Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 2256/23

Wyrok NSA z 15 października 2024 r., II OSK 2256/23 – regulacje spraw majątkowych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

15 października 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1901/22 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] maja 2022 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1\. oddala skargę kasacyjną, 2\. oddala wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B2256%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B15%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B2256%252F23)

## Uzasadnienie

1\. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1901/2 oddalił skargę J. P. (dalej skarżąca) na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z \[...\] maja 2022 r. nr \[...\] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z \[...\] stycznia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z \[...\] kwietnia 1991 r. nr \[...\] stwierdzającej, że działki położone we wsi O. oznaczone na wyrysie z mapy ewidencji gruntów numerami \[...\], \[...\], \[...\], \[...\] i \[...\], z mocy prawa nieodpłatnie stały się własnością Parafii \[...\] w O. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z dwiema przesłankami odmowy wszczęcia postępowania. Po pierwsze, skarżąca nie wykazała interesu prawnego w sprawie, a po drugie, nastąpiło przedawnienie możliwości procedowania w zakresie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji doręczonej 21 kwietnia 1991 r. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że dokumentami potwierdzającymi prawo własności do spornych nieruchomości nie są opisane w uzasadnieniu kopie postanowień spadkowych, czy kopia aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży z dnia \[...\] marca 1922 r. dotyczącej nabycia przez T. G. gospodarstwa we wsi O., gdyż nie ustalono tożsamości gruntów objętych ww. aktem notarialnym i kwestionowaną w ramach nadzoru decyzją administracyjną. Niezależnie od tego zaakcentowano, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana i doręczona w kwietniu 1991 r. W dacie orzekania przez Ministra wszczęcie postępowania nadzorczego w stosunku do niej było więc już wykluczone. Zmiana przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana mocą art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: ustawa nowelizująca Kpa), po upływie 30 lat od daty doręczenia decyzji uniemożliwia procedowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. 2\. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej Ppsa) polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu istnienia interesu prawnego skarżącej, która jako spadkobierczyni wykazała swój interes prawny co do wszczęcia postępowania dotyczącego spornych nieruchomości w m. O. w sposób wystarczający; 2) art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa, polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i ograniczenie się do ustalenia istnienia interesu prawnego skarżącej co miało istotny wpływ na wydanie i treść postanowienia organu I instancji, gdyż doprowadziło do oddalenia jej żądania, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, poprzez oddalenie skargi; 3) art. 134 § 1 Ppsa. w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § Kpa polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu postanowienia organu I instancji, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, który wskazuje interes prawny skarżącej; 4) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 158 § 3 Kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę, że brzmienie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 158 § 3 Kpa ma charakter bezwzględny, podczas gdy w niniejszej sprawie na podstawie stanu faktycznego Sąd powinien zagwarantować wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z Konstytucją a postępowanie w sprawie jest już w toku. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3\. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1\. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 3.2\. Wobec tego, że strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, skarga kasacyjna na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. 3.3\. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. 3.4\. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa stwierdzić należy, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody K. W postępowaniu w ramach, którego wydano to postanowienie skarżąca brała czynny udział i zostało do niej skierowane zaskarżone postanowienie. W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono natomiast w ogóle na czym miałoby polegać naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. 3.6\. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, nie było też jakichkolwiek podstaw aby Sąd Wojewódzki stwierdził naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. Skarżąca, pomimo wezwania, nie przedstawiła dowodów (dokumentów), z których by wynikało posiadanie przez nią tytułu prawnego do spornych nieruchomości. Takimi dokumentami nie są absolutnie przedstawione kopie postanowień spadkowych oraz kopia aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży z 22 marca 1922 r. dotyczącej nabycia przez T. G. gospodarstwa we wsi O., ponieważ nie potwierdzają one, że działki objęte ww. decyzją Wojewody K. są działkami wchodzącymi w skład ww. gospodarstwa. 3.7\. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było zatem potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ w tym zakresie, a Minister dostrzegając brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez skarżącą był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Tym samym również zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa. w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § Kpa jest nieusprawiedliwiony. 3.8\. Sąd Wojewódzki dokonał również prawidłowej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 158 § 3 Kpa, która nie narusza art. 2 Konstytucji. Fakt, że ww. decyzja Wojewody K. została wydana i doręczona w kwietniu 1991 r. dodatkowo przesądza o niemożliwości procedowania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kpa uniemożliwia, po upływie 30 lat od daty doręczenia decyzji, procedowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wypowiadał się na temat problematyki związanej ze zgodnością z Konstytucją RP zastosowania art. 2 ustawy nowelizującej (por. np. wyroki z: 4 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1827/22, 2 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2052/22, 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2214/22, 12 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2499/20, 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2282/22, 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2298/22, 3 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2215/22, 7 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2475/22 i 16 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 57/23). Dodać trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie ma żadnych uprawnień do badania prawidłowości uchwalenia określonych przepisów prawa. Z chwilą wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli 16 września 2021 r., organy administracji utraciły możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji. Prawidłowo zatem, zgodnie z wyżej wskazaną regulacją prawną, organ powołał się na niedopuszczalność prowadzenia postępowania nadzwyczajnego. Natomiast w sytuacji uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodna z wzorcami konstytucyjnymi, strona będzie mogła żądać wznowienia postępowania w sprawie. 3.9\. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonego postanowienia i wypowiedział się w zakresie istotnych dla rozpoznania sprawy zarzutów i argumentów oraz wskazał podstawę prawną wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Jednoznaczny zaś stan faktyczny sprawy pozwalał na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Motywy, które legły u podstaw oddalenia skargi zostały przez Sąd dokładnie wyjaśnione. 3.10\. Wszystkie zarzuty kasacyjne są zatem nieusprawiedliwione, a Sąd I instancji prawidłowo na podstawie art. 151 Ppsa oddalił skargę. 3.11\. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Z uwagi zaś na to, że w postępowaniu kasacyjnym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przysługiwał mu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 Ppsa. Dlatego też wniosek organu podlegał oddaleniu.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

27 października 2023

Symbol z opisem

[6281 Regulacje spraw majątkowych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6281-regulacje-spraw-majatkowych)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Jerzy Siegień /przewodniczący/ Mirosław Gdesz /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
* [Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210001491)  
art. 2 ust. 2 · Dz.U. 2021 poz. 1491

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 1901/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-21](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1901-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-02-21--i-sa-wa-1901-22)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: VII SA/Wa 2339/23 · 11 października 2024Wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2024 r., VII SA/Wa 2339/23 – regulacje spraw majątkowych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2339-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-10-11--vii-sa-wa-2339-23)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 1172/24 · 11 lipca 2024Wyrok WSA w Warszawie z 11 lipca 2024 r., VII SA/Wa 1172/24 – regulacje spraw majątkowych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-1172-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-07-11--vii-sa-wa-1172-24)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 602/24 · 6 czerwca 2024Postanowienie WSA w Warszawie z 6 czerwca 2024 r., VII SA/Wa 602/24 – regulacje spraw majątkowych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-602-24-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2024-06-06--vii-sa-wa-602-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/450BA31766)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-2256-23-wyrok-nsa-z-2024-10-15--ii-osk-2256-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B2256%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B15%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B2256%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
