Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SAB/Op 1/26

Wyrok WSA w Opolu z 16 kwietnia 2026 r., I SAB/Op 1/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Zobowiązano organ do załatwienia sprawy

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu

Data orzeczenia

16 kwietnia 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi L. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim do załatwienia sprawy wszczętej z urzędu w dniu 17 maja 2023 r. w przedmiocie przebudowy budynku mieszkalnego, w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim na rzecz strony skarżącej L. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSAB%252FOp%2B1%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BOpolu.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BZobowi%25C4%2585zano%2Borgan%2Bdo%2Bza%25C5%2582atwienia%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSAB%252FOp%2B1%252F26)

## Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez: L. B. (zwaną dalej: skarżącą), reprezentowaną przez pełnomocnika - adwokata O. S., jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego Opolu (zwanego dalej też: PINB lub organem) w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. \[...\] w miejscowości K., gmina T. Skarga wniesiona została w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 12 października 2021 r. skarżąca wystąpiła do PINB o zbadanie sprawy samowoli budowlanej w budynku mieszkalnym przy ul. \[...\] w miejscowości K., gmina T. Wobec powyższego wniosku PINB podjął czynności wyjaśniające w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych i w dniu 5 stycznia 2022 r. przeprowadził w tym zakresie kontrolę. Pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. organ poinformował skarżącą, że sprawa dotycząca legalności wykonanych robót budowlanych podjęta na skutek jej interwencji nie może zostać załatwiona w ustawowym terminie i jej rozstrzygnięcie nastąpi do dnia 15 marca 2022 r. W odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącej, z dnia 18 lutego 2022 r. (zawierającego wniosek dowodowy), w piśmie z dnia 7 marca 2022 r. organ poinformował, że prowadzi czynności wyjaśniające podjęte na skutek wniosku skarżącej w trybie skargowym, który jest odrębny od postępowania administracyjnego i stanowi swoistą weryfikację otrzymanych informacji w celu wyłonienia przesłanki do wszczęcia postępowania informacyjnego. Jednocześnie wskazał, że zgłoszony wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka zasługuje na uwzględnienie. Mając to na uwadze organ wskazał, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nastąpi w terminie do dnia 30 kwietnia 2022 r. W dniu 1 kwietnia 2022 r., organ przeprowadził dowody z zeznań świadków. Pismem dnia 7 kwietnia 2022 r. PINB poinformował skarżącą, że jej skarga/interwencja z dnia 12 października 2021 r. jest bezzasadna. Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2022 r. skarżąca wystąpiła do PINB o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności budowy otworów okiennych (okien) w ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce nr \[...\] przy ul. \[...\] w K. znajdującej się w granicy z działką nr \[...\], jak również legalności rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego przy granicy z działką nr \[...\] i budowy tarasu w tej granicy. Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżącą, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Op 70/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził bezczynność PINB w sprawie zainicjowanej jej wnioskiem z dnia 23 czerwca 2023 r. i stwierdzając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa zobowiązał organ do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego lub podjęcia czynności w sprawie z tego wniosku. Zdaniem Sądu, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku, organ nie zareagował na wniosek strony i nie załatwił go w prawem określony sposób. Mając na uwadze stanowisko organu prezentowane w sprawie Sąd wskazał, że skarżąca wyraźnie sprecyzowała w złożonym piśmie swoje żądania, określający tym samym jasno, w sposób niewymagający żadnych zabiegów interpretacyjnych, przedmiot postępowania. Niewątpliwie ustalenie legalności prowadzanych robót budowlanych należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie może być podjęte jedynie po formalnym wszczęciu postępowania w sprawie, bądź przy stwierdzeniu przesłanek negatywnych o odmowy jego wszczęcia. Wniosek strony niewątpliwie miał charakter procesowy, w tym sensie, że zamiarem jej było doprowadzenie do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego. W takim też charakterze (a nie jako skargę) pismo to należało rozpoznać. Pomimo to organ nadzoru budowlanego uchylając się od czynności w sprawie powołał się na przeszkodę natury przedmiotowej wskazując, że de facto wykluczona jest w tym przypadku interwencja organu nadzoru budowlanego albowiem sprawę z interwencji strony badał, nie stwierdzając na ów czas nieprawidłowości. Tym samym organ pomimo, iż dostrzegł przeszkodę natury przedmiotowej we wszczęciu postępowania odstąpił od zastosowania formy ustanowionej art. 61a § 1 k.p.a. Formalne rozpoznanie wniosku skarżącej poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (lub też wszczęcie postępowania i wydanie w jego efekcie stosownego rozstrzygnięcia) umożliwiłoby natomiast, w przypadku dalszego zaskarżenia, merytoryczną sądową kontrolę sprawy. Prawomocny odpis powyższego wyroku został doręczony organowi wraz ze zwrotem akt, w dniu 27 lutego 2023 r. Postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., nr \[...\], PINB odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej stwierdzając, że przedmiotowy wniosek był już przedmiotem rozważań PINB. W sprawie spornych robót budowlanych prowadzone było postępowanie wyjaśniające w trybie skargowym, które zakończyło się uznaniem wniesionych zarzutów za niezasadne. Tożsamość sprawy uniemożliwia zatem wszczęcie postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. OWINB utrzymał w mocy powyższe postanowienie PINB. W uzasadnieniu stwierdził, że wszczęcie postępowania na wniosek skarżącej z dnia 23 czerwca 2022 r. nie jest dopuszczalne, albowiem postępowania prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w myśl art. 53a Prawa budowlanego mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu. Niemniej jednak PINB w wyniku otrzymania skargi powszechnej podjął czynności wyjaśniające, w tym dowodowe na postawie k.p.a. Przesłuchując przy tym świadków na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 67 § 1 i § 2 k.p.a. zainicjował postępowanie z urzędu. Tym samym PINB ma już wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, które po ustaleniu stron i przeprowadzeniu czynności dowodowych winien zakończyć poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Nie może bowiem gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy oraz informować o prawie strony do przeglądania akt w ramach postępowania skargowego, a następnie - po przeanalizowaniu zebranych dowodów i stwierdzeniu, że brak jest podstaw do jego prowadzenia - zawiadomić skarżącego o niezasadności skargi. Takie działanie jest niedopuszczalne, gdyż narusza wszelkie zasady postępowania administracyjnego, a jedyną drogą naprawienia tej sytuacji jest stwierdzenie, że postępowanie administracyjne zostało z urzędu już zainicjowane w dniu dokonania czynności dowodowych na podstawie k.p.a. Pismem z dnia 17 maja 2023 r. PINB poinformował strony postępowania - w tym skarżącą za pośrednictwem jej pełnomocnika, że postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych zrealizowanych na działce nr \[...\] k.m. \[...\], przy ul. \[...\], w miejscowości K., gmina T. zostało zainicjowane w dniu dokonania czynności dowodowych, przeprowadzonych na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, podjętych wskutek skargi złożonej przez skarżącą. W związku z tym organ formalnie zawiadomił, że obecnie toczy się przed nim postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych opisanych we wniosku skarżącej, a załatwienie sprawy nastąpi w terminie miesiąca od dnia otrzymania ostatniej z powyższych informacji. W toku prowadzonego postępowania PINB kilkukrotnie informował strony o zwłoce w załatwieniu sprawy i wyznaczeniu nowego terminu jej rozpoznania, odpowiednio: - pismem z dnia 20 czerwca 2023 r. poinformował, że sprawa zostanie załatwiona najpóźniej do dnia 17 sierpnia 2023 r.; - pismem z dnia 26 lipca 2023 r. poinformował o wyznaczenie terminu rozpatrzenia sprawy do dnia 2 października 2023 r.; - pismem z dnia 6 września 2023 r. poinformował, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy nastąpi do dnia 3 listopada 2023 r.; - pismem z dnia 31 października 2023 r. poinformował o nowym terminie rozstrzygnięcia sprawy, który określił do 22 grudnia 2023 r. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. PINB rozdzielił postępowanie na trzy oddzielne, niezależne od siebie postępowania administracyjne, w tym wydzielił do osobnego prowadzenia postępowanie w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr \[...\] k.m. \[...\], przy ul. \[...\], w miejscowości K., gmina T. wskazując, że będzie ono prowadzone pod znakiem sprawy: \[...\]. W dniu 16 grudnia 2023 r. w sprawie \[...\], PINB działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) zwanej dalej p.b. oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) zwanej dalej k.p.a., wydał postanowienie nr \[...\] o nałożeniu solidarnie na właścicieli obiektu obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, w którym określił zakres i wymogi co do sporządzenia ekspertyzy oraz określił termin jej sporządzenia do dnia 29 marca 2024 r. Od powyższego postanowienia właściciele nieruchomości wnieśli zażalenie (pismo z dnia 19 grudnia 2023 r.), jak również osobnymi pismami złożyli wniosek o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego i zawieszenie postępowania (pismo z dnia 15 grudnia 20215 r.) oraz wyrazili swoje stanowisko (pismo z dnia 16 stycznia 2024 r.) do którego jako dowód załączyli oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 18 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. organ poinformował strony, że rozpatrzenie ww. wniosków właścicieli nieruchomości nastąpi w terminie miesiąca od dnia otrzymania ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego zażalenia. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., nr \[...\], PINB orzekł o dopuszczeniu jako dowodu oświadczenia z dnia 18 grudnia 2023 r. dołączonego do pisma właścicieli nieruchomości z dnia 16 stycznia 2024 r. oraz o przeprowadzeniu dowodu z tego pisma w terminie 7 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia. W dniu 25 stycznia 2024 r. sporządzona została, włączona do akt sprawy, ocena przeprowadzonego dowodu z ww. dokumentu. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2024 r., nr \[...\], po rozpatrzeniu wniosku właścicieli nieruchomości PINB odmówił zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2024 r., nr \[...\], OWINB uchylił w całości postanowienie PINB z dnia 15 grudnia 2023 r. o nałożeniu obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu 4 marca 2024 r. PINB wydał postanowienie nr \[...\] o nałożeniu solidarnie na właścicieli obiektu obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej robót budowlanych wykonanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym, polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie leżącej w granicy z działką nr \[...\], wykonaniu okna tarasowego, okien dachowych oraz wymianie pokrycia dachowego. Określając zakres i wymogi co do sporządzenia ekspertyzy wyznaczył termin jej sporządzenia do dnia 14 czerwca 2024 r. Przy pismach z dnia 18 marca 2024 r. PINB przekazał do OWINB zażalenia wniesione na powyższe postanowienie przez właścicieli nieruchomości oraz skarżącą. Pismem z dnia 7 maja 2024 r. jeden z właścicieli spornej nieruchomości wystąpił do PINB o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia tego organu z dnia 4 marca 2024 r. W przedmiocie powyższego wniosku, postanowieniem z dnia 17 maja 2024 r., nr \[...\], PINB odmówił udzielenia żądanych wyjaśnień. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł zażalenie, które organ przekazał do OWINB przy piśmie z dnia 23 maja 2024 r. Pismem z dnia 8 maja 2024 r. (wpływ do organu 21 maja 2024 r.) skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r., nr \[...\], PINB odmówił uwzględnienia ww. żądania dowodowego skarżącej. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., nr \[...\], PINB wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonego postanowienia z dnia 4 marca 2024 r., nr \[...\], o nałożeniu obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej. W dniu 12 lipca 2024 r. OWINB wydał postanowienie nr \[...\] o uchyleniu w całości postanowienia PINB z dnia 4 marca 2024 r., nr \[...\] i działając na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. nałożył na właścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia określonej ekspertyzy technicznej do dnia 15 października 2024 r. Następnie, w dniu 15 lipca 2024 r. do PINB wpłynęło postanowienie OWINB nr \[...\] (bez oznaczonej daty) o uchyleniu w całości postanowienia PINB z dnia 17 maja 2024 r., nr \[...\], wydane w przedmiocie odmowy udzielenia wyjaśnień. W postępowaniu przed OWINB, prowadzonym w przedmiocie nałożonego obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, termin wykonania tego obowiązku był kilkukrotnie przedłużany, ostatecznie na mocy postanowienia z dnia 24 marca 2025 r., do dnia 30 czerwca 2025 r. W dniu 30 maja 2025 r. (data nadania przesyłki) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność, ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, która to skarga została oddalona wyrokiem WSA w Opolu z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 44/25\. Przy piśmie z dnia 23 czerwca 2025 r. OWINB przekazał PINB ekspertyzę techniczną oraz ekspertyzę dotyczącą zabezpieczeń przeciwpożarowych przedłożoną organowi odwoławczemu przy piśmie z dnia 18 czerwca 2025 r. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2025 r., nr \[...\], działając na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. PINB nałożył na właścicieli obiektu obowiązki w zakresie uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej w terminie do dnia 30 września 2025 r. Pismem z dnia 12 września 2025 r. PINB poinformował właścicieli obiektu o zbliżającym się upływie terminu uzupełnienia ekspertyzy informując jednocześnie o możliwości wystąpienia z wnioskiem o jego zmianę. W dniu 9 października 2025 r. do organu wpłynęło uzupełnienie przedmiotowej ekspertyzy technicznej (wysłane przez zobowiązanych w dniu 30 września 2025 r.). Postanowieniem z dnia 29 października 2025 r., nr \[...\], PINB na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. nałożył na właścicieli obiektu obowiązek złożenia wyjaśnień w zakresie przedłożonej ekspertyzy, w terminie do dnia 20 stycznia 2026 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB. Następnie, w dniu 17 grudnia 2025 r. (data nadania pisma z dnia 5 grudnia 2025 r.) skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność i ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB, w której domagała się stwierdzenia, że bezczynność i ewentualnie przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszaniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazując na przebieg postępowania podkreśliła, że bezczynność i przewlekłość działania organu związana jest z terminem sporządzenia ekspertyzy, albowiem łącznie termin na sporządzenie ekspertyzy wynosił 1,5 roku. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Wskazując na przebieg postępowania wyjaśnił, że obecnie oczekuje na dostarczenie uzupełnionej i pełnej ekspertyzy. Stosownie do tego podniósł, że nie dopuścił się bezczynności, jak również przewlekłości postępowania, gdyż jego działania koncentrują się na gromadzeniu materiału dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jej charakter jest skomplikowany i konieczne jest skorzystanie z wiedzy specjalistów. W piśmie procesowym z dnia 9 kwietnia 2026 r. organ wskazał, że obecnie w postępowaniu zakończył zbieranie materiału dowodowego i przystępuje do wydania rozstrzygnięcia. Do pisma załączył akta sprawy dotyczące postępowania po wniesieniu skargi z których wynika, że: - w dniu 23 stycznia 2026 r. do organu wpłynęło pismo właścicieli obiektu zawierające wyjaśnienia w przedmiocie ekspertyzy technicznej. - pismem z dnia 16 lutego 2026 r. PINB wezwał zobowiązanych do wykonania w sposób poprawny postanowienia z dnia 29 października 2025 r., nr \[...\], poprzez dostarczenie wyjaśnień sporządzonych przez autora ekspertyzy technicznej oraz dostarczenie ekspertyzy rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych spełniającej wymagania zawarte w postanowieniu OWINB z dnia 12 lipca 2024 r.; w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem zastosowania art. 81c ust. 4 p.b.; - w dniu 17 marca 2026 r. do organu wpłynęło pismo wyjaśniające przedłożone przez właścicieli obiektu; - pismem z dnia 3 kwietnia 2026 r. organ poinformował strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i wyznaczeniu terminu wydania w sprawie rozstrzygnięcia do dnia 4 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., Sąd może rozpoznać sprawę ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W takim właśnie trybie została rozpoznana skarga złożona w niniejszej sprawie, która jak uznał Sąd, została wniesiona zarówno na bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oznaczonej w postępowaniu przed tym organem znakiem \[...\]. Wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, że wprawdzie w treści skargi zakwestionowano przede wszystkim długi termin prowadzenia postępowania incydentalnego w przedmiocie sporządzenia w trybie art. 81c ust. 2 p.b. ekspertyzy technicznej, niemniej jednak w ocenie Sądu skarżąca w istocie kwestionuje bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania sprawy przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. \[...\] w miejscowości K., gmina T., wszczętej przez organ z urzędu, a zainicjowanej jej wnioskiem 12 października 2021 r. Z treści skargi wynika, że zarzuty dotyczą przewlekłego prowadzenia sprawy oraz uchybienia terminu do jej załatwienia wynikającego z art. 35 k.p.a. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd uznał, że przyjęta przez ustawodawcę w art. 149 § 1 p.p.s.a. konstrukcja skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie sprzeciwia się łącznemu rozpoznaniu skargi zawierającej zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Oceniając zasadność zarówno skargi na bezczynność postępowania, jak i na jego przewlekłe prowadzenie, sąd bada bowiem te same elementy sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że wniesienie takiej skargi należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., przy czym skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy też negatywne, a nawet - czy ponaglenie zostało rozpoznane. Wystarczające jest wykazanie samego faktu wniesienia przez stronę skarżącą stosownego ponaglenia. W niniejszej sprawie skarżąca, przed złożeniem skargi do sądu dopełniła powyższego wymogu wnosząc do OWINB ponaglenie z dnia 1 grudnia 2025 r. Tym samym, skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez uprawniony podmiot, jako mieszcząca się w kognicji sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., podlega merytorycznej ocenie. Przeprowadzona ocena legalności wykazała natomiast, że skarga jest zasadna zarówno co do zarzutu bezczynności organu jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Wykładając treść pojęć bezczynność oraz przewlekłość podkreślić trzeba, że są to dwa stany zaniechania organu. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Oceniając działanie organów w tym kontekście uwzględnić trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Dokonując rozróżnienia stanu bezczynności i przewlekłości wskazać należy, że obydwa pojęcia zostały zdefiniowane odpowiednio w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. uzyskując odmienny znaczeniowo sens. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Pojęcie przewlekłości jest więc pojęciem nieco szerszym ponieważ przewlekłość to nie tylko długotrwała bezczynność, lecz również sytuacja, w której organ przykładowo mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 631/20). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca. Przewlekłość z kolei obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłością mamy więc do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, tj. gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Stąd przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 26/21 i wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 21/19 i powołane tam orzecznictwo NSA). Mając na uwadze powyższe dostrzec trzeba, że pojęcia bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania częściowo pokrywają się. Stany faktyczne poddawane ocenie mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie - co do zasady - jest następstwem przewlekłości. Instytucja procesowa "bezczynności organu" jest zatem kwalifikowaną formą przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 269/17). Stosownie do powyższego Sąd dokonał analizy czynności podejmowanych przez PINB w przedmiotowej sprawie - dotyczącej oceny legalności przebudowy budynku mieszkalnego i uznał, że w sprawie tej wystąpiły okresy, które należy kwalifikować zarówno jako bezczynność - a więc naruszenie ustawowego terminu załatwienia sprawy, przy równoczesnym braku zawiadomienia stron o tym, że sprawa zostanie załatwiona w nowym terminie, (art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a.), jak i kwalifikowane jako przewlekłe prowadzenie postępowania, związane z brakiem należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, aby zakończyło się ono w możliwi najkrótszym, przewidzianym prawnie terminie. Podkreślić należy, że dokonują takiej oceny Sąd miał na uwadze to, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sformułowana została teza, że w świetle art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, a w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22). Niemniej jednak uwzględniając pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 276/24 uznał, że wywiedziona z tej tezy reguła nie znajduje zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 276/24, sprawy, które są oceniane przez sądy administracyjne pod kątem zaistnienia stanu bezczynności bądź przewlekłości organu, można podzielić na jednoetapowe i wieloetapowe, czyli takie, gdzie ciąg postępowania charakteryzuje jeden etap albo więcej etapów rozdzielonych orzeczeniem kasacyjnym organu drugiej instancji, czy niekiedy też sądu administracyjnego. Do spraw, które będą miały charakter jednoetapowych można zaliczyć też takie, które wprawdzie są historycznie rozbudowane (wydawano w nich rozstrzygnięcia kasacyjne), ale skarżący wyraźnie ogranicza zarzut bezczynności czy przewlekłości do ostatniego etapu działania organu pierwszej instancji (z reguły następującego po zwrocie akt administracyjnych przez organ wyższej instancji). Sprawy określone powyżej jednoetapowe charakteryzuje to, że niezależnie od tego czy skarżący podniesie w skardze zarzut bezczynności czy przewlekłości w działaniu organu, zarzuty te dotyczyć będą tego samego odcinka postępowania. Innymi słowy, ocenie pod kątem zaistnienia bezczynności bądź przewlekłości podlegać będzie ten sam okres zwłoki organu, najczęściej od momentu złożenia wniosku do wniesienia skargi (na bezczynność, względnie przewlekłość). Jeżeli więc w takiej sprawie przedmiotem oceny jest jedna i ta sama zwłoka organu, to zasadne jest ustalenie i sprecyzowanie w wyroku, czy w istocie doszło do przekroczenie terminu załatwienia sprawy, bo to uzasadnia stwierdzenie bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), czy stanu, gdy do takiego przekroczenia jeszcze nie doszło, ale postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, gdyż to uzasadni stwierdzenie przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wnikliwszej refleksji wymaga ocena postępowań wieloetapowych, pod kątem zaistnienia w nich bezczynności bądź przewlekłości organu. Niejednokrotnie jest bowiem tak, że skarżący twierdzi zarazem, iż organ jest bezczynny, gdyż przekroczył termin załatwienia sprawy na ostatnim jej etapie (co jest stanem z reguły łatwym do zidentyfikowania), ale zarazem zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w całym jego okresie. W takiej sytuacji zarzuty bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania nie odnoszą się do oceny tej samej formy zwłoki organu, ale rożnych jej postaci: naruszenia terminu w końcowej fazie załatwienia sprawy i opieszałości (braku sprawności) w załatwieniu sprawy od jej wszczęcia do złożenia skargi. O ile zatem w odniesieniu do tego samego okresu zwłoki wystarczające będzie zidentyfikowanie i stwierdzenie przez sąd administracyjny na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. jednej z dwóch postaci zwłoki – wobec ustalenia przekroczenia terminu załatwienia sprawy: bezczynności, a wobec ustalenia tylko, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy: przewlekłości - to w przypadku oceny terminowości i sprawności działania organów w złożonych, wieloetapowych postępowaniach administracyjnych, może okazać się niekiedy konieczne stwierdzenie zarówno bezczynności jak i przewlekłości w działaniu organu. Dotyczy to zwłaszcza postępowań, w których skarżący zarzuca organowi przekroczenie terminu załatwienia sprawy biegnącego formalnie na jej ostatnim etapie (art. 35 § 3 k.p.a.), ale zarazem podnosi ogólny zarzut przewlekłości w kontekście całościowego czasu trwania sprawy, na przykład od momentu jej wszczęcia. Innymi słowy, w pewnych przypadkach wniesiona skarga na bezczynność i przewlekłość organu administracji we wieloetapowej, niezałatwionej finalnie przez długi okres sprawie (niekiedy przez wiele lat), może być podstawą wyroku, w którym oceniona zostanie terminowość działania organu (w odniesieniu do ostatniego etapu), jak i sprawność jego działania na odcinku całego postępowania (pod kątem przewlekłości). Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił złożony charakter prowadzonego postępowania związany z tym, że PINB formalnie poinformował strony o wszczęciu postępowania zawiadomieniem z dnia 17 maja 2023 r. - wobec czego zdaniem Sądu od tego dnia wszczęte został z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie. Ponadto, następnie rozdzielił prowadzone postępowanie na 3 odrębne oraz, że w ramach postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie prowadzone było postępowanie dowodowe (wpadkowe) na podstawie art. 81c ust. 2 p.b., w którym to wydane przez PINB postanowienia dwukrotnie były uchylane przez OWINB, jak również to, że pomimo zakończenia przez organ odwoławczy postępowania prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 p.b. uzyskaniem ekspertyzy technicznej, PINB dalej prowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, nakładając na właścicieli obiektu najpierw obowiązek jej uzupełnienia, a następnie złożenia dodatkowych wyjaśnień W konsekwencji oceniając postępowanie prowadzone przez PINB w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego - mając na uwadze podnoszone w skardze zarzutu dotyczące braku rozpoznania sprawy w wymaganym terminie i prowadzenia postępowania przez kilka lat Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniało przekroczenie terminu załatwienia sprawy w jej ostatnim etapie, a zarazem postępowanie organu charakteryzowało się wieloletnią niesprawnością w całościowym jego ujęciu, co wpisuje się w przedstawione wyżej rozważania. Dostrzec należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie, wszczęte zostało z urzędu zawiadomieniem z dnia 17 maja 2023 r. Od tego momentu, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie minęły natomiast prawie 3 lata. Należy jednak podkreślić, że na zasadzie art. 35 § 5 k.p.a. do terminu załatwienia sprawy przez PINB nie wliczał się okres opóźnienia z powodu przyczyn niezależnych od PINB, związany z prowadzonym przez organ odwoławczy - w trybie art. 81c ust. 2 p.b., postępowaniem w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej, tj. okres od dnia 18 marca 2024 r. (kiedy to PINB przekazał do OWINB zażalenia wniesione na postanowienie PINB o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej) do dnia 23 czerwca 2025 r. (kiedy to OWINB przekazał PINB ekspertyzę techniczną oraz ekspertyzę dotyczącą zabezpieczeń przeciwpożarowych przedłożoną organowi odwoławczemu). Niemniej jedna do dnia wydania wyroku organ nie załatwił sprawy i nie zakończył formalnie postępowania. Łączny okres prowadzenia postępowania przez PINB wynosił ponad 1 rok i 8 miesięcy. Postępowanie wyjaśniające przed PINB - nie uwzględniając okresu wyłączonego na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., w ocenie Sądu należało uznać za prowadzone przewlekle. O ile bowiem w okresie do 18 marca 2024 r. (kiedy to kwestia nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej została przekazana do rozpoznania OWINB) organ w związku z przekroczeniem terminu dwumiesięcznego na załatwienie sprawy (wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a.) wyznaczał w trybie art. 36 k.p.a. nowe terminy rozpoznania to ten etap postępowania trwał 10 miesięcy. Tymczasem organ zobowiązany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 k.p.a.). Stwierdzając przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd uwzględnił również, że organ nie wykazał należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie. Prowadząc czynności wyjaśniające działał niesprawnie i nieskutecznie, a czynności procesowe podejmował w dużych odstępach czasu. Działania związane z występowaniem do innych organów i instytucji o udostępnienie danych, zdjęć i dokumentów dotyczących spornej nieruchomości podejmował od 17 maja 2023 r. (pismo do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, do Urzędu Gminy T., Archiwum Państwowego w O. oraz do Starostwa Powiatowego w O.) do 31 października 2023 r. (pismo do Komisariatu Policji w O.1) i dopiero dnia 16 grudnia 2023 r. wydał - co należy podkreślić nieskuteczne - postanowienie o nałożeniu obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej. Wobec wydawanych dwukrotnie przez organ w tym przedmiocie postanowień, organ odwoławczy wydawał postanowienia kasacyjne i ostatecznie sam nałożył obowiązek w tym zakresie. Uwzględniając chronologię czynności wyjaśniających podejmowanych w postępowaniu Sąd uznał, że w pierwszym etapie postępowania (od 17 maja 2023 r. do 18 marca 2024 r.) PINB nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie. Znacznie przekraczając termin z art. 35 § 3 k.p.a. nie skoncentrował czynności wyjaśniających w taki sposób, aby postępowanie zakończyć bez zbędnej zwłoki, jak również nie wszystkie podejmowane przez organ czynności były skuteczne. Następnie na późniejszym etapie postępowania, tj. po otrzymaniu w dniu 23 czerwca 2025 r. ekspertyzy technicznej PINB prowadził postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do tego środka dowodowego wydając odpowiednio - w dniu 14 lipca 2025 r. postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia ekspertyzy technicznej w terminie do dnia 30 września 2025 r., postanowienie z dnia 29 października 2025 r. o nałożeniu obowiązku złożenia wyjaśnień w zakresie przedłożonej ekspertyzy do dnia 20 stycznia 2026 r. oraz wezwanie z dnia 16 lutego 2026 r. do wykonania w sposób poprawny postanowienia z dnia 29 października 2025 r., poprzez dostarczenie wyjaśnień sporządzonych przez autora ekspertyzy technicznej oraz dostarczenie ekspertyzy rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Czynności te rozciągnięte były zatem znacznie w czasie, tj. od 23 czerwca 2025 r. do 16 lutego 2026 r. Organ nie uzasadnił przy tym, czym podyktowane było wyznaczanie tak długich terminów na uzupełnienie i wyjaśnienie ekspertyzy (odpowiednio dwuipółmiesięcznego terminu na uzupełnienie i ponad dwuipółmiesięcznego terminu na wyjaśnienie). W ocenie Sądu wskazanego okresu nie można zatem uznać jako rozsądnego terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Uwzględnić również trzeba, że w okresie od dnia 23 czerwca 2025 r. do dnia 2 kwietnia 2026 r. organ nie zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. i nie informował stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, o przyczynach zwłoki, o nowym terminie załatwienia sprawy oraz o prawie do wniesienia ponaglenia. Dopiero bowiem pismem z dnia 3 kwietnia 2026 r. poinformował strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i wyznaczeniu terminu wydania w sprawie rozstrzygnięcia do dnia 4 maja 2026 r., przy czym na dzień orzekania przez Sąd nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach zdaniem Sądu organ niewątpliwie dopuścił się także bezczynności, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reasumując Sąd uznał, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły i jednocześnie organ dopuścił się bezczynności. Zdaniem Sądu, wobec naruszenia terminu załatwienia sprawy na ostatnim jej etapie oraz ustalenia, że na skutek błędów w działaniach Powiatowego Inspektora doszło do dwukrotnego uchylania wydawanych przezeń postanowień w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, a następnie znacznego rozciągnięcia w czasie jej uzupełnienia i wyjaśnienia, uzasadnionym było stwierdzenie w jednym orzeczeniu bezczynności i przewlekłości w działaniu organu, o czym orzeczono w pkt. 2\. wyroku. Z uwagi na to, że ostatecznie w niniejszej sprawie do dnia wydania wyroku organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia, Sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt. 1\. wyroku zobowiązał też PINB do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od otrzymanie prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, w pkt. 3\. wyroku, Sąd uznał na podstawie art. 149 § 1a -p.p.s.a., że miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie zdefiniował, kiedy bezczynność lub przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego sądu. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22 i powołane w nim orzecznictwo). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawnego (art. 1 Konstytucji). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. Orzekając w zakresie rażącego naruszenia prawa Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest takie naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia. Do przypadków rażącej przewlekłości zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazuje na to długość bezczynności (wynosząca ponad 9 miesięcy, bo od 23 czerwca 2025 r.) oraz brak sprawności organu w podejmowaniu działań, w tym: nie podejmowanie czynności niezwłocznie oraz z wymaganą koncentracją i należytą starannością w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym oraz niczym nieuzasadnione wyznaczenie długich terminów na uzupełnienie i wyjaśnienie dowodu w postaci ekspertyzy technicznej. Rezultatem dokonanej przez Sąd oceny, co do rażącego naruszenia prawa, było także orzeczenie w pkt. 4\. wyroku, o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniwszy skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Instytucja grzywny spełnia funkcję represyjną oraz prewencyjną. Jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, jak również przeciwdziałanie bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwiania spraw, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów strony skarżącej. W niniejszej sprawie wymierzenie grzywny uzasadnione jest zwłaszcza stwierdzeniem, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę również obrazę prawa procesowego w zakresie istotnego naruszenia art. 12, art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. W pkt. 5\. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł z kolei o kosztach, na które składa się wpis od skargi uiszczony w wysokości 100 zł, zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215). Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

8 stycznia 2026

Symbol z opisem

[6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 658](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6014-rozbiorka-budowli-lub-innego-obiektu-budowlanego-dokonanie-oceny-stanu-technicznego-obiektu-doprowadzenie-obiektu-do-s)

Hasła tematyczne

Budowlane prawo Przewlekłość postępowania

Skarżony organ

Inspektor Nadzoru Budowlanego

Sędziowie

Beata Kozicka /przewodniczący/ Elżbieta Kmiecik Tomasz Judecki /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001267)  
art. 1 par. 1-2 · Dz.U. 2024 poz. 1267
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 3 par. 1, par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1, par. 2, art. 53 par. 2b, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1, par. 2, art. 154 par. 6, art. 200, art. 205 par. 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 12, art. 35 par. 3, par. 5, art. 36, art. 37 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
* [Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000682)  
art. 81c ust. 2 · Dz.U. 2023 poz. 682
* [Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000215)  
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2026 poz. 215

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SAB/Gl 2/26 · 10 kwietnia 2026Wyrok WSA w Gliwicach z 10 kwietnia 2026 r., II SAB/Gl 2/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sab-gl-2-26-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2026-04-10--ii-sab-gl-2-26)
* [Sygnatura: II OSK 961/25 · 9 kwietnia 2026Wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., II OSK 961/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-osk-961-25-wyrok-nsa-z-2026-04-09--ii-osk-961-25)
* [Sygnatura: II SAB/Gd 6/26 · 1 kwietnia 2026Postanowienie WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2026 r., II SAB/Gd 6/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sab-gd-6-26-postanowienie-wsa-w-gdansku-z-2026-04-01--ii-sab-gd-6-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/60531E9207)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-op-1-26-wyrok-wsa-w-opolu-z-2026-04-16--i-sab-op-1-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSAB%252FOp%2B1%252F26.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BOpolu.%2BData%253A%2B16%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BZobowi%25C4%2585zano%2Borgan%2Bdo%2Bza%25C5%2582atwienia%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSAB%252FOp%2B1%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
