Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 904/25

Postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., II OSK 904/25 – rejestr zabytków

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

17 czerwca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.N. i B.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Op 738/24 o odrzuceniu skargi A.N. i B.N. na czynność Burmistrza Głogówka z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr 45/2015 w przedmiocie założenia ewidencji zabytków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B904%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B17%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B904%252F25)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 738/24 odrzucił skargę A.N. i B.N. na czynność Burmistrza Głogówka z 8 kwietnia 2015 r. w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków. W uzasadnieniu wskazano, że Burmistrz Głogówka wydał w dniu 8 kwietnia 2015 r. zarządzenie w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków i włączenia kart adresowych zabytków nieruchomych, wymienionych w załączniku do zarządzenia, do tej ewidencji. Wśród nich znalazły się również dwa budynki mieszkalne położone przy ulicy \[...\] w G., należące do A. i B.N. Pismem z 20 maja 2024 r. (data wpływu: 5 czerwca 2024 r.) A. i B.N. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zarządzeniem z 8 kwietnia 2015 r. Organ pismem z 4 lipca 2024 r. poinformował stronę, że sprawę wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zarządzeniem rozpozna do 30 sierpnia 2024 r. Pismem z 1 sierpnia 2024 r. A. i B.N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na zarządzenie Burmistrza Głogówka w części odnoszącej się do włączenia kart adresowych należących do nich nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków nie jest (jak to określili skarżący w skardze) aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), lecz czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy. Jest rozstrzygnięciem o podporządkowaniu konkretnej nieruchomości pod obowiązki, których treść została określona w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ze względu na to, w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), który zakreśla 14-dniowy termin do wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten jest liczony od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu danej czynności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący dowiedzieli się o podjęciu przez organ kwestionowanej czynności najpóźniej w dniu 5 listopada 2021 r., w którym sporządzili wniosek o wykreślenie budynków z gminnej ewidencji zabytków. Zatem wezwanie złożone w 2024 r., należy uznać za spóźnione. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących. Skargę kasacyjną na to postanowienie wnieśli A. i B.N., zaskarżając je w całości i podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 tej ustawy w brzmieniu do dnia 31 maja 2017 r. poprzez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wnieśli o uchylenie postanowienia w całości. Podnieśli, że termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa powinien być liczony od dnia, w którym skarżący zapoznali się z treścią kwestionowanych kart adresowych (których im nie udostępniono na żadnym etapie postępowania przed organem). Sąd pierwszej instancji tej okoliczności nie ustalił, nie wziął pod uwagę treści wezwania i skargi. Zdaniem skarżących powyższe argumenty są istotne zwłaszcza ze względu na przyjęcie, że włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest czynnością organu z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1\. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 2\. Stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, Dz. U. z 2016 r. poz. 718) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Sąd nie ma zatem bezwzględnego obowiązku odrzucenia skargi w razie przekroczenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ustawodawca przyznał sądowi kompetencję do rozpoznania skargi, jeżeli uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności mogące wskazywać na brak winy skarżącego w uchybieniu 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.). W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Głogówka wydał zarządzenie w sprawie założenia ewidencji zabytków Gminy Głogówek, w którym wskazano, że do gminnej ewidencji zabytków włącza się karty adresowe wymienione w załączniku nr 1\. Zarządzenie zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Publikacja nie zawierała kart adresowych zabytków. Skarżący nie otrzymali żadnego pouczenia o możliwości i warunkach formalnych zaskarżenia do sądu administracyjnego działań organu w zakresie włączenia danej nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. Uznali działania organu w tym zakresie za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. , i złożyli skargę na zarządzenie, dochowując wymogów formalnych. Należy również wziąć pod uwagę rozbieżności, jakie jeszcze do niedawna zachodziły w orzecznictwie sądów administracyjnych co do charakteru działań organu podjętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków. Zgodnie z pierwszym poglądem, przeważającym w najnowszym orzecznictwie, działania takie należy uznać za czynności organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (m.in. orzeczenia NSA z: 14 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1166/21; 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1952/22; 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II OZ 335/22; 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 218/21; 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 753/20; wyroki WSA w Krakowie z: 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/16; 14 września 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 666/21; 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1523/22, 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1361/23; CBOSA). Zgodnie z drugim, działania organu podjęte na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy o ochronie zabytków należy uznać za akty jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (m.in. orzeczenia NSA z: 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2748/18; 25 marca 2020 r., sygn. akt II OZ 244/20; 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2700/16; 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12; wyroki WSA w Warszawie z: 12 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1235/19; 29 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 112/21; 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2018/18; CBOSA). Efekt tych rozbieżności widać w rozpoznawanej sprawie, w której organ i skarżący posługują się terminem zarządzenie, a Sąd pierwszej instancji uznaje, że skarga dotyczy w istocie czynności. Powyższe okoliczności mogły wprowadzić skarżących w błąd i wywołać u nich uzasadnione wątpliwości co do charakteru działań organu, a w konsekwencji też sposobu i terminu złożenia skargi do sądu administracyjnego. Pamiętać należy, że do skargi na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a za który skarżący uznali działania organu, nie miał zastosowania 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. 3\. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

11 kwietnia 2025

Symbol z opisem

[6361 Rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6361-rejestr-zabytkow)

Hasła tematyczne

Odrzucenie skargi Zabytki

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000718)  
art. 52 § 3 · Dz.U. 2016 poz. 718

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Op 738/24 - Postanowienie WSA w Opolu z 2024-12-05](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-op-738-24-postanowienie-wsa-w-opolu-z-2024-12-05--i-sa-op-738-24)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 848/25 · 17 czerwca 2025Postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., II OSK 848/25 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-848-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-848-25)
* [Sygnatura: II OSK 2176/23 · 17 czerwca 2025Wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., II OSK 2176/23 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2176-23-wyrok-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-2176-23)
* [Sygnatura: II OSK 318/21 · 17 czerwca 2025Wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., II OSK 318/21 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-318-21-wyrok-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-318-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5DEF7999B3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-904-25-postanowienie-nsa-z-2025-06-17--ii-osk-904-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B904%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B17%2Bczerwca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B904%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
