Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 940/21

Wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2022 r., I SA/Wa 940/21 – reforma rolna

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

24 marca 2022

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. i A. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z \[...\] marca 2021 r. nr \[...\] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B940%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B24%2Bmarca%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B940%252F21)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z \[...\] czerwca 2020 r. nr \[...\] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ/minister) wstrzymał na podstawie art. 159 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa) wykonanie decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] października 2015 r. nr \[...\], w przedmiocie stwierdzenia, że część nieruchomości ziemskiej pod nazwą "\[...\]", położona w gminie \[...\], powiat \[...\] w województwie \[...\], stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, oznaczony jako działki ewidencyjne nr \[...\] o powierzchni \[...\] ha, nr \[...\] o powierzchni \[...\] ha, nr \[...\] o powierzchni \[...\] ha oraz nr \[...\] o powierzchni \[...\] ha nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (t.j. Dz.U. z 1945r., nr 3 poz. 13, dalej jako dekret). Postanowieniem z \[...\] marca 2021 r. nr \[...\] minister utrzymał w mocy własne postanowienie z \[...\] czerwca 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia minister podał, że zgodnie z art. 159 § 1 kpa organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzyma z urzędu lub na wniosek strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Jedyną przesłanką wynikającą z ww. przepisu jest zatem prawdopodobieństwo wystąpienia jednak ze wskazanych wad, niezależnie od stopnia tego prawdopodobieństwa. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt, że przesłanką wstrzymania jest "prawdopodobieństwo" a nie "uprawdopodobnienie" i nie są to pojęcia synonimiczne. W ocenie organu stosując art. 159 § 1 kpa nie ma potrzeby dowodzenia, że w sprawie wystąpiła konkretna podstawa do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności minister wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy podniesiony został zarzut skierowania decyzji z \[...\] października 2015 r. do osoby niebędącej stroną w sprawie, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. We wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji przywołano, że decyzja ta została wydana na wniosek m.in. J. B., która na podstawie umowy sprzedaży z \[...\] grudnia 2013 r. nabyła spadki przysługujące A. Z. po Z. M. i Z. B., co jednak nie dało jej legitymacji procesowej w tym postępowaniu. Powołano się przy tym prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym osoba nabywająca spadek na podstawie umowy sprzedaży nie ma przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie niepodlegania nieruchomości wchodzącej w skład tego spadku pod przepisy dekretu. Minister podniósł, że nie ma przepisu prawa który wskazuje na katalog podmiotów, którym przysługuje status strony w takim postępowaniu, a zatem kwestia ta wymaga każdorazowego rozważenia interesu prawnego i nie można uznać, że orzeczenia wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie spowodowały prawdopodobieństwa, że decyzja z \[...\] października 2015 r. obarczona jest wadą. Ponadto organ wskazał, że na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalono, że A. Z. zmarł \[...\] czerwca 2012 r., podczas gdy umowę o sprzedaży spadku zawarto \[...\] grudnia 2013 r., co w oczywisty sposób dodatkowo zwiększa prawdopodobieństwo wadliwości decyzji z \[...\] października 2015 r. W ocenie ministra wykazane w ten sposób zostało, że w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo dotknięcia decyzji z \[...\] października 2015 r. wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, co uzasadnia wstrzymanie wykonania tej decyzji. W skardze na powyższą decyzję K. B. i A. B. (dalej jako skarżący) zarzucili Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1\. art. 159 § 1 w zw. z art. 16 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki do wstrzymania decyzji z 22 października 2015 r., w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że wstrzymanie jest niedopuszczalne; 2\. art. 7, 7a i 28 kpa oraz § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., nr 10 poz. 51, dalej jako rozporządzenie), polegające na nieuprawnionej interpretacji skutków wynikających z prawomocnej decyzji z \[...\] listopada 2014 r. nr \[...\], w której minister zajął już stanowisko w tożsamej kwestii, a ponadto na przyjęciu przez ministra wykładni, która pozostaje w sprzeczności z treścią dekretu PKWN oraz rozstrzyganiu wątpliwości prawnych na korzyść obywatela; 3\. art. 8 i 11 w zw. z art. 16 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz ostateczności decyzji administracyjnych, poprzez zaniechanie sporządzenia przekonującego uzasadnienia wydanego w sprawie, w szczególności w zakresie motywów którymi organ się kierował. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 159 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli stwierdza prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 omawianej ustawy. Z tego względu należy podkreślić, że do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 159 § 1 kpa nie jest konieczne wykazanie przez organ, że decyzja jest wadliwa. Wyjaśnienie tej kwestii następuje dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 kpa. Stąd wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji organ nie musi mieć pewności, że decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą, wystarczy, że poweźmie w tym zakresie uzasadnione przypuszczenie. Organ powinien przy tym wskazać który z punktów w art. 156 § 1 kpa, w jego ocenie, ma w sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną wadę. Z uwagi na szczególny charakter omawianej instytucji, stanowiącej wyjątek w zasadzie trwałości i wykonalności decyzji ostatecznych, jej stosowanie winno być traktowane, jako środek ostateczny oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, zaś sama prawdopodobna wada musi posiadać pewne cechy oczywistości i wyrazistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo też ujawniać taką cechę w trakcie trwania tych czynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2155/19). Minister prawdopodobieństwo wadliwości decyzji z \[...\] października 2015 r. z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa upatruje w błędnym uznaniu J. B. za stronę postępowania. Po pierwsze, z uwagi na prezentowaną w orzecznictwie koncepcję, zgodnie z którą nabycie spadku w drodze umowy nie skutkuje dla nabywcy uzyskaniem przedmiotu strony w postępowaniu z zakresu reformy rolnej z 1945 r. Po drugie zaś, z uwagi na nieskuteczność umowy sprzedaży spadków wobec śmierci osoby sprzedającego. W stosunku do pierwszej z koncepcji wskazać należy, że istotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany był pogląd przywołany przez organ, choć nie jest on jednolity (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 1144/19). Niezależnie jednak od powyższego, jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania ustalono na podstawie danych zawartych w bazie PESEL, że \[...\] czerwca 2012 r. zmarł A. Z., natomiast podstawą do uznania J. B. za stronę postępowania zakończonego decyzją z \[...\] października 2015 r. była umowa sprzedaży spadków, zawarta w formie aktu notarialnego \[...\] grudnia 2013 r., którą J. B. działająca w imieniu i na rzecz A. Z. sprzedała J. B. cały spadek po zmarłej Z. M. oraz cały spadek po zmarłej Z. B. za łączną cenę \[...\] złotych, podczas gdy z uwagi na śmierć A. Z. J. B. nie mogła występować w jego imieniu. Obecnie przed Sądem Okręgowym w \[...\] toczy się postępowanie z powództwa Skarbu Państwa - reprezentowanego przez Komendanta Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w \[...\] - o ustalenie, że umowa z \[...\] grudnia 2013 r. jest nieważna. Postanowieniem z \[...\] marca 2021 r. sygn. akt \[...\] Sąd Okręgowy w \[...\] udzielił zabezpieczenia i na czas trwania postępowania zakazał J. B. zbywania i obciążania nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. W przypadku stwierdzenia przez sąd powszechny nieważności umowy, na podstawie której J. B. nabyła od A. Z. ww. spadki, w skład których wchodziła sporna nieruchomość orzeczenie takie będzie miało skutek ex tunc, tj. od daty zawarcia umowy. Oznaczałoby to, że J. B. nigdy nie nabyła żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości, a zatem że nie miała interesu prawnego do zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia, że nieruchomość ta nie podlega pod przepisy dekretu i co za tym idzie, nie przysługiwał jej status strony w takim postępowaniu. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, wskazane przez ministra w uzasadnieniu wydanego postanowienia okoliczności faktyczne i prawne, w związku z którymi wystąpiło prawdopodobieństwo wadliwości decyzji z 2015 r., należy ocenić za wystarczające do zastosowania instytucji z art. 159 § 1 kpa, a organ nie naruszył w postępowaniu art. 8, 11 ani 16 kpa. Pozostałe zarzuty skargi także nie zasługują na podzielenie. Jak wskazano powyżej, o ile istotnie, oparcie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej na jednym z odosobnionych poglądów prezentowanych w orzecznictwie budzi wątpliwości, o tyle jednak prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności umowy, która była podstawą legitymacji procesowej jednej ze stron postępowania - z uwagi na śmierć jednej ze stron tej umowy przed jej zawarciem - ma już wystarczający ciężar gatunkowy aby uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. Z tego samego powodu niezasadne są zarzuty wskazujące na naruszenie art. 7, 7a i art 28 kpa oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia. Niezależnie od tego, czy minister w innym postępowaniu zajął stanowisko w kwestii legitymacji procesowej J. B., wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszej sprawie jest uzasadnione z innej przyczyny, która ujawniła się dopiero w 2021 r. Dla wyniku tego wpadkowego postępowania nie ma również znaczenia fakt, że przepisy rozporządzenia nie zawierają katalogu stron postępowania w przedmiocie podpadania nieruchomości pod przepisy reformy rolnej. Niezależnie bowiem od tego stwierdzenie nieważności umowy z 18 grudnia 2013 r. będzie oznaczało, że J. B. nie mogła być stroną tego postępowania. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 maja 2021

Symbol z opisem

[6290 Reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6290-reforma-rolna)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Bożena Marciniak Magdalena Durzyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Marta Kołtun-Kulik

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000329)  
art. 151 · Dz.U. 2022 poz. 329
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210000735)  
art. 154 §1 · Dz.U. 2021 poz. 735

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 93/23 - Wyrok NSA z 2024-05-08](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-93-23-wyrok-nsa-z-2024-05-08--i-osk-93-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 1300/21 · 23 marca 2022Wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2022 r., I SA/Wa 1300/21 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1300-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-23--i-sa-wa-1300-21)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1811/21 · 17 marca 2022Wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2022 r., I SA/Wa 1811/21 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1811-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-17--i-sa-wa-1811-21)
* [Sygnatura: IV SA/Po 563/21 · 16 marca 2022Wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., IV SA/Po 563/21 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-po-563-21-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2022-03-16--iv-sa-po-563-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/2F0A768F74)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-940-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-24--i-sa-wa-940-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B940%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B24%2Bmarca%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B940%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
