Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OZ 946/26

Postanowienie NSA z 17 września 2026 r., II OZ 946/26

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

17 września 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 17 września 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1433/26 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie aktualizacji danych w rejestrze kościołów postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOZ%2B946%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B17%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOZ%2B946%252F26)

## Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie aktualizacji danych w rejestrze kościołów. Pismem z dnia 30 kwietnia 2026 r. R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na aktualizacji danych w rejestrze kościołów i innych związków wyznaniowych poprzez wykreślenie między innymi skarżącego ze składu Kolegium \[...\] M. Postanowieniem z dnia \[...\] października 2023 r., sygn. akt \[...\], Sąd Okręgowy \[...\] odrzucił pozew o zmianę wpisu w rejestrze kościołów ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem cywilnym. Postanowieniem z dnia \[...\] grudnia 2024 r., sygn. akt \[...\], Sąd Apelacyjny \[...\] oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie, wskazując, że droga administracyjna na czynność wpisu do rejestru była właściwa, a sąd administracyjny rozpatrywał skargę na konkretne pismo organu, a nie na czynność podjętą przez Ministra. Zgodnie z art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Sąd jest jednak obowiązany zbadać czy skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Jak wynika z akt sprawy w dniu 2 października 2020 r. dokonano aktualizacji wpisu w pkt \[...\] pod poz. \[...\] w dziale A Rejestru Kościołów i innych związków wyznaniowych w zakresie składu Kolegium \[...\] M. Skarżący R. K. został wykreślony ze składu Kolegium, a powody takiego wykreślenia organ wskazał w piśmie z dnia 9 października 2020 r., doręczonym skarżącemu 19 października 2020 r. Skarżący wniósł pierwszą skargę na "aktualizację wpisów w Rejestrze Kościołów i innych związków wyznaniowych" do sądu administracyjnego w dniu 21 października 2020 r. Postanowieniem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2584/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 2020 r. Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej od tego postanowienia. Kolejna skarga w tej sprawie na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na aktualizacji danych w rejestrze kościołów i innych związków wyznaniowych poprzez wykreślenie w październiku 2020 r., między innymi skarżącego ze składu Kolegium \[...\] M. została wniesiona przez R. K. pismem z 30 kwietnia 2026 r., a zatem ponad 5 i pół roku po tym, jak skarżący dowiedział się o tej czynności z pisma organu z dnia 9 października 2020 r. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W tej sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i z okoliczności sprawy wynika, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Sąd podkreślił, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, jak należy interpretować pojęcie "wyjątkowego przypadku", jednakże nie może być ono rozumiane rozszerzająco. Sąd wskazał na orzecznictwo wskazujące, jak należy rozumieć pojęcie "wyjątkowego przypadku", o jakim mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 12 lipca 2011 r., II GZ 273/11; z 7 grudnia 2011 r., I OZ 991/11; z 5 marca 2013 r., II OZ 109/13; z 12 stycznia 2018 r., I OZ 1906/17; z 23 października 2023 r., I OZ 450/23; z 19 września 2024 r., I OZ 533/24; z 5 2013 r., I OZ 109/13; z 24 czerwca 2014 r., II OZ 624/14). Mając powyższe na względzie Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w dniu 30 kwietnia 2026 r., tj. po upływie ponad 5 lat od kiedy skarżący dowiedział się o zaskarżonej czynności organu. W ocenie Sądu, w tej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Skarżący wniósł pierwszą skargę w dniu 21 października 2020 r., a więc w terminie 30 dni od zawiadomienia go o wykreśleniu jego danych z rejestru. Postanowieniem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2584/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 2020 r. Skarżący obecnie uważa, że Sąd błędnie zakwalifikował jego pierwszą skargę i błędnie uznał ją za niedopuszczalną, lecz nie skorzystał z przysługującego mu środka prawnego w postaci skargi kasacyjnej i nie zakwestionował tego postanowienia w sądowoadministracyjnym toku instancji. Okoliczność podjęcia przez skarżącego bezskutecznej próby wniesienia powództwa do sądu powszechnego oraz próby wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym nie stanowią o wyjątkowym przypadku, uzasadniającym przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia kolejnej skargi w tej sprawie. Sąd uznał, że złożenie przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, zatem wniosek strony – jako niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 p.p.s.a. – podlegał odrzuceniu. Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z października 2020 r. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 87 § 5 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi "wyjątkowy przypadek" uzasadniający przywrócenie terminu po upływie roku, w sytuacji gdy uchybienie terminowi było bezpośrednim skutkiem błędnych pouczeń organu administracji oraz błędnego orzeczenia Sądu I instancji z 2021 r., co zostało następnie jednoznacznie potwierdzone przez Sąd Apelacyjny \[...\]; 2) art. 58 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie faktu, że skarżący "pukał do właściwych drzwi wymiaru sprawiedliwości" bez jakiejkolwiek bezczynności, a odrzucenie wniosku w realiach niniejszej sprawy narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Natomiast stosownie do art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z ww. przepisów wynika, że wniosek złożony po upływie roku od uchybionego terminu podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką sytuacją, ponieważ skarżący po ponad 5 latach złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z października 2020 r. Nie ulega wątpliwości, że co do zasady wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, ponieważ został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, o czym wprost stanowi art. 87 § 5 p.p.s.a. Jednocześnie od tej zasady przepis ten stanowi jeden wyjątek, a mianowicie, jeżeli upłynął już rok od uchybionego terminu możliwe jest jego przywrócenie tylko "w przypadkach wyjątkowych". Odnośnie do pojęcia "przypadków wyjątkowych" Sąd I instancji prawidłowo wyłożył jak należy rozumieć to pojęcie. Zasadniczo są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym w ustawie terminie. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek wyjątkowy, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w sytuacji, gdy skarżący już raz złożył skargę do Sądu Administracyjnego dotyczącą aktualizacji danych w rejestrze kościołów i innych związków wyznaniowych poprzez wykreślenie między innymi skarżącego ze składu Kolegium \[...\] M., jednak wówczas Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tę skargę zakwalifikował jako wniesioną na pismo z Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 2020 r. i ją odrzucił jako niedopuszczalną. Pomimo przysługującego prawa do zaskarżenia ww. postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący nie skorzystał z przysługującego uprawnienia, a więc z przysługującej mu drogi sądowoadministracyjnej w dochodzeniu swoich praw m.in. co do zakresu zaskarżenia jaki wynikła z jego pierwotnej skargi. Dlatego aktualnie skarżący nie może skutecznie podnosić, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jeżeli skarżący uważa, że jego pierwotna skarga dotyczyła zaskarżenia czynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z października 2020 r., a nie pisma tegoż Ministra z 9 października 2020 r. to powinien zaskarżyć postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2584/20, o odrzuceniu skargi. Zamiast tego podjął bezskuteczną próbę wniesienia powództwa do sądu powszechnego oraz próbę wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym. Jednak w świetle zaniechań skarżącego, nie można uznać aby później podjęte działania przez skarżącego miały świadczyć o "przypadkach wyjątkowych", o jakich mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., tym bardziej, że Sąd odrzucając skargę skarżącego pouczył go przysługującym prawie do złożenia skargi kasacyjnej. W tych warunkach argumentacja skarżącego dotycząca błędnych pouczeń organu administracji oraz błędnego orzeczenia Sądu I instancji z 2021 r. nie może być skuteczna w światle treści art. 87 § 5 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

10 sierpnia 2026

Symbol z opisem

[6289 Inne o symbolu podstawowym 628](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6289-inne-o-symbolu-podstawowym-628)

Hasła tematyczne

Przywrócenie terminu

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 88, art. 87 par. 5 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: VII SA/Wa 2603/25 · 3 czerwca 2026Wyrok WSA w Warszawie z 3 czerwca 2026 r., VII SA/Wa 2603/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2603-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-06-03--vii-sa-wa-2603-25)
* [Sygnatura: II OSK 793/26 · 28 maja 2026Postanowienie NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 793/26](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-793-26-postanowienie-nsa-z-2026-05-28--ii-osk-793-26)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 2620/25 · 22 kwietnia 2026Wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2026 r., VII SA/Wa 2620/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2620-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-04-22--vii-sa-wa-2620-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BB3EA79446)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-946-26-postanowienie-nsa-z-2026-09-17--ii-oz-946-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOZ%2B946%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B17%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOZ%2B946%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
