Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 1590/20

Postanowienie NSA z 30 września 2020 r., II OSK 1590/20 – rejestr zabytków

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

30 września 2020

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 595/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. S. na zarządzenie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r. nr \[...\] w przedmiocie wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa \[...\] do ujęcia w gminnych ewidencjach zabytków postanawia oddalić skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1590%252F20.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B30%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2020.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1590%252F20)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 595/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę K. S. na zarządzenie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w \[...\] nr \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r. "w przedmiocie wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa \[...\] do ujęcia w gminnych ewidencjach zabytków". Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z \[...\] sierpnia 2019 r. K. S. złożył skargę "na zarządzenie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r." w części dotyczącej włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomości położonej \[...\]. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie szeregu przepisów skutkujące uznaniem, że budynek położony na nieruchomości przy \[...\] spełnia definicję zabytku określoną w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm.) – dalej: ustawa o ochronie zabytków. W odpowiedzi na skargę \[...\] Wojewódzki Konserwator Zabytków w \[...\] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że zaskarżone zarządzenie (wraz z wykazem zabytków) nie może stanowić przedmiotu skargi do sądu, bowiem wywoływało skutki prawne wyłącznie do czasu założenia wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Wraz z założeniem wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków obejmujących nieruchomość skutki prawne sporządzenia wykazu wygasły zgodnie z brzmieniem art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2010 r. Nr 75 poz. 4740) – dalej: ustawa zmieniająca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wspomnianym we wstępie postanowieniem odrzucił skargę stwierdzając, że przepisy ustawy zmieniającej, a w szczególności art. 7 tej ustawy nakładający na wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązek opracowania i przekazania wykazu zabytków nieruchomych wyznaczonych przez niego do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, nie przewidują formy, w jakiej miałoby nastąpić sporządzenie tego wykazu. Nie ma więc obowiązku sporządzenia go w formie jednego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Nie można też zdaniem Sądu uznać, że sporządzenie wykazu zabytków nieruchomych wskazanych do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków jest innym niż określony w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. \[...\] Wojewódzki Konserwator Zabytków sporządzając wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez niego do umieszczenia w wojewódzkiej ewidencji zabytków, realizuje obowiązki wynikające z ustawy zmieniającej. Nie wydaje więc w tym zakresie żadnego aktu, ani nie dokonuje czynności jako organ administracji publicznej w stosunku do indywidualnego podmiotu. W konsekwencji Sąd stwierdził, że zaskarżone przez K. S. zarządzenie nie jest objęte właściwością rzeczową sądu administracyjnego określoną w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd na koniec podkreślił, że w chwili wniesienia skargi dnia \[...\] września 2019 r. wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków nie miał już znaczenia nadanego mu ustawą zmieniającą, bowiem zgodnie z intencją ustawodawcy (art. 8 omawianej ustawy), został niejako zastąpiony przez gminną ewidencję zabytków. Wszelkie konsekwencje natury prawnej jakie mogą wynikać z posiadania zabytku nieruchomego, od chwili powstania gminnej ewidencji zabytków wiążą się właśnie z faktem włączenia zabytku do tej ewidencji i ewentualnie ta czynność mogłaby podlegać zaskarżeniu do sądu. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – poprzez niewłaściwe jego zastosowanie przez uznanie, że zarządzenie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r. nie ma cech czynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego, pomimo, że stanowi czynność materialnotechniczną z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skierowane jest do indywidualnego adresata jakim jest właściciel nieruchomości i jednostronnie kształtuje jego prawa i obowiązki. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że na podstawie zaskarżonego zarządzenia z \[...\] grudnia 2010 r. nieruchomość została włączona do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków wynika natomiast, że bez wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, nieruchomość Skarżącego nie zostałaby ujęta w gminnej ewidencji zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. 1\. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. 2\. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że spór dotyczy dopuszczalności zaskarżenia do sądu zarządzenia nr \[...\] wojewódzkiego konserwatora zabytków z \[...\] grudnia 2010 r. w sprawie wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa do ujęcia w gminnych ewidencjach zabytków (dalej : zarządzenie nr \[...\]), którego uchylenie miało skutkować wykreśleniem z gminnej ewidencji zabytków nieruchomości położonej \[...\]. Skarżący już w piśmie z \[...\] maja 2019 r. występował z wnioskiem do \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wykreślenie nieruchomości z gminnej ewidencji zabytków. Następnie zarówno w skardze do sądu, jak i w skardze kasacyjnej konsekwentnie wskazywał, że naruszenia prawa upatruje w zarządzeniu nr \[...\] wraz z dołączonym wykazem, w którym jego zdaniem niesłusznie ujęto sporną nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w komparycji zaskarżonego postanowienia jako przedmiot zaskarżenia wskazał "zarządzenie \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r. nr \[...\] w przedmiocie wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa \[...\] do ujęcia w gminnych ewidencjach zabytków". W skardze kasacyjnej następnie nie zakwestionowano prawidłowości wskazanego w orzeczeniu przedmiotu zaskarżenia. Sąd, będąc związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 2 p.p.s.a.) uznaje, że nie ma podstaw do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących ujęcia spornej nieruchomości w wykazie nieruchomości stanowiącym załącznik do zarządzenia nr \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2010 r. w sprawie wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa \[...\] wyznaczonych przez \[...\] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków zabytkowych, którego kopia znajduje się w aktach administracyjnych. Nieprawidłowe byłoby także przyjęcie, że oba zarządzenia stanowią jedną czynność organu. Przeczy temu bowiem treść art. 7 ustawy zmieniającej, z którego wyraźnie wynika, że wojewódzki konserwator zabytków tworzył odrębne wykazy do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków i w wojewódzkiej ewidencji zabytków. 3\. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej należy wskazać, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane celem realizacji dyspozycji art. 7 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków oraz wykaz zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków (art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej). Zgodnie zaś z przepisem przejściowym, tj. art. 8 ust. 3 ustawy nowelizującej do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, w odniesieniu do zabytków ujętych w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy zmieniającej. Ujęcie zabytku nieruchomego w odpowiedniej ewidencji następowało więc na podstawie wykazów określonych w art. 7 ustawy zmieniającej i stanowiło odrębną czynność organu poprzedzającą objęcie nieruchomości zabytkowej wpisem do ewidencji. Skutkiem prawnym wpisu nieruchomości do wykazu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków była, wynikającą z art. 8 ustawy zmieniającej, konieczność uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji wymienionych w tym przepisie. Ochrona konserwatorska wynikająca z art. 8 ust. 3 obowiązywała jednak wyłącznie do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wskazanego w przepisie wykazu zabytków. W sytuacji zaś braku wykonania obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, ochrona konserwatorska wygasała (wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 25/17, dostępne w CBOSA). Jedynie więc w okresie, w którym wykaz wywoływał skutki prawne, mógł stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu. W momencie wniesienia skargi do sądu, tj. w dniu \[...\] sierpnia 2019 r. wykaz zabytków nieruchomych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków nie wywoływał już skutków prawnych, ponieważ okres 2 lat na założenie gminnej ewidencji zabytków upłynął, a nieruchomość została ujęta w gminnej ewidencji zabytków osobną czynnością organu mogącą stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu skargi. 5\. Na marginesie należy wskazać, że samo przyjęcie wykazu zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków nie wywoływało żadnych skutków prawnych po stronie właściciela obiektu. Dopiero czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków w postaci ujęcia nieruchomości w wojewódzkiej ewidencji zabytków nakłada na właściciela lub posiadacza zabytku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków obowiązek zawiadamiania wojewódzkiego konserwatora zabytków o stanie zabytku na podstawie art. 28 ustawy o ochronie zabytków i tym samym może stanowić przedmiot skargi do sądu (postanowienie NSA: z 30 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1521/14; z 6 września 2016 r., sygn. akt II OSK 1771/16; dostępne w CBOSA). Pogląd ten stanowi potwierdzenie wyrażonej we wstępie uzasadnienia tezy, że przyjęcie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (w jakiejkolwiek formie prawnej) wykazu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków stanowi odrębną czynność organu, względem wykazu do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Dopiero bowiem zakres obowiązków spoczywających na właścicielu bądź posiadaczu zabytku, w związku z faktem włączenia ich do ewidencji zabytków (gminnej lub wojewódzkiej), kształtuje legitymację procesową skarżącego i uprawnia do wniesienia skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

13 lipca 2020

Symbol z opisem

[6361 Rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6361-rejestr-zabytkow)

Hasła tematyczne

Odrzucenie skargi

Skarżony organ

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Sędziowie

Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20100750474)  
art. 6 ust. 2, art. 7, art. 8 ust. 3 · Dz.U. 2010 nr 75 poz. 474

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Gd 595/19 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2020-05-05](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-595-19-postanowienie-wsa-w-gdansku-z-2020-05-05--ii-sa-gd-595-19)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II OSK 653/18 · 30 września 2020Wyrok NSA z 30 września 2020 r., II OSK 653/18 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-653-18-wyrok-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-653-18)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 2806/19 · 25 września 2020Wyrok WSA w Warszawie z 25 września 2020 r., VII SA/Wa 2806/19 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2806-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2020-09-25--vii-sa-wa-2806-19)
* [Sygnatura: VII SA/Wa 2646/19 · 24 września 2020Wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2020 r., VII SA/Wa 2646/19 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-2646-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2020-09-24--vii-sa-wa-2646-19)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/45776B1B0E)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1590-20-postanowienie-nsa-z-2020-09-30--ii-osk-1590-20#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1590%252F20.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B30%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2020.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1590%252F20)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
