Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II FSK 566/14

Wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., II FSK 566/14 – podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

15 lipca 2014

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Op 156/12 w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr \[...\] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr \[...\], 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz następców prawnych skarżącej w osobach R. Z., G.D. i B.D. kwotę 591 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, 4) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BFSK%2B566%252F14.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B15%2Blipca%2B2014.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bdecyzj%25C4%2599%2Borganu%2Badministracji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BFSK%2B566%252F14)

## Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Op 156/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę H. D. (dalej: "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 kwietnia 2011 r., nr \[...\] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że w związku z prowadzonymi wobec strony i jej małżonka G. D. postępowaniami kontrolnymi wszczętymi na podstawie postanowień z dnia 1 kwietnia 2008 r., w zakresie kontroli przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za okres 1 stycznia 2004 r. - 31 grudnia 2004 r. ustalono, iż wydatki i wartość zgromadzonego przez podatnika w 2004 roku mienia nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Stwierdzono, że G. i H. D. w 2004 r. pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, zatem osiągnięte dochody oraz poniesione wydatki tego roku przypisano po 50% dla każdego z małżonków D. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. decyzją z dnia 26 października 2009 r., wydaną m.in. na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f."), ustalił skarżącej H. D. zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 32.368,00 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w O., po przeanalizowaniu rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., decyzją z dnia 8 kwietnia 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji w części i orzekł o obniżeniu wysokości zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. z kwoty 32.368,00 zł do kwoty 16.361,00 zł, zaś w pozostałej części dotyczącej kwoty 16.007,00 zł umorzył postępowanie. W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła m.in. naruszenie wyrażonej w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. generalnej zasady nakazującej ustalanie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a przede wszystkim nieuwzględnienie wartości odsetek od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych przed 2004 r. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu skargę strony oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Sąd nie dopatrzył się wskazanych w skardze powyżej naruszeń prawa w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA w Opolu, prowadzone na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. postępowanie w sprawie przychodów pochodzących z nieujawnionych źródeł charakteryzuje się szczególną zasadą rozkładu ciężaru dowodu – jest ono dwuetapowe. W pierwszej fazie postępowania w sprawie opodatkowania dochodów nieujawnionych, to jest fazie budowy domniemania istnienia dochodów pochodzących z nieujawnionych do opodatkowania źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., organ podatkowy zobligowany jest do poznania wszystkich wymienionych w tym przepisie elementów. Są nimi po pierwsze, poniesione wydatki i wartość zgromadzonego mienia w danym roku podatkowym, a po drugie, wartość mienia gromadzonego przed poniesieniem wydatków pochodzącego z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Dopiero w momencie stwierdzenia dysproporcji pomiędzy wydatkami podatnika, a znanymi organom podatkowym źródłami finansowania tych wydatków, która wskazuje na nieujawnienie wszystkich dochodów, można mówić o przeniesieniu ciężaru dowodu na stronę postępowania. Obalenie niekorzystnego dla strony domniemania pokrywania wydatków mieniem pochodzącym z nieujawnionych do opodatkowania źródeł przychodów może nastąpić poprzez wiarygodne wykazanie przez stronę, że jej wydatki znajdują uzasadnienie w określonym mieniu pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Dowieść tego można poprzez zakwestionowanie przyjętego przez organ ustalenia dotyczącego rozmiaru wydatków poniesionych w roku podatkowym oraz wartości zgromadzonego mienia ponad to, które uwzględnił organ podatkowy budując podstawę domniemania. Skarga kasacyjna, wywiedziona przez stronę od ww. wyroku WSA w Opolu, oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona sformułowała zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. m.in. przez jego błędną wykładnię w zakresie ciężaru dowodowego i niesłuszne obciążenie skutkami zaniechań organów podatkowych. Mając powyższe na względzie skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku i uwzględnienia skargi w całości albo uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a nadto zasądzenia kosztów postępowania. Pismem z dnia 27 marca 2013 r. pełnomocnik strony poinformował Sąd o tym, że skarżąca zmarła w dniu 5 lutego 2013 r. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK2587/12 postanowił zawiesić postępowanie w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. pełnomocnik następcy prawnego skarżącej zawiadomił, że spadek po zmarłej stronie na podstawie ustawy nabyli R. Z., G. D., B. D. po 1/3\. Do pisma dołączył sporządzony w dniu 23 grudnia 2013 r. przez notariusza P. S. w O. akt poświadczenia dziedziczenia (rep. A nr \[...\]) oraz informację o jego zarejestrowaniu. W związku z tym, że wskazani zostali następcy prawni zmarłej H. D., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił podjąć z urzędu zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy i z tego względu zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy zaznaczyć, iż mieści się wśród nich zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. Przepis, o którym mowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (sentencję ogłoszono w dniu 27 sierpnia 2013 r. w Dz. U. poz. 985) za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Fakt ten zwalnia z oceny zasadności pozostałych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej i stwarza podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, jak i uwzględnienia wniesionej do niego skargi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr \[...\]. Niekonstytucyjność przepisu tworzącego umocowanie do wydania decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów jest bowiem okolicznością, która przesądza o wadliwości (niezgodności z prawem) podjętego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji – także wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji oddalającego skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany sentencją powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązany był wziąć pod uwagę niekonstytucyjność przepisu tworzącego podstawę do wydania decyzji w przedmiocie wymiaru podatku. Stan, o którym mowa, istniał w czasie podjęcia rozstrzygnięcia przez organ podatkowy. Bez znaczenia dla przeprowadzonej oceny prawnej jest zatem fakt utraty przez art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. mocy obowiązującej dopiero z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając złożoną skargę orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 p.p.s.a., odstępując – na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy – od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Za "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu wymienionego przepisu Sąd uznał to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 lutego 2014

Symbol z opisem

[6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6112-podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-w-tym-zryczaltowane-formy-opodatkowania)

Hasła tematyczne

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Skarżony organ

Dyrektor Izby Skarbowej

Sędziowie

Beata Cieloch /przewodniczący/ Jacek Brolik Krzysztof Winiarski /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350)  
art. 20 ust. 3 · Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II FSK 2587/12 - Postanowienie NSA z 2014-02-14](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-2587-12-postanowienie-nsa-z-2014-02-14--ii-fsk-2587-12)
* [I SA/Op 156/12 - Wyrok WSA w Opolu z 2012-06-20](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-op-156-12-wyrok-wsa-w-opolu-z-2012-06-20--i-sa-op-156-12)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II FZ 779/14 · 15 lipca 2014Postanowienie NSA z 15 lipca 2014 r., II FZ 779/14 – podatek dochodowy od osób fizycznych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fz-779-14-postanowienie-nsa-z-2014-07-15--ii-fz-779-14)
* [Sygnatura: II FSK 3883/13 · 15 lipca 2014Wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., II FSK 3883/13 – podatek dochodowy od osób fizycznych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-3883-13-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-3883-13)
* [Sygnatura: II FZ 1004/14 · 15 lipca 2014Postanowienie NSA z 15 lipca 2014 r., II FZ 1004/14 – podatek dochodowy od osób fizycznych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fz-1004-14-postanowienie-nsa-z-2014-07-15--ii-fz-1004-14)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D486806453)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-566-14-wyrok-nsa-z-2014-07-15--ii-fsk-566-14#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BFSK%2B566%252F14.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B15%2Blipca%2B2014.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bdecyzj%25C4%2599%2Borganu%2Badministracji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BFSK%2B566%252F14)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
