Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 1949/25

Postanowienie NSA z 7 października 2025 r., II OSK 1949/25 – rejestr zabytków

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

7 października 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 12/25 o odrzuceniu skargi P.W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wpisu nieruchomości do rejestru zabytków postanawia: 1\. uchylić zaskarżone postanowienie, 2\. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1949%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B7%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1949%252F25)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 4 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 12/25 odrzucił skargę P.W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. \[...\] w K. jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazano, że sprawa bezczynności w postępowaniu przed Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. \[...\] w K. była już poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 13/25, wydanym w sprawie ze skargi J.P., zobowiązał organ do wydania aktu w terminie jednego miesiąca, a także stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu I instancji w tej sytuacji zaistniała przeszkoda do merytorycznego rozpoznania sprawy ze skargi P.W. Skargę kasacyjną złożył P.W. zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1\. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a. w zw. z art. 4171 § 3 k.c. poprzez odrzucenie skargi na bezczynność organu z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie skargi w tym samym przedmiocie wniesionej przez inną stronę postępowania w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie połączył do łącznego rozpoznania skarg obydwu stron, mimo że zostały wniesione w tym samym czasie, a odrzucenie skargi jednej strony może uniemożliwić jej dochodzenie odszkodowania przed sądem powszechnym; 2\. art. 111 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a. poprzez zaniechanie obligatoryjnego połączenia do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi skarżącego P.W. i skargi innej strony tego samego postępowania J.P., mimo że obie skargi zostały złożone w tym samym czasie. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało uwzględnić, ponieważ zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a., a także art. 111 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z 19 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 13/25 nie spowodowało, że skarga wniesiona przez inną stronę postępowania na bezczynność i przewlekłość organu w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków jest niedopuszczalna. Przepisy ustawy p.p.s.a. dopuszczają bowiem możliwość zaskarżenia tej samej decyzji albo bezczynności organu przez kilku uprawnionych. W odniesieniu do powyższego wskazać należy na art. 51 p.p.s.a., w którym mowa o współuczestnictwie kilku skarżących w jednej sprawie. Sądowi jest wiadomym, że bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku położonego przy ul. \[...\] w K. zaskarżyły w drodze trzech odrębnych skarg trzy strony tego postępowania, J.P., A.L. i P.W. Wszystkie skargi wpłynęły w tym samym dniu (13 stycznia 2025 r.), skarga P.W. została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Kr 12/25, J.P. – pod sygn. II SAB/Kr 13/25, zaś skarga A.L. pod sygn. II SAB/Kr 14/25\. Skoro skargi dotyczyły bezczynności i przewlekłości postępowania organu w tej samej sprawie, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć je do wspólnego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia (postanowienie NSA z 18 września 2025 r., II OSK 1687/25). Zgodnie z tym przepisem sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Skorzystanie z instytucji, o której mowa w art. 51 p.p.s.a. i wniesienie jednej wspólnej skargi, jest uprawnieniem stron, natomiast art. 111 § 1 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek połączenia kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Zatem, w każdej sytuacji, w której skarżący nie skorzystali z uprawnienia, o którym mowa w art. 51 p.p.s.a., sąd ma obowiązek połączyć sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zastosował art. 111 § 1 p.p.s.a., co doprowadziło do sytuacji, w której skarga jednej ze stron postępowania (P.W.) nie została merytorycznie rozpoznana. Tym samym Sąd I instancji wykluczył możliwość wnoszenia odrębnych skarg przez kilku skarżących na tę samą decyzję (bezczynność organu). Skarżący we właściwym trybie i terminie wniósł skargę do sądu administracyjnego i kierując się zasadą zaufania do sądu, mógł mieć uzasadnione przekonanie, że również jego skarga, skoro nie została połączona do wspólnego rozpoznania ze skargą J.P. (II SAB/Kr 13/25), zostanie merytorycznie rozpoznana. Tymczasem działanie Sądu I instancji pozbawiło stronę prawa do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym wyżej postanowieniu z 18 września 2025 r., sygn. II OSK 1687/25 (wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej A.L.), w którym wskazano, że pomimo przesądzenia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 lutego 2025 r. (II SAB/Kr 13/25) w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wciąż zachodzi konieczność rozważenia, czy organ ochrony zabytków dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania w sprawie ze skargi innych uczestników postępowania (w niniejszej sprawie P.W.), biorąc pod uwagę indywidualny interes prawny w uruchomieniu postępowania sądowoadministracyjnego, oceniając, czy bezczynność (przewlekłość) organu w odniesieniu do tej strony miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie tych kwestii będzie miało bowiem wpływ na ewentualne przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (które to orzeczenia może wydać zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu), jak również na ewentualne orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny (o czym nie rozstrzygał WSA w Krakowie w powołanym wyroku), czy zasądzenie kosztów postępowania. Wydanie wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 13/25 wyklucza jedynie orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Wniosek skarżącego kasacyjnie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego podlegał oddaleniu, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 sierpnia 2025

Symbol z opisem

[6361 Rejestr zabytków 658](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6361-rejestr-zabytkow)

Skarżony organ

Wojewódzki Konserwator Zabytków

Sędziowie

Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 185 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 935

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II OSK 783/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-06](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-783-25-postanowienie-nsa-z-2025-05-06--ii-osk-783-25)
* [II SAB/Kr 12/25 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2025-03-04](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sab-kr-12-25-postanowienie-wsa-w-krakowie-z-2025-03-04--ii-sab-kr-12-25)
* [II OSK 1949/22 - Wyrok NSA z 2025-03-19](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-22-wyrok-nsa-z-2025-03-19--ii-osk-1949-22)
* [II SA/Sz 203/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-05-19](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-sz-203-22-wyrok-wsa-w-szczecinie-z-2022-05-19--ii-sa-sz-203-22)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 1687/25 · 18 września 2025Postanowienie NSA z 18 września 2025 r., II OSK 1687/25 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1687-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-18--ii-osk-1687-25)
* [Sygnatura: II SAB/Gd 39/25 · 29 lipca 2025Postanowienie WSA w Gdańsku z 29 lipca 2025 r., II SAB/Gd 39/25 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sab-gd-39-25-postanowienie-wsa-w-gdansku-z-2025-07-29--ii-sab-gd-39-25)
* [Sygnatura: IV SAB/Wr 596/25 · 29 lipca 2025Postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 lipca 2025 r., IV SAB/Wr 596/25 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sab-wr-596-25-postanowienie-wsa-we-wroclawiu-z-2025-07-29--iv-sab-wr-596-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/814E3208A3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1949-25-postanowienie-nsa-z-2025-10-07--ii-osk-1949-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1949%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B7%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1949%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
