Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II GZ 238/13

Postanowienie NSA z 29 maja 2013 r., II GZ 238/13

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

29 maja 2013

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. F. Z. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 471/11 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. F. Z. w B. na informację Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia \[...\] listopada 2011 r. nr \[...\] w przedmiocie przyznania dotacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BGZ%2B238%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bmaja%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BGZ%2B238%252F13)

## Uzasadnienie

I Objętym zażaleniem postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na informację Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia \[...\] listopada 2011 r. w przedmiocie dotacji. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 25 p.p.s.a., a więc podmiotowi, który posiada zdolność sądową. S. F. Z. została rozwiązana na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt BI.XII Ns – Rej. KRS 4692/11/585\. Postanowieniem tym zarządzono również likwidację z ustanowieniem likwidatora. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że stowarzyszenie zakończyło wszelką działalność statutową, a w konsekwencji nie posiada ono zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania, co skutkuje brakiem podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W podstawie prawnej Sąd I instancji podał art. 234 § 1 w zw. z art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. II Pismem z dnia 27 kwietnia 2013 r. S. F. Z. odwołało się od powyższego postanowienia formułując w treści tego pisma, że jest to "skarga na bezczynność, wniosek o wyłączenie sędziów i sądu oraz zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz wniosek o całkowite zwolnienie z kosztów i bezpłatną pomoc pełnomocnika z urzędu". W dalszej części pisma stowarzyszenie wskazało, że fakt rozwiązania stowarzyszenia nie powoduje ustania bytu prawnego, gdyż ustaje on dopiero z chwilą prawomocnego wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec treści pisma stowarzyszenia wniesionego w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., którego przedmiotem był wniosek o przyznanie prawa pomocy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo to stanowi zażalenie na postanowienie, o którym mowa, a którym oddalono wniosek stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze tak określony przedmiot sprawy uznać należy, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn podniesionych w treści jego uzasadnienia. Sąd I instancji uznał, że stowarzyszenie wobec jego rozwiązania prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt BI XIII Ns – Rej KRS 4692/11/585, utraciło byt prawny, czego konsekwencją jest brak zdolności sądowej i brak przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a tylko stronie tego postępowania przysługuje prawo występowania między innymi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawidłowe jest stwierdzenie, że posiadanie przymiotu strony w postępowaniu przed sądem warunkuje możliwość skorzystania z instytucji prawa pomocy, jednakże ustalenie, iż stowarzyszenie wobec jego rozwiązania utraciło byt prawny jest nieprawidłowe wskutek błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, dalej: prawo o stowarzyszeniach), której Sąd I instancji dokonał pośrednio powołując się na stanowiska wyrażone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że powołane przez Sąd I instancji orzeczenia II OZ 1119/12, II OZ 33/13 i II OSK 3065/12 opierały się w kwestii zdolności sądowej na komentarzu P. Sarneckiego do ustawy prawo o stowarzyszeniach, w którym w zakresie rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia komentator stwierdził, że "rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie jego wszelkiej działalności. Należy więc przyjąć, że w okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło". Przyjęcie na podstawie powołanego stanowiska, że wobec rozwiązania przez sąd stowarzyszenia i rozpoczęcia postępowania likwidacyjnego powoduje ustanie byt prawnego stowarzyszenia, a tym samym nie może się ono legitymować przymiotem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jak przyjęły to Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych orzeczeniach oraz Sąd I instancji w niniejszej sprawie, jest tezą zbyt daleko idąca. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanych również w zażaleniu, z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 466/12 i z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 360/08 przyjęto odmienne stanowisko, co do utraty bytu prawnego rozwiązanego stowarzyszenia. Jak bowiem wynika z treści tych orzeczeń fakt likwidacji stowarzyszenia (...) nie powoduje ustania jego bytu prawnego, gdyż ustaje on dopiero z chwilą prawomocnego wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. W powołanym wyroku o sygnaturze II FSK 360/08 stwierdzono, że "w świetle art. 36 i art. 37 ust. 2 pkt 3 prawa o stowarzyszeniach utratę bytu prawnego stowarzyszenia powoduje dopiero wpis jego wykreślenia (data prawomocności postanowienia o wykreśleniu) co oznacza, że ma on charakter konstytutywny.". Wskazać ponadto należy na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 1995 r., sygn. akt I ACr 935/95, w którym Sąd ten stwierdził, że "samo uprawomocnienie się postanowienia zawierającego jakąkolwiek formę unicestwienia zarejestrowanego stowarzyszenia, nie powoduje jeszcze utraty bytu prawnego". Dalej w uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że "nie ulega żadnej wątpliwości, że z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia (postanowienia o rozwiązaniu stowarzyszenia na podstawie art. 31 ustawy prawo o stowarzyszeniach – przypis własny Sądu) otwiera się droga postępowania likwidacyjnego, w trakcie którego stowarzyszenie w dalszym ciągu zachowuje osobowość prawną. Dopiero z chwilą zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza sądowi wniosek o wykreślenie stowarzyszenia z rejestru. Dlatego należy uznać, że utratę osobowości prawnej stowarzyszenia może powodować najwcześniej uprawomocnienie się postanowienia sądu o wykreśleniu stowarzyszenia w trybie art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy". Jak zatem wynika z powołanych orzeczeń fakt rozwiązania stowarzyszenia w drodze orzeczenia sądu nie powoduje automatycznej utraty bytu prawnego stowarzyszenia. Samo, bowiem rozwiązanie stowarzyszenia wszczyna postępowanie likwidacyjne, co wynika wprost z treści art. 36 ust. 2 prawa o stowarzyszeniach stanowiącego, że w razie rozwiązania stowarzyszenia przez sąd, zarządza on jego likwidację, wyznaczając osobę likwidatora. Do obowiązków zaś likwidatora należy przeprowadzenie likwidacji, a więc całkowite zakończenie działalności stowarzyszenia, zadysponowanie mieniem stowarzyszenia oraz po zakończeniu likwidacji zgłoszenie sądowi wniosku o wykreślenie stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego – art. 37 ust. 2 pkt 3 prawa o stowarzyszeniach – które, zgodnie z powołanymi stanowiskami Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Apelacyjnego, kończą dopiero byt prawny stowarzyszenia. Podkreślić należy również, że stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie. Zachowuje jednak osobowość prawną, traci ją dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru (por. Paweł Suski "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, biblioteka Prawnika, wydawnictwo Lexsi Nexis, Warszawa 2011 r., s. 302). Stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji przedwcześnie uznał, iż S. F. Z. wobec jego rozwiązania na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku, XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, utraciło byt prawny, a tym samym nie ma zdolności sądowej i w konsekwencji nie może występować o przyznanie prawa pomocy. Rzeczą Sądu I instancji będzie, zatem ustalenie czy postępowanie likwidacyjne zostało zakończone wykreśleniem stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego, skutkującego utratą bytu prawnego. Dopiero, bowiem te ustalenia pozwolą na dokonanie oceny wniosku stowarzyszenia w zakresie skuteczności jego wniesienia jako przysługującego stronie postępowania sądowadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

10 maja 2013

Symbol z opisem

6559

Hasła tematyczne

Prawo pomocy

Skarżony organ

Zarząd Województwa

Sędziowie

Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20010790855)  
art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 2 pkt 3\. · Dz.U. 2001 nr 79 poz. 855

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Bk 471/11 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2011-12-21](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-bk-471-11-postanowienie-wsa-w-bialymstoku-z-2011-12-21--i-sa-bk-471-11)
* [II GZ 511/13 - Postanowienie NSA z 2013-09-17](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-511-13-postanowienie-nsa-z-2013-09-17--ii-gz-511-13)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Wr 84/13 · 29 maja 2013Wyrok WSA we Wrocławiu z 29 maja 2013 r., III SA/Wr 84/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wr-84-13-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2013-05-29--iii-sa-wr-84-13)
* [Sygnatura: I SA/Bk 194/13 · 29 maja 2013Postanowienie WSA w Białymstoku z 29 maja 2013 r., I SA/Bk 194/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-bk-194-13-postanowienie-wsa-w-bialymstoku-z-2013-05-29--i-sa-bk-194-13)
* [Sygnatura: I SA/Bk 151/13 · 29 maja 2013Wyrok WSA w Białymstoku z 29 maja 2013 r., I SA/Bk 151/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-bk-151-13-wyrok-wsa-w-bialymstoku-z-2013-05-29--i-sa-bk-151-13)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5B0F4E91AC)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-gz-238-13-postanowienie-nsa-z-2013-05-29--ii-gz-238-13#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BGZ%2B238%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bmaja%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BGZ%2B238%252F13)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
