Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II OSK 1394/22

Wyrok NSA z 12 lutego 2025 r., II OSK 1394/22 – rejestr zabytków

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

12 lutego 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1181/21 w sprawie ze skargi Gminy Ł. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia \[...\] marca 2021 r., znak: \[...\] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1\. oddala skargę kasacyjną, 2\. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1394%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B12%2Blutego%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1394%252F22)

## Uzasadnienie

1\. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1181/21 uwzględnił skargę Gminy Ł. i uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z \[...\] marca 2021 r. nr \[...\] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. z \[...\] września 1957 r. w przedmiocie uznania za zabytek dzielnicy starego miasta w Ł. w obrębie ulic: \[...\], \[...\], \[...\], \[...\] i \[...\]. Sąd Wojewódzki stwierdził, że rolą Ministra była wyłącznie ocena, czy ww. decyzja z 1957 r. wpisująca do rejestru zabytków dzielnicę starego miasta w Ł. w obrębie wskazanych ulic, mając na względzie materiał dokumentacyjny sprawy, w oparciu o który ta decyzja była wydana, w zestawieniu z sentencją i uzasadnieniem tej decyzji, jest wykonalna w sensie prawnym i faktycznym rozumianym jako trwała niemożność wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Natomiast Minister dokonał wykładni decyzji z 1957 r. z naruszeniem właściwości rzeczowej, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji z 31 marca 2021 r. W konsekwencji zdaniem Sądu, Minister (w zakresie swojej właściwości) winien dokonać ponownie oceny decyzji z 1957 r. pod kątem zaistnienia wady z art. 156 § 5 Kpa, mając na uwadze powyższe uwagi oraz zalecenia wynikające z poprzedniego wyroku Sądu z 30 października 2019 r. Podjęte rozstrzygnięcie Minister uzasadni w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa oraz zastosuje prawidłową podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. 2\. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 7 Kpa poprzez jego niezastosowanie i zignorowanie, poprzez nie uwzględnienie, że organ administracyjny wydając w sprawie decyzję odmowną, działał zgodnie z przepisami prawa z uwzględnieniem interesu społecznego jakim jest ochrona zabytków; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 16 Kpa - poprzez jego niezastosowanie i zignorowanie, że decyzja o wpisaniu układu urbanistycznego do rejestru zabytków jest ostateczna, a jej ewentualne wzruszenie, powinno być dokonane w trybach przewidzianych w przepisach szczególnych, nie zaś poprzez stwierdzenie niemożliwości wykonania decyzji; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 156 pkt 5 Kpa - poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie można było stwierdzić nieważność decyzji o wpisaniu układu urbanistycznego do rejestru zabytków, tymczasem stosownie do treści art. 16 Kpa decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków była ostateczna. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami (Dz. U. z 1928 r. Nr 29 poz. 265), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dokonano błędnego oznaczenia nieruchomości będącego przedmiotem ochrony zabytkowej. Opisane w decyzji założenie urbanistyczne, mimo że nie obejmowało wszystkich nieruchomości, pozwalało na identyfikację przedmiotu ochrony zabytkowej. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 3\. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Ł. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4\. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1\. Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. 4.2\. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddala, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Ta druga sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. 4.3\. Należy się oczywiście zgodzić z Sądem Wojewódzkim co do tego jak powinno było wyglądać postępowanie administracyjne mające na celu ocenę czy ww. decyzja z 1957 r. dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Okoliczność nieokreślenia granic i nieoznaczenia obszaru objętego wpisem do rejestru zabytków, jako założenia urbanistycznego stanowi bowiem niewykonalność decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Należy mieć przy tym na uwadze, że chodzi o niewykonalność w dniu wydania kwestionowanej decyzji i taką niewykonalność, która ma charakter trwały (wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2270/12). W tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem nieusprawiedliwione. 4.4\. Uwadze Sądu Wojewódzkiego umknęła niestety jedna fundamentalna kwestia. A mianowicie, po wydaniu zaskarżonej decyzji nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego, która powinna zostać uwzględniona w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), która weszła w życie 16 września 2021 r., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji umarza się z mocy prawa. Przepis ten jest wynikiem wprowadzenia w ustawodawstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 12 maja 2015 r. (sygn. P 46/13, OTK-A 2015, Nr 5, poz. 62). W orzecznictwie TK wskazywano, że ograniczenia czasowe dopuszczalności weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, a także z uwagi na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie (por. wyrok TK z 15 maja 2000 r. sygn. SK 29/99, OTK 2000, Nr 4, poz. 110). Motywy te przywołano również w wyroku TK z 12 maja 2015 r., w którym zakwestionowano zgodność z Konstytucją RP art. 156 § 2 Kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. 4.5\. Z jednoznacznych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowe są zatem zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania. W związku z niedopuszczalnością dalszego prowadzenia postępowania nieważnościowego, zadaniem Ministra będzie wydanie decyzji o umorzeniu tego postępowania. 4.6\. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 207 § 2 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

23 czerwca 2022

Symbol z opisem

[6361 Rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6361-rejestr-zabytkow)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie Zabytki

Skarżony organ

Inne\~Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Sędziowie

Mirosław Gdesz /sprawozdawca/ Paweł Miładowski Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000256)  
art.156 § 1 pkt. 5 · Dz.U. 2020 poz. 256
* [Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210001491)  
art. 2 ust. 2 · Dz.U. 2021 poz. 1491

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [VII SA/Wa 1181/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-09](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-1181-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-12-09--vii-sa-wa-1181-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gd 980/24 · 12 lutego 2025Wyrok WSA w Gdańsku z 12 lutego 2025 r., II SA/Gd 980/24 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-980-24-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2025-02-12--ii-sa-gd-980-24)
* [Sygnatura: II SA/Lu 839/24 · 11 lutego 2025Wyrok WSA w Lublinie z 11 lutego 2025 r., II SA/Lu 839/24 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-lu-839-24-wyrok-wsa-w-lublinie-z-2025-02-11--ii-sa-lu-839-24)
* [Sygnatura: II SO/Kr 22/24 · 6 lutego 2025Postanowienie WSA w Krakowie z 6 lutego 2025 r., II SO/Kr 22/24 – rejestr zabytków](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-so-kr-22-24-postanowienie-wsa-w-krakowie-z-2025-02-06--ii-so-kr-22-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/18109F45E3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-1394-22-wyrok-nsa-z-2025-02-12--ii-osk-1394-22#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BOSK%2B1394%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B12%2Blutego%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BOSK%2B1394%252F22)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
