Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# II FSK 116/12

Wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r., II FSK 116/12 – ulgi płatnicze

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

23 kwietnia 2013

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 842/11 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Ministra Finansów z dnia 7 lutego 2011 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od M. L. na rzecz Ministra Finansów kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BFSK%2B116%252F12.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B23%2Bkwietnia%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BFSK%2B116%252F12)

## Uzasadnienie

1\. Wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., VII SA/Wa 842/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.Ł., uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia 7 lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. ustalił skarżącemu opłatę legalizacyjną z tytułu legalizacji samowoli budowlanej. Skarżący wystąpił do Wojewody W. z wnioskiem o jej umorzenie w części przewyższającej kwotę 8000 zł. Decyzją z dnia 18 listopada 2010 r. Wojewoda W. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej ulgi uznając, że nie wystąpiły okoliczności wskazujące na ważny interes strony i interes publiczny. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 lutego 2011 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 59g ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, Wojewoda W. prawidłowo ustalił, że nie zaszły przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bowiem umorzenie opłaty legalizacyjnej w wysokości przewyższającej kwotę 8000 zł stanowiłoby zbyt daleko idące uprzywilejowanie wnioskodawcy. 2\. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu argumentując m.in., że skoro organ stwierdził, iż umorzenie kwoty opłaty ponad 8000 zł jest zbyt daleko idące, to powinien odnieść się do tego, w jakim zakresie umorzenie to byłoby możliwe. 3\. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę uwzględnił, chociaż z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane. Wątpliwości sądu wzbudziło niedostateczne wyjaśnienie w motywach zaskarżonej decyzji zasadności zastosowania przepisów wskazanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Organ wywiódł zastosowanie instytucji ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) z odesłania do Działu III Ordynacji podatkowej zawartego w art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Jakkolwiek przepis ten odnosi się do kar administracyjnych, niemniej jednak z uwagi na odesłanie zawarte w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, miałoby się go stosować odpowiednio do opłat legalizacyjnych. Sąd zwrócił jednakże uwagę, że opłata legalizacyjna (art. 49 Prawa budowlanego) jest uregulowaniem odrębnym od kary administracyjnej (art. 59f i następne Prawa budowlanego). Kara administracyjna jest środkiem represyjnym, a organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do jej wymierzenia w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przewidzianym w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego i cechuje ją przymusowość uiszczenia. Tymczasem opłata legalizacyjna nie ma cech przymusowości – stanowi alternatywę dla obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej. Jej nieuiszczenie – w przeciwieństwie do kary administracyjnej – nie podlega egzekucji administracyjnej. Kwestią wyboru jest, czy adresat normy dokona opłaty legalizacyjnej, czy podda się sankcji rozbiórki. Z uwagi na opisane powyżej różnice, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy organ powinien najpierw dokładnie przeanalizować zakres odesłania zawartego w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę charakter obu instytucji, tj. ich materialnoprawną odmienność. 4\. We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Minister Finansów wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w niej, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59g ust. 5 i art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Minister Finansów podniósł ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. art. 134, art. 138 i art. 152 tej ustawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia niejasnego w zakresie wykonalności zaskarżonego aktu. 5\. Skarga kasacyjna okazała się zasadna, bowiem potwierdzenie znalazł sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a. Należy wszakże podkreślić, iż uwzględniając ów zarzut, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił powiązanej z nim argumentacji. Za chybione Sąd uznał także wywody dotyczące naruszenia pozostałych, wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, w tym przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do tego, co jest istotą sporu, trzeba zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił się w gruncie rzeczy od podjęcia rozstrzygnięcia, które odzwierciedlałoby poprawnie przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mówiąc inaczej, nie dokonał on pełnej i wewnętrznie spójnej oceny prawnej tej decyzji, przedstawiając tylko wątpliwości nasuwające się na tle dopuszczalności zastosowania w rozpoznanej sprawie – w związku z odesłaniami zamieszczonymi w Prawie budowlanym – przepisów działu III Ordynacji podatkowej oraz przerzucając obowiązek rozstrzygnięcia tych wątpliwości na Ministra Finansów. Uchybił on tym samym przepisowi art. 134 § 1 P.p.s.a. przewidującemu obowiązek "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy". Wymownie świadczy o tym m. in. zawarta w końcowej części pisemnych motywów zapadłego wyroku wypowiedź: "nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, Sąd uznał, iż w sprawie należy w szczególności rozważyć zakres odesłania przewidzianego w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego (biorąc przy tym pod uwagę charakter obu ww. instytucji, tj. ich materialnoprawną odmienność). Dopiero wyjaśnienie tej kwestii pozwoli \[...\] na ustalenie, czy w sprawie będą miały zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a wobec tego czy instytucja umorzenia znajduje zastosowanie także do opłat legalizacyjnych" (s. 8-9). Problem w tym, że nic nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania stosownej oceny prawnej i "przesądzenia o końcowym wyniku sprawy" w sytuacji, gdy wydając kwestionowaną decyzję, organ administracyjny całkowicie jednoznacznie zajął stanowisko co do złożonego do niego wniosku (rozstrzygnął w przedmiocie uprawnienia, o które zabiegała strona). W analizowanym przypadku Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zastosowania ulgi, o której mowa w art. 67 § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej. Wniosek o jej zastosowanie wpłynął do organu administracyjnego pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie art. 61a § 1 k.p.a. (przed dniem 11 kwietnia 2011 r.), co oznacza, że dopatrując się braku podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania skierowanego do niego żądania, obowiązany był on odmówić przyznania ulgi. Przywołane w skardze kasacyjnej i rozważone również przez sąd administracyjny pierwszej instancji przepisy obowiązującego prawa nie stwarzały oczywiście w żadnym wypadku umocowania do rozpoznania co do meritum wniosku w sprawie umorzenia w części opłaty legalizacyjnej, a w pozostałej części – rozłożenia jej na raty. Konstrukcja opłaty legalizacyjnej wyklucza ze swojej natury możliwość zastosowania – w związku z odesłaniami z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 59g ust. 5 tej ustawy – przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej; nakaz odpowiedniego stosowania działu III drugiej z wymienionych ustaw nie obejmuje więc przepisu art. 67a. Teza ta doznaje mocnego wsparcia w spostrzeżeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynionych w wyroku z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09 (LEX nr 746018). Zauważono w nim, że rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną, Sąd ten nie dysponował możliwością oceny zaskarżonego wyroku "w aspekcie podstawowego problemu występującego w sprawie, to jest możliwości odpowiedniego stosowania przepisów o umorzeniu zaległości podatkowych do opłaty legalizacyjnej, która ze swej istoty nie staje się zaległością podatkową". W dalszej części pisemnych motywów wyroku zaznaczono jednak, że opłata ta "nie podlega \[...\] egzekucji, a nieuiszczenie jej w terminie prowadzi do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę całkowicie zgadza się z tym zapatrywaniem. Jeśli zatem opłata legalizacyjna nie stanowi zobowiązania podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, brak jest podstaw do stosowania wobec niej przepisów dotyczących ulg i zwolnień. Uiszczenie opłaty, o której mowa, jest – z czym trudno polemizować – warunkiem legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Do tak rozumianej opłaty stosuje się wprawdzie – zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego – przepisy odnoszące się do kar wskazanych w art. 59f tej ustawy. Nie wolno wszakże zapominać, że zamieszczone w art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego odesłanie do przepisów działu III Ordynacji podatkowej musi być rozpatrywane z uwzględnieniem dystynkcji pomiędzy karą i opłatą oraz funkcjami każdej z tych konstrukcji. Analiza tych elementów regulacji prawnej najwyraźniej umknęła uwadze organów administracyjnych, które merytorycznie rozpoznały skierowany przez skarżącego wniosek, odmawiając ostatecznie jego uwzględnienia. Zaprezentowane w tym przedmiocie wywody respektują konieczność operowania ogólnie uznaną techniką stosowania przepisów aktu posiłkowego, zakładającą – w przypadku zastrzeżenia odpowiedniości – zbadanie, które z nich będą stosowane wprost, które z określonymi modyfikacjami i które w ogóle nie znajdą w sprawie zastosowania. Próba odmiennej interpretacji analizowanej regulacji prawnej podważałaby sens opłaty legalizacyjnej, a tym samym – racjonalność poczynań prawodawcy. Skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ulgi z art. 67a Ordynacji podatkowej dezawuowałoby akt legalizacji, sankcjonując niejako obejście ustanowionych rygorów prawnych. Zainteresowany musi wobec tego liczyć się z tym, że albo uiści w pełni stosowną opłatę, czego następstwem będzie legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej (przywrócenie stanu godności z prawem), albo też dojdzie do uruchomienia sankcji w postaci nakazu rozbiórki obiektu. Dopuszczenie trzeciej możliwości (późniejszego zmniejszenia wysokości opłaty i/bądź przyznania ulgi w formie rozłożenia opłaty na raty) przeczyłoby zasadom logiki i czyniło wprowadzone unormowanie prawne niejasnym w swych celach i założeniach. W rozpoznanej sprawie ważne jest to, że mimo oczywistego uchybienia, polegającego na rozważeniu wystąpienia przesłanek ujętych w powołanych uprzednio przepisach prawa materialnego, organ administracyjny odmówił uwzględnienia wniosku. Nie doszło tym samym do zastosowania tych przepisów, czego rezultatem byłoby ukształtowanie normy jednostkowej i konkretnej w sprawie z żądania skarżącego. Skarga tego ostatniego podlegała więc oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z tego właśnie powodu. Tymczasem nie dostrzegając faktu podjęcia przez organy administracyjne poprawnego rozstrzygnięcia, mimo przyjęcia przez nie błędnych ustaleń co do stanu prawnego w sprawie (nieprawidłowego zrekonstruowania tego stanu), sąd ten dopuścił się naruszenia wspomnianego na wstępie przepisu postępowania. Wobec zaistnienia tak jasno skategoryzowanego uchybienia, z mocy art. 185 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 tej ustawy.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 stycznia 2012

Symbol z opisem

[6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6117-ulgi-platnicze-umorzenie-odroczenie-rozlozenie-na-raty-itp)

Hasła tematyczne

Budowlane prawo Podatkowe postępowanie

Skarżony organ

Minister Finansów

Sędziowie

Anna Maria Świderska Antoni Hanusz /sprawozdawca/ Zbigniew Kmieciak /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050080060)  
art.67a · Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19600300168)  
art.61a § 1 · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
* [Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20061561118)  
art.49 ust.2, art.59g ust.5 · Dz.U. 2006 nr 156 poz. 1118

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [VII SA/Wa 842/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-10-13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/vii-sa-wa-842-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-10-13--vii-sa-wa-842-11)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II FZ 193/13 · 23 kwietnia 2013Postanowienie NSA z 23 kwietnia 2013 r., II FZ 193/13 – ulgi płatnicze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fz-193-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-23--ii-fz-193-13)
* [Sygnatura: II FSK 490/12 · 23 kwietnia 2013Wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r., II FSK 490/12 – ulgi płatnicze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-490-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-490-12)
* [Sygnatura: II FSK 2481/12 · 23 kwietnia 2013Wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r., II FSK 2481/12 – ulgi płatnicze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-2481-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-2481-12)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/007F5FC055)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-fsk-116-12-wyrok-nsa-z-2013-04-23--ii-fsk-116-12#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BII%2BFSK%2B116%252F12.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B23%2Bkwietnia%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BII%2BFSK%2B116%252F12)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
