Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 1631/23

Wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., II OSK 1631/23 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

16 grudnia 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Pniewy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 72/23 w sprawie ze skargi Gminy Pniewy na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2022 r., nr WOA.7722.156.2022.MT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1631%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B16%2Bgrudnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1631%252F23)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 kwietnia 2023 r., II SA/Po 72/23, oddalił skargę Gminy Pniewy (dalej: skarżąca) na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r. nr WOA.7722.156.2022.MT uchylające postanowienie nr 17/2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach z 27 października 2022 r. znak: PINB.IK.501.1120.2022 i orzekające co do istoty sprawy przez wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej w K., gm. Pniewy, działka nr ew. \[...\]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono na podstawie: I. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2341 z późn. zm.; dalej: u.p.b.) przez błędną wykładnię art. 52 ust. 1 u.p.b. a w rezultacie błędne uznanie przez Sąd I instancji, że adresatem postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. powinien być właściciel nieruchomości a nie inwestor (najemca lokalu), w sytuacji gdy to najemca a nie właściciel dopuścił się samowoli budowlanej, bez wiedzy i zgody właściciela a nadto w sytuacji, gdy najemca włada nadal tą nieruchomością na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieokreślony a nadto w sprzeczności z art. 52 ust. 1 u.p.b., zgodnie z którym obowiązek wstrzymania robót powinien obciążać w pierwszej kolejności inwestora nielegalnych robót. II. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1\. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.p.b. przez nieuprawnione oddalenie przez Sąd I instancji skargi w wyniku niedostrzeżenia błędnej interpretacji przepisów dokonanej przez organ II instancji (powielenia jej), tj. art. 52 ust. 1 u.p.b. a w konsekwencji błędnego ustalenia adresata postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; 2\. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.p.b. przez jego niezastosowanie mimo istnienia podstaw ze względu na uchybienia wskazane w pkt 1\. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. przez błędną wykładnię jest bezzasadny. Skarżąca kasacyjnie stawiając powyższy zarzut próbuje zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, który prawidłowo wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy adresatem postanowienia i obowiązku winien być nie inwestor, a właściciel nieruchomości. Na poparcie swoich twierdzeń autor skargi kasacyjnej przywołuje wprawdzie liczne wyroki NSA, w których przyjęto, że obowiązek wtrzymania robót powinien być nałożony w pierwszej kolejności na inwestora, jednakże zdaje się pomijać istotną okoliczność, że orzeczenia te zapadły w innym stanie prawnym. W związku z powyższym, należy przede wszystkim zauważyć, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.p.b. w brzmieniu wynikającym z nowelizacji Prawa budowlanego, wprowadzonej ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), która to nowelizacja weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 52 ust. 1 u.p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że chociaż zasadą jest nakładanie w postępowaniu legalizacyjnym i naprawczym obowiązków na inwestora, to uczynienie ich adresatem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego następuje m.in. w przypadku zakończenia robót budowlanych (a taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy). Ustawodawca postanowił bowiem dokonać oceny różnicującej sytuacje prowadzenia robót budowlanych i ich zakończenia, wiążąc z tym ostatnim przypadkiem obowiązek skierowania postanowień i decyzji podejmowanych w sprawie samowoli budowlanej do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego a nie inwestora robót budowlanych, jeżeli układ podmiotowy sprawy nie pozwala utożsamiać tychże osób ze sobą. Aktualna treść art. 52 ust. 1 u.p.b. nakazuje zatem rozróżniać sytuację, w której postępowanie dotyczy nielegalnych robót budowlanych rozpoczętych, lecz niezakończonych oraz sytuację, w której nielegalne roboty budowlane zostały zakończone. Z uwagi zaś na okoliczność, że w niniejszej sprawie roboty budowlane wykonane przez inwestora, polegające na rozbudowie (o wiatrołap i pokój) budynku mieszkalnego wielorodzinnego na przedmiotowej nieruchomości, zostały ukończone to uzasadnione było skierowanie kwestionowanego nakazu do skarżącej Gminy jako właściciela nieruchomości. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie inwestor jest jedynie najemcą lokalu, który zgodnie z umową najmu zawartą w dniu 24 czerwca 2013 r. wynajmuje od skarżącej (będącej właścicielem przedmiotowej nieruchomości – budynku mieszkalnego wielorodzinnego) jedynie lokal mieszkalny nr \[...\]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji, akceptując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, nie naruszył zatem art. 52 ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. przez błędną wykładnię. Tym samym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych przepisów postępowania. Na marginesie zauważenia wymaga, że niezależnie od obowiązków związanych z likwidacją skutków samowoli budowlanej, właścicielowi nieruchomości przysługują środki cywilnoprawne w zakresie dochodzenia ewentualnych roszczeń względem podmiotu będącego inwestorem danego obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

31 lipca 2023

Symbol z opisem

[6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6012-wstrzymanie-robot-budowlanych-wznowienie-tych-robot-zaniechanie-dalszych-robot-budowlanych)

Hasła tematyczne

Budowlane prawo

Skarżony organ

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

Sędziowie

Arkadiusz Despot - Mładanowicz /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Marta Laskowska - Pietrzak

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
* [Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210002351)  
art. 52 ust. 1 · Dz.U. 2021 poz. 2351

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Po 72/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-04-13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-72-23-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2023-04-13--ii-sa-po-72-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 314/25 · 16 grudnia 2025Wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., II OSK 314/25 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-314-25-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-314-25)
* [Sygnatura: II SA/Łd 698/25 · 15 grudnia 2025Wyrok WSA w Łodzi z 15 grudnia 2025 r., II SA/Łd 698/25 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ld-698-25-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2025-12-15--ii-sa-ld-698-25)
* [Sygnatura: II SA/Ol 707/25 · 15 grudnia 2025Postanowienie WSA w Olsztynie z 15 grudnia 2025 r., II SA/Ol 707/25 – wstrzymanie robót budowlanych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-707-25-postanowienie-wsa-w-olsztynie-z-2025-12-15--ii-sa-ol-707-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/8EB456F514)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1631-23-wyrok-nsa-z-2025-12-16--ii-osk-1631-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1631%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B16%2Bgrudnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1631%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
