Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OZ 435/26

Postanowienie NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OZ 435/26 – rejestr zabytków

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

29 kwietnia 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 71/26 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. J. na czynność Burmistrza Miasta Międzyrzec Podlaski z 11 grudnia 2018 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków postanawia oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOZ%2B435%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOZ%2B435%252F26)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 25 lutego 2026 r. o sygn. II SA/Lu 71/26 odrzucił skargę A. J. (dalej: skarżąca) na czynność Burmistrza Miasta Międzyrzec Podlaski (dalej: Burmistrz) z 11 grudnia 2018 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Sąd przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy i stwierdził, wobec poczynionych ustaleń, że skarga na powołaną czynność Burmistrza winna być wniesiona w sierpniu 2025 r., skargę wniesiono zaś 23 grudnia 2025 r., a zatem cztery miesiące po upływie terminu ustawowego. Stwierdził w szczególności, że skarżąca w danym okresie podejmowała korespondencję z organem dotyczącą usunięcia karty adresowej zabytku z ewidencji, była więc w pełni świadoma istnienia zaskarżonego zarządzenia już od lipca 2025 r. Pismem z 18 marca 2026 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, w ustawowym terminie wniosła zażalenie na powołane postanowienie Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów: 1\. postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 2 zdanie drugie w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), poprzez błędne przyjęcie, że uchybienie terminu do złożenia skargi zostało zawinione przez skarżącą, a w konsekwencji odrzucenie skargi, 2\. postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdy przepisy nie wyznaczają stronie terminu na zaskarżenie zarządzenia podjętego przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, który naruszył interes prawny lub uprawnienie skarżącego, 3\. postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków stanowi czynność w rozumieniu powyższego przepisu, a zarządzenie jest jedynie potwierdzeniem dokonanej czynności. Wobec postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków Miasta Międzyrzec Podlaski (dalej: "GEZ") na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1292 ze zm.; dalej: "u.o.z."), nie jest aktem organu samorządowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., lecz czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ujęcie nieruchomości w GEZ rozstrzyga bowiem o podporządkowaniu indywidualnej nieruchomości obowiązkom określonym w danej ustawie. Sama treść tego obowiązku wynika natomiast z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Czynność ta ma charakter publicznoprawny i, jako skierowana do indywidualnego podmiotu, dotyczy jego obowiązków wynikających z przepisów prawa (tak: wyroki NSA o sygn.: II OSK 3029/18, II OSK 1166/21, II OSK 2781/17 oraz postanowienia NSA o sygn.: II OZ 287/24, II OSK 2421/24; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query, dalej "CBOSA"). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że co do zasady, skarga powinna być wnoszona na czynność, a nie na zarządzenie o włączeniu karty adresowej zabytku (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 218/21, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie zatem Sąd I instancji niewadliwie uznał, że złożona skarga dotyczy czynności Burmistrza polegającej na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytku – budynku mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem ul. S., na działce nr \[...\], obr. ew. \[...\] M. – czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (podobnie: postanowienie NSA o sygn. II OZ 335/22, dostępne w CBOSA). Kwestia kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi ma istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może jednak uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wniesienie skargi po terminie obliguje Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a., w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Jak wyżej zauważono, w przypadku aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi zaczyna biec od dowiedzenia się o wydaniu tego aktu lub podjęciu innej czynności. O rozpoczęciu terminu do wniesienia skargi nie decyduje świadomość naruszenia prawa przez organ, ale dzień, w którym strona dowiedziała się o władczym działaniu organu. Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżąca o podjętej przez organ czynności dowiedziała się w lipcu 2025 r., w wyniku odpowiedzi udzielonej przez Burmistrza na jej wniosek z 9 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pismo udzielające odpowiedzi na wniosek nosi datę 11 lipca 2025 r., co istotne, w punkcie pierwszym zawarto informację, że dany budynek wpisano do GEZ na podstawie zarządzenia z 11 grudnia 2018 r. (czynność objęta skargą do Sądu). Wprawdzie, jak podał Sąd I instancji, ustalenie dokładnej daty, w której skarżącej doręczono pismo z 11 lipca 2025 r. nie jest możliwe, niemniej fakt jego trzymania jeszcze w lipcu 2025 r. jest bezsporny w sprawie. Skarżąca wszak powołała się na nie w swoim wniosku z 29 września 2025 r. o wykreślenie budynku z GEZ, wskazując, że jedyną podstawą ograniczeń związanych z ochroną obiektu pozostaje jego ujęcie w GEZ (dot. pisma Urzędu Miasta M. z dnia 11.07.2025 r. znak R-III.1431.26.2025). W tych warunkach uprawnione jest twierdzenie, że skarga na powołaną czynność Burmistrza winna być złożona najpóźniej z końcem sierpnia 2025 r. Wiedza skarżącej o zakwestionowanej przez nią czynności Burmistrza, co najmniej od lipca 2025 r., nie ulega wątpliwości, zwłaszcza, że w dalszej korespondencji z organem, powoływała się na informacje zawarte w piśmie z 11 lipca 2025 r. Była zatem świadoma podjętej czynności, a złożenia skargi z końcem 2025 r. nie sposób było usprawiedliwić przyczynami obiektywnymi, niezawinionymi przez skarżącą, pozwalającymi rozpoznać skargę, w myśl art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.. W konsekwencji zaskarżone postanowienie Sądu I instancji wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe, jako zgodne z przepisami art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a.. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a..

## Informacje o sprawie

Data wpływu

13 kwietnia 2026

Symbol z opisem

[6361 Rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6361-rejestr-zabytkow)

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001292)  
art. 22 ust. 5 · Dz.U. 2024 poz. 1292
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. art. 3 par. 2 pkt 4 i 6, 58 par. 1 pkt 2 w zw. z 53 par. 2 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Lu 71/26 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2026-02-25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-lu-71-26-postanowienie-wsa-w-lublinie-z-2026-02-25--ii-sa-lu-71-26)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 2544/23 · 29 kwietnia 2026Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 2544/23 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2544-23-wyrok-nsa-z-2026-04-29--ii-osk-2544-23)
* [Sygnatura: II OSK 2408/23 · 29 kwietnia 2026Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 2408/23 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2408-23-wyrok-nsa-z-2026-04-29--ii-osk-2408-23)
* [Sygnatura: II OSK 2534/23 · 29 kwietnia 2026Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 2534/23 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2534-23-wyrok-nsa-z-2026-04-29--ii-osk-2534-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/2590E99D50)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-oz-435-26-postanowienie-nsa-z-2026-04-29--ii-oz-435-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOZ%2B435%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bza%25C5%25BCalenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOZ%2B435%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
