestii istotnych odstępstw są nietrafne, skoro tego rodzaju ocena została przedstawiona przez ten organ w treści (uzasadnieniu) decyzji z 12 grudnia 2024 r. (czyli w decyzji, od której nie złożono odwołania). Zarzuty i argumenty odwołania od decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. stanowią w istocie polemikę z oceną sprawy, którą organ I instancji przedstawił już w decyzji wydanej w 2024 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. Natomiast na obecnym etapie postępowania, kiedy zostało już stwierdzone przez organ I instancji, że inwestor wykonał nakaz wykonania wymienionych robót i przedłożył projekt zamienny w związku z ostateczną, będącą w obiegu prawnym decyzją nr PINB.7141.43.2017.ZT z 12 grudnia 2024 r., nie ma podstaw do dokonania ponownej oceny kwestii istotnych odstępstw. W skardze na powyższą decyzję M.S. zarzuciła: I. rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania - art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 i art. 153 k.p.a. poprzez: - nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy, - brak przeprowadzenia rzeczywistej kontroli odwoławczej, - bezkrytyczne zaakceptowanie ustaleń organu I instancji, - sporządzenie uzasadnienia w sposób chaotyczny, niespełniającego standardów kontroli instancyjnej, - wydanie decyzji z pominięciem wskazań zawartych w wyroku WSA z Gdańska z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21; II. rażące naruszenie przepisów art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 4 P.b. mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewyjaśnienie w ramach kontroli odwoławczej całokształtu okoliczności sprawy i zaaprobowanie stanowiska organu I instancji, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że projekt budowlany zamienny spełnia wymagane prawem uzgodnienia, zwłaszcza w zakresie zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi i ochrony przeciwpożarowej; III. rażące naruszenie przepisów art. 138 § 1 k.p.a. w zw. art. 36a ust. 5 P.b. i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez zaaprobowanie stanowiska organu I instancji, a tym samym uznanie, że stwierdzone istotne odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji w drodze sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i jego zatwierdzenia, podczas gdy ustalenia w zakresie obowiązującej decyzji Wójta Gminy Lipusz z 18 kwietnia 2016 r. o warunkach zabudowy oraz zakres stwierdzonych istotnych odstępstw nie pozwalały na dokonanie legalizacji w powyższym trybie; IV. rażące naruszenie przepisów art.138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 4 P.b. poprzez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności czy zostały zrealizowane obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., czego konsekwencją było nieuprawnione zatwierdzenie projektu zamiennego; V. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. prowadzące do niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego i nieuwzględnienie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez uznanie, iż projekt budowlany zamienny spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy wnikliwa analiza projektu oraz treść uzasadnienia decyzji dowodzi, iż dokonana ocena była błędna; VI. oparcie rozstrzygnięcia o ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. N.K., która nie zawierała jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie określała wymaganego precyzyjnie zakresu robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy Wójta Gminy Lipusz z 18 kwietnia 2016 r. oraz przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, określonych w postanowieniu PINB z 5 lipca 2024 r.; VII. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który nie tylko nie zapewnia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, ale wręcz narusza interesy Skarżącej i przysługujące jej prawo własności, której sytuacja na skutek zatwierdzenia projektu zamiennego została ukształtowana w sposób mniej korzystny niż właściciela nieruchomości objętej postępowaniem naprawczym poprzez zaaprobowanie umożliwienia realizacji inwestycji na podstawie projektu zamiennego obarczonego tak licznymi wadami; VIII. naruszenie art. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego zawierającego uchybienie w zakresie dopuszczenia do wykonania komina nie zapewniającego wymaganej przepustowości i nie niespełniającego wymagań określonych w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów i kanałów kominowych spełniających ww. przepisy i nieposiadającego wymaganej przepisami prawa opinii technicznej inspektora ppoż (w aktach znajduje się jedynie opinia mistrza kominiarskiego); IX. naruszenie 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie udziału w czynności wizji przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2025 r., co naruszyło prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwiło bezstronne dokonanie ustaleń, czy i w jakim zakresie wykonano obowiązki nałożone na inwestora w decyzji z 12 grudnia 2024 r. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Skarżąca odniosła się do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, przepisy ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Stosownie zaś do art. 28 pkt 1 lit. a) ustawy nowelizującej do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie organ miał obowiązek zastosować przepisy art. 50-51 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji, a więc przepisy obowiązujące przed 19 września 2020 r. Natomiast w zakresie oceny istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego należało zastosować przepisy znowelizowane, tj. obowiązujące od dnia 19 września 2020 r. Skarżąca przypomniała, że organ nadzoru budowlanego powinien skupić się na doprowadzeniu budowy do stanu zgodnego z prawem, ale wyłącznie w zakresie istotnych odstępstw, bowiem w tym przedmiocie prowadzone jest postępowanie naprawcze. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej pierwotny projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestor winien przedłożyć projekty budowlany zamienny obejmujący całe zamierzenie budowlane, czego zabrakło w zaskarżonym administracyjnym toku instancji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 4 P.b. powinna zakresem swojego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydana na podstawie tego przepisu decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Projekt ten winien zatem uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dalej Skarżąca wskazała, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. winna zatwierdzać projekt budowlany zamienny dla całego zakresu robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym również już zrealizowanych, gdyż nie może istnieć legalnie obiekt budowlany bez zatwierdzonego projektu budowlanego. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. albo 51 ust. 5 P.b. Projekt zamienny winien spełniać prawem określone wymagania projektu budowlanego. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Zdaniem Skarżącej, mimo sporządzenia obszernych uzasadnień przez organy obydwu instancji są one chaotyczne, a dokonane niektóre ustalenia faktyczne są na tyle niejasne, że nie pozwalają na przeprowadzenie pełnej weryfikacji ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadził gruntownej oceny materiału dowodowego ograniczając się do aprobaty stanowiska organu I instancji. Pominął brak oceny zgodności zaprojektowanego przedsięwzięcia z zapisami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy z 18 kwietnia 2016 r. W tym zakresie WINB również nie dokonał własnych ustaleń co do zgodności zawartych w projekcie zamiennym rozwiązań z prawomocną decyzją. Organ odwoławczy nie ustalił także, czy inwestor posiada pozytywne uzgodnienia przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy wyłącznie ogólnikowo stwierdził, że przedłożone opracowanie spełnia warunki rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wskazując na konkretne normy, do których odniesienia organ został zobowiązany w szczegółowym zakresie w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 586/21 z 16 marca 2022 r. Następnie, odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenie przepisów art. 138 § 1 k.p.a. w zw. art. 36a ust. 5 P.b. i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez zaaprobowanie stanowiska organu I instancji, a tym samym uznanie, że stwierdzone istotne odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji w drodze sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i jego zatwierdzenia, podczas gdy ustalenia w zakresie obowiązującej decyzji Wójta Gminy Lipusz o warunkach zabudowy z 18 kwietnia 2016 r. oraz zakres stwierdzonych istotnych odstępstw nie pozwalały na dokonanie legalizacji w powyższym trybie, Skarżąca wskazała, że poza merytorycznymi przesłankami dotyczącymi oceny zakresu bezpodstawnie pominiętych przez organy odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego postawa organu I instancji zaaprobowana przez organ II instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji w sposób stronniczy, bez zachowania należytego obiektywizmu w toku całego postępowania, pomijając wytyczne sądu administracyjnego wydane w sprawie dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, zdaniem Skarżącej bezprecedensowo dążył do umożliwienia inwestorowi wykonania zamierzonych prac z pominięciem litery prawa oraz zasad dobrego sąsiedztwa. Swoim działaniem organ II instancji aprobując stanowisko i postawę organu I instancji dopuścił się do rażącego naruszenia poprzez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności czy zostały zrealizowane obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., czego konsekwencją było nieuprawnione zatwierdzenie projektu zamiennego. Naruszenie przepisów doprowadziło z kolei do niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego i nieuwzględnienie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez uznanie, iż projekt budowlany zamienny spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 25 kwietnia 2012 w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy wnikliwa analiza projektu oraz treść uzasadnienia decyzji dowodzi, iż dokonana ocena była błędna. Ponadto, w ocenie Skarżącej, organy I i II instancji bezpodstawnie oparły rozstrzygnięcia o ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. N.K., która nie zawierała jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie określała wymaganego precyzyjnie zakresu robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy Wójta Gminy Lipusz z 18 kwietnia 2016 r. oraz przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, określonych w postanowieniu PINB z 5 lipca 2024 r. Z pola widzenia nie może zejść nadrzędna ochrona niezbywalnego prawa do ochrony prawa własności, która została naruszona poprzez działanie organów w administracyjnym toku instancji i wydanie zaskarżonych decyzji w sprzeczności do dyspozycji art. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który nie tylko nie zapewnia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, ale wręcz narusza interesy Skarżącej i przysługujące jej prawo własności, której sytuacja na skutek zatwierdzenia projektu zamiennego została ukształtowana w sposób mniej korzystny niż właściciela nieruchomości objętej postępowaniem naprawczym poprzez zaaprobowanie umożliwienia realizacji inwestycji na podstawie projektu zamiennego obarczonego tak licznymi wadami. Dodatkowo, Skarżąca odniosła się do rażącego naruszenia przez organ II instancji art. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego zawierającego uchybienie w zakresie dopuszczenia do wykonania komina nie zapewniającego wymaganej przepustowości i nie niespełniającego wymagań określonych w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów i kanałów kominowych spełniających ww. przepisy i nieposiadającego wymaganej przepisami prawa opinii technicznej inspektora ppoż (w aktach znajduje się jedynie opinia mistrza kominiarskiego). Skarżąca wskazała również na konieczność dokonania przez sąd orzekający oceny niekompletności i nie szczegółowości w zakresie samego sposobu przygotowana projektu zamiennego złożonego przez inwestora nie spełniającego wymogów projektu budowlanego. Ponadto, Skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie decyzji ma charakter ogólnikowy, nie zawiera analizy kluczowych zarzutów strony oraz wskazania WSA w Gdańsku, nie wskazuje toku rozumowania organu ani nie wyjaśnia, dlaczego określone dowody uznano za wiarygodne, a inne pominięto. Tak sporządzone uzasadnienie uniemożliwia kontrolę sądową, co samoistnie stanowi podstawę uchylenia decyzji. Co więcej, organ przeprowadził w dniu 4 lipca 2025 r. wizję lokalną bez udziału Skarżącej i jej pełnomocnika. termin wizji lokalnej został wyznaczony na dzień 4 lipca 2025 r. O tym terminie pełnomocnik Skarżącej została poinformowana miesiąc wcześniej, co przy założeniu zaplanowania tej czynności w okresie wakacyjnym kolidowało z zaplanowanym wcześniej urlopem pełnomocnika. Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia pełnomocnik złożyła wniosek o zmianę terminu i telefonicznie została poinformowana przez pracownika organu o konieczności oczekiwania na zmianę terminu. Termin nie został zmieniony, organ również nie odniósł się pisemnie do wniosku pełnomocnika Skarżącej. Taka postawa nie zasługuje na aprobatę szczególnie w związku z tym, że organ I instancji prowadząc postępowanie z odpowiednim wyprzedzeniem winien planować tak ważne czynności, aby zapewnić stronom możliwość dostosowania się do wyznaczonych czynności. Tym bardziej krzywdzące jest to dla strony, iż podczas poprzednio przeprowadzonych wizji na różnych etapach postępowania dotyczącego niniejszej inwestycji, terminy oględzin były wielokrotnie wcześniej zmieniane na życzenie inwestora. Dotychczas Skarżąca ani razu nie domagała się zmiany terminu wyznaczonego przez PINB. Takie wybiórcze i stronnicze podejście przez organ do wniosków stron uczestniczących w postępowaniu świadczy o braku zachowania obiektywizmu. Uniemożliwiło to stronie osobiste i bezstronne zapoznanie się z zakresem prac wykonanych przez inwestora, zapoznanie się z procesem sporządzania protokołu oraz możliwością wniesienia uwag. W ocenie Skarżącej, wskazanie przez organ II instancji, że końcowe zaznajomienie się z aktami postępowania oraz możliwość wniesienia uwag do sporządzonego już protokołu nie uczyniło zadość realizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu nie zasługuje na aprobatę. Brak udziału strony w wizji był istotny także z tego powodu, iż z dokonanych podczas wizji ustaleń wynikało, iż inwestor nie zrealizował w pełni nałożonego na niego obowiązku na dzień przeprowadzania wizji. Został w protokole zobowiązany do usunięcia także murłaty. W tej sytuacji organ powinie wyznaczyć dla stron nowy termin w celu zweryfikowania dokonania nałożonego obowiązku, czego organ I instancji nie uczynił, zaś organ II instancji nie uwzględnił zarzutu odwołania jako mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uchybienie to miało charakter realny i mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż wizja dotyczyła ustalenia wykonania obowiązków nałożonych w postępowaniu naprawczym. Dalej Skarżąca zarzuciła, że organ oparł rozstrzygnięcie na ekspertyzie technicznej, która: nie określała precyzyjnego zakresu robót naprawczych, nie wskazywała jednoznacznie sposobu usunięcia istotnych odstępstw, nie zawierała jednoznacznej oceny zgodności inwestycji z przepisami techniczno- budowlanymi. Organ nie wykazał, dlaczego uznał ekspertyzę za kompletną i wystarczającą. W uzasadnieniu organ II instancji skupił się na podkreślaniu niejednokrotnie faktu nie zaskarżenia decyzji z 12 grudnia 2024 r. przez pełnomocnika, a nie na merytorycznej obronie swojego stanowiska. Z pola widzenia organowi II instancji uszedł fakt, że po 10 latach toczącego się postępowania Skarżąca chciała wykazać się dobrą wolą, mając na uwadze stosunki sąsiedzie (tym bardziej, że sytuacji rodzinna inwestora uległa zmianie po rozwodzie) i doprowadzić ostatecznie do zakończenia istniejącego sporu. Nie zaskarżając decyzji umożliwiła inwestorowi realizację kolejnego etapu procesu naprawczego i przygotowania projektu zamiennego doprowadzającego przedmiotową inwestycje do stanu zgodnego z prawem. Projekt zamienny i całe postępowanie poprzedzające jego wydanie nie sprostały jednak tym warunkom, co zostało błędnie ocenione przez organ I i II instancji. Zdaniem Skarżącej, organ odwoławczy nie przeprowadził samodzielnej, merytorycznej analizy sprawy, lecz ograniczył się do aprobaty ustaleń organu I instancji. WINB nie odniósł się w sposób pogłębiony do zarzutów dotyczących m.in. aktualności uzgodnień, kompletności projektu zamiennego czy prawa do dysponowania nieruchomością po orzeczonym przez strony rozwodzie. Uzasadnienie decyzji ma charakter wtórny i odtwórczy, co świadczy o braku realnej kontroli instancyjnej. Organy obu instancji nie ustaliły w sposób jednoznaczny: czy projekt zamienny zawiera aktualną mapę do celów projektowych, czy uzgodnienia branżowe (w szczególności przeciw/pożarowe) są aktualne i adekwatne do rzeczywistego stanu inwestycji, czy inwestor posiadał skuteczne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie odniósł się o tego w treści decyzji, czy inwestycja pozostaje zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Zakres ustalonych istotnych zmian od pierwotnie zatwierdzanego projektu budowlanego nie pozwalał na ich zalegalizowanie w drodze sporządzenia projektu zamiennego i jego zatwierdzenia. Wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sugestia, iż powyższe odstępstwa będą stanowić przedmiot zainteresowania organów nadzoru budowlanego w przyszłości i mogą być poddane ocenie na etapie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub pozwolenia na użytkowanie nie zweryfikuje zaakceptowanych w projekcie zamiennym zmian. Zaaprobowanie projektu zamiennego w powyższej formie w odniesienie do budynku, który jest użytkowany od 10 lat, nie zmieni faktu, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Budynek gospodarczy pełni funkcję budynku mieszkalnego i usługowego, w którym inwestor prowadzi agroturystykę. W realiach niniejszej sprawy pominięto kluczowe ustalenia dotyczące podstaw materialnoprawnych zatwierdzenia projektu zamiennego. W niniejszej sprawie brak jest analizy zarzutów dotyczących nieprecyzyjnej ekspertyzy technicznej oraz braku jednoznacznego określenia zakresu robót naprawczych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 51 ust 4 P.b. Skarżąca wskazała, że postępowanie naprawcze ma charakter wyjątkowy i sformalizowany. Organ może zatwierdzić projekt zamienny wyłącznie wówczas, gdy w sposób jednoznaczny ustali, że usuwa on wszystkie stwierdzone nieprawidłowości. Organ dokonując oceny zebranych dowodów oparł rozstrzygnięcie na ekspertyzie technicznej, która była niepełna, gdyż nie odnosiła się do wszystkich nakazów zawartych w postanowieniu PINB z 5 lipca 2024 r. określających wymagany precyzyjny zakres robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami techniczno –budowlanymi. Zestawienie stwierdzonych uchybień z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana: bez przeprowadzenia realnej kontroli instancyjnej, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, z błędnym zastosowaniem art. 51 ust. 4 P.b. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 28 stycznia 2026 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 25 lipca 2025 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednakże należy zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 3 sierpnia 2017 r., a w 2020 r. uchwalono znaczną nowelizację tej ustawy. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 \[tj. Prawo budowlane – przyp. Sądu\], wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy \[tj. przed dniem 19 września 2020 r. – przyp. Sądu\] przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zatem co do zasady znajdują do niej zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy Prawo budowlane, tzn. przepisy w brzmieniu obowiązującym przed powyższymi zmianami. Przedmiotowe postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego (tzw. postępowanie naprawcze) w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a). Zatem, zgodnie z wyżej przytoczonym art. 25 ustawy nowelizującej z 2020 r., należało zastosować art. 50-51 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 \[obiekt budowlany będący w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – przyp. Sądu\] lub w art. 49b ust. 1 \[obiekt budowlany będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej – przyp. Sądu\] organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Następnie, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru w drodze decyzji - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio (art. 51 ust. 1a). Odnośnie do art. 36a Prawa budowlanego, który reguluje kwestię istotnego zatwierdzenia od projektu budowlanego, w art. 28 ustawy nowelizującej z 2020 r. wskazano, że m.in. w sprawach, o których mowa w art. 25 ustawy nowelizującej: 1) stosuje się: a) przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 \[Prawo budowlane – przyp. Sądu\] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą \[tj. ustawą nowelizującą – przyp. Sądu\], b) przepisy art. 36a ust. 5b ustawy zmienianej w art. 1 \[Prawo budowlane – przyp. Sądu\]; 2) nie stosuje się przepisów art. 36a ust. 5a ustawy zmienianej w art. 1 \[Prawo budowlane – przyp. Sądu\]. Powyższe znajduje potwierdzenie w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21 wydanym w granicach niniejszej sprawy. Kluczowym przepisem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w myśl którego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W niniejszej, toczącej się od 2017 r. sprawie, PINB wydał w dniu 12 grudnia 2024 r. decyzję nr PINB.5140.43.2017.ZT na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w której – określając termin wykonania na "do 30 czerwca 2025 r." – nałożył na inwestora następujące obowiązki: rozebrać dach przedmiotowego budynku gospodarczego (z uwagi na niespełnienie warunków wynikających z decyzji o warunkach zabudowy z 2016 r.) oraz dostarczyć projekt budowlany zamienny. W decyzji tej PINB szczegółowo wypełnił ocenę prawną wynikającą z wyżej przytoczonego prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21 wskazując dokładnie podstawę prawną oraz to, które odstępstwa od zatwierdzonego projektu uznał za istotne, a które za nieistotne. Na podstawie dokonanie oceny nałożył na inwestora dwa powyżej wskazane obowiązki. Jako że ww. decyzja, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie została zaskarżona, stała się ona ostateczna i prawomocna. Wskazana okoliczność jest szczególnie istotna, bowiem w oparciu o decyzję PINB z 12 grudnia 2024 r. organ następnie sprawdził wykonanie nałożonych nią obowiązków, co – przy ocenie, że zostały one spełnione – skutkowało wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W kontrolowanej sprawie ocenie podlega zatem jedynie zaskarżona decyzja WINB z 28 stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z 25 lipca 2025 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Natomiast wbrew zarzutom skargi nie ma możliwości "zawrócenia" postępowania do poprzedniego etapu zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją z 12 grudnia 2024 r. Zasadnie bowiem przytoczył WINB wyrok tutejszego Sądu z 16 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 586/21, w którym jednoznacznie wskazano, że: "Organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2005 r., OSK 1554/04, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego, po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5 tej ustawy. Ustawodawca nie przewidział przy wydawaniu tych decyzji możliwości nałożenia na inwestora jakichkolwiek nowych obowiązków zmierzających do zalegalizowania inwestycji. Jeżeli inwestor, zgodnie z nałożonym zobowiązaniem, przedłoży prawidłowo sporządzony projekt budowlany zamienny, organ, w myśl art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, może jedynie zatwierdzić ten projekt. Sankcją zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5) obciążone jest wyłącznie niewykonanie obowiązków określonych przez organ w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W sytuacji braku określenia obowiązku wykonania określonych czynności czy robót budowlanych we wskazanej decyzji samo przedłożenie projektu budowlanego zamiennego będzie skutkować jego zatwierdzeniem (art. 51 ust. 4)." Kierując się dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 Prawa budowlanego PINB przeprowadził oględziny w dniu 4 lipca 2025 r. (zob. k. nr 255 i nast. akt organu I instancji), z których jednoznacznie wynika, że wykonano rozbiórkę dachu, przy czym murłatę zdjęto w dniu oględzin, co jednak nie ma znaczenia dla skutku prawnego i stwierdzenia wykonania nałożonego w tym zakresie obowiązku. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się uzupełniona dokumentacja projektowa sporządzona przez mgr inż. arch. N.K. (zob. akta organu I instancji). W konsekwencji, PINB obowiązany był wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a WINB zasadnie utrzymał ją w mocy. Zatem wbrew zarzutowi skargi organ sprawdził wykonanie nałożonych obowiązków. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie udziału w oględzinach w dniu 4 lipca 2025 r. Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik Skarżącej została zawiadomiona o oględzinach pismem z 27 maja 2025 r., a w dniu 4 czerwca 2025 r. wystąpiła z prośbą o zmianę terminu z uwagi na swój urlop. Sąd dostrzega podniesioną przez pełnomocnika Skarżącej sytuację, że organowi zdarzyło się zmienić termin zaplanowanej czynności na prośbę inwestora, a gdy raz poprosiła o to strona skarżąca, to prośba nie przyniosła skutku. Jednakże w świetle obowiązujących przepisów zachowanie PINB nie było sprzeczne z prawem. Co więcej, niezasadny jest zarzut naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem pełnomocnik Skarżącej miała wiedzę o mających się odbyć oględzinach oraz własnym, zaplanowanym urlopie, a mimo to, wobec braku zmiany terminu oględzin nie wyręczyła się nikim. Dla przykładu należy wskazać, że w aktach organu I instancji (k. nr 246) znajduje się pełnomocnictwo z 12 maja 2025 r. udzielone przez pełnomocnika Skarżącej radcy prawnemu D.M. do wykonania przejrzenia akt i wykonania zdjęć akt przedmiotowej sprawy w organie I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

9 marca 2026

Symbol z opisem

[6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6010-pozwolenie-na-budowe-uzytkowanie-obiektu-lub-jego-czesci-wykonywanie-robot-budowlanych-innych-niz-budowa-obiektu-prz)

Hasła tematyczne

Budowlane prawo

Skarżony organ

Inspektor Nadzoru Budowlanego

Sędziowie

Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/ Katarzyna Krzysztofowicz Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000471)  
art. 25 · Dz.U. 2020 poz. 471
* [Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000682)  
art. 36a, 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 3 · Dz.U. 2023 poz. 682

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Łd 470/26 · 7 października 2026Wyrok WSA w Łodzi z 7 października 2026 r., II SA/Łd 470/26 – pozwolenie na budowę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ld-470-26-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2026-10-07--ii-sa-ld-470-26)
* [Sygnatura: II SA/Po 440/26 · 7 października 2026Wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2026 r., II SA/Po 440/26 – pozwolenie na budowę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-440-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-07--ii-sa-po-440-26)
* [Sygnatura: II SA/Po 564/26 · 7 października 2026Wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2026 r., II SA/Po 564/26 – pozwolenie na budowę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-564-26-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2026-10-07--ii-sa-po-564-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FDAE884246)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-235-26-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-10-07--ii-sa-gd-235-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BSA%252FGd%2B235%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BGda%25C5%2584sku.%2BData%253A%2B7%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BSA%252FGd%2B235%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
