Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 25/17

Wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II OSK 25/17

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

29 listopada 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny /spr./ Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy inspektor sądowy M. S. po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 895/15 w sprawie ze skargi I. R., K. R., K. R. i J. B. - następców prawnych zmarłego A. R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia \[...\] marca 2015 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku 1\. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia \[...\] października 2014 r. , 2\. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz I. R. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B25%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Blistopada%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B25%252F17)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. oddalił skargę I. R., K. R., K. R. i J. B. - następców prawnych zmarłego A. R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia \[...\] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku. Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: S. wnioskiem z dnia \[...\] marca 2014 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w \[...\] o zaopiniowanie rozbiórki budynku mieszkalno - gospodarczego zlokalizowanego w \[...\]. Wskazano, że przedmiotowa zabudowa zlokalizowana jest na obszarze układu ruralistycznego \[...\] ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Postanowieniem z dnia \[...\] kwietnia 2014 r. \[...\] Wojewószki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbiórce budynku mieszkalno - gospodarczego. Po rozpatrzeniu zażalenia A. R., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z \[...\] sierpnia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia postanowienia było naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, albowiem oględziny budynku zostały przeprowadzone bez udziału strony postępowania. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ ochrony zabytków I instancji przeprowadził w dniu \[...\] września 2014 r. w obecności właściciela oględziny przedmiotowej zabudowy. \[...\] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia \[...\] października 2014 r. odmówił uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbiórce budynku mieszkalno - gospodarczego. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji scharakteryzował układ ruralistyczny \[...\] i jego stan zachowania, opisał budynek stanowiący przedmiot wniosku, jego usytuowanie na działce i sposób ulokowania w zabytkowym układzie ruralistycznym. Odniósł się do ustalonego w dokumentacji technicznej pn. "Rozbiórka budynku mieszkalno-gospodarczego" stanu technicznego obiektu, potwierdzonego podczas oględzin obiektu. \[...\] Wojewódzki Konserwator Zabytków pomimo stwierdzonego złego stanu technicznego obiektu, uznał, że zachowana została oryginalna, nieprzekształcona substancja zabytkowa. Zdaniem organu rozbiórka budynku spowoduje zaburzenie oryginalnego układu przestrzennego \[...\], co przyczyni się do obniżenia jego wartości zabytkowych. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia \[...\] marca 2015 r., po rozpatrzeniu zażalenia A. R. od postanowienia \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia \[...\] października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Minister nie podzielił w pełni argumentacji organu I instancji. Wskazał na treść art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - dalej: ustawa - Prawo budowlane), który stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie z przepisem przejściowym, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474 - dalej: ustawa nowelizująca), do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. Stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się kopia pisma przekazującego organowi samorządowemu wykaz zabytków nieruchomych z terenu gminy \[...\] i fragment rzeczonego wykazu z wymienionym układem ruralistycznym \[...\]. Minister w pierwszej kolejności wskazał, że została zachowana właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Zauważył, że okoliczność utworzenia przez \[...\] gminnej ewidencji zabytków, na którą powołuje się \[...\] Wojewódzki Konserwator Zabytków, nie została udokumentowana w aktach sprawy. Z Biuletynu Informacji Publicznej \[...\] nie wynika by ewidencja ta została założona. Uzgodnienie przez organ konserwatorski pierwszej instancji Programu Opieki nad Zabytkami \[...\], zawierającego zbiór kart adresowych zabytków nie jest równoznaczne z utworzeniem ewidencji. W toku postępowania zażaleniowego ustalono, że \[...\] został przyjęty ww. program. Podkreślił jednak, że stosownie do art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gminna ewidencja zabytków prowadzona jest przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w postaci zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W przypadku przyjęcia uchwałą rady miejskiej rzeczonego programu, zawierającego gminną ewidencję zabytków, mamy do czynienia z utworzeniem tejże ewidencji przez niepowołany do tego organ. Wskazał, że organem uprawnionym do prowadzenia gminnej ewidencji zabytków i zweryfikowania prawidłowości danych zawartych w kartach adresowych jest organ wykonawczy gminy - wójt (burmistrz, prezydent), a nie rada gminy (organ stanowiący i kontrolny). Zgodnie z art. 21 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Z powyższych przyczyn, Minister przyjął, że na terenie \[...\] nadal obowiązuje wykaz zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Organ odwoławczy wskazał, że odmowa uzgodnienia rozbiórki nie narusza prawa i jest słuszna merytorycznie. Uzgodnienie planowanych prac skutkowałoby obniżeniem wartości przestrzennych i historycznych układu ruralistycznego, jego spójności i czytelności. Podzielając ocenę stanu technicznego, w jakim znajduje się budynek mieszkalno-gospodarczy \[...\] podkreślił, że nieekonomiczność remontu podnoszona przez autora dokumentacji technicznej dołączonej do wniosku o uzgodnienie, nie może być argumentem decydującym o podjęciu działań obniżających wartość zabytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. W ocenie Sądu, pomimo braku wykonania przez wójta \[...\] obowiązku z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej układ ruralistyczny \[...\] podlega ochronie. Sąd I instancji zgodził się z organem, że układ ruralistyczny \[...\] jest chroniony jako zabytek w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem Sądu na terenie \[...\] nadal obowiązuje wykaz zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Sąd podzielił ocenę organu, że wobec bezspornych wartości zabytkowych omawianego układu ruralistycznego, niedopuszczalna z konserwatorskiego punktu widzenia jest inwestycja polegająca na rozbiórce pierwotnego elementu tego założenia przestrzennego. Uzgodnienie planowanych prac skutkowałoby obniżeniem wartości przestrzennych i historycznych układu ruralistycznego, jego spójności i czytelności. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku, I.R., K.R., K. R. i J. B. - nastepcy prawni zmarłego A. R. zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 39 ust 3 ustawy Prawo Budowlane, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten odnosi się do sytuacji skarżących i stanowił podstawę do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku z \[...\] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zwrócenie się przez organ o uzgodnienie wniosku w sprawie rozbiórki budynku do wojewódzkiego konserwatora zabytków jak i wydane decyzje odmowne były bezzasadne, albowiem w dacie złożenia wniosku, układ ruralistyczny \[...\] nie był właczony do gminnej ewidencji zabytków. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi merytorycznie na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną K. R., K. R. i J. B., albowiem nie wnosili oni o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadniony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, który wskazuje, iż Sąd I instancji błędnie ocenił, że w rozpoznawanej sprawie istniała podstawa do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie zaś z przepisem przejściowym, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy nowelizującej. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o których mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) miał założyć gminną ewidencję zabytków. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w \[...\] gminna ewidencja zabytków nie została utworzona. Z powyższych przyczyn należy uznać, że nie istniała podstawa do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zauważyć należy, że Minister przyjął, że na terenie \[...\] nadal obowiązuje wykaz zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy nowelizującej. Zdaniem organu układ ruralistyczny \[...\] podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy nowelizującej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie organ oraz Sąd I instancji dokonały błędnej wykładni art. 8 ust. 3 ustawy nowelizującej. Uwadze organu oraz Sądu i instancji umknęło, że art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej nałożył na wójta (burmistrza gminy, prezydenta miasta) obowiązek założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o których mowa w art. 7\. Podkreślić należy, że ochrona wynikająca z art. 8 ust. 3 obowiązywała do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, nie dłużej jednak niż 2 lata od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o których mowa w art. 7\. W sytuacji braku wykonania obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej ochrona konserwatorska wygasa. Niedopuszczalnym jest przyjęcie, że w razie bezczynności wójta (burmistrza gminy, prezydenta miasta) w tworzeniu gminnej ewidencji zabytków ochrona z art. 8 ust. 3 ustawy nowelizującej trwa w nieskończoność. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie istniała podstawa do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku w wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą uwzględnił z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia \[...\] marca 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia \[...\] października 2014 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

4 stycznia 2017

Symbol z opisem

[6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6365-inne-zezwolenia-zgody-i-nakazy-z-zakresu-ochrony-zabytkow)

Hasła tematyczne

Zabytki

Skarżony organ

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Sędziowie

Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Broda Zofia Flasińska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 184 · Dz.U. 2018 poz. 1302

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [VII SA/Wa 895/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-03-23](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-895-15-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-03-23--vii-sa-wa-895-15)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 2948/16 · 29 listopada 2018Wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II OSK 2948/16](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2948-16-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-2948-16)
* [Sygnatura: II OSK 1934/17 · 29 listopada 2018Wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II OSK 1934/17](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1934-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-1934-17)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 646/18 · 28 listopada 2018Wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2018 r., VII SA/Wa 646/18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-646-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-11-28--vii-sa-wa-646-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/75256781EF)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-25-17-wyrok-nsa-z-2018-11-29--ii-osk-25-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B25%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Blistopada%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B25%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
